Issues
Select Version
Ekakanipāta-aṭṭhakathā
Ekakanipāta-aṭṭhakathā

Vakkalittheravatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Vakkalittheravatthu

208. Dasame saddhādhimuttānan ti saddhāya adhimuttānaṃ , balavasaddhānaṃ bhikkhūnaṃ vakkalitthero aggoti dasseti .
Aññesaṃ hi saddhā vaḍḍhetabbā hoti , therassa pana hāpetabbā jātā .
Tasmā so saddhādhimuttānaṃ aggoti vutto .
Vakkalīti panassa nāmaṃ .
Tassa pañhakamme ayamanupubbikathā – ayampi hi atīte padumuttarabuddhakāle vuttanayenevaP1.249 vihāraṃ gantvā parisapariyante ṭhito dhammaṃ suṇanto satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ saddhādhimuttānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā ‘‘ mayāpi anāgate evarūpena bhavituṃ vaṭṭatī ’’ ti vuttanayeneva satthāraṃ nimantetvā sattāhaṃ mahādānaṃ datvā dasabalaṃ vanditvā ,‘‘ bhante , ahampi iminā adhikārakammena tumhehi saddhādhimuttānaṃ etadagge ṭhapitabhikkhu viya anāgateM1.195 ekassa buddhassa sāsane saddhādhimuttānaṃ aggo bhaveyyan ’’ ti patthanaṃ akāsi .
Satthā tassa anantarāyaṃ disvā byākaritvā pakkāmi .
Sopi yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto amhākaṃ satthukāle sāvatthiyaṃ brāhmaṇakule paṭisandhiṃ gaṇhi , vakkalītissa nāmaṃ akaṃsu .
So vuddhippatto tayo vede uggaṇhitvā dasabalaṃ bhikkhusaṅghaparivutaṃ sāvatthiyaṃ carantaṃ disvā satthu sarīrasampattiṃ olokento sarīrasampattidassanena atitto dasabalena saddhiṃyeva vicarati .
Vihāraṃ gacchantena saddhiṃ vihāraṃ gantvā sarīranipphattiṃ olokentova tiṭṭhati .
Dhammasabhāyaṃ nisīditvā dhammaṃ kathentassa sammukhaṭṭhāne ṭhito dhammaṃ suṇāti .
So saddhaṃ paṭilabhitvā ‘‘ agāramajjhe vasanto nibaddhaṃ dasabalassa dassanaṃ na labhissāmī ’’ ti pabbajjaṃ yācitvā satthu santike pabbaji .
Tato paṭṭhāya ṭhapetvā āhārakaraṇavelaṃ avasesakāle yattha ṭhitena sakkā dasabalaṃ passituṃ , tattha ṭhito yonisomanasikāraṃ pahāya dasabalaṃ olokentova viharati .
Satthā tassa ñāṇaparipākaṃ āgamento dīghampi addhānaṃ tasmiṃ rūpadassanavaseneva vicarante kiñci avatvā ‘‘ idānissaV1.193 ñāṇaṃ paripākagataṃ , sakkā etaṃ bodhetun ’’ ti ñatvā evamāha –
‘‘ kiṃ te , vakkali , iminā pūtikāyena diṭṭhena , yo kho , vakkali , dhammaṃ passati , so maṃ passati .
Yo maṃ passati , so dhammaṃ passati .
Dhammañhi , vakkaliP1.250 , passanto maṃ passati , maṃ passanto dhammaṃ passatī ’’ ti .
Satthari evaṃ ovadantepi thero dasabalassa dassanaṃ pahāya neva aññattha gantuṃ sakkoti .
Tato satthā ‘‘ nāyaṃ bhikkhu saṃvegaṃ alabhitvā bujjhissatī ’’ ti upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya rājagahaṃ gantvā vassūpanāyikadivase ‘‘ apehi , vakkalī ’’ ti theraṃ paṇāmeti .
Buddhā ca nāma ādeyyavacanā honti , tasmā thero satthāraṃ paṭippharitvā ṭhātuṃ asakkonto temāsaṃ dasabalassa sammukhe āgantuṃ avisahanto ‘‘ kiṃ dāni sakkā kātuṃ , tathāgatenamhi paṇāmito , sammukhībhāvaṃ na labhāmi , kiṃ mayhaṃ jīvitenā ’’ ti gijjhakūṭapabbate papātaṭṭhānaṃ abhiruhi .
Satthā tassa kilamanabhāvaṃ ñatvā ‘‘ ayaṃ bhikkhu mama santikā assāsaṃ alabhantoM1.196 maggaphalānaṃ upanissayaṃ nāseyyā ’’ ti attānaṃ dassetuṃ obhāsaṃ vissajjesi .
Athassa satthu diṭṭhakālato paṭṭhāya eva mahantaṃ sokasallaṃ pahīnaṃ .
Satthā sukkhataḷāke oghaṃ āharanto viya vakkalittherassa balavapītisomanassaṃ uppādetuṃ dhammapade imaṃ gāthamāha –
‘‘ Pāmojjabahulo bhikkhu , pasanno buddhasāsane ;
Adhigacche padaṃ santaṃ , saṅkhārūpasamaṃ sukhan ’’ ti .( dha . pa .381);
Vakkalittherassa ca ‘‘ ehi , vakkalī ’’ ti hatthaṃ pasāresi .
Thero ‘‘ dasabalo me diṭṭho , ehīti avhāyanampi laddhan ’’ ti balavapītiṃ uppādetvā ‘‘ kuto gacchāmī ’’ ti attano gamanabhāvaṃ ajānitvāva dasabalassa sammukhe ākāse pakkhanditvā paṭhamapādena pabbate ṭhitoyeva satthārā vuttagāthaṃP1.251 āvajjento ākāseyeva pītiṃ vikkhambhetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā tathāgataṃ vandamānova otari .
Aparabhāge satthā ariyagaṇamajjhe nisinno theraṃ saddhādhimuttānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesīti .
Dutiyavaggavaṇṇanā .
14. Etadaggavaggo