Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Aṭṭhakanipātapāḷi
Aṭṭhakanipātapāḷi

9. Paṭhamapuggalasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အဋ္ဌ၊ ရှစ်ဦးကုန်သော။ ဣမေ ပုဂ္ဂလာ၊ ဤပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ အာဟုနေယျာ၊ ...မူထိုက်ကုန်၏။ [စာမျက်နှာ(၃၁) ယခင်သတ္တက နိပါတ်စာပိုဒ်(၁၄) ပုဂ္ဂလသုတ်အတိုင်းဆို]။ပ။
အဋ္ဌ၊ ရှစ်ဦးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ဟူသည်။ ကတမေ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
သောတာပန္နော၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကောင်း။ပ။ အရဟတ္တာယ၊ ငှာ။ ပဋိပန္နော၊ ကောင်းတည်း။ [စာမျက်နှာ (၄၂၈) စာပိုဒ်(၁၉) မဟာရာဒသုတ်ကြည့်]။
[ဂါထာ]ပဋိပန္နာ၊ ဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှာ ကျင့်ဆဲဖြစ်ကုန်သော။ စတ္တာရော စ၊ လေးဦးသော မဂ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့လည်းကောင်း။ ဖလေ၊ ဖိုလ်၌။ ဌိတာ၊ တည်ကုန်သော။ စတ္တာရော စ၊ လေးဦးသော ဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့လည်းကောင်း။ (ဣတိ၊ ဤမည်သော)။
ဧသ သံဃော၊ ဤရှစ်ယောက်သော အရိယာသံဃာတော်သည်။ ဥဇုဘူတော၊ ဖြောင့်မတ်သည်ဖြစ်၍ ဖြစ်၏။ (ကိုယ်အကောက်ဖြစ်သော ကာယဒုစ္စရိတ်စသည် မရှိသည် အဖြစ်ကြောင့် ဖြောင့်မတ်သည်ဖြစ်၍ ဖြစ်၏) **ပညာသီလသမာဟိတော**၊ ပညာသီလနှစ်ပါးဖြင့် မိမိကိုယ် စိတ်ကို ကောင်းစွာထားတော်မူ၏။ ပညာသီလသမာဟိတော။ ။ "ပညာသီလသမာဟိတောတိ ပညာယ စ သီလေန စ သမန္နာဂတော"ဟု ဤသုတ်အဋ္ဌကထာဖွင့်၏။ ဝိမာနဝတ္ထုအဋ္ဌကထာ(၁၄၀)၌ကား"အထ ဝါ သမာဟိတံ သမာဓိ၊ ပညာ သီလံ သမာဟိတဉ္စ အဿ အတ္ထီတိ ပညာ သီလ သမာဟိတော"ဟူ၍ သမာဟိတပုဒ်အရ သမာဓိကိုယူ၍လည်း ဖွင့်သေး၏။ ဝါ၊ ပညာသီလနှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူ၏။ ဝါ၊ ပညာ,သီလ, သမာဓိတရားသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူ၏။
ယဇမာနာနံ၊ လှူဖွယ် လှူဒါန်း ပေးကမ်းပူဇော်ကြကုန်လျက်။ ပုညပေက္ခာနံ၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ကြည့်ရှုရှာမှီးကြကုန်သော။ [တနည်း- ပုညပေက္ခာနံ၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို အလိုရှိကြကုန်၍။ ဝါ၊ အလိုရှိကြကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့်။ ယဇမာနာနံ၊ လှူဖွယ်လှူဒါန်း ပေးကမ်းပူဇော်ကြကုန်သော]
**ဩပဓိကံ**၊ သုဂတိဘဝခန္ဓာအကျိုးရှိသော။ ဝါ၊ သုဂတိ ဘဝခန္ဓာအကျိုးကို ပေးတတ်သော။ [နောက်ထပ်အနက်အမျိုးမျိုးကို အောက်ခြေအဓိပ္ပါယ်ခန်း၌ကြည့်] **ပုညံ**၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို။ဩပဓိကံ ပုညံ။ ။ ဩပဓိကပုဒ်ကို"ဥပဓိ+ဏိက"ဟု ပုဒ်ပစ္စည်းခွဲ၊ ဥပဓိသဒ္ဒါသည် ဤ၌ မည်သည့်အနက်ကို ဟောသည်ဟု ဤသုတ် ဋ္ဌ ဋီ တို့၌ အထူးမဖွင့်ပြ။ ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ(၁၄၀)နှင့် ဣတိဝုတ် အဋ္ဌကထာ (၈၅၊ ၂၄၇)တို့၌မူခန္ဓာ (အတ္တဘော)ဟူသော အနက်နှင့် ကာမဂုဏ်အနက်တို့ကိုဟောသည်ဟု တိတိကျကျဖွင့်ပြထား၏။ ထိုတွင် နိဿယခန်း၌မူ ခန္ဓာအနက်ကိုသာ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
ဥပဓီယတိ ဧတ္ထ သုခဒုက်ခန္တိ ဥပဓိ- သုခဒုက္ခ၏ တည်ရာဖြစ်သော ခန္ဓာအတ္တဘောနှင့် ကာမဂုဏ်။ ဥပဓီနံ ဝိပါကံ ဩပဓိကံ- ခန္ဓာအတ္တဘော (ဝါ- ကာမဂုဏ်အာရုံ)ဟူသော ဥပဓိ အကျိုးတရားတို့၏ ရင့်ကျက်ကြောင်း ကုသိုလ်(တနည်း) ဥပဓီသု ဝိပါကံ ဩပဓိကံ- ခန္ဓာ အတ္တဘော (ဝါ- ကာမဂုဏ်) ဟူသော ဥပဓိတို့၌ အကျိုးပေးသောကုသိုလ်။ (တနည်း) ဥပဓယော ဧတဿ သန္တီတိ ဩပဓိကံ- ဥပဓိဟူသော အကျိုးတရားများရှိသော ကုသိုလ်။ ဝါ- ဥပဓိအကျိုးကို ဖြစ်စေသော ကုသိုလ်။ ဤ ဝစနတ္ထများမှာ "ဥပဓီ ဝိပစ္စန္တိ ဧတေန, ဥပဓီသု ဝါ ဝိပစ္စတိ, ဥပဓယော ဝါ ဝိပါကာ ဧတဿာတိ ဥပဓိဝိပါကံ"ဟူသော ဤသုတ် ဋီကာအဖွင့်နှင့်အညီ ပြုအပ်သော ဝစနတ္ထများ ဖြစ်၏။
ဝိမာနဝတ္ထု, ဣတိဝုတ်အဋ္ဌကထာအဖွင့်။ ။ ဥပဝိဿ ကရဏံ ဥပဓိကရဏံ- ခန္ဓာအတ္တဘော (ကာမဂုဏ်အာရုံ)ဟူသော ဥပဓိကို ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်စေခြင်း၊ ဤသို့ ဥပဓိကရဏ-ဟု ဆိုလိုလျက် ကရဏဟူသော နောက်ပုဒ်ကို ချေ၊ သို့မဟုတ် ဥပဓိပုဒ်ကို ဌာနူပစာရကြံ၍ ထို ဥပဓိပုဒ်အရ ခန္ဓာအတ္တဘော (ကာမဂုဏ်)ဟူသော ဥပဓိကိုသာမက ထိုဥပဓိကို ပြုခြင်း ဖြစ်စေခြင်း တိုင်အောင် ယူရ၏။ ထို့နောက် "ဥပဓိ သီလံ ယဿာတိ ဩပဓိကံ- ဥပဓိကို ပြုခြင်းအလေ့ရှိသော ကုသိုလ်ကောင်းမှု"ဟု တဿီလ တဒ္ဓိတ်ဝစနတ္ထပြု။ (တနည်း) ဥပဓိ ဧတဿ အတ္ထီတိ ဩပဓိကံ- ဥပဓိဟူသော အကျိုးရှိသော ကုသိုလ်(သမ္ပတ္တိဘဝ၌ အတ္တဘောကို ဖြစ်စေသော ကုသိုလ်ကောင်းမှု၊ ဝါ- သုဂတိပဋိသန္ဓေ ပဝတ္တိအကျိုးကိုပေးသော ကုသိုလ်ကောင်းမှု။ (တနည်း) ဥပဓိံ အရဟတီတိ ဩပဓိကံ- ဥပဓိဟူသော အကျိုးကျု ထိုက်သော ကုသိုလ်ကောင်းမှု။
ဩပဓိကန္တိ ဥပဓိ နာမ ခန္ဓာ၊ ဥပဓိဿ ကရဏသီလံ, ဥပဓိပယောဇနန္တိ ဝါ ဩပဓိကံ၊ အတ္တဘာဝဇနကံ ပဋိသန္ဓိပဝတ္တိဝိပါကဒါယကံ။ ဝိမာနဝတ္ထုအဋ္ဌကထာ၊၁၄၀။
ဥပဓိ ဝုစ္စန္တိ ခန္ဓာ၊ ဥပဓိဿ ကရဏံ သီလံ ဧတေသံ, ဥပဓိပ္ပယောဇနာနိ ဝါ ဩပဓိကာနိ၊ သမ္ပတ္တိဘဝေ အတ္တဘာဝဇနကာနိ ပဋိသန္ဓိပဝတ္တိဝိပါက ဒါယကာနိ။ ဣတိဝုတ် အဋ္ဌကထာ၊ ၈၅။
ဥပဓီယတိ ဧတ္ထ သုခဒုက္ခန္တိ ဥပဓိ အတ္တဘာဝေါ ကာမဂုဏာ စ၊ ဥပဓိကရဏံ သီလံ ဧတဿ, ဥပဓိံ ဝါ အရဟတီတိ ဩပဓိကံ ပုညံ။ ဣတိဝုတ်အဋ္ဌကထာ၊ ၂၄၇။
ကရောတံ(ကရောန္တာနံ)၊ ပြုလုပ်ကြကုန်သော။ မနုဿာနံ၊ လူဖြစ်ကုန်သော။ ပါဏိနံ၊ သတ္တဝါတို့၏။ သံဃေ၊ အရိယာသံဃာတော်၌။ ဒိန္နံ၊ ပေးလှူအပ်သော အလှူဒါနသည်။ မဟပ္ဖလံ၊ များသော အကျိုးရှိ၏။ ဣတိ(အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
နဝမံ။