3. Doṇapākasuttavaṇṇanā
124. Tatiye doṇapākakuran ti doṇapākaṃ kuraṃ , doṇassa taṇḍulānaṃ pakkabhattaṃ tadūpiyañca sūpabyañjanaṃ bhuñjatīti attho .
Bhuttāvīti pubbe bhattasammadaṃ vinodetvā muhuttaṃ vissamitvā buddhupaṭṭhānaṃ gacchati , taṃdivasaṃ pana bhuñjantova dasabalaṃ saritvā hatthe dhovitvā agamāsi .
Mahassāsīti tassa gacchato balavā bhattaparīḷāho udapādi , tasmā mahantehi assāsehi assasati , gattatopissa sedabindūni muccanti , tamenaṃ ubhosu passesu ṭhatvā yamakatālavaṇṭehi bījanti , buddhagāravena pana nipajjituṃ na ussahatīti idaṃ sandhāya ‘‘ mahassāsī ’’ ti vuttaṃ .
Imaṃ gāthaṃ abhāsīti , rājā bhojane
P1.153 amattaññutāya kilamati , phāsu vihāraṃ dānissa karissāmīti cintetvā abhāsi .Manujassāti sattassa .
Kahāpaṇasatan ti pātarāse paṇṇāsaṃ sāyamāse paṇṇāsanti evaṃ kahāpaṇasataṃ .
Pariyāpuṇitvāti raññā saddhiṃ thokaṃ gantvā ‘‘ imaṃ maṅgalaasiṃ kassa dammi , mahārājā ’’ ti ?
Asukassa nāma dehīti so taṃ asiṃ datvā dasabalassa santikaṃ āgamma vanditvā ṭhitakova ‘‘ gāthaṃ vadatha , bho gotamā ’’ ti vatvā bhagavatā vuttaṃ pariyāpuṇitvāti attho .
Bhattābhihāre
V1.135 sudaṃ bhāsatīti kathaṃ bhāsati ?Bhagavatā anusiṭṭhiniyāmena .
Bhagavā hi naṃ evaṃ anusāsi –
‘‘ māṇava , imaṃ gāthaṃ naṭo viya pattapattaṭṭhāne mā avaca , rañño bhuñjanaṭṭhāne ṭhatvā paṭhamapiṇḍādīsupi avatvā vosānapiṇḍe gahite vadeyyāsi , rājā sutvāva bhattapiṇḍaṃ chaḍḍessati .
Atha rañño hatthesu dhotesu pātiṃ apanetvā sitthāni gaṇetvā tadupiyaṃ byañjanaṃ ñatvā punadivase tāvatake taṇḍule hāreyyāsi , pātarāse ca vatvā sāyamāse mā vadeyyāsī ’’ ti .
So sādhūti paṭissuṇitvā taṃdivasaṃ rañño pātarāsaṃ bhutvā gatattā sāyamāse bhagavato anusiṭṭhiniyāmena gāthaṃ abhāsi
M1.141 .Rājā dasabalassa vacanaṃ saritvā bhattapiṇḍaṃ pātiyaṃyeva chaḍḍesi .
Rañño hatthesu dhotesu pātiṃ apanetvā sitthāni gaṇetvā tadupiyaṃ byañjanaṃ ñatvā punadivase tattake taṇḍule hariṃsu .
Nāḷikodanaparamatāya saṇṭhāsīti so kira māṇavo divase divase tathāgatassa santikaṃ gacchati , dasabalassa vissāsiko ahosi .
Atha naṃ ekadivasaṃ pucchi ‘‘ rājā kittakaṃ bhuñjatī ’’ ti ?
So ‘‘ nāḷikodanan ’’ ti āha .
Vaṭṭissati ettāvatā purisabhāgo esa , ito paṭṭhāya gāthaṃ mā vadīti .
Iti rājā tattheva saṇṭhāsi .
Diṭṭhadhammikena ceva atthena samparāyikena cāti ettha sallikhitasarīratā diṭṭhadhammikattho nāma , sīlaṃ samparāyikattho .
Bhojane mattaññutā hi sīlaṅgaṃ nāma hotīti .
Tatiyaṃ .