Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Aṭṭhakanipātapāḷi
Aṭṭhakanipātapāḷi

6. Dutiyalokadhammasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ အဿုတဝတော၊ အကြားအမြင်သုတမရှိသော။ ဝါ၊ အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတမရှိသော။ ဝါ၊ ပရိယတ္တိတရားတော်ကို နာယူ မှတ်သားပြီးသူ, မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက်သိမြင်ပြီးသူ မဟုတ်သော [ဧကက နိပါတ်စာပိုဒ်(၅၁)သုတ် ဒုတိယအကြိမ်ရိုက်နှိပ်သော ပထမတွဲနိဿယ စာမျက်နှာ(၃၈)ကြည့်]။ ပုထုဇ္ဇနဿ၊ အန္ဓပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း။ ဝါ၊ အဝိဇ္ဇာလွှမ်းဖိ၍ အကန်းပကတိဖြစ်သော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း။ လာဘောပိ၊ ပစ္စည်းလာဘ်သည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ပစ္စည်းလာဘ်ရခြင်းသည်လည်းကောင်း။ အလာဘောပိ၊ ပစ္စည်းလာဘ် မရခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ယသောပိ၊ အခြံအရံအကျော်အစောသည် လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အခြံအရံ အကျော်အစောရှိခြင်းသည်လည်းကောင်း။ အယသောပိ၊ ကောင်း။ နိန္ဒာပိ၊ ကောင်း။ ပသံသာပိ၊ ကောင်း။ သုခမ္ပိ၊ ကောင်း။ ဒုက္ခမ္မိ၊ ကောင်း။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်လာ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သုတဝတော၊ အကြားအမြင်သုတရှိသော။ ဝါ၊ အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတရှိသော။ ဝါ၊ ပရိယတ္တိတရားကို နာယူမှတ်သားပြီးသူ, မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက်သိမြင်ပြီးသူဖြစ်သော။ အရိယသာဝကဿပိ၊ အရိယာတပည့်မှာလည်း။ (ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ အရိယာသူတော်ကောင်း၏ တပည့်မှာလည်း။ ဝါ၊ အရိယာသူတော်ကောင်းဖြစ်သော တပည့်မှာလည်း)။ လာဘောပိ၊ ကောင်း။ပ။ ဒုက္ခမ္ပိ၊ ကောင်း။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တတြ၊ ထိုသို့ဖြစ်ရာ၌။ (ထိုပုထုဇဉ်နှင့် အရိယသာဝကတို့၏ လာဘစသည်တို့ဖြစ်ရာ၌) သုတဝတော၊ အကြားအမြင်သုတရှိသော။ အရိယသာဝကဿ၊ အရိယာတပည့်၏။ အဿုတဝတာ၊ အကြားအမြင်သုတမရှိသော၊ ပုထုဇ္ဇနေန၊ အန္ဓပုထုဇဉ်နှင့်။ ဝိသေသော၊ ထူးခြားချက်ကား။ ကော၊ အဘယ်နည်း။ အဓိပ္ပယာသော၊ လွန်ကဲစွာ အားထုတ်ကြောင်း အပြုအမူသည်။ ကော၊ နည်း။ [အဓိကံ ပယသတိ ပယုဇ္ဇတိ ဧတေနာတိ အဓိပ္ပယာသော၊ လွန်ကဲစွာ အားထုတ်ကြောင်းဖြစ်သော ထူးခြားသော ကိုယ်နှုတ်စိတ်အမူအရာ။ အဓိ+ပ+ယသု+ဏ] နာနာကရဏံ၊ တသီးတခြားစီကွဲပြားအောင် ပြုကြောင်းဖြစ်သော ထူးခြားချက်သည်။ ကိံ၊ အဘယ်နည်း။ ဣတိ(အဝေါစ၊ မေးတော်မူပြီ။)
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။ နော၊ တပည့်တော်တို့၏။ ဓမ္မာ၊ တရားတို့သည်။ **ဘဂဝံမူလကာ**၊ မြတ်စွာဘုရားတည်းဟူသော ပင်ရင်းမူလရှိပါကုန်၏။ **ဘဂဝံနေတ္တိကာ**၊ မြတ်စွာဘုရားတည်းဟူသော ထုတ်ဆောင် ညွှန်ပြတတ်သောပုဂ္ဂိုလ်ရှိပါကုန်၏။ ဘဂဝံမူလကာ ဘဂဝံနေတ္တိကာ။ ။ ဘဂဝါ မူလံ ဧတေသန္တိ ဘဂဝံမူလကာ- မြတ်စွာဘုရားတည်းဟူသော ပင်ရင်းမူလ ပုဂ္ဂိုလ်ရှိသော တရားတော်များ။ သဒ္ဒနီတိနာမ်ပိုင်း၌ "ဝန္တုဿ တုလောပေါ နော နိဂ္ဂဟီတံ မူလာဒီသု"ဟူ၍ (၅၄၆)သုတ်တည်၍ "ဘဂဝန္တု+မူလ"၌ ဝန္တု၏ တုကိုချေ၊ သံယုတ်အစဖြစ်သော န်ကို နိဂ္ဂဟိတ်ပြု၊ ထို့နောက် သမာသန္တကပစ္စည်းဖြင့် ဘဂဝံမူလကဟု ရုပ်ပြီးစေ၏။ မောဂ္ဂလ္လာန်သမာသ်၊ ဋန္တန္တူနံ (၅၇)သုတ်၌ကား န္တုကို ဋပြု (ဋအနုဗန်ရှိသော "အ"ပြု) နိဂ္ဂဟိတ်လာဟုရုပ်စီရင်၏၊ ဘဝဂါ နေတ္တိ ဧတေသံ ဓမ္မာနန္တိ ဘဂဝံနေတ္တိကာ- မြတ်စွာဘုရားတည်း၊ဟူသော ထုတ်ဆောင်ဟောပြောတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ရှိသော တရားတော်များ။ **ဘဂဝံပဋိသရဏာ**၊ မြတ်စွာဘုရားတည်းဟူသော ပေါင်းဆုံစုဝေးရာပုဂ္ဂိုလ်ရှိပါကုန်၏။ ဘဂဝံပဋိသရဏာ။ ။ ပဋိသရန္တိ သမောသရန္တိ ဧတ္ထာတိ ပဋိသရဏံ- ပေါင်းဆုံစုဝေးရာ ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဘဂဝါ ပဋိသရဏံ ဧတေသန္တိ ဘဂဝံပဋိသရဏာ- မြတ်စွာဘုရားတည်းဟူသော ပေါင်းဆုံစုဝေးရာ ပုဂ္ဂိုလ်ရှိသော တရားတော်များ၊ အားလုံးစုံကို အကုန်သိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်၌ ဖဿဝေဒနာ အစရှိသော စတုဘူမကတရားတို့သည် ပေါင်းဆုံစုဝေး ထင်ပေါ်လာကုန်၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုစတုဘူမက တရားတို့၏ စုဝေးရာဌာန ဖြစ်တော်မူ၏ ဟူလို။
ဘန္တေ၊ ရား။ ဝတ၊ ကြံစည်တွေးခေါ် အရှည်မျှော်၍။ သာဓု၊ တောင်းပန်ပါကုန်၏။ [ပါရာဇိကဏ် ဥပက္ခဋသိက္ခာပုဒ် အဋ္ဌကထာ၌ "ဝတာတိ ပရိဝိတက္ကေ"ဟု ဖွင့်သည်ကိုထောက်၍ ဤနေရာ၌ သင့်လျော်အောင် ဝတသဒ္ဒါကို အနက်ပြန်ဆိုသည်] ဘာသိတဿ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။ ဧတဿ၊ ဤတရားတော်၏။ အတ္ထော၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်သည်။ ဘဂဝန္တံယေဝ၊ မြတ်စွာဘုရား၏သာလျှင်။ ပဋိဘာတု၊ အဖို့တွက်တာဖြစ်ပါစေလော။ [ဤပုဒ်၏ ကျန်သောအနက်ပေးနည်းများကို တိကနိပါတ် စာပိုဒ်(၆၉)အညတိတ္ထိယသုတ် ဒုတိယအကြိမ် ရိုက်နှိပ်သော ပထမတွဲနိဿယ စာမျက်နှာ(၄၅၄၊ ၄၅၅) ကြည့်]
ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ (သမ္မုခါ၊ မျက်မှောက်၌) သုတွာ၊ တရားတော်ကို ကြားနာကြရကုန်၍။ ဘိက္ခူ၊ ရဟန်းတို့သည်။ ဓာရေဿန္တိ၊ နှုတ်တက်ဆောင်ထား မှတ်သားကြပါကုန်လတ္တံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစုံ၊ လျှောက်ကြကုန်ပြီ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တေနဟိ၊ ထိုသို့ အသင်တို့က တောင်းပန်ကြလျှင်။ ဝါ၊ ထိုသို့တောင်းပန်ကြခြင်းကြောင့်။ (တုမှေ၊ သင်တို့သည်။ ဣမံ ဓမ္မံ၊ ဤတရားကို) သာဓုကံ၊ ကောင်းစွာ။ သုဏာထ၊ နာယူကြကုန်လော။ မနသိ၊ စိတ်နှလုံးအတွင်း၌။ ကရောထ၊ သွင်းပိုက်ထားကြကုန်လော။
ဘာသိဿာမိ၊ ငါဟောတော်မူအံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
ဧဝံ ဘန္တေ၊ ကောင်းပါပြီဘုရား။ ဣတိခေါ၊ ဤသို့ပင်။ တေ ဘိက္ခူ၊ ထိုတရားနာ ရဟန်းတို့သည်။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ (ဝစနံ၊ စကားတော်ကို) ပစ္စဿောသုံ၊ ရှေ့ရှု ရိုသေစွာ နားထောင်ကြကုန်ပြီ။
ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဧတံ၊ ဤသို့သော တရားစကားတော်ကို။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ အဝေါစ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အဿုတဝတော၊ သော။ ပုထုဇ္ဇနဿ၊ မှာ။ လာဘော၊ ပစ္စည်းလာဘ်သည်။ ဝါ၊ ပစ္စည်းလာဘ်ရခြင်းသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်လာအံ့။
သော၊ ထိုပုထုဇဉ်သည်။ ["သော ဥပ္ပန္နလာဘော ပုထုဇ္ဇနော၊ ထိုဖြစ်ပေါ်လာသော ပစ္စည်းလာဘ်ရှိသော ပုထုဇဉ်သည်"ဟု အကျယ်ဖွင့်၍ အနက်ဆိုနိုင်၏] ဣတိ၊ ဤသို့။ န ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ မဆင်ခြင် မစဉ်းစား၊ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့၊ န ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ မဆင်ခြင် မစဉ်းစားသနည်းဟူမူ)
မေ၊ ငါ့မှာ။ အယံ လာဘော၊ ဤပစ္စည်းလာဘ်သည်။ ဥပ္ပန္နော၊ ဖြစ်လာပြီ။
စ၊ သို့သော်လည်း။ သော၊ ထိုပစ္စည်းလာဘ်သည်။ အနိစ္စော၊ မမြဲ။ (ကုန်ခန်းပြိုကွဲ အမြဲမတည်သောတရားပေတည်း) ဒုက္ခော၊ ဆင်းရဲဒုက္ခပေတည်း။ (မမြဲသောကြောင့် ဆင်းရဲဒုက္ခ အမှန်ပေတည်း) ဝိပရိဏာမဓမ္မော၊ ဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲခြင်းသဘောရှိ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (န ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ မဆင်ခြင် မစဉ်းစား) (တသ္မာ၊ ထိုသို့ မစဉ်းစားခြင်းကြောင့်။ တံ လာဘံ၊ ထိုပစ္စည်းလာဘ်ကို) ယထာဘူတံ၊ အဖြစ်မှန် သဘောအတိုင်း။ (ထိုပစ္စည်းလာဘ်၏ မမြဲဆင်းရဲ ပြောင်းလဲခြင်းဟူသော အဖြစ်မှန်သဘောအတိုင်း) နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။
အလာဘော၊ ပစ္စည်းလာဘ် မရခြင်းသဘောသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်လာအံ့။
သော၊ ထိုပုထုဇဉ်သည်။ (ထိုဖြစ်လာသော အလာဘရှိသော ပုထုဇဉ်သည်) ဣတိ၊ သို့။ န ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ စား။ (ကိန္တိ န ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ ဟူမူ)
မေ၊ ငါ့မှာ။ အယံ အလာဘော၊ ဤပစ္စည်းဥစ္စာ မရခြင်းသည်၊ ဥပ္ပန္နော၊ ပြီ။
စ၊ လည်း၊ သော၊ ထိုပစ္စည်းဥစ္စာ မရခြင်းသဘောသည်။ အနိစ္စော၊ မမြဲ။ ဒုက္ခော၊ တည်း။ ဝိပရိဏာမဓမ္မော၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (န ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ စား) (တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်)။ တံ အလာဘံ၊ ထိုပစ္စည်းလာဘ် မရခြင်းသဘောကို) ယထာဘူတံ၊ အဖြစ်မှန်သဘောအတိုင်း။ (မမြဲ, ဆင်းရဲ, ပြောင်းလဲဖောက်ပြန်ခြင်း ဟူသော အဖြစ်မှန် သဘောအတိုင်း) နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။
ယသော၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အံ့။ပ။ ဒုက္ခံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အံ့။
သော၊ ထိုပုထုဇဉ်သည်။ (ထိုဖြစ်ပေါ်လာသောဒုက္ခရှိသော ပုထုဇဉ်သည်) ဣတိ၊ သို့။ န ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ မဆင်ခြင် မစဉ်းစား။ (ကိန္တိ န ပဋိသဉ္စိက္ခတိ)
မေ၊ ငါ့မှာ။ ဣဒံ ဒုက္ခံ၊ ဤဒုက္ခဝေဒနာသည်။ ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်လာပြီ။
စ၊ ထိုသို့ပင် ဖြစ်လာပါသော်လည်း။ တံ၊ ထိုဒုက္ခဝေဒနာသည်။ပ။ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ သို့။ (န ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ စား) (တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ တံ ဒုက္ခံ၊ ထိုဒုက္ခဝေဒနာကို) ယထာဘူတံ၊ တိုင်း။ နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။
တဿ၊ ထိုပုထုဇဉ်၏။ ဝါ၊ မှာ။ လာဘောပိ၊ ပစ္စည်းလာဘ်သည်လည်း။ ဝါ၊ ပစ္စည်းလာဘ်ရခြင်းသည်လည်း။ စိတ္တံ၊ ကုသိုလ်စိတ်ကို။ ပရိယာဒါယ၊ ယူငင်၍။ ဝါ၊ ကုန်ဆုံးစေ၍။ ဝါ၊ ဖြစ်ခွင့်မရအောင် တားဆီးလျက်။ တိဋ္ဌတိ၊ တည်၏။ အလာဘောပိ၊ သည်လည်း။ စိတ္တံ၊ ကုသိုလ်စိတ်ကို။ ပရိယာဒါယ၊ ၍။ တိဋ္ဌတိ၊ ၏။ [ဧကကနိပါတ်တုန်းက "စိတ္တံ ပရိယာဒါယ"၏ အဖွင့်ကိုယူ၍ အနက်ပြန်ဆိုသည်]။ပ။
သော၊ ထိုသုတမရှိသော ပုထုဇဉ်သည်။ ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော။ လာဘံ၊ ပစ္စည်းလာဘ်ကို။ ဝါ၊ ပစ္စည်းလာဘ်ရရှိခြင်းကို။ အနုရုဇ္ဈတိ၊ လိုလားနှစ်သက် တပ်မက်၏။ အလာဘေ၊ ပစ္စည်းလာဘ်မရခြင်းကြောင့်။ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ၊ ကိုယ်စိတ်ညှိုးနွမ်း ပင်ပန်းဆင်းရဲ၏။ [အနုရုဇ္ဈတိ-၌ ရုဓဓာတ်သည် ဣစ္ဆာအနက်ကို ဟော၍ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ-၌ ရုဓဓာတ်သည် ဝိရောဓ(ဆန့်ကျင်ခြင်း) အနက်ကို ဟော၏။ ဆန့်ကျင်ခြင်းဟူသည် ဒေါသ ဒေါမနဿဖြစ်၍ ကိုယ်စိတ်ညှိုးနွမ်း ပင်ပန်းဆင်းရဲခြင်းပင်တည်း]
ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်လာသော။ ယသံ၊ အခြံအရံ အကျော်အစောကို။ အနုရုဇ္ဈတိ၊ ၏။ အယသေ၊ အခြံအရံ အကျော်အစောကင်းမဲ့ခြင်းကြောင့်။ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ၊ ၏။
ဥပ္ပန္နံ၊ သော။ ပသံသံ၊ သူတပါးတို့၏ ချီးမွမ်းမှုကို။ အနုရုဇ္ဈတိ၊ ၏။ နိန္ဒာယ၊ သူတပါးတို့၏ ကဲ့ရဲ့မှုကြောင့်။ ဝါ၊ ကဲ့ရဲ့ခံရခြင်းကြောင့်။ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ၊ ၏။ပ။
သော၊ ထိုသုတမရှိသော ပုထုဇဉ်သည်။ ဧဝံ၊ ဤဟောတော်မူအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း။ အနုရောဓဝိရောဓဝိပ္ပဟီနော၊ နှစ်သက်ရွှင်လန်း ဝမ်းမြောက်ခြင်း ကိုယ်စိတ်ညှိုးနွမ်း ပင်ပန်းခြင်းသို့ ရောက်သည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍) ဇာတိယာ၊ ပဋိသန္ဓေနေခြင်းမှလည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဘဝဖန်ခါ ခန္ဓာအသစ် ထပ်တလဲလဲဖြစ်ခြင်းမှလည်းကောင်း။ ဇရာယ၊ ခန္ဓာဟောင်းခြင်း အိုမင်းရင့်ရော်ခြင်းမှ လည်းကောင်း။ မရဏေန၊ ခန္ဓာပျက်ယွင်း သေလွန်ခြင်းမှလည်းကောင်း။ သောကေဟိ၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းတို့မှလည်းကောင်း။ ပရိဒေဝေဟိ၊ ငိုကြွေး မြည်တမ်းခြင်းတို့မှလည်းကောင်း။ ဒုက္ခေဟိ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲခြင်းတို့မှလည်းကောင်း။ ဒေါမနဿေဟိ၊ စိတ်ဆင်းရဲခြင်းတို့မှလည်းကောင်း။ ဥပါယာသေဟိ၊ ပြင်းထန်စွာ စိတ်ပူပန်ခြင်းတို့မှလည်းကောင်း။ န ပရိမုစ္စတိ၊ မလွတ်မြောက်။
ဒုက္ခသ္မာ၊ ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံးမှ။ န ပရိမုစ္စတိ၊ မလွတ်မြောက်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဟံ၊ ငါသည်) ဝဒါမိ၊ ဟောတော်မူ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စ၊ ပုထုဇဉ်ထက် အရိယသာဝကတို့က သာလွန်ထူးခြားသောအချက်ကား။ သုတဝတော၊ သော။ အရိယသာဝကဿ၊ မှာ။ လာဘော၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အံ့။ သော၊ ထိုအရိယသာဝကသည်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ပဋိ သဉ္စိက္ခတိ၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစား၏။ (ကိန္တိ၊ သို့။ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ ဟူမူ)။ပ။ ပဇာနာတိ၊ သိ၏။ပ။ တဿ၊ ထိုအရိယသာဝက၏။ ဝါ၊ မှာ။ လာဘောပိ၊ လည်း။ စိတ္တံ၊ ကို။ ပရိယာဒါယ၊ ၍။ န တိဋ္ဌတိ၊ မတည်။ပ။ သော၊ ထိုအရိယသာဝကသည်။ ဥပ္ပန္နံ၊ သော။ လာဘံ၊ ကို။ နာနုရုဇ္ဈတိ၊ မလိုလား မနှစ်သက်မတပ်မက်။ အလာဘေ၊ ကြောင့်။ နပ္ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ၊ ကိုယ်စိတ်မညှိုးနွမ်း မပင်ပန်း။ပ။ သော၊ ထိုအရိယသာဝကသည်။ ဧဝံ၊ ဤဟောတော်မူအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း။ အနုရောဓ ဝိရောဓဝိပ္ပဟီနော၊ ပယ်အပ်ပြီးသော လိုလားနှစ်သက်တပ်မက်မှု, ကိုယ်စိတ်ညှိုးနွမ်းပင်ပန်းမှုကို ပယ်ရှားပြီးသည်။ (ဟုတွာ)။ပ။ ဒုက္ခသ္မာ၊ မှ။ ပရိမုစ္စတိ၊ လွတ်မြောက်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဟံ၊ သည်) ဝဒါမိ၊ ၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အယံ ခေါ၊ ဤသည်ပင်။ (ဤသို့လောကဓံတို့၏ မမြဲခြင်းစသောသဘောကို အရိယ သာဝကက သိ၍ ပုထုဇဉ်က မသိခြင်းစသည်သည်ပင်) [အယံ ခေါ၊ (၁) ဤသို့ လောကဓံတို့၏ မမြဲခြင်းစသော သဘောကို အရိယသာဝကကသိ၍ ပုထုဇဉ်ကမသိခြင်း။ (၂) ထိုလောကဓံတို့က ပုထုဇဉ်၏ ကုသိုလ်စိတ်ကို ယူငင် ချေမှုန်းနိုင်၍ အရိယသာဝက၏ ကုသိုလ်စိတ်ကို မယူငင် မချေမှုန်းနိုင်ခြင်း။ (၃) ပုထုဇဉ်သည် လာဘယသစသည်တို့နှင့် တွေ့ကြုံသောအခါ တပ်မက်ခင်တွယ်မှု အနုရောဓ အကုသိုလ်တရားများဖြစ်ပွား၍ အလာဘ အယသစသည်နှင့် တွေ့ကြုံသောအခါ ကိုယ်စိတ်ညှိုးနွမ်းပင်ပန်းမှုဝိရောဓအကုသိုလ်တရားများဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် ဇာတိဇရာစသော ဝဋ်ဒုက္ခတို့မှ မလွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် အရိယသာဝကမှာ ထိုအနုရောဓ ဝိရောဓအကုသိုလ်များ မဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် ထိုဝဋ်ဒုက္ခတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်း ဟူသော အချက်(၃)ချက်သည်ပင်။] သုတဝတော၊ သော။ အရိယသာဝကဿ၊ ၏။ အဿုတဝတာ၊ သော။ ပုထုဇ္ဇနေန၊ နှင့်။ ဝိသေသော၊ ထူးခြားချက်ပေတည်း။ အယံ၊ ဤသည်ပင်။ အဓိပ္ပယာသော။......ပြုမူပေတည်း။ ဣဒံ၊ ဤသည်ပင်။ နာနာကရဏံ၊ ချက်ပေတည်း။ ဣတိ(အဝေါစ၊ မိန့်)
ဆဋ္ဌံ။