(8)3. Apaṇṇakavaggo
1-2.Padhānasuttādivaṇṇanā
71-72.
Tatiyavaggassa paṭhame yavati tena phalaṃ missitaṃ viya hotīti yoni , ekantikaṃ kāraṇaṃ .
Assāti yathāvuttassa bhikkhuno .
Paripuṇṇan ti avikalaṃ anavasesaṃ .
Āsave khepetīti āsavakkhayo , aggamaggo .
Idha pana arahattaphalaṃ adhippetanti āha ‘‘ arahattatthāyā ’’ ti .
Dutiyaṃ uttānameva .
Padhānasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
3-5.Sappurisasuttādivaṇṇanā
73-75.
Tatiye
M2.314 pañhatthāya abhinītoti pañhakaraṇatthāya abhimukhaṃ nīto .Alambitaṃ katvāti alambaṃ katvā , ayameva vā pāṭho , vipalambaṃ akatvāti attho .
Avajānātīti avaññaṃ karoti , nindatīti attho .
Catutthapañcame natthi vattabbaṃ .
Sappurisasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Kusinārasuttavaṇṇanā
76. Chaṭṭhe
V2.286 nagaraṃ pavisitukāmā uyyānato upecca vattanti gacchanti etenāti upavattanaṃ .Yatheva hi kalambanaditīrato rājamātuvihāradvārena thūpārāmaṃ gantabbaṃ hoti , evaṃ hiraññavatikāya pārimatīrato sālavanaṃ uyyānaṃ , yathā anurādhapurassa thūpārāmo dakkhiṇapacchimadisāya , evaṃ taṃ uyyānaṃ kusinārāya dakkhiṇapacchimadisāya hoti .
Yathā thūpārāmato dakkhiṇadvārena nagaraṃ pavisanamaggo pācīnamukho gantvā uttarena nivattati , evaṃ uyyānato sālapanti pācīnamukhā gantvā uttarena nivattā , tasmā taṃ ‘‘ upavattanan ’’ ti vuccati .
Antareti dvinnaṃ sālarukkhānaṃ vemajjhe .
Tattha hi paññāpiyamānassa mañcassa ekā sālapanti sīsabhāge hoti , ekā pādabhāge .
Tatrapi eko taruṇasālo sīsabhāgassa āsanno hoti , eko pādabhāgassa .
Apica yamakasālā nāma mūlakhandhaviṭapapattehi aññamaññaṃ saṃsibbitvā ṭhitasālātipi vadanti .
Dveḷhakan ti dvidhāgāho , anekaṃsaggāhoti attho .
Vimatīti saṃsayāpattīti āha ‘‘ vinicchituṃ asamatthatā ’’ ti .
Taṃ vo vadāmīti taṃ saṃsayavantaṃ bhikkhuṃ sandhāya vo tumhe vadāmīti .
Nikkaṅkhabhāvapaccakkhakaraṇan ti buddhādīsu tesaṃ bhikkhūnaṃ nikkaṅkhabhāvassa paccakkhakāriyā yāthāvato tamatthaṃ paṭivijjhitvā ṭhitaṃ sabbaññutaññāṇameva .
Etthāti etasmiṃ atthe .
Kusinārasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Acinteyyasuttavaṇṇanā
77. Sattame
M2.315 lokacintāti lokasannivesappaṭisaṃyuttā vīmaṃsā .Tenāha ‘‘ kena nu kho candimasūriyā ’’ tiādi .
Nāḷikerādayoti ādi -saddena avuttānaṃ osadhitiṇavanappatiādīnaṃ saṅgaho .
Evarūpā lokacintāti edisā vuttasadisā aññāpi sā lokacintā .
Acinteyyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
8. Dakkhiṇasuttavaṇṇanā
78. Aṭṭhame
V2.287 dānasaṅkhātāya dakkhiṇāyāti deyyadhammasaṅkhātāya dakkhiṇāya .Visuddhi nāma mahājutikatā .
Sā pana mahapphalatāya veditabbāti āha ‘‘ mahapphalabhāvenā ’’ ti .
Visujjhatīti na kilissati , amalinā mahājutikā mahāvipphārā hotīti attho .
Sucidhammoti rāgādiasucividhamanena sucisabhāvo .
Lāmakadhammoti hīnasabhāvo pāpakiriyāya .
Akusaladhammā hi ekantanihīnā .
Jūjako sīlavā kalyāṇadhammo na hoti , tassa mahābodhisattassa attano puttadānaṃ dānapāramiyā matthakaṃ gaṇhantaṃ mahāpathavikampanasamatthaṃ jātaṃ .
Svāyaṃ dāyakaguṇoti āha ‘‘ vessantaramahārājā kathetabbo ’’ tiādi .
Uddharatīti bahulaṃ pāpakammavasena laddhabbavinipātato uddharati , tasmā natthi mayhaṃ kiñci cittassa aññatthattanti adhippāyo .
Petadakkhiṇan ti pete uddissa dātabbadakkhiṇaṃ .
Pāpitakāleyevāti ‘‘ idaṃ dānaṃ asukassa petassa hotū ’’ ti taṃuddisanavasena pattiyā pāpitakāleyeva .
Assāti petassa .
Pāpuṇīti phalasampattilabhāpanavasena pāpuṇi .
Ayañhi pete uddissa dāne dhammatā .
Tadā kosalarañño pariccāgavasena ativiya dānajjhāsayataṃ buddhappamukhassa ca saṅghassa ukkaṃsagataguṇavisiṭṭhataṃ sandhāyāha ‘‘ asadisadānaṃ kathetabban ’’ ti .
Dakkhiṇasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
9-10.Vaṇijjasuttādivaṇṇanā
79-80.
Navame
M2.316 taṃsadisāti yādisā vaṇijjā payuttā ayathādhippāyā aññā vā sampajjati , tādisāvāti attho .Chedaṃ gacchatīti vināsaṃ pāpuṇāti .
Adhippāyato parā visiṭṭhāti parādhippāyo .
Tenevāha ‘‘ ajjhāsayato adhikataraphalā hotī ’’ ti .
Cīvarādinā paccayena vadeyyāsīti cīvarādipaccayahetu maṃ vadeyyāsi pattheyyāsi .
Atha vā yadā cīvarādinā paccayena attho hoti , tadā maṃ yāceyyāsīti attho .
Sesaṃ suviññeyyameva .
Dasamaṃ uttānameva .
Vaṇijjasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Apaṇṇakavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .