Issues
Select Version
Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
Sagāthāvagga-aṭṭhakathā

1. Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā

82. DevaputtasaṃyuttassaV1.93P1.103M1.96 paṭhame devaputtoti devānañhi aṅke nibbattā purisā devaputtā nāma , itthiyo devadhītaro nāma honti .
Nāmavasena apākaṭāva ‘‘ aññatarā devatā ’’ ti vuccati , pākaṭo ‘‘ itthannāmo devaputto ’’ ti .
Tasmā heṭṭhā ‘‘ aññatarā devatā ’’ ti vatvā idha ‘‘ devaputto ’’ ti vuttaṃ .
Anusāsan ti anusiṭṭhiṃ .
Ayaṃ kira devaputto bhagavatā sambodhito sattame vasse yamakapāṭihāriyaṃ katvā tidasapure vassaṃ upagamma abhidhammaṃ desentena jhānavibhaṅge –
‘‘ bhikkhūti samaññāya bhikkhu , paṭiññāya bhikkhū ’’ ti ( vibha .510).
Evaṃ bhikkhuniddesaṃ kathiyamānaṃ assosi .
‘‘ Evaṃ vitakketha , mā evaṃ vitakkayittha , evaṃ manasikarotha , mā evaṃ manasākattha .
Idaṃ pajahatha , idaṃ upasampajja viharathā ’’ ti ( pārā .19).
Evarūpaṃ pana bhikkhuovādaṃ bhikkhuanusāsanaṃ na assosi .
So taṃ sandhāya –
‘‘ bhikkhuṃ bhagavā pakāsesi , no ca bhikkhuno anusāsan ’’ ti āha .
Tena hīti yasmā mayā bhikkhuno anusiṭṭhi na pakāsitāti vadasi , tasmā .
Taññevettha paṭibhātūti tuyhevesā anusiṭṭhipakāsanā upaṭṭhātūti .
Yo hi pañhaṃ kathetukāmo hoti , na ca sakkoti sabbaññutaññāṇena saddhiṃ saṃsanditvā kathetuṃ .
Yo vā na kathetukāmo hoti , sakkoti pana kathetuṃ .
Yo vāP1.104 neva kathetukāmo hoti , kathetuṃ na ca sakkoti .
Sabbesampi tesaṃ bhagavā pañhaṃ bhāraṃ na karoti .
Ayaṃ pana devaputto kathetukāmo ceva , sakkoti ca kathetuṃ .
Tasmā tasseva bhāraṃ karonto bhagavā evamāha .
Sopi pañhaṃ kathesi .
TatthaV1.94 subhāsitassa sikkhethāti subhāsitaṃ sikkheyya , catusaccanissitaṃ dasakathāvatthunissitaṃ sattatiṃsabodhipakkhiyanissitaṃ catubbidhaṃ vacīsucaritameva sikkheyya .
Samaṇūpāsanassa cāti samaṇehi upāsitabbaṃ samaṇūpāsanaṃM1.97 nāma aṭṭhatiṃsabhedaṃ kammaṭṭhānaṃ , tampi sikkheyya bhāveyyāti attho .
Bahussutānaṃ vā bhikkhūnaṃ upāsanampi samaṇūpāsanaṃ .
Tampi ‘ kiṃ , bhante , kusalan ’’ tiādinā pañhapucchanena paññāvuddhatthaṃ sikkheyya .
Cittavūpasamassa cāti aṭṭhasamāpattivasena cittavūpasamaṃ sikkheyya .
Iti devaputtena tisso sikkhā kathitā honti .
Purimapadena hi adhisīlasikkhā kathitā , dutiyapadena adhipaññāsikkhā , cittavūpasamena adhicittasikkhāti evaṃ imāya gāthāya sakalampi sāsanaṃ pakāsitameva hoti .
Paṭhamaṃ .