Uppalavaṇṇātherīvatthu

237. Tatiye uppalavaṇṇāti nīluppalagabbhasadiseneva vaṇṇena samannāgatattā evaṃladdhanāmā therī .

Sā kira padumuttarabuddhakāle haṃsavatiyaṃ kulagehe paṭisandhiṃ gaṇhitvā aparabhāge mahājanena saddhiṃ satthu santikaṃ gantvā dhammaṃ suṇantī satthāraṃ ekaṃ bhikkhuniṃ iddhimantīnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā sattāhaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā taṃ ṭhānantaraṃ patthesi .

Sā yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devamanussesu saṃsarantī kassapabuddhakāle bārāṇasinagare kikissa kāsirañño gehe paṭisandhiṃ gaṇhitvā sattannaṃ bhaginīnaṃ abbhantarā hutvā vīsati vassasahassāniM1.267 brahmacariyaṃ caritvā bhikkhusaṅghassa pariveṇaṃ katvā devaloke nibbattā .

Tato cavitvā puna manussalokaṃ āgacchantī ekasmiṃ gāme sahatthā kammaṃ katvā jīvanakaṭṭhāne nibbattā .

Sā ekadivasaṃ khettakuṭiṃ gacchantī antarāmagge ekasmiṃ sare pātova pupphitaṃ padumapupphaṃ disvā taṃ saraṃ oruyha tañceva pupphaṃ lājapakkhipanatthāya paduminiyā pattañca gahetvā kedāreP1.346 sālisīsāni chinditvā kuṭikāya nisinnā lāje bhajjitvā pañca lājasatāni gaṇesi .

Tasmiṃ khaṇe gandhamādanapabbate nirodhasamāpattito vuṭṭhito eko paccekabuddho āgantvā tassā avidūre aṭṭhāsi .

Sā paccekabuddhaṃ disvā lājehi saddhiṃ padumapupphaṃ gahetvā kuṭito oruyha lāje paccekabuddhassa patte pakkhipitvā padumapupphena pattaṃ pidhāya adāsi .

Athassā paccekabuddhe thokaṃ gate etadahosi –

‘‘ pabbajitā nāma pupphena anatthikā , ahaṃ pupphaṃ gahetvā piḷandhissāmī ’’ ti gantvā paccekabuddhassa hatthato pupphaṃ gahetvā puna cintesi –

‘‘ sace , ayyo , pupphena anatthiko abhavissa , pattamatthake ṭhapetuṃ na adassa , addhā ayyassa attho bhavissatī ’’ ti puna gantvā pattamatthake ṭhapetvā paccekabuddhaṃ khamāpetvā ,‘‘ bhanteV1.259 , imesaṃ me lājānaṃ nissandena lājagaṇanāya puttā assu , padumapupphassa nissandena nibbattanibbattaṭṭhāne me pade pade padumapupphaṃ uṭṭhahatū ’’ ti patthanaṃ akāsi .

Paccekabuddho tassā passantiyāva ākāsena gandhamādanapabbataṃ gantvā taṃ padumaṃ nandamūlakapabbhāre paccekabuddhānaṃ akkamanasopānasamīpe pādapuñchanaṃ katvā ṭhapesi .

Sāpi tassa kammassa nissandena devaloke paṭisandhiṃ gaṇhi , nibbattakālato paṭṭhāya cassā pade pade mahāpadumapupphaṃ uṭṭhāsi .

Sā tato cavitvā pabbatapāde ekasmiṃ padumassare padumagabbhe nibbatti .

Taṃ nissāya eko tāpaso vasati , so pātova mukhadhovanatthāya saraṃ gantvā taṃ pupphaṃ disvā cintesi –

‘‘ idaṃ pupphaṃ sesehi mahantataraṃ , sesāni ca pupphitāni , idaṃ makuḷitameva , bhavitabbamettha kāraṇenā ’’ ti udakaṃ otaritvā taṃ pupphaṃ gaṇhi .

Taṃ tena gahitamattameva pupphitaṃ .

Tāpaso antopadumagabbhe nipannadārikaṃP1.347 addasa .

Diṭṭhakālato paṭṭhāya ca dhītusinehaṃ labhitvā padumeneva saddhiṃ paṇṇasālaṃ netvā mañcake nipajjāpesi .

AthassāM1.268 puññānubhāvena aṅguṭṭhake khīraṃ nibbatti .

So tasmiṃ pupphe milāte aññaṃ navapupphaṃ āharitvā taṃ nipajjāpesi .

Athassā ādhāvanavidhāvanena kīḷituṃ samatthakālato paṭṭhāya padavāre padavāre padumapupphaṃ uṭṭhāsi , kuṅkumarāsissa viyassā sarīravaṇṇo ahosi .

Sā appattā devavaṇṇaṃ , atikkantā mānusavaṇṇaṃ ahosi .

Sā pitari phalāphalatthāya gate paṇṇasālāyaṃ ohīyati .

Athekadivasaṃ tassā vayappattakāle pitari phalāphalatthāya gate eko vanacarako taṃ disvā cintesi –

‘‘ manussānaṃ nāma evaṃvidhaṃ rūpaṃ natthi , vīmaṃsissāmi nan ’’ ti tāpasassa āgamanaṃ udikkhanto nisīdi .

Sā pitari āgacchante paṭipathaṃ gantvā tassa hatthato kājakamaṇḍaluṃ aggahesi , āgantvā nisinnassa cassa attanā karaṇavattaṃ dassesi .

Tadā so vanacarako manussabhāvaṃ ñatvā tāpasaṃ abhivādetvā nisīdi .

Tāpaso taṃ vanacarakaṃ vanamūlaphalāphalehi ca pānīyena ca nimantetvā ,‘‘ bho purisa , imasmiṃyeva ṭhāne vasissasi , udāhu gamisassī ’’ ti pucchi .

Gamissāmi , bhante , idha kiṃ karissāmīti .

Idaṃ tayā diṭṭhakāraṇaṃ etto gantvā akathetuṃ sakkhissasīti .

Sace , ayyo , na icchati , kiṃ kāraṇā kathessāmīti tāpasaṃ vanditvā puna āgamanakāle maggasañjānanatthaṃP1.348 sākhāsaññañca rukkhasaññañca karonto pakkāmi .

SoV1.260 bārāṇasiṃ gantvā rājānaṃ addasa , rājā ‘‘ kasmā āgatosī ’’ ti pucchi .

‘‘ Ahaṃ , deva , tumhākaṃ vanacarako pabbatapāde acchariyaṃ itthiratanaṃ disvā āgatomhī ’’ ti sabbaṃ pavattiṃ kathesi .

So tassa vacanaṃ sutvā vegena pabbatapādaṃ gantvā avidūre ṭhāne khandhāvāraṃ nivesetvā vanacarakena ceva aññehi ca purisehi saddhiṃ tāpasassa bhattakiccaṃ katvā nisinnavelāya tattha gantvā abhivādetvā paṭisanthāraṃ katvā ekamantaṃ nisīdi .

Rājā tāpasassa pabbajitaparikkhārabhaṇḍaṃ pādamūle ṭhapetvā ,‘‘ bhante , imasmiṃ ṭhāne kiṃ karoma , gacchāmā ’’ ti āha .

Gaccha , mahārājāti .

Āma , gacchāmi , bhante .

Ayyassa pana samīpe visabhāgaparisā atthīti assumha , asāruppā esā pabbajitānaṃ , mayā saddhiṃ gacchatu , bhanteti .

Manussānaṃ cittaṃ nāma duttosayaṃ , kathaṃ bahūnaṃ majjhe vasissatītiM1.269 .

Amhākaṃ rucitakālato paṭṭhāya sesānaṃ jeṭṭhakaṭṭhāne ṭhapetvā paṭijaggissāmi , bhanteti .

So rañño kathaṃ sutvā daharakāle gahitanāmavaseneva ,‘‘ amma , padumavatī ’’ ti dhītaraṃ pakkosi .

Sā ekavacaneneva paṇṇasālato nikkhamitvā pitaraṃ abhivādetvā aṭṭhāsi .

Atha naṃ pitā āha –

‘‘ tvaṃ , amma , vayappattā , imasmiṃ ṭhāne raññā diṭṭhakālato paṭṭhāya vasituṃ ayuttā , raññā saddhiṃ gaccha , ammā ’’ ti .

Sā ‘‘ sādhu , tātā ’’ ti pitu vacanaṃ sampaṭicchitvā abhivādetvā parodamānā aṭṭhāsi .

Rājā ‘‘ imissāP1.349 pitu cittaṃ gaṇhāmī ’’ ti tasmiṃyeva ṭhāne kahāpaṇarāsimhi ṭhapetvā abhisekaṃ akāsi .

Atha naṃ gahetvā attano nagaraṃ ānetvā āgatakālato paṭṭhāya sesaitthiyo anoloketvā tāya saddhiṃyeva ramati .

Tā itthiyo issāpakatā taṃ rañño antare paribhinditukāmā evamāhaṃsu –

‘‘ nāyaṃ , mahārāja , manussajātikā , kahaṃ nāma tumhehi manussānaṃ vicaraṇaṭṭhāne padumāni uṭṭhahantāni diṭṭhapubbāni , addhā ayaṃ yakkhinī , nīharatha naṃ mahārājā ’’ ti .

Rājā tāsaṃ kathaṃ sutvā tuṇhī ahosi .

Athassa aparena samayena paccanto kupito .

So ‘‘ garugabbhā padumavatī ’’ ti taṃ nagare ṭhapetvā paccantaṃ agamāsi .

Atha tā itthiyo tassā upaṭṭhāyikāya lañjaṃ datvā ‘‘ imissā dārakaṃ jātamattameva apanetvā ekaṃ dārughaṭikaṃ lohitena makkhetvā santike ṭhapehī ’’ ti āhaṃsu .

Padumavatiyāpi nacirasseva gabbhavuṭṭhānaṃ ahosi .

Mahāpadumakumāro ekakova kucchiyaṃ paṭisandhiṃ gaṇhi .

Avasesā ekūnapañcasatā dārakā mahāpadumakumārassa mātukucchito nikkhamitvā nipannakāle saṃsedajā hutvā nibbattiṃsu .

Athassa ‘‘ na tāvāyaṃ satiṃV1.261 paṭilabhatī ’’ ti ñatvā upaṭṭhāyikā ekaṃ dārughaṭikaṃ lohitena makkhetvā samīpe ṭhapetvā tāsaṃ itthīnaṃ saññaṃ adāsi .

Tā pañcasatāpi itthiyo ekekā ekekaṃ dārakaṃ gahetvā cundakārakānaṃ santikaṃ pesetvā karaṇḍake āharāpetvāM1.270 attanā attanā gahitadārake tattha nipajjāpetvā bahi lañchanaṃ katvā ṭhapayiṃsu .

Padumavatīpi kho saññaṃ labhitvāP1.350 taṃ upaṭṭhāyikaṃ ‘‘ kiṃ vijātamhi , ammā ’’ ti pucchi .

Sā taṃ santajjetvā ‘‘ kuto tvaṃ dārakaṃ labhissasī ’’ ti vatvā ‘‘ ayaṃ te kucchito nikkhantadārako ’’ ti lohitamakkhitaṃ dārughaṭikaṃ purato ṭhapesi .

Sā taṃ disvā domanassappattā ‘‘ sīghaṃ naṃ phāletvā apanehi , sace koci passeyya lajjitabbaṃ bhaveyyā ’’ ti āha .

Sā tassā kathaṃ sutvā atthakāmā viya dārughaṭikaṃ phāletvā uddhane pakkhipi .

Rājāpi paccantato āgantvā nakkhattaṃ paṭimānento bahinagare khandhāvāraṃ bandhitvā nisīdi .

Atha tā pañcasatā itthiyo rañño paccuggamanaṃ āgantvā āhaṃsu –

‘‘ tvaṃ , mahārāja , na amhākaṃ saddahasi , amhehi vuttaṃ akāraṇaṃ viya hoti .

Tvaṃ mahesiyā upaṭṭhāyikaṃ pakkosāpetvā paṭipuccha , dārughaṭikaṃ te devī vijātā ’’ ti .

Rājā taṃ kāraṇaṃ na upaparikkhitvāva ‘‘ amanussajātikā bhavissatī ’’ ti taṃ gehato nikkaḍḍhi .

Tassā rājagehato saha nikkhamaneneva padumapupphāni antaradhāyiṃsu , sarīracchavipi vivaṇṇā ahosi .

Sā ekikāva antaravīthiyā pāyāsi .

Atha naṃ ekā vayappattā mahallikā itthī disvā dhītusinehaṃ uppādetvā ‘‘ kahaṃ gacchasi ammā ’’ ti āha .

Āgantukamhi , vasanaṭṭhānaṃ olokentī vicarāmīti .

Idhāgaccha , ammāti vasanaṭṭhānaṃ datvā bhojanaṃ paṭiyādesi .

Tassā imināva niyāmena tattha vasamānāya tā pañcasatā itthiyo ekacittā hutvā rājānaṃ āhaṃsu –

‘‘ mahārāja , tumhesu yuddhaṃ gatesu amhehi gaṅgādevatāya ‘ amhākaṃ deve vijitasaṅgāme āgate balikammaṃ katvā udakakīḷaṃ karissāmā ’ ti patthitaṃ atthi , etamatthaṃP1.351 , deva , jānāpemā ’’ ti .

Rājā tāsaṃ vacanena tuṭṭho gaṅgāyaṃ udakakīḷaṃ kātuṃ agamāsi .

Tāpi attanā attanā gahitaṃ karaṇḍakaṃ paṭicchannaṃ katvā ādāya nadiṃ gantvā tesaṃ karaṇḍakānaṃ paṭicchādanatthaṃ pārupitvā pārupitvā udake patitvā karaṇḍake vissajjesuṃ .

Tepi kho karaṇḍakā sabbe saha gantvā heṭṭhāsote pasāritajālamhi laggiṃsu .

Tato udakakīḷaṃ kīḷitvā raññoV1.262M1.271 uttiṇṇakāle jālaṃ ukkhipantā te karaṇḍake disvā rañño santikaṃ ānayiṃsu .

Rājā karaṇḍake disvā ‘‘ kiṃ , tātā , karaṇḍakesū ’’ ti āha .

Na jānāma , devāti .

So te karaṇḍake vivarāpetvā olokento paṭhamaṃ mahāpadumakumārassa karaṇḍakaṃ vivarāpesi .

Tesaṃ pana sabbesampi karaṇḍakesu nipajjāpitadivaseyeva puññiddhiyā aṅguṭṭhato khīraṃ nibbatti .

Sakko devarājā tassa rañño nikkaṅkhabhāvatthaṃ antokaraṇḍake akkharāni likhāpesi ‘‘ ime kumārā padumavatiyā kucchimhi nibbattā bārāṇasirañño puttā , atha ne padumavatiyā sapattiyo pañcasatā itthiyo karaṇḍakesu pakkhipitvā udake khipiṃsu , rājā imaṃ kāraṇaṃ jānātū ’’ ti .

Karaṇḍake vivaritamatte rājā akkharāni vācetvā dārake disvā mahāpadumakumāraṃ ukkhipitvā ‘‘ vegena rathe yojetha , asse kappetha , ahaṃ ajja antonagaraṃ pavisitvā ekaccānaṃ mātugāmānaṃ piyaṃ karissāmī ’’ ti pāsādaṃ āruyha hatthigīvāya sahassabhaṇḍikaṃ ṭhapetvā bheriṃ carāpesi ‘‘ yo padumavatiṃ passati , so imaṃ sahassaṃ gaṇhatū ’’ ti .

Taṃ kathaṃ sutvā padumavatī mātuyā saññaṃ adāsi –

‘‘ hatthigīvato sahassaṃ gaṇha , ammā ’’ ti .

Ahaṃ evarūpaṃ gaṇhituṃ na visahāmīti .

Sā dutiyampi tatiyampi vutte ,‘‘ kiṃ vatvā gaṇhāmi ammā ’’ ti āha .

‘‘ Mama dhītā , padumavatiṃP1.352 deviṃ passatī ’’ ti vatvā gaṇhāhīti .

Sā ‘‘ yaṃ vā taṃ vā hotū ’’ ti gantvā sahassacaṅkoṭakaṃ gaṇhi .

Atha naṃ manussā pucchiṃsu –

‘‘ padumavatiṃ deviṃ passasi , ammā ’’ ti .

‘‘ Ahaṃ na passāmi , dhītā kira me passatī ’’ ti āha .

Te ‘‘ kahaṃ pana sā , ammā ’’ ti vatvā tāya saddhiṃ gantvā padumavatiṃ sañjānitvā pādesu nipatiṃsu .

Tasmiṃ kāle sā ‘‘ padumavatī devī ayan ’’ ti ñatvā ‘‘ bhāriyaṃ vata itthiyā kammaṃ kataṃ , yā evaṃvidhassa rañño mahesī samānā evarūpe ṭhāne nirārakkhā vasī ’’ ti āha .

Tepi rājapurisā padumavatiyā nivesanaṃ setasāṇīhi parikkhipāpetvā dvāre ārakkhaṃ ṭhapetvā rañño ārocesuṃ .

Rājā suvaṇṇasivikaṃ pesesi .

Sā ‘‘ ahaṃ evaṃ na gamissāmi , mama vasanaṭṭhānato paṭṭhāya yāva rājagehaṃ etthantare varapotthakacittattharaṇe attharāpetvā upari suvaṇṇatārakavicittaṃ celavitānaṃ bandhāpetvā pasādhanatthāyaM1.272 sabbālaṅkāresu pahitesu padasāva gamissāmi , evaṃ me nāgarā sampattiṃ passissantī ’’ ti āha .

Rājā ‘‘ padumavatiyā yathāruciṃ karothā ’’ ti āha .

Tato padumavatī sabbapasādhanaṃ pasādhetvā ‘‘ rājagehaṃ gamissāmī ’’ ti maggaṃ paṭipajji .

Athassā akkantaakkantaṭṭhāne varapotthakacittattharaṇāni bhinditvāV1.263 padumapupphāni uṭṭhahiṃsu .

Sā mahājanassa attano sampattiṃ dassetvā rājanivesanaṃ āruyha sabbe cittattharaṇe tassā mahallikāya posāvanikamūlaṃ katvā dāpesi .

Rājāpi kho tā pañcasatā itthiyo pakkosāpetvā ‘‘ imāyo te devi dāsiyo katvā demī ’’ ti āha .

Sādhu , mahārāja , etāsaṃ mayhaṃ dinnabhāvaṃ sakalanagare jānāpehītiP1.353 .

Rājā nagare bheriṃ carāpesi –

‘‘ padumavatiyā dūbbhikā pañcasatā itthiyo etissā eva dāsiyo katvā dinnā ’’ ti .

Sā ‘‘ tāsaṃ sakalanagarena dāsibhāvo sallakkhito ’’ ti ñatvā ‘‘ ahaṃ mama dāsiyo bhujissā kātuṃ labhāmi devā ’’ ti rājānaṃ pucchi .

Tava icchā devīti .

Evaṃ sante tameva bhericārikaṃ pakkosāpetvā ‘‘ padumavatideviyā attano dāsiyo katvā dinnā pañcasatā itthiyo sabbāva bhujissā katāti puna bheriṃ carāpethā ’’ ti āha .

Sā tāsaṃ bhujissabhāve kate ekūnāni pañcasattaputtāni tāsaṃyeva hatthe posanatthāya datvā sayaṃ mahāpadumakumāraṃyeva gaṇhi .

Atha aparabhāge tesaṃ kumārānaṃ kīḷanavaye sampatte rājā uyyāne nānāvidhaṃ kīḷanaṭṭhānaṃ kāresi .

Te attano soḷasavassuddesikakāle sabbeva ekato hutvā uyyāne padumasañchannāya maṅgalapokkharaṇiyā kīḷantā navapadumāni pupphitāni purāṇapadumāni ca vaṇṭato patantāni disvā ‘‘ imassa tāva anupādinnakassa evarūpā jarā pāpuṇāti , kimaṅgaṃ pana amhākaṃ sarīrassa .

Idampi hi evaṃgatikameva bhavissatī ’’ ti ārammaṇaṃ gahetvā sabbeva paccekabodhiñāṇaṃ nibbattetvā uṭṭhāyuṭṭhāya padumakaṇṇikāsu pallaṅkena nisīdiṃsu .

Atha tehi saddhiṃ āgatā rājapurisā bahugataṃ divasaṃ ñatvā ‘‘ ayyaputtā tumhākaṃ velaṃ jānāthā ’’ ti āhaṃsu .

Te tuṇhī ahesuṃ .

TeM1.273 purisā gantvā rañño ārocesuṃ –

‘‘ kumārā deva , padumakaṇṇikāsu nisinnā , amhesu kathentesupi vacībhedaṃ na karontī ’’ ti .

Yathāruciyā tesaṃP1.354 nisīdituṃ dethāti .

Te sabbarattiṃ gahitārakkhā padumakaṇṇikāsu nisinnaniyāmeneva aruṇaṃ uṭṭhāpesuṃ .

Purisā punadivase upasaṅkamitvā ‘‘ devā velaṃ jānāthā ’’ ti āhaṃsu .

Na mayaṃ devā , paccekabuddhā nāma mayanti .

Ayyā , tumhe bhāriyaṃ kathaṃ kathetha , paccekabuddhā nāma tumhādisā na honti , dvaṅgulakesamassudharā kāye paṭimukkaaṭṭhaparikkhārā hontīti .

Te dakkhiṇahatthenaV1.264 sīsaṃ parāmasiṃsu .

Tāvadeva gihiliṅgaṃ antaradhāyi , aṭṭha parikkhārā kāye paṭimukkāva ahesuṃ .

Tato passantasseva mahājanassa ākāsena nandamūlakapabbhāraṃ agamaṃsu .

Sāpi kho , padumavatī devī ,‘‘ ahaṃ bahuputtā hutvā niputtā jātā ’’ ti hadayasokaṃ patvā teneva sokena kālaṃ katvā rājagahanagaradvāragāmake sahatthena kammaṃ katvā jīvanakaṭṭhāne nibbatti .

Aparabhāge kulagharaṃ gantvā ekadivasaṃ sāmikassa khettaṃ yāguṃ haramānā tesaṃ attano puttānaṃ antare aṭṭha paccekabuddhe bhikkhācāravelāya ākāsena gacchante disvā sīghaṃ sīghaṃ gantvā sāmikassa ārocesi –

‘‘ passa , ayya , paccekabuddhe , ete nimantetvā bhojessāmā ’’ ti .

So āha –

‘‘ samaṇasakuṇā nāmete aññatthāpi evaṃ caranti , na ete paccekabuddhā ’’ ti .

Te tesaṃ kathentānaṃyeva avidūre ṭhāne otariṃsu .

Sā itthī taṃdivasaṃ attano bhattakhajjabhojanaṃ tesaṃ datvā ‘‘ svepi aṭṭhaP1.355 janā mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā ’’ ti āha .

Sādhu , upāsike , tava sakkāro ettakova hotu , āsanāni ca aṭṭheva hontu , aññepi bahū paccekabuddhe disvā tava cittaṃ pasādeyyāsīti .

Sā punadivase aṭṭha āsanāni paññāpetvā aṭṭhannaṃ sakkārasammānaṃ paṭiyādetvā nisīdi .

Nimantitapaccekabuddhā sesānaṃ saññaṃ adaṃsu –

‘‘ mārisā , ajja aññattha agantvā sabbeva tumhākaṃ mātu saṅgahaṃ karothā ’’ ti .

Te tesaṃ vacanaṃ sutvā sabbeva ekato ākāsena āgantvā mātu-gehadvāre pāturahesuṃ .

Sāpi paṭhamaṃ laddhasaññatāya bahūpi disvā na kampittha , sabbepi teM1.274 gehaṃ pavesetvā āsanesu nisīdāpesi .

Tesu paṭipāṭiyā nisīdantesu navamo aññāni aṭṭha āsanāni māpetvā sayaṃ dhurāsane nisīdi .

Yāva āsanāni vaḍḍhanti , tāva gehaṃ vaḍḍhati .

Evaṃ tesu sabbesupi nisinnesu sā itthī aṭṭhannaṃ paccekabuddhānaṃ paṭiyāditaṃ sakkāraṃ pañcasatānampi yāvadatthaṃ datvā aṭṭha nīluppalahatthake āharitvā nimantitapaccekabuddhānaṃyeva pādamūle ṭhapetvā āha –

‘‘ mayhaṃ , bhante , nibbattanibbattaṭṭhāne sarīravaṇṇo imesaṃ nīluppalānaṃ antogabbhavaṇṇo viya hotū ’’ ti patthanaṃ akāsi .

Paccekabuddhā mātu anumodanaṃ katvā gandhamādanaṃyeva agamaṃsu .

Sāpi yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā tato cutā devaloke nibbattitvā imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ seṭṭhikule paṭisandhiṃ gaṇhi , nīluppalagabbhasamānavaṇṇatāya cassā uppalavaṇṇātveva nāmaṃV1.265 akaṃsu .

Athassā vayappattakāle sakalajambudīparājāno ca seṭṭhino ca seṭṭhissa santikaṃ pahiṇiṃsu –

‘‘ dhītaraṃ amhākaṃ detū ’’ tiP1.356 .

Apahiṇanto nāma nāhosi .

Tato seṭṭhi cintesi –

‘‘ ahaṃ sabbesaṃ manaṃ gahetuṃ na sakkhissāmi , upāyaṃ panekaṃ karissāmī ’’ ti dhītaraṃ pakkosāpetvā ‘‘ pabbajituṃ amma sakkhissasī ’’ ti āha .

Tassā pacchimabhavikattā pituvacanaṃ sīse āsittasatapākatelaṃ viya ahosi , tasmā pitaraṃ ‘‘ pabbajissāmi , tātā ’’ ti āha .

So tassā sakkāraṃ katvā bhikkhuniupassayaṃ netvā pabbājesi .

Tassā acirapabbajitāya eva uposathāgāre kālavāro pāpuṇi .

Sā dīpaṃ jāletvā uposathāgāraṃ sammajjitvā dīpasikhāya nimittaṃ gaṇhitvā punappunaṃ olokayamānā tejokasiṇārammaṇaṃ jhānaṃ nibbattetvā tadeva pādakaṃ katvā arahattaṃ pāpuṇi .

Arahattaphalena saddhiṃyeva ca iddhivikubbane ciṇṇavasī ahosi .

Sā aparabhāge satthu yamakapāṭihāriyakaraṇadivase ‘‘ ahaṃ , bhante , pāṭihāriyaṃ karissāmī ’’ ti sīhanādaṃ nadi .

Satthā idaṃ kāraṇaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā jetavanavihāre nisinno paṭipāṭiyā bhikkhuniyo ṭhānantare ṭhapento imaṃ theriṃ iddhimantīnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesīti .

Issues

Select Version

Ekakanipāta-aṭṭhakathā

Ekakanipāta-aṭṭhakathā