Issues
Ekakanipāta-aṭṭhakathā
Ekakanipāta-aṭṭhakathā

Kumārakassapattheravatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Kumārakassapattheravatthu

217. Navame cittakathikānan ti vicittaṃ katvā dhammaṃ kathentānaṃ .
Thero kira ekassapi dvinnampi dhammaṃ kathento bahūhi upamāhi ca kāraṇehi ca maṇḍayitvā bodhento katheti .
Tasmā cittakathikānaṃ aggo nāma jāto .
TassaM1.221 pañhakamme ayamanupubbikathā – ayampi hi padumuttarabuddhakāle haṃsavatīnagare kulagehe paṭisandhiṃ gaṇhitvā vayappatto dasabalassa dhammakathaṃ suṇanto satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ cittakathikānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā adhikārakammaṃ katvā taṃ ṭhānantaraṃ patthetvā devamanussesu saṃsaranto kassapabuddhasāsanosakkanakāle sattannaṃ bhikkhūnaṃ abbhantaro hutvā pabbatamatthake samaṇadhammaṃ katvā aparihīnasīlo tato cuto devaloke nibbattitvā ekaṃ buddhantaraṃ sampattiṃ anubhavamāno amhākaṃ satthu kāle rājagahe ekissā kuladārikāya kucchimhi uppanno .
Sā ca paṭhamaṃ mātāpitaro yācitvā pabbajjaṃ alabhamānā kulagharaṃ gatā gabbhaṃ gaṇhi .
Tampi ajānantīP1.284 sāmikaṃ ārādhetvā tena anuññātā bhikkhunīsu pabbajitā .
Tassā gabbhanimittaṃ disvā bhikkhuniyo devadattaṃ pucchiṃsu , so ‘‘ assamaṇī ’’ ti āha .
Dasabalaṃ pucchiṃsu , satthā upālittheraṃ paṭicchāpesi .
Thero sāvatthinagaravāsīni kulāni visākhañcaV1.217 upāsikaṃ pakkosāpetvā sodhento ‘‘ pure laddho gabbho , pabbajjā arogā ’’ ti āha .
Satthā ‘‘ suvinicchitaṃ adhikaraṇan ’’ ti therassa sādhukāraṃ adāsi .
Sā bhikkhunī suvaṇṇabimbasadisaṃ puttaṃ vijāyi .
Taṃ gahetvā rājā pasenadikosalo posāpesi , kassapoti cassa nāmaṃ katvā aparabhāge alaṅkaritvā satthu santikaṃ netvā pabbājesi .
Kumārakāle pana pabbajitattā bhagavatā ‘‘ kassapaṃ pakkosatha , idaṃ phalaṃ vā khādanīyaṃ vā kassapassa dethā ’’ ti vutte ‘‘ katarakassapassāti .
Kumārakassapassā ’’ ti evaṃ gahitanāmattā tato paṭṭhāya vuḍḍhakālepi kumārakassapo tveva vuccati .
Apica rañño posāvanikaputtattāpi kumārakassapoti taṃ sañjāniṃsu .
So pabbajitakālato paṭṭhāya vipassanāya ceva kammaṃ karoti , buddhavacanañca gaṇhāti .
Atha so tena saddhiṃ pabbatamatthake samaṇadhammaṃ katvā anāgāmiphalaṃ patvā suddhāvāse nibbatto mahābrahmā tasmiṃ samaye āvajjento kumārakassapaṃ disvā ‘‘ sahāyako me vipassanāya kilamati , gantvā tassa vipassanāya nayamukhaṃ dassetvā maggaphalapattiyā upāyaṃ karissāmī ’’ ti brahmaloke ṭhitova pañcadasa pañheM1.222 abhisaṅkharitvā rattibhāgasamanantare kumārakassapattherassa vasanaṭṭhāne andhavane pāturahosi .
Thero ālokaṃ disvā ‘‘ ko etthā ’’ ti āha .
‘‘ Ahaṃ pubbe tayā saddhiṃ samaṇadhammaṃ katvā anāgāmiphalaṃ patvā suddhāvāse nibbattabrahmā ’’ tiP1.285 āha .
Kena kammena āgatatthāti ?
Mahābrahmā attano āgatakāraṇaṃ dīpetuṃ te pañhe ācikkhitvā ‘‘ tvaṃ ime pañhe uggaṇhitvā aruṇe uṭṭhite tathāgataṃ upasaṅkamitvā puccha , ṭhapetvā hi tathāgataṃ añño ime pañhe kathetuṃ samattho nāma natthī ’’ ti vatvā brahmalokameva gato .
Theropi punadivase satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā mahābrahmunā kathitaniyāmeneva pañhe pucchi .
Satthā kumārakassapattherassa arahattaṃ pāpetvā pañhe kathesi .
Thero satthārā kathitaniyāmeneva uggaṇhitvā andhavanaṃ gantvā vipassanaṃ gabbhaṃ gāhāpetvā arahattaṃ pāpuṇi .
Tato paṭṭhāya catunnaṃ parisānaṃ dhammakathaṃ kathento bahukāhi upamāhi ca kāraṇehi ca maṇḍetvā cittakathameva katheti .
Atha naṃ satthā pāyāsirañño pañcadasahi pañhehi paṭimaṇḍetvā suttante ( dī . ni .2.406 ādayo ) desiteV1.218 taṃ suttantaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā imasmiṃ sāsane cittakathikānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesīti .