Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Aṭṭhakanipātapāḷi
Aṭṭhakanipātapāḷi

9. Akkhaṇasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ **ခဏကိစ္စော**၊ အခွင့်သာခိုက်၌သာ လုပ်ငန်းကိစ္စကို ပြုလုပ်နိုင်သော။ခဏကိစ္စော လောကော။ ။ ခဏေ ကိစ္စာနိ ကရောတီတိ ခဏကိစ္စော။ ဩကာလံ လဘိတွာဝ ကိစ္စာနိ ကရောတီတိ အတ္ထော-ဟု အဋ္ဌကထာဖွင့်၏။ ခဏေ- အခွင့်သာခိုက် အခွင့်ရခိုက်၌။ [တနည်း- ခဏေ- အခွင့်သည်။ ဝါ- အခွင့်ရသည်။ သတိ- ဖြစ်လသော်။]ကိစ္စာနိ- လုပ်ငန်းကိစ္စတို့ကို။ စသည်ဖြင့် အနက်ဆို။
သဒ္ဒနီတိသမာသ် "ဗဟုဗ္ဗီဟညပဒတ္ထေ"ဟူသော (၇၀၈)သုတ်၌ကား ထိုအဋ္ဌကထာအဖွင့်ကို အဓိပ္ပါယ်အနက်ဖွင့်ဟုဆိုကာ "ခဏေ ကိစ္စံ ယဿ လောကဿ သော ခဏကိစ္စော- အခွင့်သာခိုက်၌ ပြုအပ်သော လုပ်ငန်းကိစ္စရှိသော (လူအပေါင်း)ဟု ဗဟုဗ္ဗိဟိသမာသ်ဝစနတ္ထပြု၏။ ဤ၌ ခဏ သမယနှစ်ပုဒ်လုံးပင် ဩကာသ (အခွင့်) အနက်ကိုဟော၏။
လောကော၊ လူအပေါင်း။ ခဏကိစ္စော၊ သော။ လောကော၊ ပေါင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အဿုတဝါ၊ အကြားအမြင် သုတမရှိသော။ ဝါ၊ အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတမရှိသော။ ပုထုဇ္ဇနော၊ အန္ဓပုထုဇဉ်သည်။ ဘာသတိ၊ ပြောဆို၏။ စ၊ ထိုသို့ပင် ပြောဆိုပါသော်လည်း။ သော၊ ထိုအန္ဓပုထုဇဉ်သည်။ ခဏံ ဝါ၊ အခွင့်ကိုလည်းကောင်း။ ဝါ၊ အခွင့်သာသည်ကိုလည်းကောင်း။ အက္ခဏံ ဝါ၊ အခွင့်မဟုတ်သည်ကိုလည်းကောင်း။ ဝါ၊ အခွင့်အလမ်းပိတ်သော သဘောကိုလည်းကောင်း။ နော ဇာနာတိ၊ မသိ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဗြဟ္မစရိယ ဝါသာယ၊ မြတ်သောအရိယမဂ်အကျင့်ကို ကျင့်ခြင်းငှာ။ အက္ခဏာ၊ အခွင့် မဟုတ်သော သဘောတို့သည်။ ဝါ၊ အခွင့်အလမ်းပိတ်ပင်သော သဘောတို့သည်။ အသမယာ၊ အခွင့်အလမ်း မပွင့်စေသောသဘောတို့သည်။ ဣမေ အဋ္ဌ၊ ဤရှစ်ပါးတို့တည်း။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အရဟံ၊ ကိလေသာတို့မှ ဝေးကွာတော်မူသော။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အမှားမပါ, မှန်စွာပိုင်နိုင်, ကိုယ်တိုင်စထွင်, ကုန်စင်ခပင်း, ကျန်ကြွင်းမရှိ သိမြင်တော်မူသော။ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါး, ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါး, စရဏ(၁၅)ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။ သုဂတော၊ ကောင်းမြတ်ဖြောင့်တန်း နိဗ္ဗာန်နန်းသို့ ကြွမြန်းတော်မူသော။ လောကဝိဒူ၊ (သတ္တလောက, သင်္ခါရလောက, ဩကာသလောကဟူသော) လောကသုံးပါးကို သိတော်မူသော။ အနုတ္တရော၊ သီလ သမာဓိ ပညာ စသောဂုဏ်တော်တို့ဖြင့် မိမိထက်သာလွန်သောသူ ရှိတော်မမူသော။ ဝါ၊ သီလ သမာဓိ ပညာစသော ဂုဏ်တို့ဖြင့် လူနတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအားလုံးတို့ထက် သာလွန်မြင့်မြတ်တော်မူသော၊ ပုရိသဒမ္မသာရထိ၊ ဆုံးမသင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူသော။ [တနည်း- အနုတ္တရောပုရိသဒမ္မသာရထိ၊ ဆုံးမသင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူရာ၌ တန်းတူရည်တူ မှီသူကင်းအောင် စွမ်းဆောင်တော်မူသော] ဒေဝမနုဿာနံ၊ နတ်လူတို့၏။ သတ္ထာ၊ ဆရာဖြစ်တော်မူသော။ ဗုဒ္ဓေါ၊ သစ္စာလေးပါးတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင်သိ၍ ဝေနေယျသတ္တဝါတို့ကိုလည်း တဆင့်သိစေတော်မူသော။ ဘဂဝါ၊ (ဣဿရိယ, ဓမ္မ, ယသ,သီရိ, ကာမ, ပယတ္တဟူသော) ဘုန်းတော်‌ခြောက်ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။ တထာဂတော စ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း။ ဣဓ လောကေ၊ ဤသတ္တလောက၌။ ဥပ္ပန္နော၊ ပွင့်ထွန်းတော်မူလာသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဩပသမိကော၊ ကိလေသာကင်းငြိမ်းမှုကို ဆောင်ရွက်နိုင်သော။ ပရိနိဗ္ဗာနိကော၊ ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းမှုကို ပြုလုပ်နိုင်သော။ သမ္ဗောဓဂါမီ၊ (သစ္စာလေးပါးကို သိတတ်သော) မဂ်ဉာဏ်လေးပါးသို့ ဆိုက်‌ရောက်သွားတတ်သော။ ဝါ၊ မဂ်ဉာဏ်လေးပါးသို့ ဆိုက်ရောက်အောင် ဟောကြားတော်မူအပ်သော။ သုဂတပ္ပဝေဒိတော၊ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးမျိုးသိစေတော်မူအပ်သော၊ ဓမ္မောစ၊ သစ္စာလေးပါးတရားကိုလည်း။ ဒေသိယတိ၊ ဟောကြားအပ်၏။
အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော၊ ဤပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ နိရယံ၊ ငရဲ၌။ ဥပပန္နော၊ ဖြစ်နေသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ [တနည်း- နိရယံ၊ ငရဲသို့။ ဥပပန္နော၊ ကပ်ရောက်(လားရောက်)နေသည်။ ဟောတိ]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အယံ၊ ဤဘုရားပွင့်ချိန်အခါ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ငရဲ၌ ဖြစ်နေခြင်းသည်။ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ၊ မြတ်သောအရိယမဂ်အကျင့်ကို ကျင့်သုံးခြင်းငှာ။ ပဌမော၊ ရှေးဦးစွာ။ အက္ခဏော၊ အခွင့်မဟုတ်သော သဘောမည်၏။ ဝါ၊ အခွင့်အလမ်းပိတ်ပင်သော သဘောမည်၏။ အသမယော၊ အခွင့်အလမ်းမပွင့်စေသော သဘောမည်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုနစပရံ၊ နောက်ထပ် အခြားသော အက္ခဏကား။ပ။
အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော၊ လည်း။ တိရစ္ဆာနယောနိံ၊ တိရစ္ဆာန်ဘဝ၌။ ဥပပန္နော၊ ဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အယံ၊ ဤဘုရားဖြစ်ရာ ချိန်အခါ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ တိရစ္ဆာန်ဘဝ၌ ဖြစ်နေခြင်းသည်။ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ၊ ငှာ။ ဒုတိယော၊ သော။ အက္ခဏော၊ မည်၏။ အသမယော၊ ၏။ပ။ အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော၊ လည်း။ ပေတ္တိဝိသယံ၊ ပြိတ္တာတို့ ဖြစ်ရာဘဝ, ဘုံဌာန၌။ပ။
အယံ၊ ဤဘုရားပွင့်ရာ ချိန်အခါ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ ပြိတ္တာဘဝ၌ ဖြစ်နေခြင်းသည်။ (တတိယော)။ပ။ အယံ စ ပုဂ္ဂလော၊ လည်း။ အညတရံ၊ တခုသော။ ဒီဃာယုကံ၊ ရှည်သောအသက်ရှိသော။ ဒေဝနိကာယံ၊ အသညသတ်ဗြဟ္မာ, အရူပဗြဟ္မာအပေါင်း၌။ ဥပပန္နော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အယံ၊ ဤဘုရားပွင့်ချိန်၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ အသညသတ်, အရူပဗြဟ္မာ ဖြစ်နေခြင်းသည်။ (စတုတ္ထော)။ [ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ၌ "ဒီဃာယုကံ ဒေဝနိကာယန္တိ ဣဒံ အသညံ ဒေဝနိကာယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ"ဟူ၍ ဤစတုတ္ထအက္ခဏ၌ အသညသတ် ဗြဟ္မာတမျိုးသော ယူထားသော်လည်း ဒီ,ပါထိကဝဂ်၊ သင်္ဂီတိသုတ်အဋ္ဌကထာ နဝကအဖွင့်(၂၂၉)၌မူ "အညတရန္တိ အသညဘဝံ ဝါ အရူပဘဝံ ဝါ"ဟူ၍ အရူပဗြဟ္မာကိုလည်း ယူထား၏]။ အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော၊ လည်း။ ပစ္စန္တိမေသု၊ (ပတိရူပဒေသ၏) အစွန်အဖျား၌ ဖြစ်ကုန်သော။ ဇနပဒေသု၊ ဇနပုဒ်တို့၏။ ပစ္စာဇာတော၊ ဖြစ်နေသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ စ၊ ဤမျှမကသေး။ သော၊ (ပစ္စန္တိမဇနပုဒ်၌ ဖြစ်နေသော) ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အဝိညာတာရေသု၊ အလွန် မသိနားမလည်ကုန်သော။ မိလက္ခေသု၊ မိလက္ခလူရိုင်းမျိုးတို့၌။ ဟောတိ၊ ၏။ ယတ္ထ၊ ယင်းဇနပုဒ်တို့၌။ (မိလက္ခလူရိုင်းတို့၏ ယင်းပစ္စန္တိမဇနပုဒ်တို့၌)။ ဘိက္ခူနံ၊ ရဟန်းတို့၏လည်း‌ကောင်း။ ဘိက္ခုနီနံ၊ ရဟန်းမတို့၏လည်းကောင်း။ ဥပါသကာနံ၊ ရတနာသုံးရပ် ဆည်းကပ်သော သီတင်းသည် ဒါယကာတို့၏လည်းကောင်း။ ဥပါသိကာနံ၊ ရတနာသုံးရပ် ဆည်းကပ်သော သီတင်းသည် ဒါယိကာမတို့၏လည်းကောင်း။ ဂတိ၊ ဖြစ်နိုင်ခြင်း, သွားရောက်ခြင်းသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အယံ၊ ဤဘုရားပွင့်ချိန်ခါ၌ မိလက္ခတို့နေရာ အစွန်အဖျားဇနပုဒ်၌ ဖြစ်နေခြင်းသည်။ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ၊ ငှာ။ ပဉ္စမော၊ သော။ အက္ခဏော၊ ၏။ပ။
အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော၊ လည်း။ မဇ္ဈိမေသု၊ အလယ်ပိုင်း၌ဖြစ်ကုန်သော။ ဇနပဒေသု၊ ပတိရူပဒေသဖြစ်သော ဇနပုဒ်တို့၌။ ပစ္စာဇာတော၊ ဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ စ၊ သို့သော်လည်း။ သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော၊ လွဲမှားသောအယူရှိသည်။ ဝိပရီတဒဿနော၊ ဖောက်ပြန်သော အမြင်ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ ဝိပရီတဒဿနော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ)။
ဒိန္နံ၊ လှူဖါယ်ဝတ္ထုကို ပေးလှူခြင်း၏ အကျိုးသည်။ ဝါ၊ ပေးလှူကြောင်း ဒါနစေတနာ၏ အကျိုးသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ယိဋ္ဌံ၊ ပူဇော်ဖွယ် ပစ္စည်းဝတ္ထုကို အကြီးအကျယ် ပေးလှူပူဇော်ရခြင်း၏ အကျိုးသည်။ ဝါ၊ အကြီးအကျယ် ပေးလှူပူဇော်ကြောင်း စေတနာ၏အကျိုးသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဟုတံ၊ ဧည့်သည်တို့အား ကောင်းနိုးရာရာ ပစ္စည်းဝတ္ထု ပေးကမ်းပြုစုရခြင်း၏ အကျိုးသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ သုကတဒုက္ကဋာနံ၊ ကောင်းစွာ ပြုအပ်, မကောင်းသဖြင့် ပြုအပ်ကုန်သော။ ကမ္မာနံ၊ ကုသိုလ်ကံ, အကုသိုလ်ကံတို့၏။ ဖလံ၊ ထပ်ဆင့်တိုးတက်အကျိုးဆက်သည်လည်းကောင်း။ ဝိပါကော၊ ကံတူမူရင်းအကျိုးသည်လည်းကောင်း။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ [တိကနိပါတ် စာပိုဒ်(၁၁၈) ဝိပတ္တိသမ္ပဒါသုတ်လည်းကြည့်]။ အယံ လောကော၊ ဤယခု ပစ္စုပ္ပန်လောကသည်။ (ကံတရားဖြင့် ဟိုဘက်ဘဝမှ သေပြီး ပြောင်းရွှေ့လာရောက်အပ်သော ဤဘက်ဘဝဟူသည်)။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ပရောလောကော၊ ဟိုဘက်တမလွန်လောကသည်။ (ဤဘက်ဘဝမှ သေပြီး၍ ပြောင်းရွှေ့သွားရမည့် ဟိုဘက်ဘဝဟူသည်)။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ မာတာ၊ အမိ၌ ရိုသေစွာပြုစုခြင်း, ရိုင်းစိုင်းစွာ ပြုမူခြင်း၏ ကောင်းကျိုး, ဆိုးကျိုးသည်။ နတ္ထိ။ ပိတာ၊ အဘ၌ ရိုသေ, မရိုသေ ပြုကျင့်ခြင်း၏ ကောင်းကျိုး,ဆိုးကျိုးသည်။ နတ္ထိ။ ဩပပါတိကာ၊ သေပြီးမှနောက် ကပ်ရောက်ဖြစ်ပေါ်လာကုန်သော။ သတ္တာ၊ သတ္တဝါတို့သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိကုန်။ ယေ(သမဏဗြာဟ္မဏာ)၊ အကြင်ရဟန်း, သူတော်ကောင်းတို့သည်။ ဣမဉ္စ လောကံ၊ ဤယခုမျက်မြင်လောကကိုလည်းကောင်း။ ပရဉ္စ လောကံ၊ အခြားသော မျက်ကါယ်လောကကိုလည်းကောင်း။ သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ အဘိညာ၊ ထူးခြားသော သဗ္ဗညုတဉာဏ်ဖြင့် သိတာ်မူကြ၍။ သစ္ဆိကတွာ၊ မျက်မှောက်ပြုကြကုန်၍။ ဝါ၊ ကိုယ်တွေ့မျက်မြင် သိရှိကြကုန်၍။ ပဝေဒေန္တိ၊ ဟောပြောသိစေတော်မူကြကုန်၏။ သမ္မဂ္ဂတာ၊ သီလစသော နိဗ္ဗာန်လမ်းကြောင်းသို့ ‌ဖြောင့်မှန်စွာ ကြွသွားတော်မူကြကုန်သော။ သမ္မာပဋိပန္နာ၊ သီလစသောအကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်တော်မူကြကုန်သော။ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ၊ ထိုရဟန်း သူတော်ကောင်းတို့သည်။ လောကေ၊ လောက၌။ နတ္တိ၊ မရှိပါကုန်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (ဝိပရီတဒဿနော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အယံ၊ ဤမိစ္ဆာအယူရှိသူဖြစ်နေခြင်းသည်? ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ၊ ငှာ။ ဆဋ္ဌော၊ ခြောက်ခုမြောက်သော။ အက္ခဏော။ပ။ စ၊ သို့သော်လည်း။ သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဒုပ္ပညော၊ ပညာမရှိ။ ဇဠော၊ ထုံထိုင်း ဖျင်းအသည်။ ဧဠမူဂေါ၊ ခံတွင်းမှ လျောကျသော အာရည်တံထွေးရှိသည်။ သုဘာသိတ ဒုဗ္ဘာသိတဿ၊ ကောင်းစွာပြောဆိုအပ်သောစကား, မကောင်းသဖြင့် ပြောဆိုအပ်သောစကား၏။ အတ္ထံ၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ အညာတုံ၊ သိနားလည်ခြင်းငှာ။ အပ္ပဋိဗလော၊ မစွမ်းနိုင်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အယံ၊ ဤဒုပ္ပညပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နေခြင်းသည်၊ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ၊ ငှာ။ သတ္တမော၊ သော။ပ။
လောကေ၊ သတ္တလောက၌။ အနုပ္ပန္နော၊ ပွင့်တော်မမူသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
န ဒေသိယတိ၊ မဟောကြားအပ်။ပ။
စ၊ ထိုမျှမကသေး။ သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပညဝါ၊ ပညာရှိသည်။ အဇဠော၊ ထုံထိုင်းဖျင်းအသူမဟုတ်သည်။ အနေဠမူဂေါ၊ ခံတွင်းမှ လျောကျသောအာရည်တံတွေးရျိသူမဟုတ်သည်။ပ။ အညာတုံ၊ ငှာ။ ပဋိဗလော၊ စွမ်းနိုင်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အယံ၊ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည်။( ဘုရားမဖြစ်, ထိုခေတ်ကာလ, မဇ္ဈိမဟု, ဒေသရပ်ခွင်, ပညာရှင်ကြီး, ထီးထီးဖြစ်ရခြင်းသည်)။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ၊ မြတ်သောအရိယမဂ်အကျင့်ကို ကျင့်သုံးခြင်းငှာ။ ခဏောစ၊ အခွင့်သည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အခွင့်သာသော သဘောသည်လည်းကောင်း။ သမယောစ၊ အခွင့်လမ်းသည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အခွင့်အလမ်းပေးသော သဘောသည်လည်းကောင်း။ ဧကောဝ၊ တခုတည်းသာတည်း။
ဧကော၊ တခုသော ခဏ သမယဟူသည်။ ကတမော၊ အဘယ်နည်းဟူမူ။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ၊ ငှာ။ ခဏောစ၊ ကောင်း။ သမယောစ၊ ကောင်း။ ဧကောဝ၊ တခုတည်းသာဟူသည်။ အယံ၊ ဤသည်ပင်တည်း။ ဝါ၊ ဤ **ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒါဒိက နဝမဏေ** ပင်တည်း။အက္ခဏရှစ်ပါးနှင့် ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒါဒိက နဝမခဏ။ ။ ဘုရားပွင့်တော်မူသော အခါဝယ် (၁)ငရဲ၌ ဖြစ်နေခြင်း၊ (၂) တိရစ္ဆာန်ဖြစ်နေခြင်း၊ (၃) ပြိတ္တာဖြစ်နေခြင်း (၄) အသက်ရှည်သော အသညသတ်, အရူပဗြဟ္မာဖြစ်နေခြင်း၊ (၅)ပစ္စန္တိမဇနပုဒ်(ပစ္စန္တရဇ်အရပ်)၌ မိလက္ခလူရိုင်း ဖြစ်နေခြင်း၊(၆) မဇ္ဈိမဇနပုဒ်၌ ဖြစ်ရပါသော်လည်း မိစ္ဆာအယူရှိသူ ဖြစ်နေခြင်း၊ (၇) မဇ္ဈိမဇနပုဒ်၌ ဖြစ်ရပါသော်လည်း ဒုပ္ပညဖြစ်နေခြင်း၊ (၈) ဘုရားပွင့်တော်မူချိန် မဟုတ်သောအခါ၌ မဇ္ဈိမဒေသဝယ် ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်နေခြင်းဟူ၍ ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက်ဟောတော်မူပြီးသည့်အတိုင်း အက္ခဏရှစ်မျိုးကို ရေတွက်ရ၏။ အကျဉ်းဆောင်ပုဒ်ကား-
ဘုရားဖြစ်ခါ၊ငရဲစွာ၊ပြိတ္တာဖြစ်လေဘိ။ တိရစ္ဆာန၊ အသညကြုံ၊ အရူဘုံ၊ ဖြစ်ကုန်တိုင်းစွန်ထည့်။ အယူမှားဘိ၊ ဉာဏ်မရှိ၍၊ ဉာဏ်ရှိသော်ငြား၊ မြတ်ဘုရား၊ တရားခေတ်မရှိ။ ဤသည့်ရှစ်ခွင်၊ ရပ်ပစ်တွင်၊ မဂ္ဂင်ကင်းလေ၏။
န ခဏော အက္ခဏော။ ခဏော- အခွင့်သည်။ န- မဟုတ်။ အက္ခဏော- အခွင့်မဟုတ်။ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယကိုကျင့်ဘို့ အခွင့်မဟုတ်သော (အခွင့်အလမ်းကို ပိတ်ပင်သော) အဖြစ်ဆိုး (ဘဝဆိုး) ရှစ်မျိုးဟုဆိုလို၏။ ထိုရှစ်မျိုးကို ရှေးက ရပ်ပြစ်ရှစ်ပါးဟုခေါ်၏။ အပြစ်ရှိသော အရပ်ဟု ဆိုလို၏။ သို့သော် ငရဲဘုံစသော အရပ်ကိုသာ မယူရ။ ထိုအရပ်၌ ဖြစ်ရခြင်း (ဖြစ်ရသော ဘဝခန္ဓာ)တိုင်အောင် ယူမှသာ ပြည့်စုံ၏။
ထိုအက္ခဏရှစ်မျိုးကို ထောက်ဆ၍ နောက်ဆုံး (၉)ခုမြောက်ခဏ (အခွင့်ကောင်း)ကို ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒါဒိကနဝမခဏဟုခေါ်သည်။ ထိုနဝမနခဏ၌ (၁) ဘုရားပွင့်တော်မူခြင်း (၂) သစ္စာလေးပါးတရားဟောတော်မူခြင်း၊ (၃) မဇ္ဈိမဇနပုဒ်၌ ပညာရှိဖြစ်ခြင်းဟူ၍ အချက် (၃)ချက်ပါဝင်၏။ ထို(၃)ချက်တို့တွင် (၁)အချက်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒကို ပဓာနထားကာ အာဒိသဒ္ဒါကို ဖြုတ်ချ၍ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒနဝမခဏ-ဟုလည်း အလွယ်တကူ ခေါ်တော်မူကြ၏။
ဝါ၊ ဘုရားဖြစ်ရာ ချိန်ခါကာလ, မဇ္ဈိမဟု, ဒေသရပ်ခွင်, ပညာရှင်စစ် ဖြစ်ရခြင်းပင်တည်း။ ဣတိ(အဝေါစ၊ မိန့်)။
[ဂါထာ]ယေ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ မနုဿလာဘံ၊ လူ့ဘဝကိုရခြင်းကို။ ဝါ၊ လူ့ဘဝဟူသော လာဘ်လာဘကို။ လဒ္ဓါန၊ ရကြ၍။ ဝါ၊ ရကြပါလျက်။ သဒ္ဓမ္မေ၊ (သစ္စာလေးပါးဟူသော) သူတော်ကောင်းတရားကို။ သုပ္ပဝေဒိတေ၊ ကောင်းစွာဟောကြား သိစေတော်မူအပ်ပါလျက်။
ခဏံ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံရန်အခွင့်ကောင်းကို။ ဝါ၊ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒါဒိကနဝမခဏကို။ နာဓိဂစ္ဆန္တိ၊ မရကြကုန်။ တေ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ခဏံ၊ ကို။ အတိနာမေန္တိ၊ ‌ကျော်လွန်သွားစေကြကုန်၏။
ဟိ၊ မကျော်လွန်စေသင့်ခြင်း၏အကြောင်းကား။ မဂ္ဂဿ၊ အရိယမဂ်၏။ အန္တရာယိကာ၊ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်ကုန်သော။ ဗဟူ၊ များစွာကုန်သော။ အက္ခဏာ၊ အရိယမဂ်၏အခွင့်အလမ်းမဟုတ်သော သဘောတရားတို့ကို။ (ဘဂဝတာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်)။ ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။
တထာဂတာ၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်တို့သည်။ လောကေ၊ သတ္တလောက၌။ ကဒါစိ ကရဟစိ၊ တရံတခါ တရံတခါ၌သာ။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ပွင့်ထွန်းတော်မူကြကုန်၏။
လောကသ္မိံ၊ သတ္တလောက၌။ ယံ၊ အကြင်မြတ်စွာဘုရား ထင်ရှားပွင့်တော်မူခြင်းကို။ သုဒုလ္လဘံ၊ အလွန်ခဲယဉ်းစွာရအပ်၏။ ဝါ၊ အလွန်ရခဲ၏။ တယိဒံ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား ထင်ရှားပွင့်တော်မူခြင်းသည်။ သမ္မုခီဘူတံ၊ မျက်မှောက်သူငါ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်နေပေပြီ။
(သုဒုလ္လဘော၊ အလွန်ရခဲသော)။ မနုဿပဋိလာဘောစ၊ လူ့ဘဝကိုရခြင်းသည်လည်းကောင်း။ (သုဒုလ္လဘာ၊ သော)။ သဒ္ဓမ္မဿ၊ သူတော်ကောင်းတရား သစ္စာလေးပါးကို။ ဒေသနာစ၊ ဟောကြားခြင်းသည်လည်းကောင်း။ (သမ္မုခီဘူတာ၊ ပေပြီ)။
တတ္ထ (တသ္မိံ ခဏေ)၊ ထိုအလွန်ရခဲသော အခွင့်ကောင်း၌။ အတ္တကာမေန၊ မိမိ၏ စီးပွားချမ်းသာကို လိုလားသော၊ ဇန္တုနာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဝါယမိတုံ၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ကြိုးစား အားထုတ်ကျင့်ခြင်းငှာ။ အလံ၊ သင့်လျော်လှပေ၏။
ကထံ၊ (ဆရာမမှီး)အဘယ်နည်း အဘယ်ပုံအားဖြင့်။ သဒ္ဓမ္မံ၊ သူတော်ကောင်းတရား သစ္စာလေးပါးကို။ ဝိဇညာ၊ (ရှင်းလင်းပိုင်ပိုင်)သိနိုင်ပါအံ့နည်း။ (တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်)။ ဝေ၊ စင်စစ်။ [တနည်း- ဝေါ၊ သင်တို့၏။] ခဏော၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယကျင့်ရန် အခွင့်ကောင်းသည်၊ ဝါ၊ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒါဒိက နဝမခဏသည်။ မာ ဥပစ္စဂါ၊ မကျော်လွန်သွားစေလင့်။
ဟိ၊ ကျော်လွန်သွားခြင်းကြောင့်ရရှိသော မကောင်းကျိုးကား။ ခဏာတီတာ၊ အခွင့်ကောင်းကို ကျော်လွန်သူတို့သည်။ နိရယမှိ၊ ငရဲ၌။ သမပ္ပိတာ၊ လားရောက်ကြရကုန်သည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်ကြ၍)။ သောစန္တိ၊ ပူဆွေးကြရကုန်၏။
(ပမတ္တစာရီ၊ မေ့လျော့ပေါ့ဆစွာ သွားလာနေထိုင်သူသည်)။ ဣဓ၊ ဤလူ့လောက၌။ (ဣမံ ခဏံ၊ ဤအခွင့်ကောင်းကို။ လဘိတွာပိ၊ ရပြီးပါလျက်လည်း) သဒ္ဓမ္မဿ၊ သူတော်ကောင်းတရား၏။ နိယာမတံ၊ အရိယမဂ်ဟူသော နိယာမတရားကို။ ဝါ၊ မိမိ၏အခြားမဲ့၌ အရိယဖိုလ်အကျိုးပေးမှု မချွတ်မလွဲ ကိန်းသေမြဲသော အရိယမဂ်ကို။ [နိယာမော ဧဝ နိယာမတာ] စေ ဝိရာဓေတိ၊ အကယ်၍ လွဲချော်စေအံ့။ [နံကို အနက်မရှိကြံ]
(ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ လွဲချော်သွားစေသည်ဖြစ်လသော်)။ အတီတတ္ထော၊ ကျော်လွန်သွားသော အကျိုးအမြတ် စီးပွားဥစ္စာရှိသော။ ဝါ၊ အကျိုးအမြတ် စီးပွားဥစ္စာမရရှိသော။ ဝါဏိဇော ဣဝ၊ ကုန်သည်ကဲ့သို့။ (သော၊ ထိုအရိယမဂ်ကို လွဲချော်စေသော သူသည်) စိရတ္တံ၊ ကြာမြင့်စွာ။ အနုတပိဿတိ၊ နောင်တတဖန် ပူပန်ရလတ္တံ့။ [အတီတ၊ ကျော်လွန်သွားသော+ အတ္ထ၊ အကျိုးစီးပွားဥစ္စာ]
အဝိဇ္ဇာနိဝုတော၊ အဝိဇ္ဇာသည် ပိတ်ဖုံးကာဆီးအပ်သော။ ပေါသော၊ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သဒ္ဓမ္မံ၊ သူတော်ကောင်းတို့၏ အရိယမဂ်တရားကို။ အပရာဓိကော၊ လွဲချော်သွားစေသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဝါ၊ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်)။
ဇာတိမရဏသံသာရံ၊ အထပ်ထပ် ဘဝခန္ဓာဖြစ်ခြင်း သေဆုံးပျက်စီးခြင်းဟူသော သံသရာဝဋ်ဒုက္ခကို။ စိရံ၊ ကြာမြင့်စွာ။ ပစ္စနုဘောဿတိ၊ တွေ့ကြုံခံစားရလတ္တံ့။
စ၊ သူမြတ်အပေါင်း အခွင့်ကောင်းကို မကျော်လွန်စေကြပုံကား။ ယေ၊ အကြင်သူတော်သူမြတ်တို့သည်။ မနုဿတ္တံ၊ လူ့အဖြစ်ကို။ ဝါ၊ လူ့ဘဝကို။ လဒ္ဓါ၊ ရကြပြီး၍။ သဒ္ဓမ္မေ၊ သူတော်ကောင်းတရား သစ္စာလေးပါးကို။ သုပ္ပဝေဒိတေ၊ ကောင်းစွာ ဟောကြားသိစေအပ်လသော်။
သတ္ထု၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ဝစနံ၊ အဆုံးအမစကားတော်ကို။ အကံသုဝါ၊ ရှေးကလည်း လိုက်နာပြုကျင့်ခဲ့ကြ ကုန်ပြီ။ ကရိဿန္တိ၊ နောင်အခါလည်း လိုက်နာပြုကျင့်ကြကုန်လတ္တံ့။ ကရောန္တိ ဝါ၊ ယခုလည်း လိုက်နာပြုကျင့်ကြကုန်၏။
လောကေ၊ လောက၌။ ယေ၊ အကြင်သူတော်ကောင်းတို့သည်။ ဗြဟ္မစရိယံ၊ မြတ်သောအကျင့်ဖြစ်သော။ အနုတ္တရံ၊ သူ့ထက်သာလွန်မြင့်မြတ်သောတရားမရှိသော။ တထာဂတပ္ပဝေဒိတံ၊ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားသိစေတော်မူအပ်သော။ မဂ္ဂံ၊ အရိယမဂ်ကို။ ပဋိပဇ္ဇိံသု၊ ကျင့်ကြကုန်ပြီ။ (တေ၊ ထိုသူတော်ကောင်းတို့သည်)။ ခဏံ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်ရန် အခွင့်ကောင်းကို။ ပစ္စဝိဒုံ၊ ထိုးထွင်းသိကြကုန်ပြီ။
ယေ သံဝရာ၊ အကြင်သီလသံဝရတို့ကို။ ဝါ၊ အကြင်ကိုယ်နှုတ်တို့ကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ကြောင်း သီလတို့ကို။ စက္ခုမတာ၊ ငါးမျိုးသောမျက်လုံးရှိတော်မူသော။ (ဗုဒ္ဓ, ဓမ္မ, သမန္တနှင့် ဒိဗ္ဗ ပညာ၊ ငါးဖြာသော မျက်လုံးရှိတော်မူသော)။ အာဒိစ္စဗန္ဓုနာ၊ နေမင်း၏ ဆွေမျိုးဖြစ်တော်မူ‌သော မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဒေသိတာ၊ ဟောကြားတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။ (အတ္တကာမော၊ မိမိ၏စီးပွားချမ်းသာကို လိုလားသော။ ဇန္တု၊ ပုဂ္ဂိုလ်သည်)။ [ဤပုဒ်များကို ထည့်ဆိုလိုကဆိုပါ။ ကတ္တားပုဒ်ထည့်ရန်လိုအပ်၍ ထည့်ထားခြင်းဖြစ်သည်။]
သဒါ၊ အမြဲခပ်သိမ်း၊ တေသု၊ ထိုသီလသံဝရတို့၌။ ဂုတ္တော၊ စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းသည်။ သတော၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း၌ သတိမလပ် အမှတ်ရသည်။ အနဝဿုတော၊ ကိလေသာဖြင့် မစိုစွတ်သည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)။ ဝိဟရေ၊ နေသင့်၏။
ယေ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ မာရဓေယျပရာနုဂေ၊ ကိလေသမာရ်၏ တည်ရာ သံသရာဝဋ်ဒုက္ခသို့ အစဉ်လိုက်ကုန်သော။ [စတုက္ကနိပါတ် စာပိုဒ်(၁၃) ပဓာနသုတ်ဋီကာ (နှာ-၂၃၈)၌ "မာရော ဓိယျတိ ဧတ္ထာတိ မာ‌ရဓေယျံ၊ ကိလေသ မာရဿ ပဝတ္ထိဋ္ဌာနဘူတံ"ဟု ဖွင့်ခဲ့သည်။] သဗ္ဗေ၊ အားလုံးကုန်သော။ အနုသယေ၊ အနုသယတို့ကို။ ဆေတွာ၊ ပယ်ဖြတ်ကြပြီး၍။
အာသဝက္ခယံ၊ အာသဝတို့၏ ကုန်ကြောင်း အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပတ္တာ၊ ရောက်တော်မူကြကုန်၏။ တေ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဝေ၊ စင်စစ်။ လောကေ၊ သတ္တလောက၌။ ပါရင်္ဂတာ၊ သံသရာ တဖက်ကမ်း နိဗ္ဗာန်နန်းသို့ ကြွမြန်းဆိုက်ရောက်တော်မူကြသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ပေတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်ပြီ)
နဝမံ။