Issues
Catukkanipāta-ṭīkā
Catukkanipāta-ṭīkā

(10)5. Asuravaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

(10)5. Asuravaggo

1-2.
Asurasuttādivaṇṇanā

91-92.
PañcamassaV2.291 paṭhamadutiyāni uttānatthāneva .
Asurasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .

3. Dutiyasamādhisuttavaṇṇanā

93. TatiyeM2.320 appaṭivānīti bhāvappadhāno niddesoti āha ‘‘ anivattanatā ’’ ti .
‘‘ Appaṭivānitā ’’ ti vattabbe ‘‘ appaṭivānī ’’ ti vuttaṃ .
Tathā hi vīriyappavāhe vattamāne antarā eva paṭigamanaṃ nivattanaṃ paṭivānaṃ , taṃ assa atthīti paṭivānī , na paṭivānī appaṭivānī , tassa bhāvo appaṭivānitā , anivattanāti attho .
Appaṭivānīti vā itthiliṅgavasenevāyaṃ niddeso .
Antarāyeva paṭigamanaṃ nivattanaṃ paṭivānī , na paṭivānī appaṭivānī , anivattanāti attho .
Dutiyasamādhisuttavaṇṇanā niṭṭhitā .

4. Tatiyasamādhisuttavaṇṇanā

94. Catutthe saṇṭhapetabban ti sammadeva ṭhapetabbaṃ .
Yathā pana ṭhapitaṃ saṇṭhapitaṃ hoti , taṃ dassetuṃ ‘‘ sannisādetabban ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha sannisādetabban ti samādhippaṭipakkhe kilese sannisīdāpentena cittaṃ gocarajjhatte sannisīdāpetabbanti .
Ekodi kātabban ti abyaggabhāvāpādanena ekaggaṃ kātabbaṃ .
Samādahitabban ti yathā ārammaṇe suṭṭhu appitaṃ hoti , evaṃ sammā sammadeva ādahitabbaṃ , suṭṭhu āropetabbaṃ samāhitaṃ kātabbanti attho .
Tatiyasamādhisuttavaṇṇanā niṭṭhitā .

5-6.
Chavālātasuttādivaṇṇanā

95-96.
PañcameV2.292 chavālātan ti chavānaṃ daḍḍhaṭṭhāne alātaṃ .
Tenevāha ‘‘ susāne alātan ’’ ti .
Majjhaṭṭhāne gūthamakkhitan ti pamāṇena aṭṭhaṅgulamattaṃ dvīsu ṭhānesu ādittaṃ majjhe gūthamakkhitaṃ .
Kaṭṭhatthan ti kaṭṭhena kātabbakiccaṃ .
Sesamettha uttānameva .
Chaṭṭhaṃ uttānameva .
Chavālātasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .

7-10.
Khippanisantisuttādivaṇṇanā

97-100.
SattameM2.321 khippanisantīti khippapañño .
Tenāha ‘‘ khippanisāmano ’’ tiādi .
Anurūpadhamman ti lokuttarādhigamassa anucchavikasabhāvaṃ .
Kalyāṇā sundarā parimaṇḍalapadabyañjanā vācā assāti kalyāṇavāco .
Tenāha ‘‘ sundaravacano ’’ ti .
Kalyāṇaṃ madhuraṃ vākkaraṇaṃ udāhāraghoso assāti kalyāṇavākkaraṇo .
Guṇaparipuṇṇabhāvena pūre puṇṇabhāve bhavāti porī , tāya poriyā .
Tenāha ‘‘ guṇaparipuṇṇāyā ’’ ti .
Pure bhavattā poriyā nāgarikitthiyā sukhumālattanena sadisāti porī , tāya poriyā .
‘‘ Sukhumālattanenā ’’ ti iminā tassā vācāya mudusaṇhabhāvo vutto .
Apalibuddhāyāti pittasemhādīhi na paliveṭhitāya .
Adosāyāti sandiddhavilambitādidosarahitāya agaḷitapadabyañjanāyāti apatitapadabyañjanāya avirahitapadabyañjanāya .
Ubhayametaṃ anelagalāyāti imasseva atthavacanaṃ .
Anelagalāyāti hi anelāya ceva agalāya cāti attho .
Atthaṃ viññāpetuṃ samatthāyāti ādimajjhapariyosānaṃ pākaṭaṃ katvā bhāsitatthassa viññāpanasatthāya .
Aṭṭhamanavamadasamāni uttānatthāneva .
Khippanisantisuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Asuravaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Dutiyapaṇṇāsakaṃ niṭṭhitaṃ .
3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ