1. Carasuttavaṇṇanā
11. Dutiyassa paṭhame caratoti gacchantassa , caṅkamantassa vā .
Uppajjati kāmavitakko vāti vatthukāmesu avītarāgatāya tādise paccaye kāmapaṭisaṃyutto vā vitakko uppajjati ce
V2.211 , yadi uppajjati .Byāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vāti āghātavinaye visesena cittassa adamitattā āghātanimitte byāpādapaṭisaṃyutto vā vitakko , leḍḍudaṇḍādīti parahiṃsanavasena vihiṃsāpaṭisaṃyutto vā vitakko uppajjati ceti sambandho .
Taṃ ce bhikkhu adhivāsetīti taṃ yathāvuttaṃ kāmavitakkādiṃ yathāpaccayaṃ attano citte uppannaṃ ‘‘ itipāyaṃ vitakko pāpako , itipi akusalo , itipi sāvajjo , so ca kho attabyābādhāya saṃvattatī ’’ tiādinā nayena paccavekkhaṇāya abhāvato adhivāseti attano cittaṃ āropetvā vāseti .
Adhivāsentoyeva ca nappajahati tadaṅgādippahānavasena na paṭinissajjati .
Tato eva ca
M2.232 na vinodeti attano cittasantānato na nudati na nīharati .Tathā avinodanato na byantīkaroti na vigatantaṃ karoti .
Ātāpī pahitatto yathā tesaṃ antopi nāvasissati antamaso bhaṅgamattampi , evaṃ karoti , ayaṃ pana tathā na karotīti attho .
Tathābhūto pana na anabhāvaṃ gameti anu anu abhāvaṃ na gameti .
Na pajahati ce , na vinodeti ceti itiādinā ce-saddaṃ yojetvā attho veditabbo .
Evaṃbhūtoti evaṃ kāmavitakkādīhi pāpavitakkehi samaṅgibhūto .
Anātāpīti kilesānaṃ ātāpayikassa vīriyassa abhāvena anātāpī .
Pāputrāsalakkhaṇassa ottappassa abhāvena anottāpī .
Satataṃ samitaṃ sabbakālaṃ nirantaraṃ .
Kusīto hīnavīriyoti kusalehi dhammehi parihāpayitvā akusalapakkhe kucchitaṃ sīdanato kosajjasamannāgamena ca kusīto , sammappadhānavīriyābhāvena hīnavīriyo vīriyavirahitoti vuccati kathīyati .
Ṭhitassāti gamanaṃ upacchinditvā tiṭṭhato .
Sayanairiyāpathassa visesato kosajjapakkhikattā yathā taṃsamaṅgino bhāvitattā sambhavanti , taṃ dassetuṃ ‘‘ jāgarassā ’’ ti vuttaṃ .
Sukkapakkhe tañce bhikkhu nādhivāsetīti āraddhavīriyassapi viharato anādimati saṃsāre cirakālabhāvitattā tathārūpapaccayasamāyoge satisammosena vā kāmavitakkādi uppajjati ce , taṃ bhikkhu attano cittaṃ āropetvā na vāseti , abbhantare na vāsetīti attho .
Anadhivāsento kiṃ karoti ?
Pajahati chaḍḍeti .
Kiṃ kacavaraṃ viya piṭakenāti ?
Na , apica kho taṃ vinodeti nudati nīharati .
Kiṃ balibaddaṃ viya patodenāti ?
Na , atha kho byantīkaroti vigatantaṃ karoti , yathā tesaṃ antopi nāvasissati antamaso bhaṅgamattampi , tathā te karoti .
Kathaṃ pana te tathā karoti ?
Anabhāvaṃ gameti anu anu abhāvaṃ gameti , vikkhambhanappahānena yathā suvikkhambhitā honti , tathā ne karotīti vuttaṃ hoti .
Evaṃbhūtotiādīsu
V2.212 evaṃ kāmavitakkādīnaṃ anadhivāsena suvisuddhāsayo samāno tāya ca āsayasampattiyā tannimittāya ca payogasampattiyāM2.233 parisuddhasīlo indriyesu guttadvāro bhojane mattaññū satisampajaññena samannāgato jāgariyaṃ anuyutto tadaṅgādivasena kilesānaṃ ātāpanalakkhaṇena vīriyena samannāgatattā ātāpī .Sabbaso pāputrāsena samannāgatattā ottāpī satataṃ rattindivaṃ .
Samitaṃ nirantaraṃ samathavipassanānuyogavasena catubbidhasammappadhānasiddhiyā āraddhavīriyo pahitatto .
Nibbānaṃ pati pesitacittoti vuccati kathīyatīti attho .
Gāthāsu gehanissitan ti ettha gehavāsīhi apariccattattā gehavāsisabhāvattā gehadhammattā vā gehaṃ vuccati vatthukāmo .
Atha vā gehappaṭibaddhabhāvato , kilesakāmānaṃ nivāsaṭṭhānabhāvato vā gehāti vuccanti , taṃvatthukattā kāmavitakkādi gehanissitaṃ nāma .
Kummaggapaṭipannoti yasmā ariyamaggassa uppathabhāvato abhijjhādayo tadekaṭṭhadhammā ca kummaggo , tasmā kāmavitakkādibahulo kummaggapaṭipanno .
Mohaneyyesu mucchitoti mohasaṃvattaniyesu rūpādīsu mucchito sammatto ajjhopanno .
Sambodhin ti ariyamaggañāṇaṃ .
Phuṭṭhan ti phusituṃ pattuṃ pāpo so tādiso micchāsaṅkappagocaro puggalo abhabbo , na kadāci taṃ pāpuṇātīti attho .
Vitakkaṃ samayitvānāti yathāvuttaṃ micchāvitakkaṃ paṭisaṅkhānabhāvanābalena vūpasametvā .
Vitakkūpasame ratoti navannampi mahāvitakkānaṃ accantūpasamabhūte arahatte , nibbāne eva vā ajjhāsayena rato abhirato .
Bhabbo soti so yathāvutto sammāpaṭipajjamāno puggalo pubbabhāge samathavipassanābalena sabbavitakke yathārahaṃ tadaṅgādivasena vūpasametvā ṭhito vipassanaṃ ussukkāpetvā maggapaṭipāṭiyā arahattamaggañāṇasaṅkhātaṃ nibbānasaṅkhātañca anuttaraṃ sambodhiṃ phuṭṭhuṃ adhigantuṃ bhabbo arahā .
Evamettha pāḷivaṇṇanā veditabbā .
Carasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .