Issues
Catukkanipāta-ṭīkā
Catukkanipāta-ṭīkā

10. Yuganaddhasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Yuganaddhasuttavaṇṇanā

170. DasameM2.344 samathapubbaṅgamaṃ vipassanaṃ bhāvetīti idaṃ samathayānikassa vasena vuttaṃ .
So hi paṭhamaṃ upacārasamādhiṃ vā appanāsamādhiṃ vā uppādeti , ayaṃ samatho .
So tañca taṃsampayutte ca dhamme aniccādīhi vipassati , ayaṃ vipassanā , iti paṭhamaṃ samatho , pacchā vipassanā .
Tena vuccati ‘‘ samathapubbaṅgamaṃ vipassanaṃ bhāvetī ’’ ti .
Vipassanāpubbaṅgamaṃ samathaṃ bhāvetīti idaṃ pana vipassanāyānikassa vasena vuttaṃ .
So taṃ vuttappakāraṃ samathaṃ asampādetvā pañcupādānakkhandhe aniccādīhi vipassati .
Paṭhamo lokuttaramaggo nibbattatīti sotāpattimaggaṃ sandhāya vadati , lokiyamaggavaseneva vā imissā pāḷiyā attho veditabbo .
Kathaṃ ?
Maggo sañjāyati , pubbabhāgiyo lokiyamaggo uppajjati .
Āsevati nibbidānupassanāvasena .
Bhāveti muccitukamyatāvasena .
Bahulīkaroti paṭisaṅkhānupassanāvasena .
Āsevati vā bhayatupaṭṭhānādiñāṇavasena .
Bhāveti muccitukamyatādiñāṇavasena .
Bahulīkaroti vuṭṭhānagāminivipassanāvasena .
Saṃyojanāni pahīyanti .
Anusayā byantī hontīti maggappaṭipāṭiyā pahīyanti byantī honti .
Dhammuddhaccaviggahitamānasan ti obhāsādīsu ariyadhammoti pavattaṃ uddhaccaṃ vikkhepo dhammuddhaccaṃV2.315 , tena dhammuddhaccena vipassanāvīthito uggamanena virūpaṃ gahitaṃ pavattiyamānaṃ dhammuddhaccaviggahitamānasaṃ .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ Dhammuddhaccaviggahitamānasaṃ hoti , aniccato manasi karoti , obhāso uppajjati , obhāso dhammoti obhāsaṃ āvajjati , tato vikkhepo uddhaccaṃ , tena uddhaccena viggahitamānaso aniccato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Dukkhato … pe … anattato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tathā aniccato manasikaroto ñāṇaṃ uppajjati … pe … pīti passaddhi sukhaṃ adhimokkho paggaho upaṭṭhānaṃ upekkhā nikanti uppajjati , nikanti dhammoti nikantiṃ āvajjati , tato vikkhepo uddhaccaṃ , tena uddhaccena viggahitamānaso aniccato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃM2.345 nappajānāti .
Dukkhato … pe … anattato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānātī ’’ ti ( paṭi . ma .2.6).
Sesamettha uttānameva .
Yuganaddhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Paṭipadāvaggavaṇṇanā niṭṭhitā .