4. Vepacittisuttavaṇṇanā
250. Catutthe
M1.313 vepacittīti so kira asurānaṃ sabbajeṭṭhako .Yenāti nipātamattaṃ nan ti ca .
Kaṇṭhapañcamehīti dvīsu hatthesu pādesu kaṇṭhe cāti evaṃ pañcahi bandhanehi .
Tāni pana naḷinasuttaṃ viya makkaṭakasuttaṃ viya ca cakkhussāpāthaṃ āgacchanti , iriyāpathaṃ rujjhanti .
Tehi pana citteneva bajjhati , citteneva muccati .
Akkosatīti corosi bālosi mūḷhosi thenosi oṭṭhosi goṇosi gadrabhosi nerayikosi tiracchānagatosi , natthi tuyhaṃ sugati , duggatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhāti imehi dasahi akkosavatthūhi akkosati .
Paribhāsatīti , jarasakka , na tvaṃ sabbakālaṃ jinissasi , yadā asurānaṃ jayo bhavissati , tadā tampi evaṃ bandhitvā asurabhavanassa dvāre nipajjāpetvā pothāpessāmīti ādīni vatvā tajjeti .
Sakko vijitavijayo na taṃ manasi karoti , mahāpaṭiggahaṇaṃ panassa matthake vidhunanto sudhammadevasabhaṃ pavisati
V1.299 ceva nikkhamati ca .Ajjhabhāsīti ‘‘ kiṃ nu kho esa sakko imāni pharusavacanāni bhayena titikkhati , udāhu adhivāsanakhantiyā samannāgatattā ’’ ti ?
Vīmaṃsanto abhāsi .
Dubbalyā noti dubbalabhāvena nu .
Paṭisaṃyujeti paṭisaṃyujeyya paṭipphareyya .
Pabhijjeyyun ti virajjeyyuṃ .
Pakujjheyyuntipi pāṭho .
Paran ti paccatthikaṃ .
Yo sato upasammatīti yo satimā hutvā upasammati , tassa upasamaṃyevāhaṃ
P1.343 bālassa paṭisedhanaṃ maññeti attho .Yadā naṃ maññatīti yasmā taṃ maññati .
Ajjhāruhatīti ajjhottharati .
Gova bhiyyo palāyinan ti yathā goyuddhe tāvadeva dve gāvo yujjhante gogaṇo olokento tiṭṭhati , yadā pana eko palāyati , atha naṃ palāyantaṃ sabbo gogaṇo bhiyyo ajjhottharati .
Evaṃ dummedho khamantaṃ bhiyyo ajjhottharatīti attho .
Sadatthaparamāti sakatthaparamā .
Khantyā bhiyyo na vijjatīti tesu sakaatthaparamesu atthesu khantito uttaritaro añño attho na vijjati .
Tamāhu paramaṃ khantin ti yo balavā titikkhati , tassa taṃ khantiṃ paramaṃ āhu .
Bālabalaṃ nāma aññāṇabalaṃ .
Taṃ yassa balaṃ , abalameva
M1.314 taṃ balanti āhu kathentīti dīpeti .Dhammaguttassāti dhammena rakkhitassa , dhammaṃ vā rakkhantassa .
Paṭivattāti paṭippharitvā vattā , paṭippharitvā vā bālabalanti vadeyyāpi , dhammaṭṭhaṃ pana cāletuṃ samattho nāma natthi .
Tasseva tena pāpiyoti tena kodhena tasseva puggalassa pāpaṃ .
Katarassa ?
Yo kuddhaṃ paṭikujjhati .
Tikicchantānan ti ekavacane bahuvacanaṃ , tikicchantanti attho .
Janā maññantīti evarūpaṃ attano ca parassa cāti ubhinnaṃ atthaṃ tikicchantaṃ nipphādentaṃ puggalaṃ ‘‘ andhabālo ayan ’’ ti andhabālaputhujjanāva evaṃ maññanti .
Dhammassa akovidāti catusaccadhamme achekā .
Idhāti imasmiṃ sāsane .
Khoti nipātamattaṃ .
Catutthaṃ .