Uruvelakassapattheravatthu
224. Dutiye
P1.297 mahāparisānan ti mahāparivārānaṃ uruvelakassapo aggoti dasseti .Aññesañhi therānaṃ kañci kālaṃ parivāro mahā hoti kañci
M1.231 kālaṃ appo , imassa pana therassa dvīhi bhātikehi saddhiṃ ekaṃ samaṇasahassaṃ nibaddhaparivārova ahosi .Tesu ekekasmiṃ ekekaṃ pabbājente dve samaṇasahassāni honti , dve dve pabbājente tīṇi sahassāni honti .
Tasmā so mahāparivārānaṃ aggo nāma jāto .
Kassapoti panassa gottaṃ .
Uruvelāyaṃ pabbajitattā uruvelakassapoti paññāyittha .
Tassa pañhakamme ayamanupubbikathā – ayampi hi padumuttarabuddhakāle haṃsavatīnagare kulagehe paṭisandhiṃ gahetvā vayappatto satthu dhammakathaṃ suṇanto satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ mahāparisānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā ‘‘ mayāpi anāgate evarūpena bhavituṃ vaṭṭatī ’’ ti sattāhaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā ticīvarena acchādetvā satthāraṃ vanditvā mahāparisānaṃ aggabhāvatthaṃ patthanaṃ akāsi .
Satthā anantarāyaṃ disvā anāgate gotamabuddhassa sāsane mahāparisānaṃ aggo bhavissatī ’’ ti byākaritvā pakkāmi .
Sopi kulaputto yāvajīvaṃ kalyāṇakammaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto ito dvenavutikappamatthake phussabuddhassa vemātikakaniṭṭhabhātā hutvā nibbatto , pitā mahindarājā nāma .
Apare panassa dve kaniṭṭhabhātaro ahesuṃ .
Evaṃ te tayo bhātaro visuṃ visuṃ ṭhānantaraṃ labhiṃsu .
Te heṭṭhā vuttanayeneva kupitaṃ paccantaṃ vūpasametvā pitu santikā varaṃ labhitvā ‘‘ temāsaṃ dasabalaṃ paṭijaggissāmā ’’ ti varaṃ gaṇhiṃsu .
Atha nesaṃ
P1.298 etadahosi –‘‘ amhehi dasabalaṃ paṭijaggantehi anucchavikaṃ kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti ekaṃ amaccaṃ uppādakaṭṭhāne ṭhapetvā ekaṃ āyavayajānanakaṃ katvā ekaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa parivesakaṭṭhāne ṭhapetvā attanā dasa sīlāni samādāya temāsaṃ sikkhāpadāni rakkhiṃsu .
Te tayo amaccā heṭṭhā vuttanayeneva imasmiṃ buddhuppāde bimbisāravisākharaṭṭhapālā jātā .
Te
V1.227 pana rājakumārā vutthavasse dasabale sahatthā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccayapūjāya pūjetvā yāvajīvaṃ kalyāṇakammaṃ katvā amhākaṃ dasabalassa nibbattito puretarameva brāhamaṇakule nibbattitvā attano gottavasenaM1.232 tayopi janā kassapā eva nāma jātā .Te vayappattā tayo vede uggaṇhiṃsu .
Tesaṃ jeṭṭhabhātikassa pañca māṇavakasatāni parivāro ahosi , majjhimassa tīṇi , kaniṭṭhassa dve .
Te attano ganthe sāraṃ olokentā diṭṭhadhammikameva passiṃsu , na samparāyikaṃ .
Atha nesaṃ jeṭṭhabhātā attano parivārena saddhiṃ uruvelaṃ gantvā isipabbajjaṃ pabbajitvā uruvelakassapo nāma jāto , mahāgaṅgānadīvaṅke pabbajito nadīkassapo nāma jāto , gayāsīse pabbajito gayākassapo nāma jāto .
Evaṃ tesu isipabbajjaṃ pabbajitvā tattha vasantesu bahūnaṃ divasānaṃ accayena amhākaṃ bodhisatto mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā paṭividdhasabbaññutaññāṇo anukkamena dhammacakkaṃ pavattetvā pañcavaggiye there arahatte patiṭṭhāpetvā yasadārakappamukhe pañcapaññāsa sahāyakepi vinetvā saṭṭhi arahante ‘‘ caratha , bhikkhave
P1.299 , cārikan ’’ ti bahujanahitāya cārikaṃ pesetvā bhaddavaggiye vinetvā uruvelakassapassa hetuṃ disvā ‘‘ mayi gate tayo bhātikā saparivārā arahattaṃ pāpuṇissantī ’’ ti ñatvā ekako adutiyo uruvelakassapassa vasanaṭṭhānaṃ gantvā vasanatthāya agyāgāraṃ yācitvā tattha kataṃ nāgadamanaṃ ādiṃ katvā aḍḍhuḍḍhasahassehi pāṭihāriyehi uruvelakassapaṃ saparivāraṃ vinetvā pabbājesi .Tassa pabbajitabhāvaṃ ñatvā itarepi dve bhātaro saparivārā āgantvā pabbajiṃsu , sabbepi ehibhikkhū iddhimayapattacīvaradharā ahesuṃ .
Satthā taṃ samaṇasahassaṃ ādāya gayāsīsaṃ gantvā piṭṭhipāsāṇe nisinno ‘‘ kathaṃrūpā nu kho etesaṃ dhammadesanā sappāyā ’’ ti olokento ‘‘ ime aggiṃ paricarantā vicariṃsu , imesaṃ tayo bhave ādittāgārasadise katvā dassetuṃ vaṭṭatī ’’ ti ādittapariyāyasuttaṃ ( mahāva .54) desesi .
Desanāpariyosāne sabbeva arahattaṃ pattā .
Satthā tehi parivuto pubbe bimbisārarañño dinnapaṭiññattā rājagahanagare laṭṭhivanuyyānaṃ agamāsi .
Rājā dasabalassa āgatabhāvaṃ sutvā dvādasanahutehi brāhmaṇagahapatikehi saddhiṃ satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi .
Satthā sabbāvantaṃ parisaṃ oloketvā mahājanaṃ uruvelakassapassa nipaccakāraṃ karontaṃ disvā ‘‘ ime mayhaṃ vā kassapassa vā
M1.233 mahantabhāvaṃ na jānanti , savitakkā ca nāma desanaṃ sampaṭicchituṃV1.228 na sakkontī ’’ tiP1.300 cintetvā ,‘‘ kassapa , tuyhaṃ upaṭṭhākānaṃ vitakkaṃ chindā ’’ ti therassa saññaṃ adāsi .Thero satthu vacanaṃ sampaṭicchitvā uṭṭhāyāsanā satthāraṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā tālappamāṇaṃ ākāsaṃ uppatitvā iddhivikubbanaṃ dassetvā ‘‘ satthā me , bhante , bhagavā , sāvakohamasmi , satthā me , bhante , bhagavā , sāvakohamasmī ’’ ti vatvā oruyha dasabalassa pāde vandi .
Etenupāyena sattame vāre sattatālappamāṇaṃ ākāsaṃ abbhuggantvā puna āgantvā dasabalassa pāde vanditvā ekamantaṃ nisīdi .
Tasmiṃ kāle mahājano ‘‘ ayaṃ loke mahāsamaṇo ’’ ti satthari nibbitakko jāto , athassa satthā dhammaṃ desesi .
Desanāpariyosāne rājā ekādasanahutehi brāhmaṇagahapatikehi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhito , ekanahutaṃ upāsakattaṃ paṭivedesi .
Tepi uruvelakassapassa parivārā sahassamattā bhikkhū attano āsevanavasena cintesuṃ –
‘‘ amhākaṃ pabbajitakiccaṃ matthakaṃ pattaṃ , bahi gantvā kiṃ karissāmā ’’ ti uruvelakassapattheraṃyeva parivāretvā vicariṃsu .
Tesu ekekasmiṃ ekekaṃ nissitakaṃ gaṇhante dve sahassāni honti , dve dve gaṇhante tīṇi sahassāni honti .
Tato paṭṭhāya yattakā tesaṃ nissitakā , tattake kathetuṃ vaṭṭatīti .
Idamettha vatthu .
Aparabhāge pana satthā jetavane viharanto theraṃ mahāparisānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesīti .