Pilindavacchattheravatthu
215. Sattame devatānaṃ piyamanāpānan ti devatānaṃ piyānañceva manāpānañca pilindavacchatthero aggoti dasseti .
So kira anuppanne buddhe cakkavattī rājā hutvā mahājanaṃ pañcasu sīlesu patiṭṭhāpetvā saggaparāyaṇaṃ akāsi .
Yebhuyyena kira chasu kāmasaggesu nibbattadevatā tasseva ovādaṃ labhitvā nibbattanibbattaṭṭhāne attano sampattiṃ oloketvā ‘‘ kaṃ nu kho nissāya imaṃ saggasampattiṃ labhimhā ’’ ti āvajjamānā
M1.216 imaṃ theraṃ disvā ‘‘ theraṃ nissāya amhehi sampati laddhā ’’ ti sāyaṃpātaṃ theraṃ namassanti .Tasmā so devatānaṃ
V1.212 piyamanāpānaṃ aggo nāma jāto .Pilindoti panassa gottaṃ , vacchoti nāmaṃ .
Tadubhayaṃ saṃsandetvā pilindavacchoti vuccati .
Tassa pañhakamme ayamanupubbikathā – ayaṃ kira padumuttarabuddhakāle haṃsavatīnagare mahābhogakule nibbatto purimanayeneva satthu dhammadesanaṃ suṇanto satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ devatānaṃ piyamanāpaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā taṃ ṭhānantaraṃ patthetvā yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ brāhmaṇakule nibbatti .
Pilindavacchotissa nāmaṃ akaṃsu .
So aparena samayena satthu dhammadesanaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā upasampanno vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ
P1.277 pāpuṇi .So gihīhipi bhikkhūhipi saddhiṃ kathento ‘‘ ehi , vasala , gaccha , vasala , āhara , vasala , gaṇha , vasalā ’’ ti vasalavādeneva samudācarati .
Taṃ kathaṃ āharitvā tathāgataṃ pucchiṃsu –
‘‘ bhagavā ariyā nāma pharusavācā na hontī ’’ ti .
Bhikkhave , ariyānaṃ paravambhanavasena pharusavācā nāma natthi , apica kho pana bhavantare āciṇṇavasena bhaveyyāti .
Bhante , pilindavacchatthero uṭṭhāya samuṭṭhāya gihīhipi bhikkhūhipi saddhiṃ kathento ,‘‘ vasala , vasalā ’’ ti katheti , kimettha kāraṇaṃ bhagavāti .
Bhikkhave , na mayhaṃ puttassa etaṃ idāneva āciṇṇaṃ , atīte panesa pañca jātisatāni vasalavādibrāhmaṇakule nibbatti .
Iccesa bhavāciṇṇeneva kathesi , na pharusavasena .
Ariyānañhi vohāro pharusopi samāno cetanāya apharusabhāvena parisuddhova , appamattakampettha pāpaṃ na upalabbhatīti vatvā dhammapade imaṃ gāthamāha –
‘‘ Akakkasaṃ viññāpaniṃ , giraṃ saccamudīraye ;
Yāya nābhisaje kañci , tamahaṃ brūmi brāhmaṇan ’’ ti .
Athekadivasaṃ thero rājagahaṃ piṇḍāya pavisanto ekaṃ purisaṃ pippalīnaṃ bhājanaṃ pūretvā ādāya antonagaraṃ pavisantaṃ disvā ‘‘ kiṃ te , vasala , bhājane ’’ ti āha .
So cintesi –
‘‘ ayaṃ samaṇo mayā saddhiṃ pātova pharusakathaṃ kathesi , imassa anucchavikameva vattuṃ vaṭṭatī ’’ ti ‘‘ mūsikavaccaṃ
M1.217 me , bhante , bhājane ’’ tiP1.278 āha .Evaṃ bhavissati , vasalāti .
Tassa therassa dassanaṃ vijahantassa sabbaṃ mūsikavaccameva ahosi .
So cintesi –
‘‘ imā pippaliyo mūsikavaccasadisā paññāyanti , sabhāvo nu kho no ’’ ti vīmaṃsanto hatthena uppīḷesi
V1.213 .Athassa undūravaccabhāvaṃ ñatvā balavadomanassaṃ uppajji .
So ‘‘ imāyeva nu kho evarūpā , udāhu sakaṭepī ’’ ti gantvā olokento sabbāpi pippaliyo tādisāva disvā hadayaṃ hatthena sandhāretvā ‘‘ idaṃ na aññassa kammaṃ , mayā pātova diṭṭhabhikkhussetaṃ kammaṃ , addhā ekaṃ upāyaṃ bhavissati , tassa gataṭṭhānaṃ anuvicinitvā etaṃ kāraṇaṃ jānissāmī ’’ ti therassa gatamaggaṃ pucchitvā pāyāsi .
Atheko puriso taṃ ativiya caṇḍikataṃ gacchantaṃ disvā ,‘‘ bho purisa , tvaṃ ativiya caṇḍikatova gacchasi , kena kammena gacchasī ’’ ti pucchi .
So tassa taṃ pavattiṃ ārocesi .
So tassa kathaṃ sutvā evamāha –
‘‘ bho , mā cintayi , mayhaṃ ayyo pilindavaccho bhavissati , tvaṃ etadeva bhājanaṃ pūretvā ādāya gantvā therassa purato tiṭṭha .
‘ Kiṃ nāmetaṃ , vasalā ’ ti vuttakāle ca ‘ pippaliyo , bhante ’ ti vada , thero ‘ evaṃ bhavissati , vasalā ’ ti vakkhati .
Puna sabbāpi pippaliyo bhavissantī ’’ ti .
So tathā akāsi .
Sabbā pippaliyo paṭipākatikā ahesuṃ .
Idamettakaṃ vatthu .
Aparabhāge pana satthā devatānaṃ piyamanāpakāraṇameva vatthuṃ katvā theraṃ devatānaṃ piyamanāpānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesīti .