Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Aṭṭhakanipātapāḷi
Aṭṭhakanipātapāḷi

10. Uposathasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဧကံ၊ တပါးသော။ သမယံ၊ အခါ၌။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ သာဝတ္ထိယံ၊ သာဝတ္ထိမြို့တော်အနီး၌။ ပုဗ္ဗာရာမေ၊ မြို့၏အရှေ့ဘက် အာရာမ်၌။ ဝါ၊ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတိုက်၌။ မိဂါရမာတုပါသာဒေ၊ မိဂါရ၏မိခင် ဝိသာခါ၏ ပြာသာဒ်၌။ (မိဂါရသူဌေးသည် အမိအရာ၌ ထားအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် မိဂါရ မိခင်မည်သော ဝိသာခါ၏ပြာသာဒ်၌။ ဝါ၊ မိဂါရမည်သော အကြီးဆုံးသော သား၏ မိခင်ဖြစ်သောကြောင့် မိဂါရမိခင်မည်သော ဝိသာခါ၏ ပြာသာဒ်၌)။ ဝိဟရတိ၊ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။
တေန ခေါ ပန သမယေန၊ ထိုအခါ၌။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ဥပေါသထေ၊ ဥပုသ်ဖြစ်သော။ တဒဟု၊ ထိုနေ့၌။ [သောယေဝ အဟော တဒဟော၊ တသ္မိံ တဒဟု။ သ္မိံဝိဘတ်ကို ဥပြု]။ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော၊ ရဟန်းအပေါင်း ခြံရံအပ်လျက်။ နိသိန္နော၊ ထိုင်နေတော်မူသည်။ (ဩဝါဒပါတိ မောက်ကို ရွတ်ဆို ဟောပြတော်မူခြင်းငှာ ထိုင်နေတော်မူသည်)။ ဟောတိ၊ ၏။
အထ ခေါ၊ ထိုအခါ၌။ အာယသ္မာ အာနန္ဒော၊ အရှင်အာနန္ဒာသည်။ ရတ္တိယာ၊ ညဉ့်သည်၊ အဘိက္ကန္တာယ၊ ညဉ့်ဦးယာမ်ကို ကျော်လွန်ပြီးလသော်။ ပဌမေ၊ ပဌမဖြစ်သော။ ယာမေ၊ ယာမ်သည်။ နိက္ခန္တေ၊ လွန်ထွက်သွားပြီးလသော်။ အာသနာ၊ ထိုင်နေရာမှ။ ဥဋ္ဌာယ၊ ထ၍။ ဧကံသံ၊ တခုသော လက်ဝဲဘက်ပခုံးပေါ်၌။ ဥတ္တရာသင်္ဂံ၊ အပေါ်ရုံ ဧကသီကို။ ကရိတွာ၊ တင်ထား၍။ ယေန၊ အကြင်အရပ်၌။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိတော်မူ၏)။ တေန၊ ထိုအရပ်၌။ ဝါ၊ သို့။ အဉ္ဇလိံ၊ လက်အုပ်ကို။ ပဏာမေတွာ၊ ချီးမြှောက်၍။ ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။ (ကိန္တိ၊ သို့။ အဝေါစ၊ နည်းဟူမူ။)
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။ ရတ္တိ၊ ညဉ့်သည်။ အဘိက္ကန္တာ၊ ညဉ့်ဦးယာမ်ကို ကျော်လွန်ပါပြီ။ ပဌမော၊ ပဌမဖြစ်သော။ ယာမော၊ ယာမ်သည်။ နိက္ခန္တော၊ လွန်ထွက်သွားပါပြီ။ ဘိက္ခုသံဃော၊ ရဟန်းအပေါင်းသည်။ စိရနိသိန္နော၊ ထိုင်နေပြီး၍ ကြာမြင့်သော ကာလရှိပါပြီ။ (ထိုင်နေရသည်မှာ ကြာပါပြီ)။
ဘန္တေ၊ ရား။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ဘိက္ခူနံ၊ ရဟန်းတို့အား။ ပါတိမောက္ခံ၊ ပါတိမောက်ကို။ ဥဒ္ဒိသတု၊ ရွတ်ပြတော်မူပါ။ ဣတိ၊ သို့။ (အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ)။
ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝုတ္တေ၊ အရှင်အာနန္ဒာက လျှောက်အပ်လသော်။ ဘဂဝါ၊ သည်။ တုဏှီ၊ ဆိတ်ဆိတ်နေတော်မူသည်။ အဟောသိ၊ ပြီ။
ဒုတိယမ္ပိ၊ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း။ အာယသ္မာ အာနန္ဒော၊ သည်။ [ဥဋ္ဌာယ, ကရိတွာ ပဏာမေတွာ, အဝေါစတို့၌စပ်]။ ရတ္တိယာ၊ ညဉ့်သည်၊ အဘိက္ကန္တာယ၊ ညဉ့်အလယ်ယာမ်ကို လွန်ပြီးလသော်။ မဇ္ဈိမေ၊ အလယ်ပိုင်းဖြစ်သော။ ယာမေ၊ သည်။ နိက္ခန္တေ၊ သော်။ပ။
ဘန္တေ၊ ရား။ ရတ္တိ၊ သည်။ အဘိက္ကန္တာ၊ ညဉ့်အလယ်ယာမ်ကို လွန်ပါပြီ။ မဇ္ဈိမော၊ အလယ်ပိုင်းဖြစ်သော။ ယာမော၊ သည်။ နိက္ခန္တော၊ ပြီ။ပ။
တတိယမ္ပိ၊ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း [အဝေါစ-၌စပ်] အာယသ္မာ အာနန္ဒော၊ သည်။ ရတ္တိယာ၊ ညဉ့်သည်။ အဘိက္ကန္တာယ၊ နောက်ပိုင်းယာမ်ကို လွန်ပြီးလသော်။ ပစ္ဆိမေ၊ နောက်ဆုံး၌ဖြစ်သော။ ယာမေ၊ ယာမ်သည်။ နိက္ခန္တေ၊ ထွက်သွားပြီးလသော်။ အရုဏေ၊ အရုဏ်ဦးသည်။ ဥဒ္ဓသ္တေ၊ တက်လသော်။ ရတ္တိယာ၊ ညဉ့်သည်။ **နန္ဒိမုခိယာ**၊ နှစ်သက်ဖွယ် အရပ်မျက်နှာရှိလသော်။ပ။ နန္ဒိမုခီ။ ။ နန္ဒိမုခိယာတိ တုဋ္ဌ(တုဋ္ဌိ)မုခိယာ- ဟူ၍ ဖွင့်၏။ ထို့ကြောင့် နန္ဒိပုဒ်ကို တုဋ္ဌပုဒ်နှင့် သာဓနချင်းတူမျှအောင် ဣပစ္စည်းကို ကံဟောကြံ၍ နန္ဒိတဗ္ဗန္တိ နန္ဒိ"ဟု ကမ္မသာဓနဝစနတ္ထပြုရပေတော့မည်။ ထို့နောက်" နန္ဒိ မုခံ ယဿာ ရတ္တိယာတိ နန္ဒိမုခီ"ဟု ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်တွဲ၊ ဣတ္ထိဇောတက ဤပစ္စည်း။ နန္ဒိမုခိယာတိ ဩဒါတ ဒိသာမုခတာယ တုဋ္ဌမုခိယာ- ဖြူသောအရပ်မျက်နှာရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် နှစ်သက်ဖွယ် အရပ်မျက်နှာရှိလသော်"ဟု ဝိမတီဋီကာ၊ ဒု(၂၆၁)ဖွင့်၏။
ဘန္တေ၊ ရား။ ရတ္တိ၊ ညဉ့်သည်။ အဘိက္ကန္တာ၊ နောက်ပိုင်းယာမ်ကို လွန်ပါပြီ။ ပစ္ဆိမော၊ သော။ ယာမော၊ သည်။ နိက္ခန္တော၊ ထွက်ပါပြီ။ အရုဏံ၊ သည်။ ဥဒ္ဓသ္တံ၊ တက်ပါပြီ။ ရတ္တိ၊ ညဉ့်သည်။ နန္ဒိမုခီ၊ နှစ်သက်ဖွယ် အရပ်မျက်နှာ ရှိပါ၏။ပ။
အာနန္ဒ၊ အာနန္ဒာ။ ပရိသာ၊ ပရိသတ်သည်။ အပရိသုဒ္ဓါ၊ မသန့်ရှင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)။
အထ ခေါ၊ ထိုအခါ၌။ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ၊ အရှင် မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်မှာ။ ဧတံ၊ ဤသို့ ဆင်ခြင်စဉ်းစားခြင်းသည်။ အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။ (ကိန္တိ၊ သို့။ အဟောသိ၊ နည်းဟူမူ)
ဘဂဝါ၊ သည်။ ကံ ပုဂ္ဂလံ၊ အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်ရွယ်တော်မူ၍။
အပရိသုဒ္ဓါ အာနန္ဒ ပရိသာတိ၊ ပရိသတ် မသန့်ရှင်းဘူး အာနန္ဒာဟူ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အာဟ နုခေါ၊ မိန့်တော်မူလေသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ ဆင်ခြင်စဉ်းစားမိခြင်းသည်။ (‌အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ)။
အထ ခေါ၊ ၌။ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်သည်။ သဗ္ဗာဝန္တံ၊ အားလုံးစုံသော ရဟန်းအသီးသီးရှိသော။ ဘိက္ခုသံဃံ၊ ရဟန်းအပေါင်းကို။ စေတသာ၊ ကိုယ်တော်၏စိတ်ဖြင့်။ စေတော၊ ရဟန်းသံဃာ၏စိတ်ကို။ ပရိစ္စ၊ ခွဲခြား၍။ မနသိ၊ စိတ်နှလုံး၌။ အကာသိ၊ သွင်းပိုက်ထားပြီ။ [တနည်း-မနသာကာသိ၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစားပြီ]
အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော၊ သည်၊ ဒုဿီလံ၊ သီလမရှိသော။ ပါပဓမ္မံ၊ ယုတ်မာသောသဘောရှိသော၊ အသုစိံ၊ မစင်ကြယ်သော ကာယကံ စသည်ရှိသော၊ ဝါ၊ ကာယကံ စသည်အနေအားဖြင့် မစင်ကြယ်သော၊ သင်္ကဿရသမာစာရံ၊ သို့လော သို့လော တွေးတောခြင်းဖြင့် အောက်မေ့ မှတ်ထင်ထိုက်သော အကျင့်ရှိသော။ပ။ [သတ္တကနိပါတ် စာပိုဒ်(၇၂) အဂ္ဂိက္ခန္ဓောပမသုတ် ဤစာအုပ်စာမျက်နှာ(၂၅၄)ကြည့်]။ ကသမ္ဗုဇာတံ၊ ရှိသော။ တံ ပုဂ္ဂလံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဘိက္ခုသံဃဿ၊ ရဟန်းအပေါင်း၏။ မဇ္ဈေ၊ အလယ်၌။ နိသိန္နံ၊ ထိုင်နေသည်ကို။ အဒ္ဒသာ၊ မြင်ရပြီ။
ဒိသွာန၊ မြင်ရပြီး၍။ အာသနာ၊ ထိုင်နေရာမှ။ ဥဋ္ဌာယ၊ ထ၍။ ယေန၊ အကြင်အရပ်၌။ သော ပုဂ္ဂလော၊ ထိုဒဿီလပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏)။ တေန၊ ထိုအရပ်သို့။ ဥပသင်္ကမိ၊ ကြွသွားပြီ။
ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ကြွသွားပြီး၍။ တံ ပုဂ္ဂလံ၊ ထိုဒဿီလပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ အဝေါစ၊ မိန့်ဆိုပြီ။ (ကိန္တိ၊ သို့။ အဝေါစ၊ မိန့်ဆိုသနည်းဟူမူ)။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။ ဥဋ္ဌေဟိ၊ ထလော။ ဘဂဝတာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ (တွံ၊ သင့်ကို။ ဝါ၊ သင်သည်)။ ဒိဋ္ဌော၊ မြင်တော်မူအပ်ပြီးသည်။ အသိ၊ ဖြစ်၏။
တေ၊ သင့်မှာ။ ဘိက္ခူဟိ၊ ရဟန်းကောင်းတို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ အတူတကွ။ သံဝါသော၊ (ဥပုသ်ပြုခြင်းစသည်ဖြင့်) ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံမှု (အခွင့်)သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်ဆိုပြီ)။
ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝုတ္တေ၊ မိန့်ဆိုအပ်လသော်။ သော ပုဂ္ဂလော၊ ထိုဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်သည်။ တုဏှီ၊ ဆိတ်ဆိတ်နေသည်။ အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။ပ။
အထ ခေါ၊ ထိုအခါ၌။ (အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်က သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် အထခိုင်းပါလျက် ထိုဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်က သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ဆိတ်ဆိတ်နေရာ ထိုအခါ၌)။ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော၊ သည်။ တံ ပုဂ္ဂလံ၊ ထိုဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဗာဟာယံ၊ လက်မောင်း၌။ ဂဟေတွာ၊ ဆွဲကိုင်၍။ ဒွါရကောဋ္ဌကာ၊ တံခါးမုခ်မှ။ ဗဟိ၊ အပြင်ဘက်သို့။ [တနည်း-ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကာ၊ အပြင်ဘက်ဖြစ်သော တံခါးမုခ်မှ။ (အတွင်းဘက် တံခါးမုခ်မှသာမက အပြင်ဘက် တံခါးမုခ်မှပင်)]။ နိက္ခာမေတွာ၊ ထွက်သွားစေ၍။ သူစိဃဋိကံ၊ ကျည်ငယ်, ကျည်မကို။ဝါ။ မင်းတုပ်အငယ်နှင့် အထက်မင်းတုပ်အကြီးကို။ ဒတွာ၊ ပေး၍။ ဝါ၊ သွင်းလျှို၍။ ယေန၊ အကြင်အရပ်၌။ပ။
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။ မယာ၊ တပည့်တော်သည်။ သော ပုဂ္ဂလော၊ ထိုဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်ကို။ နိက္ခာမိတော၊ ထွက်သွားစေအပ်ပြီးပါပြီ။
ပရိသာ၊ ရဟန်းပရိသတ်သည်။ ပရိသုဒ္ဓါ၊ သန့်ရှင်း စင်ကြယ်ပါပြီ။ပ။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ မောဂ္ဂလ္လာန်။ အစ္ဆရိယံ၊ လက်ဖျက်ခတ်တီး အံ့ချီးထိုက်ပါပေစွာ့။ မောဂ္ဂလ္လာန၊ မောဂ္ဂလ္လာန်။ အဗ္ဘုတံ၊ မဖြစ်ဖူးမြဲ ထူးကဲစွာဖြစ်ပါပေစွာ့။
သော မောဃပုရိသော၊ (ဈာန်နှင့် မဂ်ဖိုလ်၊ မသိုမမှီး) ထိုအချည်းနှီးသော ယောကျ်ားသည်၊ ယာဝ ဗာဟာဂဟဏာပိ၊ လက်မောင်းကို ဆွဲကိုင်နှင်ထုတ်ရခြင်းတိုင်အောင်သော်မှလည်း။ အာဂမိဿတိ နာမ၊ စောင့်ဆိုင်း‌နေလေတုံဘိ၏။ ဣတိ၊ သို့။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)။
အထ ခေါ၊ ၌။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ဘိက္ခူ၊ ရဟန်းတို့ကို။ အာမန္တေသိ၊ မိန့်တော်မူပြီ။ (ကိန္တိ၊ သို့။ အာမန္တေသိ၊ မိန့်တော်မူသနည်းဟူမူ)။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ တုမှေဝ၊ သင်တို့ချည်းသာလျှင်။ ဥပေါသထံ၊ ဥပုသ်ကို။ ကရေယျာထ၊ ပြုကြကုန်လော။ ပါတိမောက္ခံ၊ ပါတိမောက်ကို။ ဥဒ္ဒိသေယျာထ၊ ရွတ်ပြကြကုန်လော။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဒါနိ၊ ၌။ အဟံ၊ ငါသည်။ အဇ္ဇတဂ္ဂေ၊ ယနေ့ကိုအစပြု၍။ ဥပေါသထံ၊ ကို။ န ကရိဿာမိ၊ မပြုတော့အံ့။ ပါတိမောက္ခံ၊ ကို။ န ဥဒ္ဒိသိဿာမိ၊ မရွတ်ပြတော့အံ့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယံ(ယေန ဌာနေန)၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်၊ ယံ(ယေန အဝကာသေန)၊ အကြင်အခွင့်အလမ်းကြောင့်။ တထာဂတော၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ အပရိသုဒ္ဓါယ၊ မသန့်ရှင်းမစင်ကြယ်သော။ ပရိသာယ၊ ပရိသတ်၌။ ပါတိမောက္ခံ၊ ကို။ ဥဒ္ဒိသေယျ၊ ရွတ်ပြရာ၏။ ဧတံ ဌာနံ၊ ဤအကြောင်းသည်။ (ဤ မသန့်ရှင်းသော ပရိသတ်၌ ပါတိမောက် ရွတ်ပြခြင်း၏ အကြောင်းသည်)။ အဋ္ဌာနံ၊ မရအပ် မရနိုင်သောအကြောင်းတည်း။ ဝါ၊ မရှိနိုင် မဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းတည်း။ ဧသော အဝကာသော၊ ဤအခွင့်အလမ်းသည်။ အနဝကာသော၊ မရအပ် မရနိုင်သော အခွင့်အလမ်းတည်း။ ဝါ၊ မရှိနိုင်မဖြစ်နိုင်သော အခွင့်အလမ်းတည်း။ [အဋ္ဌာနပုဒ်၏ ဝစနတ္ထကို ဧကကနိပါတ်စာပိုဒ်(၂၆၈) အဋ္ဌာနပါဠိနှင့် ဆက္ကနိပါတ်စာပိုဒ်(၆၄)သီဟနာဒသုတ်ကြည့်။ ကျန်သောဝါကျများကို ပြီးခဲ့သော ပဟာရာဒသုတ် နိဿယပြန်ကြည့်]
ဒသမံ။
မဟာဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော။