Issues
Catukkanipāta-ṭīkā
Catukkanipāta-ṭīkā

5-6.

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5-6.
Rohitassasuttādivaṇṇanā

45-46.
PañcameV2.275 ( saṃ . ni . ṭī .1.1.107) ekokāseti cakkavāḷassa pariyantasaññite ekasmiṃ okāse .
Bhumman ti ‘‘ yatthā ’’ ti idaṃ bhummavacanaṃ .
Sāmaññato vuttampi ‘‘ so lokassa anto ’’ ti vacanato visiṭṭhavisayameva hoti .
‘‘ Na jāyati , na mīyatī ’’ ti vatvā puna ‘‘ na cavati , na upapajjatī ’’ ti kasmā vuttanti āha ‘‘ idaṃ aparāparaṃ … pe … gahitan ’’ ti .
Padagamanenāti padasā gamanena .
Satthā saṅkhāralokassa antaṃ sandhāya vadati upari sabbāni pakāsetukāmo .
Saṅkhāralokassa hi anto nibbānaṃ .
Daḷhaṃ thiraṃ dhanu etassāti daḷhadhanvā , so eva ‘‘ daḷhadhammā ’’ ti vutto .
Tenāha ‘‘ daḷhadhanū ’’ ti .
Uttamappamāṇaṃ nāma sahassathāmadhanu .
Dhanuggaṇhanasippacittakatāya dhanuggaho , na dhanuggahaṇamattenāti āha ‘‘ dhanuggahoti dhanuācariyo ’’ ti .
‘‘ Dhanuggaho ’’ ti vatvā ‘‘ sikkhito ’’ ti vutte dhanusikkhāya sikkhitoti viññāyati .
Sikkhā ca ettakena kālena sikkhantassa ukkaṃsagatā hotīti āha ‘‘ dvādasa vassāni dhanusippaṃ sikkhito ’’ ti .
Usabhappamāṇeti vīsati yaṭṭhiyo usabhaṃ , tasmiṃ usabhappamāṇe padese .
Vālaggan ti vālakoṭiṃ .
Katahatthoti paricitahattho .
Katasarakkhepoti thiralakkhe ca calalakkhe ca paresaṃ dassanavasenaM2.303 sarakkhepassa katāpī .
Tenāha ‘‘ dassitasippo ’’ ti ,‘‘ katayoggo ’’ ti keci .
Asanti etenāti asanaṃ , kaṇḍo .
Tālacchādin ti tālacchāyaṃ .
Sā pana ratanamattā vidatthicaturaṅgulā .
Puratthimā samuddāti ekasmiṃ cakkavāḷe puratthimā samuddā .
Samuddasīsena puratthimacakkavāḷamukhavaṭṭiṃ vadati .
Pacchimasamuddoti etthāpi eseva nayo .
Nippapañcatan ti adantakāritaṃ .
Sampatteti tādisena javena gacchantena sampatte .
Anotatteti etthāpi ‘‘ sampatte ’’ ti padaṃ ānetvā sambandho , tathā ‘‘ nāgalatādantakaṭṭhan ’’ ti etthāpi .
Tadāti yadā so lokantagavesako ahosi , tadā .
Dīghāyukakāloti anekavassasahassāyukakālo .
Cakkavāḷalokassāti sāmaññavasena ekavacanaṃ , cakkavāḷalokānanti attho .
Imasmiṃyeva cakkavāḷe nibbattipubbaparicayasiddhāya nikantiyā .
Sasaññimhi samanaketi na rūpadhammamattake , atha kho pañcakkhandhasamudāyeti dasseti .
Samitapāpoti samucchinnasaṃkilesadhammo .
Chaṭṭhaṃ uttānameva .
Rohitassasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .