Nandakattheravatthu
229. Sattame bhikkhunovādakānaṃ yadidaṃ nandakoti ayaṃ hi thero dhammakathaṃ kathento ekasamodhāne pañca bhikkhunīsatāni arahattaṃ pāpesi .
Tasmā bhikkhunovādakānaṃ aggo nāma jāto .
Tassa pañhakamme ayamanupubbikathā – ayañhi padumuttarabuddhakāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbatto satthu dhammadesanaṃ suṇanto satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ bhikkhunovādakānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā adhikārakammaṃ katvā taṃ ṭhānantaraṃ patthesi .
So yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto
P1.313 imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ kulagehe paṭisandhiṃ gahetvā vayappatto satthu dhammadesanaṃ sutvā paṭiladdhasaddho satthu santike pabbajitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi , pubbenivāsañāṇe ca ciṇṇavasī ahosi .So catūsu parisāsu sampattāsu ‘‘ sabbesaṃyeva manaṃ gahetvā kathetuṃ sakkotī ’’ ti dhammakathikanandako nāma jāto .
Tathāgatopi kho rohiṇīnadītīre cumbaṭakakalahe nikkhamitvā pabbajitānaṃ pañcannaṃ sākiyakumārasatānaṃ anabhiratiyā uppannāya te bhikkhū ādāya kuṇāladahaṃ gantvā kuṇālajātakakathāya ( jā .2.21. kuṇālajātaka ) nesaṃ saṃviggabhāvaṃ ñatvā catusaccakathaṃ kathetvā sotāpattiphale patiṭṭhāpesi .
Aparabhāge mahāsamayasuttaṃ
V1.237 ( dī . ni .2.331 ādayo ) kathetvā aggaphalaṃ arahattaṃ pāpesi .Tesaṃ therānaṃ purāṇadutiyikā ‘‘ amhe dāni idha kiṃ karissāmā ’’ ti vatvā sabbāva ekacittā
M1.243 hutvā mahāpajāpatiṃ upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāciṃsu .Tāpi pañcasatā theriyā santike pabbajjañca upasampadañca labhiṃsu .
Atītānantarāya pana jātiyā sabbāva tā nandakattherassa rājaputtabhāve ṭhitassa pādaparicārikā ahesuṃ .
Tena samayena satthā ‘‘ bhikkhū bhikkhuniyo ovadantū ’’ ti āha .
Thero attano vāre sampatte tāsaṃ purimabhave attano pādaparicārikabhāvaṃ ñatvā cintesi –
‘‘ maṃ imassa bhikkhunīsaṅghassa majjhe nisinnaṃ upamāyo ca kāraṇāni ca āharitvā dhammaṃ kathayamānaṃ disvā añño pubbenivāsañāṇalābhī bhikkhu imaṃ kāraṇaṃ oloketvā ‘ āyasmā
P1.314 nandako yāvajjadivasā orodhe na vissajjeti , sobhatāyamāyasmā orodhaparivuto ’ ti vattabbaṃ maññeyyā ’’ ti .Tasmā sayaṃ agantvā aññaṃ bhikkhuṃ pesesi .
Tā pana pañcasatā bhikkhuniyo therasseva ovādaṃ paccāsīsanti .
Iminā kāraṇena bhagavā ‘‘ attano vāre sampatte aññaṃ apesetvā sayameva gantvā bhikkhunīsaṅghaṃ ovadāhī ’’ ti theraṃ āha .
So satthu kathaṃ paṭibāhituṃ asakkonto attano vāre sampatte cātuddase bhikkhunisaṅghassa ovādaṃ datvā sabbāva tā bhikkhuniyo saḷāyatanapaṭimaṇḍitāya dhammadesanāya sotāpattiphale patiṭṭhāpesi .
Tā bhikkhuniyo therassa dhammadesanāya attamanā hutvā satthu santikaṃ gantvā attano paṭividdhaguṇaṃ ārocesuṃ .
Satthā ‘‘ kasmiṃ nu kho dhammaṃ desente imā bhikkhuniyo uparimaggaphalāni pāpuṇeyyun ’’ ti āvajjento puna ‘‘ taṃyeva nandakassa dhammadesanaṃ sutvā pañcasatāpi etā arahattaṃ pāpuṇissantī ’’ ti disvā punadivasepi therasseva santikaṃ dhammassavanatthāya pesesi .
Tā punadivase dhammaṃ sutvā sabbāva arahattaṃ pattā .
Taṃdivasaṃ bhagavā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ attano santikaṃ āgatakāle dhammadesanāya saphalabhāvaṃ ñatvā ‘‘ hiyyo nandakassa dhammadesanā cātuddasiyaṃ candasadisī ahosi , ajja pannarasiyaṃ candasadisī ’’ ti vatvā therassa sādhukāraṃ datvā tadeva ca kāraṇaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā theraṃ bhikkhunovādakānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesīti .