Sūrambaṭṭhavatthu
255. Aṭṭhame
V1.294M1.305 aveccappasannānan ti avigacchanasabhāvena acalena pasādena samannāgatānaṃ sūrambaṭṭho aggoti dasseti .Ayaṃ kira padumuttarabuddhakāle haṃsavatiyaṃ kulagehe nibbatto satthu dhammakathaṃ sutvā satthāraṃ ekaṃ upāsakaṃ aveccappasannānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā adhikārakammaṃ katvā taṃ ṭhānantaraṃ patthesi .
So kappasatasahassaṃ devamanussesu saṃsaritvā imasmiṃ buddhuppāde
P1.397 sāvatthiyaṃ seṭṭhikule nibbatti , sūrambaṭṭhotissa nāmaṃ akaṃsu .So aparabhāge vayappatto gharāvāse patiṭṭhāya aññatitthiyānaṃ upaṭṭhāko hutvā carati .
Atha satthā paccūsasamaye lokaṃ volokento tassa sotāpattimaggahetuṃ disvā bhikkhācāravelāya nivesanadvāraṃ agamāsi .
So dasabalaṃ disvā cintesi –
‘‘ samaṇo gotamo mahākule ceva jāto , loke ca abhiññāto , tenassa santikaṃ agamanaṃ nāma na yuttan ’’ ti satthu santikaṃ gantvā pādesu vanditvā pattaṃ gahetvā gharaṃ pavesetvā mahārahe pallaṅke nisīdāpetvā bhikkhaṃ datvā bhattakiccapariyosāne ekamantaṃ nisīdi .
Satthā tassa caritavasena dhammaṃ desesi .
Desanāpariyosāne sotāpattiphale patiṭṭhahi .
Satthāpi taṃ dametvā vihārameva gato .
Tato māro cintesi –
‘‘ ayaṃ sūrambaṭṭho nāma amhākaṃ santako , satthā panassa ajja gehaṃ gato , kiṃ nu kho satthu dhammaṃ sutvā maggapātubhāvaṃ akaritthāti yāvassa mama visayā atikkantabhāvaṃ vā anatikkantabhāvaṃ vā jānāmī ’’ ti attano kāmarūpitāya dasabalassa sarikkhakaṃ rūpaṃ māpetvā cīvaraggahaṇampi pattaggahaṇampi buddhākappeneva katvā dvattiṃsalakkhaṇadharo hutvā sūrambaṭṭhassa gehadvāre aṭṭhāsi .
Sūrambaṭṭhopi ‘‘ puna dasabalo āgato ’’ ti sutvā ‘‘ buddhānaṃ aniyyānikagamanaṃ nāma natthi , kena nu kho kāraṇena āgato ’’ ti vegena ‘‘ dasabalo ’’ ti saññāya tassa santikaṃ gantvā abhivādetvā ekamantaṃ ṭhito ,‘‘ bhante , tumhe idāneva imasmiṃ gehe bhattakiccaṃ katvā gatā , kiṃ nu kho kāraṇaṃ paṭicca puna
P1.398 āgatatthā ’’ ti āha .‘‘ Sūrambaṭṭha mayā dhammaṃ kathentena ekaṃ anupadhāretvā
M1.306 kathitaṃ .Mayā hi pañcakkhandhā ‘ sabbeva aniccā dukkhā anattā ’ ti kathitā , na panete sabbeva evarūpā .
Ekacce hi khandhā niccā dhuvā sassatā atthī ’’ ti āha .
Tato
V1.295 sūrambaṭṭho cintesi –‘‘ ayaṃ kathā ativiya bhāriyā .
Buddhānañhi anupadhāretvā kathanaṃ nāma natthi , dasabalassa māro kira paṭipakkho , addhā ayaṃ māro bhavissatī ’’ ti cintetvā –
‘‘ mārosi tvan ’’ ti āha .
Ariyasāvakena kathitakathā tassa pharasuppahāro viya ahosi , tasmā sakabhāvena ṭhātuṃ asakkonto ‘‘ āma , sūrambaṭṭha , ahaṃ māro ’’ ti āha .
‘‘ Tādisānaṃ mārānaṃ satampi sahassampi āgantvā mama saddhaṃ cāletuṃ na sakkoti , mahāgotamo dasabalo mayhaṃ dhammaṃ desento ‘ sabbe saṅkhārā aniccā ’ ti bodhetvā desesi , mā me gharadvāre tiṭṭhā ’’ ti accharaṃ pahari .
Māro tassa vacanaṃ sutvā paṭippharitvā kathetuṃ asakkonto tattheva antaradhāyi .
Sūrambaṭṭhopi sāyanhasamaye satthu santikaṃ gantvā mārena katakiriyaṃ kathetvā ,‘‘ bhante , evaṃ māro mama saddhaṃ cāletuṃ vāyamitthā ’’ ti āha .
Satthā etadeva kāraṇaṃ aṭṭhupattiṃ katvā imasmiṃ sāsane sūrambaṭṭhaṃ aveccappasannānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesīti .