Khemātherīvatthu
236. Dutiye khemāti evaṃnāmikā bhikkhunī .
Ito paṭṭhāya ca panassā pañhakamme ayamanupubbikathāti avatvā sabbattha abhinīhāraṃ ādiṃ katvā vattabbameva vakkhāma .
Atīte kira padumuttarabuddhakāle haṃsavatiyaṃ ayaṃ parapariyāpannā hutvā nibbatti .
Athekadivasaṃ tassa bhagavato aggasāvikaṃ sujātattheriṃ nāma piṇḍāya carantaṃ disvā tayo modake datvā taṃdivasameva attano kese vissajjetvā theriyā dānaṃ datvā ‘‘ anāgate buddhuppāde tumhe viya mahāpaññā bhaveyyan ’’ ti patthanaṃ katvā yāvajīvaṃ kusalakammesu appamattā hutvā kappasatasahassaṃ devamanussesu saṃsarantī kassapabuddhakāle kikissa kāsirañño gehe paṭisandhiṃ gahetvā sattannaṃ bhaginīnaṃ abbhantarā hutvā vīsativassasahassāni geheyeva komāribrahmacariyaṃ caritvā tāhi bhaginīhi saddhiṃ dasabalassa vasanapariveṇaṃ kāretvā ekaṃ buddhantaraṃ devamanussesu saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde maddaraṭṭhe sāgalanagare rājakule paṭisandhiṃ gaṇhi , khemātissā nāmaṃ akaṃsu .
Tassā sarīravaṇṇo suvaṇṇarasapiñjaro viya ahosi .
Sā vayappattā bimbisārarañño gehaṃ agamāsi .
Sā
M1.265 tathāgate rājagahaṃ upanissāya veḷuvane viharante ‘‘ satthā kira rūpe dosaṃ dassetī ’’ ti rūpamadamattāP1.343 hutvā ‘‘ mayhampi rūpe dosaṃ dasseyyā ’’ ti bhayena dasabalaṃ dassanāya na gacchati .Rājā cintesi –
‘‘ ahaṃ satthu aggupaṭṭhāko , mādisassa ca nāma ariyasāvakassa aggamahesī dasabalaṃ dassanāya na gacchati , na me etaṃ ruccatī ’’ ti .
So kavīhi veḷuvanuyyānassa vaṇṇaṃ bandhāpetvā ‘‘ khemāya deviyā savanūpacāre gāyathā ’’ ti āha .
Sā uyyānassa vaṇṇaṃ sutvā gantukāmā hutvā rājānaṃ paṭipucchi .
Rājā ‘‘ uyyānaṃ gaccha , satthāraṃ
V1.257 pana adisvā āgantuṃ na labhissasī ’’ ti āha .Sā rañño paṭivacanaṃ adatvāva maggaṃ paṭipajji .
Rājā tāya saddhiṃ gacchante purise āha –
‘‘ sace devī uyyānato nivattamānā dasabalaṃ passati , iccetaṃ kusalaṃ .
Sace na passati , rājāṇāya naṃ dassethā ’’ ti .
Atha kho sā devī divasabhāgaṃ uyyāne caritvā nivattantī dasabalaṃ adisvāva gantuṃ āraddhā .
Atha naṃ rājapurisā attano aruciyāva deviṃ satthu santikaṃ nayiṃsu .
Satthā taṃ āgacchantiṃ disvā iddhiyā ekaṃ devaccharaṃ nimminitvā tālavaṇṭaṃ gahetvā bījamānaṃ viya akāsi .
Khemā devī taṃ disvā cintesi –
‘‘ mānamhi naṭṭhā , evarūpā nāma devaccharappaṭibhāgā itthiyo dasabalassa avidūre tiṭṭhanti , ahaṃ etāsaṃ paricārikāpi nappahomi , mānamadaṃ hi nissāya pāpacittassa vasena naṭṭhā ’’ ti taṃ nimittaṃ gahetvā tameva itthiṃ olokayamānā aṭṭhāsi .
Athassā passantiyāva tathāgatassa adhiṭṭhānabalena sā itthī paṭhamavayaṃ atikkamma majjhimavaye
P1.344 ṭhitā viya majjhimavayaṃ atikkamma pacchimavaye ṭhitā viya ca valittacā palitakesā khaṇḍaviraḷadantā ahosi .Tato tassā passantiyāva saddhiṃ tālavaṇṭena parivattitvā paripati .
Tato khemā pubbahetusampannattā tasmiṃ ārammaṇe āpāthagate evaṃ cintesi –
‘‘ evaṃvidhampi nāma sarīraṃ evarūpaṃ vipattiṃ pāpuṇāti , mayhampi sarīraṃ evaṃgatikameva bhavissatī ’’ ti .
Athassā evaṃ cintitakkhaṇe satthā imaṃ dhammapade gāthamāha –
‘‘ Ye
M1.266 rāgarattānupatanti sotaṃ ,Sayaṃkataṃ makkaṭakova jālaṃ ;
Etampi chetvāna vajanti dhīrā ,
Anapekkhino sabbadukkhaṃ pahāyā ’’ ti .
Sā gāthāpariyosāne ṭhitapade ṭhitāyeva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi .
Agāramajjhe vasantena nāma arahattaṃ pattena taṃdivasameva parinibbāyitabbaṃ vā pabbajitabbaṃ vā hoti , sā pana attano āyusaṅkhārānaṃ pavattanabhāvaṃ ñatvā ‘‘ attano pabbajjaṃ anujānāpessāmī ’’ ti satthāraṃ vanditvā rājanivesanaṃ gantvā rājānaṃ anabhivādetvāva aṭṭhāsi .
Rājā iṅgiteneva aññāsi –
‘‘ ariyadhammaṃ pattā bhavissatī ’’ ti .
Atha naṃ āha –
‘‘ devi gatā nu kho satthudassanāyā ’’ ti .
Mahārāja , tumhehi diṭṭhadassanaṃ parittaṃ , ahaṃ pana dasabalaṃ
V1.258 sudiṭṭhamakāsiṃ , pabbajjaṃ me anujānāthātiP1.345 .Rājā ‘‘ sādhu , devī ’’ ti sampaṭicchitvā suvaṇṇasivikāya bhikkhuniupassayaṃ upanetvā pabbājesi .
Athassā ‘‘ khemātherī nāma gihibhāve ṭhatvā arahattaṃ pattā ’’ ti mahāpaññabhāvo pākaṭo ahosi .
Idamettha vatthu .
Atha satthā aparabhāge jetavane nisinno bhikkhuniyo paṭipāṭiyā ṭhānantare ṭhapento khemātheriṃ mahāpaññānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesīti .