Issues
選擇版本
Ekakanipāta-aṭṭhakathā
Ekakanipāta-aṭṭhakathā

8. Kalyāṇamittatādivaggavaṇṇanā

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Kalyāṇamittatādivaggavaṇṇanā

71. AṭṭhamassaV1.65 paṭhame kalyāṇamittatāti kalyāṇā mittā assāti kalyāṇamitto , tassa bhāvo kalyāṇamittatā .
Sesaṃ vuttapaṭipakkhanayena veditabbaṃ .
72-73.
Dutiye anuyogoti yogo payogo .
Ananuyogoti ayogo appayogo .
Anuyogāti anuyogena .
Ananuyogāti ananuyogena .
Kusalānaṃ dhammānan ti catubhūmakakusaladhammānaṃ .
Tatiyaṃ uttānatthameva .
74. Catutthe bojjhaṅgāti bujjhanakasattassa aṅgabhūtā satta dhammā .
Yāya vā dhammasāmaggiyā so bujjhati , sammohaniddāto vā vuṭṭhāti , catusaccadhammaṃM1.63 vā sacchikaroti .
Tassā bodhiyā aṅgabhūtātipi bojjhaṅgā .
‘‘ Bojjhaṅgāti kenaṭṭhena bojjhaṅgā ?
Bujjhantīti bojjhaṅgā , anubujjhantīti bojjhaṅgā , paṭibujjhantīti bojjhaṅgā , sambujjhantīti bojjhaṅgā , bodhāya saṃvattantīti bojjhaṅgā ’’ ti ( paṭi . ma .2.17).
Evaṃ panetaṃ padaṃ vibhattameva .
75. Pañcame bhāvanāpāripūriṃ gacchantīti iminā padena bojjhaṅgānaṃ yāthāvasarasabhūmi nāma kathitāP1.82 .
Sā panesā catubbidhā hoti – vipassanā , vipassanāpādakajjhānaṃ , maggo , phalanti .
Tattha vipassanāya uppajjanakāle bojjhaṅgā kāmāvacarā honti , vipassanāpādakajjhānamhi uppajjanakāle rūpāvacaraarūpāvacarā , maggaphalesu uppajjanakāle lokuttarā .
Iti imasmiṃ sutte bojjhaṅgā catubhūmakā kathitā .
76. Chaṭṭhassa aṭṭhuppattiko nikkhepo .
Aṭṭhuppattiyaṃ hetaṃ nikkhittaṃ , sambahulā kira bhikkhū dhammasabhāyaṃ sannisinnā .
Tesaṃ antare bandhulamallasenāpatiṃ ārabbha ayaṃ kathā udapādi ,‘‘ āvuso , asukaṃ nāma kulaṃ pubbe bahuñātikaṃ ahosi bahupakkhaṃ , idāni appañātikaṃ appapakkhaṃ jātan ’’ ti .
Atha bhagavā tesaṃ cittācāraṃ ñatvā ‘‘ mayi gate mahatī desanā bhavissatī ’’ ti ñatvā gandhakuṭito nikkhamma dhammasabhāyaṃ paññattavarabuddhāsane nisīditvāV1.66 ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti āha .
Bhagavā aññā gāmanigamādikathā natthi , asukaṃ nāma kulaṃ pubbe bahuñātikaṃ ahosi bahupakkhaṃ , idāni appañātikaṃ appapakkhaṃ jātanti vadantā nisinnamhāti .
Satthā imissā aṭṭhuppattiyā appamattikā esā , bhikkhave , parihānīti idaṃ suttaṃ ārabhi .
Tattha appamattikāti parittā parittappamāṇā .
Etāya hi parihāniyā saggato vā maggato vā parihāni nāma natthi , diṭṭhadhammikaparihānimattameva etanti āha .
Etaṃ patikiṭṭhan ti etaṃ pacchimaṃ etaṃ lāmakaṃ .
Yadidaṃ paññāparihānīti yā esā mama sāsane kammassakatapaññāya jhānapaññāya vipassanāpaññāya maggapaññāya phalapaññāya ca parihāni , esā pacchimā , esā lāmakā , esā chaḍḍanīyāti attho .
77. SattamampiM1.64P1.83 aṭṭhuppattiyameva kathitaṃ .
Dhammasabhāyaṃ kira nisinnesu bhikkhūsu ekacce evaṃ āhaṃsu –
‘‘ asukaṃ nāma kulaṃ pubbe appañātikaṃ appapakkhaṃ ahosi , idāni taṃ bahuñātikaṃ bahupakkhaṃ jātan ’’ ti .
Kaṃ sandhāya evamāhaṃsūti ?
Visākhaṃ upāsikaṃ vesālike ca licchavī .
Satthā tesaṃ cittācāraṃ ñatvā purimanayeneva āgantvā dhammāsane nisinno ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti pucchi .
Te yathābhūtaṃ kathayiṃsu .
Satthā imissā aṭṭhuppattiyā imaṃ suttaṃ ārabhi .
Tattha appamattikāti taṃ sampattiṃ nissāya saggaṃ vā maggaṃ vā sampattānaṃ abhāvato parittā .
Yadidaṃ paññāvuddhīti kammassakatapaññādīnaṃ vuddhi .
Tasmāti yasmā ñātīnaṃ vuddhi nāma diṭṭhadhammikamattā appā parittā , sā saggaṃ vā maggaṃ vā pāpetuṃ asamatthā , tasmā .
Paññāvuddhiyāti kammassakatādipaññāya vuddhiyā .
78. Aṭṭhamampi aṭṭhuppattiyameva kathitaṃ .
Sambahulā kira bhikkhū dhammasabhāyaṃ sannisinnā mahādhanaseṭṭhiputtaṃ ārabbha ‘‘ asukaṃ nāma kulaṃ pubbe mahābhogaṃ mahāhiraññasuvaṇṇaṃ ahosi , taṃ idāni appabhogaṃ jātan ’’ ti kathayiṃsu .
Satthā purimanayeneva āgantvā tesaṃ vacanaṃ sutvā imaṃ suttaṃ ārabhi .
79. Navamampi aṭṭhuppattiyameva vuttaṃ .
Dhammasabhāyaṃ kira sannisinnā bhikkhū kākavaliyaseṭṭhiñcaV1.67 puṇṇaseṭṭhiñca ārabbha ‘‘ asukaṃ nāma kulaṃ pubbe appabhogaṃ ahosi , taṃ idāni mahābhogaṃ jātan ’’ ti kathayiṃsu .
Satthā purimanayeneva āgantvā tesaṃ vacanaṃ sutvā imaṃ suttaṃ ārabhi .
Sesaṃ imesu dvīsupi heṭṭhā vuttanayeneva veditabbaṃ .
80. DasamampiP1.84 aṭṭhuppattiyaṃ vuttaṃ .
Dhammasabhāyaṃ kira bhikkhū kosalamahārājānaṃ ārabbha ‘‘ asukaṃ nāma kulaṃ pubbe mahāyasaṃ mahāparivāraṃ ahosi , idāni appayasaṃ appaparivāraṃ jātan ’’ ti kathayiṃsu .
Bhagavā purimanayeneva āgantvā tesaṃ vacanaṃ sutvā imaṃ dhammadesanaṃ ārabhi .
Sesaṃ vuttanayeneva veditabbanti .
Kalyāṇamittatādivaggavaṇṇanā .