Kātiyānīvatthu
265. Aṭṭhame aveccappasannānan ti adhigatena acalappasādena samannāgatānaṃ upāsikānaṃ , kātiyānī , aggāti dasseti .
Sā kira padumuttarabuddhakāle haṃsavatiyaṃ kulagehe nibbattā satthāraṃ ekaṃ upāsikaṃ aveccappasannānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā adhikārakammaṃ katvā taṃ ṭhānantaraṃ patthesi .
Sā kappasatasahassaṃ devamanussesu saṃsaritvā
M1.350 imasmiṃ buddhuppāde kuraragharanagare nibbatti , kātiyānītissā nāmaṃ akaṃsu .Sā aparabhāge vayappattā kuraragharikāya , kāḷiyā sahāyikā , daḷhamittā ahosi .
Yadā pana kuṭikaṇṇasoṇatthero ‘‘ dasabalassa kathitaniyāmena mayhampi dhammaṃ kathehī ’’ ti mātarā yācito rattibhāge antonagare alaṅkatadhammāsane nisīditvā mātaraṃ kāyasakkhiṃ katvā dhammadesanaṃ ārabhi , tadā ayaṃ kātiyānī upāsikā kāḷiyā saddhiṃ gantvā parisapariyante dhammaṃ suṇantī aṭṭhāsi .
Tasmiṃ samaye pañcamattāni corasatāni antonagare divā katasaññāya koṭito paṭṭhāya ummaṅgaṃ khanitvā
P1.456 imissā kātiyāniyā gharaṃ sampāpuṇiṃsu .Tesaṃ corajeṭṭhako tehi saddhiṃ apavisitvā ‘‘ kiṃ nu kho ayaṃ parisā sannipatitā ’’ ti vīmaṃsanatthāya soṇattherassa dhammakathanaṭṭhānaṃ gantvā parisapariyante tiṭṭhamāno imissā kātiyāniyā piṭṭhipasse aṭṭhāsi .
Tasmiṃ samaye , kātiyānī , dāsiṃ āmantesi –
‘‘ gaccha je , gehaṃ pavisitvā dīpatelaṃ āhara , mayaṃ dīpe jāletvā dhammaṃ sossāmā ’’ ti .
Sā gharaṃ gantvā ummaṅge core disvā dīpatelaṃ agaṇhitvāva āgantvā attano ayyāya ārocesi –
‘‘ ayye , gehe corā ummaṅgaṃ khanantī ’’ ti .
Taṃ sutvā corajeṭṭhako cintesi –
‘‘ sacāyaṃ imissā kathaṃ gaṇhitvā gehaṃ gamissati
V1.336 , ettheva naṃ asinā dvedhā chindissāmi .Sace pana gahitanimitteneva dhammaṃ suṇissati , corehi gahitabhaṇḍakampi puna dāpessāmī ’’ ti .
Kātiyānīpi kho dāsiyā kathaṃ sutvā ,‘‘ amma , mā saddaṃ kari , corā nāma harantā attanā diṭṭhameva harissanti , ahaṃ pana ajja dullabhassavanaṃ suṇāmi , mā dhammassa antarāyaṃ karohī ’’ ti āha .
Corajeṭṭhako tassā vacanaṃ sutvā cintesi –
‘‘ iminā ajjhāsayena ṭhitāya nāma gehe bhaṇḍaṃ harantehi amhehi mahāpathavī pavisitabbā bhaveyyā ’’ ti .
So tāvadeva gantvā corehi gahitabhaṇḍaṃ chaḍḍāpetvā corehi saddhiṃ āgantvā dhammaṃ suṇanto parisapariyante
M1.351 aṭṭhāsi .Kātiyānīpi upāsikā therassa desanāpariyosāne sotāpattiphale patiṭṭhāsi .
Atha aruṇe uggate corajeṭṭhako gantvā upāsikāya pādesu patitvā ,‘‘ ayye , sabbesaṃyeva
P1.457 no khamāhī ’’ ti āha .Kiṃ pana tumhehi mayhaṃ katanti ?
So sabbaṃ attanā katadosaṃ ārocesi .
Tena hi , tātā , khamāmi tumhākanti .
Ayye , amhākaṃ evaṃ khamitaṃ nāma na hoti , tumhākaṃ pana puttattherassa santike sabbesaṃyeva no pabbajjaṃ dāpehīti .
Sā sabbepi te gahetvā kuṭikaṇṇasoṇattherassa santike pabbājesi .
Tepi kho corā therassa santike pabbajitā sabbeva arahattaṃ pāpuṇiṃsu .
Evametaṃ vatthu samuṭṭhitaṃ .
Aparabhāge satthā jetavane viharanto upāsikāyo ṭhānantaresu ṭhapento kātiyāniṃ upāsikaṃ aveccappasannānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesīti .