Issues
Catukkanipāta-ṭīkā
Catukkanipāta-ṭīkā

7. Paṭhamatathāgataacchariyasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Paṭhamatathāgataacchariyasuttavaṇṇanā

127. Sattame vattamānasamīpe vattamāne viya voharitabbanti ‘‘ okkamatī ’’ ti āha ‘‘ okkanto hotīti attho ’’ ti .
Dasasahassacakkavāḷapattharaṇo samujjalabhāvena uḷāro .
Devānubhāvan ti devānaṃ pabhānubhāvaṃ .
Devānañhi pabhaṃ so obhāso adhibhavati , na deve .
Tenāha ‘‘ devānan ’’ tiādi .
Rukkhagacchādinā kenaci na haññatīti aghā , asambādhā .
Tenāha ‘‘ niccavivarā ’’ ti .
Asaṃvutāti heṭṭhā upari kenaci apihitā .
Tenāha ‘‘ heṭṭhāpi appatiṭṭhā ’’ ti .
Tattha pi -saddena yathā heṭṭhā udakassa pidhāyikā sandhārikā pathavī natthi asaṃvutā lokantarikā , evaṃ uparipi cakkavāḷesu devavimānānaṃ abhāvato asaṃvutā appatiṭṭhāti dasseti .
Andhakāro ettha atthīti andhakārā .
Cakkhuviññāṇaṃ na jāyati ālokassa abhāvato , na cakkhuno .
Tathā hi ‘‘ tenobhāsenaM2.332 aññamaññaṃ sañjānantī ’’ ti vuttaṃ .
Jambudīpe ṭhitamajjhanhikavelāya pubbavidehavāsīnaṃ atthaṅgamavasena upaḍḍhaṃ sūriyamaṇḍalaṃ paññāyati , aparagoyānavāsīnaṃ uggamanavasena .
Evaṃ sesadīpesupīti āha ‘‘ ekappahāreneva tīsu dīpesu paññāyantī ’’ ti .
Ito aññathā dvīsu eva dīpesu paññāyanti .
Ekekāya disāya navanavayojanasatasahassāni andhakāravidhamanampi imināva nayena daṭṭhabbaṃ .
Pabhāya nappahontītiV2.303 attano pabhāya obhāsituṃ nābhisambhuṇanti .
Yugandharapabbatamatthakasamappamāṇe ākāse vicaraṇato ‘‘ cakkavāḷapabbatassa vemajjhena carantī ’’ ti vuttaṃ .
Byāvaṭāti khādanatthaṃ gaṇhituṃ upakkamantā .
Viparivattitvāti vivaṭṭitvā .
Chijjitvāti mucchāpavattiyā ṭhitaṭṭhānato muccitvā , aṅgapaccaṅgachedanavasena vā chijjitvā .
Accantakhāreti ātapasantapābhāvena atisītabhāvaṃ sandhāya accantakhāratā vuttā siyā .
Na hi taṃ kappasaṇṭhānaudakaṃ sampattikaramahāmeghavuṭṭhaṃ pathavisandhārakaṃ kappavināsakaudakaṃ viya khāraṃ bhavitumarahati , tathā sati pathavīpi vilīyeyya , tesaṃ vā pāpakammaphalena petānaṃ pakatiudakassa pubbakheḷabhāvāpatti viya tassa udakassa khārabhāvāpatti hotīti vuttaṃ ‘‘ accantakhāre udake ’’ ti .
Paṭhamatathāgataacchariyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .