6. Sāḷhasuttavaṇṇanā
196. Chaṭṭhe
V2.335 kāyadaḷhibahulataṃ tapatīti tapo , attakilamathānuyogavasena pavattaṃ vīriyaṃ .Tena kāyadaḷhibahulatānimittassa pāpassa jigucchanaṃ virajjanaṃ tapojigucchāti āha ‘‘ dukkarakārikasaṅkhātenā ’’ tiādi .
Tapojigucchavādātiādīsu tapojigucchaṃ vadanti , manasāpi tameva sārato
M2.367 gahetvā vicaranti , kāyenapi tameva allīnā nānappakāraṃ attakilamathānuyogamanuyuttā viharantīti attho .Aparisuddhakāyasamācārāti aparisuddhena pāṇātipātādinā kāyasamācārena samannāgatā .
Aparisuddhavacīsamācārāti aparisuddhena musāvādādinā vacīsamācārena samannāgatā .
Aparisuddhamanosamācārāti aparisuddhena abhijjhādinā manosamācārena samannāgatā .
Kāmaṃ akusalakāyasamācāravacīsamācārappavattikālepi abhijjhādayo pavattantiyeva , tadā pana te cetanāpakkhikā vā abbohārikā vāti , manosamācāravāre eva abhijjhādivasena yojanā katā .
Atha vā dvārantare pavattānaṃ pāṇātipātādīnaṃ vacīsamācārādibhāvābhāvo viya dvārantare pavattānampi abhijjhādīnaṃ kāyasamācārādibhāvo asiddho , manosamācārabhāvo eva pana siddhoti katvā manosamācāravāre eva abhijjhādayo uddhaṭā .
Tathā hi vuttaṃ –
‘‘ Dvāre caranti kammāni , na dvārā dvāracārino ;
Tasmā dvārehi kammāni , aññamaññaṃ vavatthitā ’’ ti .( dha . sa . aṭṭha .1 kāmāvacarakusaladvārakathā );
Aparisuddhājīvāti aparisuddhena vejjakammadūtakammavaḍḍhiyogādinā ekavīsatianesanābhedena ājīvena samannāgatā .
Idañca sāsane pabbajitānaṃyeva vasena vuttaṃ ,‘‘ yepi te samaṇabrāhmaṇā ’’ ti pana vacanato bāhirakavasena gahaṭṭhavasena ca yojanā veditabbā .
Gahaṭṭhānampi hi jātidhammakuladhammadesadhammavilomanavasena aññathāpi micchājīvo labbhateva .
Ñāṇadassanāyāti ettha ñāṇadassanan ti maggañāṇampi vuccati phalañāṇampi sabbaññutaññāṇampi paccavekkhaṇañāṇampi vipassanāñāṇampi .
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , ñāṇadassanavisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti ( ma . ni .1.257) hi ettha maggañāṇaṃ ‘‘ ñāṇadassanan ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Ayamañño uttarimanussadhammo alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro ’’ ti ( ma . ni .1.328) ettha phalañāṇaṃ .
‘‘ Bhagavatopi kho ñāṇaṃ
V2.336 udapādi sattāhakālakato āḷāro kālāmo ’’ ti ( mahāva .10) ettha sabbaññutaññāṇaṃ .‘‘ Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi , akuppā me vimutti , ayamantimā jātī ’’ ti ( saṃ . ni .5.1081; mahāva .16; paṭi . ma .2.30) ettha paccavekkhaṇañāṇaṃ .
‘‘ Ñāṇadassanāya cittaṃ abhinīharatī ’’ ti ( dī . ni .1.234-235) ettha vipassanāñāṇaṃ .
Idha pana ñāṇadassanāyāti
M2.368 maggañāṇaṃ ‘‘ ñāṇadassanan ’’ ti vuttaṃ .Tenāha ‘‘ maggañāṇasaṅkhātāya dassanāyā ’’ ti .
Avirādhitaṃ vijjhatīti avirādhitaṃ katvā vijjhati .
Sesamettha suviññeyyameva .
Sāḷhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .