4. Saṃvarasuttavaṇṇanā
14. Catutthe saṃvarādīnaṃ sādhanavasena padahati etehīti padhānāni .
Saṃvarantassa uppannavīriyan ti yathā abhijjhādayo na uppajjanti , evaṃ satiyā upaṭṭhāne cakkhādīnaṃ pidahane analasassa uppannavīriyaṃ .
Pajahantassāti vinodentassa .
Uppannavīriyan ti tasseva pahānassa sādhanavasena pavattavīriyaṃ .
Bhāventassa uppannavīriyan ti etthāpi eseva nayo .
Samādhinimittan ti samādhi eva .
Purimuppannasamādhi hi parato uppajjanakasamādhissa kāraṇaṃ hotīti ‘‘ samādhinimittan ’’ ti vuttaṃ .
Upadhivivekattāti
V2.217 khandhūpadhiādiupadhīhi vivittattā vinissaṭattā .Taṃ āgammāti taṃ nibbānaṃ maggena adhigamahetu .
Rāgādayo virajjanti ettha , etenāti virāgo .
Evaṃ nirodho pi daṭṭhabbo .
Yasmā idha bojjhaṅgamissakavasena icchitā , tasmā ‘‘ ārammaṇavasena vā adhigantabbavasena vā ’’ ti vuttaṃ .
Tattha adhigantabbavasenāti tanninnatāvasena .
Vossaggapariṇāmin ti vossaggavasena pariṇāmitaṃ pariccajanavasena ceva pakkhandanavasena ca pariṇāmanasīlaṃ .
Tenāha ‘‘ dve vossaggā ’’ tiādi .
Khandhānaṃ pariccajanaṃ nāma tappaṭibaddhakilesappahānavasenāti yenākārena vipassanā kilese pajahati , tenevākārena tannimittakkhandhe ca pajahatīti vattabbataṃ arahatīti āha ‘‘ vipassanā … pe … pariccajatī ’’ ti .
Yasmā vipassanā vuṭṭhānagāminibhāvaṃ pāpuṇantī ninnapoṇapabbhārabhāvena ekaṃsato nibbānaṃ pakkhandatīti vattabbataṃ labhati , maggo ca samucchedavasena kilese
M2.239 khandhe ca rāgaṃ pariccajati , tasmā yathākkamaṃ vipassanāmaggānaṃ vasena pakkhandanapariccāgavossaggā veditabbā .Vosaggatthāyāti pariccāgavossaggatthāya ceva pakkhandanavossaggatthāya ca .
Pariṇamatīti pariccajati .
Taṃ pana pariṇāmanaṃ vuṭṭhānagāminibhāvappattiyā ceva ariyamaggabhāvappattiyā ca icchitanti āha ‘‘ vipassanābhāvañca maggabhāvañca pāpuṇātī ’’ ti .
Sesapadesūti ‘‘ dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāvetī ’’ tiādīsu sesasambojjhaṅgakoṭṭhāsesu .
Bhaddakan ti abhaddakānaṃ nīvaraṇādipāpadhammānaṃ vikkhambhanena rāgavigamanena ekantahitattā dullabhattā ca bhaddakaṃ sundaraṃ .
Na hi aññaṃ samādhinimittaṃ evaṃ dullabhaṃ rāgassa ujuvipaccanīkabhūtaṃ atthi .
Anurakkhatīti ettha anurakkhanā nāma adhigatasamādhito yathā parihāni na hoti , evaṃ paṭipattisāsana-tappaṭipakkhavigamanenāti āha ‘‘ samādhī ’’ tiādi .
Aṭṭhikasaññādikāti aṭṭhikajjhānādikā .
Saññāsīsena hi jhānaṃ vadati .
Sesamettha uttānameva .
Saṃvarasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .