Issues
Select Version
胜嗣Jinadāyāda
中文
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Aṭṭhakanipātapāḷi
Aṭṭhakanipātapāḷi

9. Paṭhamaidhalokikasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဝိသာခေ၊ ဝိသာခါ။ စတူဟိ၊ လေးပါးကုန်သော။ ဓမ္မေဟိ၊ တရားတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော။ မာတုဂါမော၊ မိန်းမသည်။ ဣဓလောကဝိဇယာယ၊ ဤ ပစ္စုပ္ပန်လောကကို အောင်မြင်ခြင်းငှာ။ ဝါ၊ ဤ ပစ္စုပ္ပန်လောကအကျိုးမဲ့ကို ရှောင်ကွင်းနှိမ်နင်း အောင်မြင်ခြင်းငှာ။ ပဋိပန္နော၊ ကျင့်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အဿ၊ ထိုမာတုဂါမသည်။ အယံ လောကော၊ ဤပစ္စုပ္ပန်လောကအကျိုးစီးပွားကို။ ဝါ၊ သည်။ အာရဒ္ဓေါ၊ အားထုတ်အပ်ပြီးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
[အယံ'ဿ၊ အယံ+အဿ] ကတမေဟိ၊ ကုန်သော။ စတူဟိ၊ ကုန်သော။ (ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ သော။ မာတုဂါမော၊ သည်။ ဣဓလောကဝိဇယာယ၊ ငှာ။ ပဋိပန္နော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်း။ ကတမေဟိ၊ ကုန်သော။ စတူဟိ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။ သမန္နာဂတဿ၊ သော။ အဿ၊ ထို မာတုဂါမသည်။ အယံ လောကော၊ ကို။ အာရဒ္ဓေါ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ။)
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ မာတုဂါမော၊ သည်။ သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော၊ ကောင်းစွာ စီစဉ်အပ်သော အိမ်မှုလုပ်ငန်းရှိသည်။ (အချိန်မှန်ကန်တိကျ၍ ကောင်းစွာစီစဉ် ပြုလုပ်အပ်သော ယာဂုထမင်း ကျိုချက်ခြင်းစသော အိမ်မှုလုပ်ငန်းရှိသည်။) သင်္ဂဟိတပရိဇနော၊ ချီးမြှောက်အပ်သော အခြွေအရံပရိသတ်ရှိသည်။ ဝါ၊ အခြွေအရံပရိသတ်ကို ချီးမြှောက်တတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဘတ္တု၊ လင်၏။ မနာပံ၊ စိတ်ကြိုက်အမှုကိစ္စကို။ စရတိ၊ ပြုလုပ်၏။ သမ္ဘတံ၊ ရှာဖွေယူဆောင်ထားအပ်သော ပစ္စည်းဥစ္စာကို။ အနုရက္ခတိ၊ အစဉ်မပြတ်စောင့်ရှောက်၏။
ဝိသာခေ၊ ခါ၊ ကထဉ္စ၊ အဘယ်သို့ အဘယ်ပုံအားဖြင့်။ မာတုဂါမော၊ သည်။ သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော၊ ကောင်းစွာစီစဉ်အပ်သော အိမ်မှုလုပ်ငန်းရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ဣဓ၊ ဤသတ္တလောက၌။ မာတုဂါမော၊ သည်။ [ဒက္ခာ ဟောတိ- စသည်၌စပ်]။ ဘတ္တု၊ ၏။ ဥဏ္ဏာတိ ဝါ။ပ။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ဧဝံ၊ ဤသို့ဤပုံအားဖြင့်။ (ဤသို့ အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်း ကျွမ်းကျင်ခြင်းအားဖြင့်)။ မာတုဂါမော။ပ။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ကထဉ္စ၊ ဖြင့်။ မာတုဂါမော၊ သည်။ သင်္ဂဟိတပရိဇနော၊ သည်။ ဟောတိ၊ မူ။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ဣဓ၊ ၌။ မာတုဂါမော၊ သည်။ [ဇာနာတိ, သံဝိဘဇတိ-တို့၌စပ်] ဘတ္တု၊ ၏။ အဗ္ဘန္တရော။ပ။ သံဝိဘဇတိ၊ ၏။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ဧဝံ၊ အားဖြင့်။ (ဤသို့ ကျွန်အစေခံအလုပ်သမားဖြစ်သော လက်အောက်ခံအတွင်းသူ လူအပေါင်းကို စောင့်ရှောက်ခြင်း အားဖြင့်)။ မာတုဂါမော၊ သည်။ပ။ ဟောတိ၊ ၏။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ကထဉ္စ၊ ဖြင့်။ မာတုဂါမော၊ သည်။ ဘတ္တု၊ လင်၏။ မနာပံ၊ စိတ်ကြိုက်လုပ်ငန်းကိစ္စကို။ ဝါ၊ စိတ်နှလုံးကို တိုးပွားစေတတ်သော အပြုအမူကို။ စရတိ၊ ပြုလုပ်သနည်းဟူမူ။ပ။
မာတုဂါမော၊ သည်။ [နုအဇ္ဈာ စရတိ၌စပ်]။ ဘတ္တု၊ လင်၏။ အမနာပသင်္ခါတံ၊ မနှစ်သက် မမြတ်နိုးအပ်သော အပြအမူလုပ်ငန်းကိစ္စဟု ဆိုအပ်သော။ ယံ၊ အကြင်အပျော်အပါး လိုက်စားခြင်း စသည်သည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏)။ တံ၊ ထိုလင်ယောကျ်ား မနှစ်သက်သော အပျော်လိုက်ခြင်းစသည်ကို။ ဇီဝိတဟေတုပိ၊ အသက်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် သော်မှလည်း။ န အဇ္ဈာစရတိ၊ မကျူးလွန်မပြုကျင့်။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ (ဤသို့ လင်ယောကျ်ား မနှစ်သက်ဖွယ် အပြုအမူကို မကျူးလွန်မပြုကျင့်ခြင်းအားဖြင့်)။ပ။ စရတိ၊ ပြုကျင့်၏။ပ။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ စတူဟိ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ သော။ မာတုဂါမော၊ သည်။ ပရလောကဝိဇယာယ၊ နောင်တမလွန်လောကကို အောင်မြင်ခြင်းငှာ။ ဝါ၊ နောင်တမလွန်လောကအကျိုးမဲ့ကို ရှောင်ကွင်း နှိမ်နင်း အောင်မြင်ခြင်းငှာ။ ပဋိပန္နော၊ သည်။ ဟောတိ(အဿ၊ ထိုမာတုဂါမသည်)။ ပရလောကော၊ နောင်တမလွန်လောက အကျိုးစီးပွားကို။ ဝါ၊ သည်။ အာရဒ္ဓေါ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
သဒ္ဓါသမ္ပန္နော၊ သီလနှင့်ပြည့်စုံသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သီလသမ္ပန္နော၊ သီလနှင့်ပြည့်စုံသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ စာဂသမ္ပန္နော၊ စွန့်ကြဲလှူဒါန်းမှု ကုသိုလ်နှင့် ပြည့်စုံသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပညာသမ္ပန္နော၊ ပညာနှင့်ပြည့်စုံသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ကထဉ္စ၊ အဘယ်သို့ အဘယ်ပုံအားဖြင့်။ မာတုဂါမော၊ သည်။ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော၊ သည်။ ဟောတိ၊ နည်းဟူမူ။
ဝိသာခေ၊ ဝိသာခါ။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ မာတုဂါမော၊ သည်။ သဒ္ဓေါ၊ သဒ္ဓါတရားရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တထာဂတဿ၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ဗောဓိံ၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို။ သဒ္ဒဟတိ၊ ယုံကြည်၏။ ဝါ၊ ကြည်ညို၏။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ သဒ္ဒဟတိ၊ ယုံကြည်ကြည်ညိုသနည်းဟူမူ)။
သော ဘဂဝါ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ ဣတိပိ၊ ကိလေသာတို့မှ ဝေးကွာတော်မူသည် အဖြစ်ဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ အရဟံ၊ အရဟံမည်တော်မူ၏။ သော ဘဂဝါ၊ သည်။ ဣတိပိ၊ အမှားမပါ, မှန်စွာပိုင်နိုင်, ကိုယ်တိုင်စထွင်, ကုန်စင်ခပင်း, ကျန်ကြွင်းမရှိ, သိမြင်တော်မူခြင်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ မည်တော်မူ၏။ ဘော ဘဂဝါ၊ သည်။ ဣတိပိ၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါး, ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါး, စရဏ (၁၅)ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော၊ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္န မည်တော်မူ၏။ သော ဘဂဝါ၊ သည်။ ဣတိပိ၊ ကောင်းမြတ်ဖြောင့်တန်း နိဗ္ဗာန်နန်းသို့ ကြွမြန်းတော်မူခြင်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ သုဂတော၊ သုဂတမည်တော်မူ၏။ သော ဘဂဝါ၊ သည်။ ဣတိပိ၊ (သတ္တလောက, သင်္ခါရလောက, ဩကာသလောကတည်းဟူသော) လောကသုံးပါး သိတော်မူခြင်းဟူသော ဤ အကြောင်းကြောင့်လည်း။ လောကဝိဒူ၊ လောကဝိဒူမည်တော်မူ၏။ သော ဘဂဝါ၊ သည်။ ဣတိပိ၊ သီလ, သမာဓိ, ပညာ စသော ဂုဏ်တော်တို့ဖြင့် လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအားလုံးတို့ထက် သာလွန်ထူးကဲတော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ အနုတ္တရော၊ အနုတ္တရမည်တော်မူ၏။ သော ယဂဝါ၊ သည်။ ဣတိပိ၊ ဆုံးမထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ယဉ်ကျေးအောင်ဆုံးမ‌တော်မူခြင်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ ပုရိသဒမ္မသာရထိ၊ ပုရိသဒမ္မသာရထိ မည်တော်မူ၏။ [တနည်း- သော ဘဂဝါ၊ သည်။ ဣတိပိ၊ ဆုံးမသင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူရာ၌ တန်းတူရည်တူ မှီသူကင်းအောင် စွမ်းဆောင်တော်မူခြင်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ အနုတ္တ‌ရောပုရိသဒမ္မသာရထိ၊ ....ရထိ မည်တော်မူ၏။]။ သော ဘဂဝါ၊ သည်။ ဣတိပိ၊ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူခြင်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ၊ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ မည်တော်မူ၏။ သော ဘဂဝါ၊ သည်။ ဣတိပိ၊ သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင်သိ၍ ဝေနေယျသတ္တဝါတို့ကိုလည်း တဆင့် သိစေတော်မူခြင်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ ဗုဒ္ဓေါ၊ ဗုဒ္ဓမည်တော်မူ၏။ သော ဘဂဝါ၊ သည်။ ဣတိပိ၊ (ဣဿရိယ, ဓမ္မ, ယသ, သိရီ, ကာမ, ပယတ္တ ဟူသော)ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ ဘဂဝါ၊ ဘဂဝန္တု မည်တော်မူ၏။ ဣတိ၊ သို့။ (သဒ္ဒဟတိ၊ ယုံကြည်ကြည်ညို၏)။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ဤပုံအားဖြင့်။ (ဤသို့ အရဟတာအစရှိသော ဂုဏ်တော်တို့ကို ယုံကြည် ကြည်ညိုခြင်းအားဖြင့်)။ပ။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ကထဉ္စ၊ အားဖြင့်။ မာတုဂါမော၊ သည်။ သီလသမ္ပန္နော၊ သည်။ ဟောတိ၊ နည်းဟူမူ။ပ။
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ (ဤသို့ ပါဏာတိပါတ စသည်တို့မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းအားဖြင့်) မာတုဂါမော၊ သည်။ သီလသမ္ပန္နော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။ [ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စသည်ကို သတ္တကနိပါတ်စာပိုဒ်(၆) ဝိတ္ထတဓနသုတ်၊ စာမျက်နှာ(၂၅)ကြည့်]
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ (မစ္ဆေရမနှော, ရက်ရောစွာ လှူဒါန်းခြင်းအားဖြင့်) မာတုဂါမော၊ သည်၊ စာဂသမ္ပန္နော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။ [ထို့နောက် "ပညဝါဟောတိ။ပ။"၌ ပေယျာလကို သတ္တကနိပါတ်စာပိုဒ်(၄) ဝိတ္ထတဗလသုတ်၊ ဤစာအုပ် စာမျက်နှာ(၂၂) ကြည့်ဖော်ပါ]
ဝိသာခေ၊ ခါ။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ဤပုံအားဖြင့်။ (ဤသို့ ဥဒယတ္ထဂါမိနီ စသောဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော ပညာနှင့် ပြည့်စုံခြင်းအားဖြင့်) မာတုဂါမော၊ သည်။ ပညာသမ္ပန္နော၊ သည်။ ဟောတိ။ပ။
[ဂါထာ] (ယာ၊ အကြင်အမျိုးသမီးသည်) သုသံဝိဟိတကမ္မန္တာ၊ ကောင်းစွာ စီစဉ်ပြုလုပ်အပ်သော အိမ်မှုလုပ်ငန်းရှိ၏။ ဝါ၊ အိမ်မှုလုပ်ငန်းကို ကောင်းစွာစီစဉ်ပြုလုပ်တတ်၏။ သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ၊ ရှိ၏။ ဝါ၊ တတ်၏။ပ။
သဒ္ဓါ၊ ရတနာသုံးပါးတို့၌ ကြည်ညိုသော သဒ္ဓါတရားရှိ၏။ သီလေန၊ ငါးပါးသီလနှင့်။ သမ္ပန္နာ၊ ပြည့်စုံ၏။ ဝဒညူ၊ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စကားအဓိပ္ပါယ်ကို သိနားလည်၏။ ဝီတမစ္ဆရာ၊ ကင်းသောဝန်တိုမှုရှိ၏။
သောတ္ထာနံ၊ ကြီးပွားချမ်းသာကြောင်းဖြစ်သော။ သမ္ပရာယိကံ၊ တမလွန်ဘဝ၏ အကျိုးစီးပွားဖြစ်သော။ မဂ္ဂံ၊ ကုသိုလ်လမ်းကြောင်းကို။ နိစ္စံ၊ အမြဲ။ ဝိသောဓေတိ၊ သုတ်သင်ရှင်းလင်း၏။
ယဿာ နာရိယာ၊ အကြင်အမျိုးသမီးမှာ။ ဣတိ၊ ဤပြဆိုအပ်ပြီးကုန်သော။ အဋ္ဌ၊ ရှစ်ပါးကုန်သော။ ဧတေ ဓမ္မာ၊ ဤတရားတို့သည်။ ဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။
တံ၊ ထိုအမျိုးသမီးကို။ သီလဝတိံ၊ သီလရှိသူဟူ၍လည်းကောင်း။ ဓမ္မဋ္ဌံ၊ ကုသိုလ်တရား၌ ရပ်တည်သူဟူ၍လည်းကောင်း။ သစ္စဝါဒိနိံ၊ မှန်ကန်သော စကားကို ပြောဆိုသူဟုလည်းကောင်း။ အာဟု၊ (ပညာရှိတို့) မိန့်ဆိုတော်မူကြကုန်၏။
**သောဠသာကာရသမ္ပန္နာ**၊ (၁၆)ပါးသော အခြင်းအရာနှင့် ပြည့်စုံသော။သောဠသာကာရသမ္ပန္နာ။ ။ ဤသုတ်ပါဠိတော်ရင်း (စုဏ္ဏိယ)၌ ဟောထားအပ်ပြီးသော တရားရှစ်ပါးနှင့် ဂါထာ၌ပြဆိုထားအပ်သော တရားရှစ်ပါးအားဖြင့် သောဠသာကာရ (၁၆-ပါးသော အခြင်းအရာ)ဖြစ်၏။ တနည်းအားဖြင့် သုတ်ပါဠိတော်ရင်း၌ ဟောတော်မူအပ်သော တရားရှစ်ပါး၌ သူတပါးကိုလည်း လက်ခံကျင့်သုံးစေခြင်း ရှစ်ပါးနှင့် ထပ်ဆင့်ပေါင်းလိုက်လျှင် (၁၆)ပါးဖြစ်သည်ဟု ဧကေဆရာတို့ဆိုကြောင်းအဋ္ဌကထာ၌ မိန့်ဆို၏။ ထိုနည်းနှစ်ပါးတွင် ပဌမနည်း၌ သုတ်ပါဠိတော်ရင်း၌ ဟောတော်မူအပ်သော တရားရှစ်ပါးနှင့် ဂါထာ၌ ပြဆိုထားအပ်သော တရားရှစ်ပါးဆိုသည်မှာ အတူတူပင် ဖြစ်၏။ (၁၆)ပါး မပြည့်, ပြည့်အောင် ဖြစ်သလို ရေတွက်ထားခြင်းဖြစ်ရာ၏။ ထိုတွင်-
ဂါထာ၌ "ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ"သည် သုတ်ပါဠိတော်မှ "စာဂသမ္ပန္နော"နှင့်တူ၏။ "နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ၊ သောတ္တာနံ သမ္ပရာယိကံ"ဟူသော ဂါထာစကားသည် "ပညာသမ္ပန္နော"ဟူသော သုတ်ပါဠိနှင့် တူ၏။ ကျန်(၆)ပါးကား စကားအသုံးမျှပင် မကွဲပြားတော့ဘဲ သုတ်နှင့် ဂါထာ အတူတူချည်းသာဖြစ်၏။ ထို့ပြင် "အဋ္ဌင်္ဂသုသမာဂတော"အရ ရှစ်ပါးသီလကို ယူရန် အဋ္ဌကထာ၌ အထူးမဖွင့်သောကြောင့် သုတ်ပါဠိတော်၌ ဟောတော်မူအပ်သော တရားရှစ်ပါးသာ ဖြစ်သင့်ပါသည်။
အဋ္ဌင်္ဂ သုသမာဂတာ၊ ရှစ်ပါးသော ဂုဏ်အင်္ဂါတို့နှင့် ကောင်းစွာပေါင်းဆုံသော။ ဝါ၊ ရှစ်ပါးသော ဂုဏ်အင်္ဂါတို့သည် ကောင်းစွာ ဆိုက်ရောက်အပ်သော။
တာဒိသီ၊ ထိုကဲ့သို့ တွေ့မြင်အပ်သော။ သီလဝတီ၊ သီလရှိသော။ ဥပါသိကာ၊ ရာတနာသုံးပါး ဆည်းကပ်သော ဒါယိကာမသည်။
မနာပံ၊ စိတ်နှလုံးကို တိုးပွားစေတတ်သော။ ဝါ၊ နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သော။ ဒေဝလောကံ၊ နတ်ပြည်၌။ ဥပပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်ရ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
နဝမံ။