2. Ṭhānasuttavaṇṇanā
192. Dutiye
V2.331 saṃvāsenāti sahavāsena .Sīlaṃ veditabban ti ‘‘ ayaṃ susīlo vā dussīlo vā ’’ ti saha vasantena upasaṅkamantena jānitabbo .
Tañca kho dīghena addhunā , na ittaran ti tañca sīlaṃ dīghena kālena veditabbaṃ , na ittarena .
Dvīhatīhañhi saṃyatākāro ca saṃvutindriyākāro ca na sakkā dassetuṃ .
Manasi karotāti tampi ‘‘ sīlamassa pariggahessāmī ’’ ti manasikarontena paccavekkhanteneva sakkā jānituṃ , na itarena .
Paññavatāti tampi sappaññeneva paṇḍitena .
Bālo hi manasikarontopi jānituṃ na sakkoti .
Saṃvohārenāti
M2.363 aparāparaṃ kathanena .‘‘ Yo hi koci manussesu , vohāraṃ upajīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , vāṇijo so na brāhmaṇo ’’ ti .( ma . ni .2.457; su . ni .619)–
Ettha hi byavahāro nāma .
‘‘ Cattāro ariyavohārā , cattāro anariyavohārā ’’ ti ( dī . ni .3.313) ettha cetanā .
‘‘ Saṅkhā samaññā paññatti vohāro ’’ ti ( dha . sa .1313-1315; mahāni .73) ettha paññatti .
‘‘ Vohāramattena so vohareyyā ’’ ti ( saṃ . ni .1.25) ettha kathāvohāro .
Idhāpi esova adhippeto .
Ekaccassa hi sammukhākathā parammukhākathāya na sameti parammukhākathā sammukhākathāya .
Tathā purimakathā pacchimakathāya , pacchimakathā ca purimakathāya .
So kathaneneva sakkā jānituṃ ‘‘ asuci eso puggalo ’’ ti .
Sucisīlassa pana purimaṃ pacchimena , pacchimañca purimena sameti .
Sammukhākathitaṃ parammukhākathitena sameti , parammukhākathitañca sammukhākathitena , tasmā kathanena sakkā sucibhāvo jānitunti pakāsento evamāha .
Thāmoti ñāṇathāmo .
Yassa hi ñāṇathāmo natthi , so uppannesu upaddavesu gahetabbaṃ gahaṇaṃ kattabbaṃ kiccaṃ apassanto advārakagharaṃ paviṭṭho viya carati .
Tenāha ‘‘ āpadāsu , bhikkhave , thāmo veditabbo ’’ ti .
Sākacchāyāti saṃkathāya .
Duppaññassa hi kathā udake geṇḍu viya uppilavati .
Paññavato
V2.332 kathentassa paṭibhānaṃ anantaṃ hoti .Udakavipphanditeneva hi maccho khuddako vā mahanto vāti ñāyati .
Ñātivināsoti corarogabhayādīhi ñātīnaṃ vināso .
Bhogānaṃ byasanaṃ bhogabyasanaṃ , rājacorādivasena bhogavināsoti attho .
Tenāha ‘‘ dutiyapadepi eseva nayo ’’ ti .
Pañhummaggoti pañhagavesanaṃ , ñātuṃ icchitassa atthassa vīmaṃsananti attho .
Atappakan ti atittikaraṭṭhena atappakaṃ sādurasabhojanaṃ viya .
Saṇhan ti sukhumasabhāvaṃ .
Ṭhānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .