4. Kāḷakārāmasuttavaṇṇanā
24. Catutthe bāḷhaṃ kho ne pasaṃsasīti ne samaṇe bāḷhaṃ katvā pasaṃsasi vaṇṇayasi .
Kīdisaṃ sīlaṃ etesanti kiṃsīlā .
Ko samācāro etesanti kiṃsamācārā .
Guṇamaggasaṇṭhitāti guṇaggasaṇṭhitā .
Ma -kāro padasandhikaro , aggaguṇe patiṭṭhitāti vuttaṃ hoti .
Santindriyā santamānasā ,‘‘ santaṃ tesaṃ gataṃ ṭhitan ’’ tipi paṭhanti .
Ekakiyāti ekakā , catūsu iriyāpathesu ekakā hutvā viharantīti adhippāyo .
Tenevāha ‘‘ adutiyā ’’ ti .
Tādisā samaṇā mamātīti ettha iti -saddo ādiattho .
Tena –
‘‘ Kāyakammaṃ suci nesaṃ , vācākammaṃ anāvilaṃ ;
Manokammaṃ suvisuddhaṃ , tādisā samaṇā mama .
‘‘ Vimalā
M2.254 saṅkhamuttābhā , suddhā antarabāhirā ;Puṇṇā suddhehi dhammehi , tādisā samaṇā mama .
‘‘ Lābhena unnato loko , alābhena ca onato ;
Lābhālābhena ekaṭṭhā , tādisā samaṇā mama .
‘‘ Yasena unnato loko , ayasena ca onato ;
Yasāyasena ekaṭṭhā , tādisā samaṇā mama .
‘‘ Pasaṃsāyunnato loko , nindāyapi ca onato ;
Samā nindāpasaṃsāsu , tādisā samaṇā mama .
‘‘ Sukhena
V2.231 unnato loko , dukkhenapi ca onato ;Akampā sukhadukkhesu , tādisā samaṇā mamā ’’ ti .( dha . pa . aṭṭha .2.303 cūḷasubhaddāvatthu )–
Evamādiṃ saṅgaṇhāti .
‘‘ Dūre santo ’’ tiādigāthāya ayamattho .
Santoti rāgādīnaṃ santatāya buddhādayo santo nāma , idha pana pubbabuddhesu katādhikārā ussannakusalamūlā bhāvitabhāvanā sattā santoti adhippetā .
Pakāsantīti dūre ṭhitāpi buddhānaṃ ñāṇapathaṃ āgacchantā pākaṭā honti .
Himavantovāti yathā tiyojanasahassavitthato pañcayojanasatubbedho caturāsītiyā kūṭasahassehi paṭimaṇḍito himavantapabbato dūre ṭhitānampi abhimukhe ṭhito viya pakāsati , evaṃ pakāsantīti attho .
Asantettha na dissantīti lābhagarukā , vitthiṇṇaparalokā , āmisacakkhukā , jīvikatthāya pabbajitā , bālapuggalā asanto nāma .
Te ettha buddhānaṃ dakkhiṇassa jāṇumaṇḍalassa santike nisinnāpi na dissanti na paññāyanti .
Rattiṃ khittā yathā sarāti rattiṃ caturaṅgasamannāgate andhakāre khittā sarā viya tathārūpassa upanissayabhūtassa pubbahetuno abhāvena na paññāyantīti attho .
Brahmadeyyan ti seṭṭhadeyyaṃ , yathā dinnaṃ na puna gahetabbaṃ hoti nissaṭṭhaṃ pariccattaṃ , evaṃ dinnanti attho .
Diṭṭhaṃ na maññatīti ettha diṭṭhan ti maṃsacakkhunāpi diṭṭhaṃ , dibbacakkhunāpi diṭṭhaṃ , rūpāyatanassetaṃ adhivacanaṃ .
Yañhi cakkhudvayena katadassanakiriyāsamāpanaṃ , yaṃ
M2.255 cakkhudvayaṃ passati apassi passissati , samavāye passeyya , taṃ sabbaṃ kālavisesavacanicchāya abhāvato ‘‘ diṭṭhan ’’ teva vuttaṃ yathā ‘‘ duddhan ’’ ti .Tenevāha ‘‘ diṭṭhaṃ rūpāyatanan ’’ ti .
Evarūpāni hi vacanānīti ‘‘ daṭṭhabbaṃ sotabban ’’ tiādīni .
Lābhepi tādī , alābhepi tādīti yathā alābhakāle lābhassa laddhakālepi tathevāti tādiso .
Yasepīti yase satipi mahāparivārakālepi .
Sesamettha uttānameva .
Kāḷakārāmasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .