Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā

2. Udumbarikasuttavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

နိဂြောဓပရိဗ္ဗာဇကဝတ္ထု၊ အဖွင့်။

ဧဝံ မေ သုဝန္တိ ဥဒုမ္ဗရိကသုတ္တံ။
တတြာယံ အပုဗ္ဗပဒ ဝဏ္ဏနာ။ [ ပါထိကသုတ် အစအတိုင်း အနက်ပေးပါ။] ပရိဗ္ဗာဇကောဟိ၊ ကား။ ဆန္ဒ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ အ၀တ်ဖြင့်ဖုံးလွမ်းသော ပရိဗ္ဗိုဇ်တည်း။ ( အဝတ်ဝတ်သော ပရိဗ္ဗိုဇ်တည်း။)
ဥဒမ္ဗရိကာယ ပရိဗ္ဗာဇကာရာမေတိ၊ ကား။ ဥဒုမ္ဗရိကာယ၊ ဥဒုမ္ဗရိကာမည်သော။ ဒေဝိယာ၊ မိဖုရား၏။ သန္တကေ၊ ဥစ္စာဖြစ်သော။ ပရိဗ္ဗာဇ ကာရာမေ၊ ပရိဗ္ဗိုင်ဇ်တို့၏ အာရာမ်၌။ (ကဋိဝသတိ ၌စပ်) ။ [ ဥဒုမ္ဗရိကာယဝယ်သမ္ဗန်အနက်၌ သာမီဝိဘတ် သက်ထားကြောင်းပြသည်။ ဋီကာ၌ ဥဒုမ္ဗရိုကာယံဟု ရှိသောပါဌ်အတွက် အနက်တမျိုး ဖွင့်ထားသေးသည်။]
သန္ဓာနောတိ၊ သန္ဓာနဟူသော အမည်သည်။ တဿ၊ ထို အိမ့်ရှင် သူကြွယ်၏ ။ နာမံ၊ အမည်တည်း။ [ ထို အိမ့်ရှင်သူကြွယ်သည် ခိုက်ရန်ဖြစ်၍ ကွဲနေသူတို့ကို စေ့စပ်ပေးတတ် သောကြောင့် " သန္တာန" ဟူသော အမည်ကို ရသည်ဟု ဋီကာဆို၏။] ပန၊ ဆက်။
အယံ၊ ဤ သန္တာနမည်သော အိမ့်ရှင်သူကြွယ်သည်။ မဟာနုဘာဝေါ၊ ကြီးသော အာနုဘော်ရှိသည်။ (ဟုတွာ) ။ ပရိရေတွာ၊ ခြံရံ၍။ ဝိစရန္တာနံ၊ လှည့်လည်ကုန်သော။ ပဉ္စန္နံ ဥပါသကသတာနံ၊ ငါးရာသောဥပါသကာတ်ို့ထက်။ အဂ္ဂပုရိသော၊ မြတ်သော ယောကျာ်းဖြစ်သော။ အနာဂါမိ၊ အနာဂါမ်တည်း။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ မဟာပရိသမဇ္စျေ၊ များစွာသော ပရိသတ်အလယ်၌။ ဧဝံ၊ သို့။ သံဝဏ္ဏိတော၊ ချီးမွမ်းအပ်သူတည်း။ ( ကိံ၊ အဘယ်သို့ ချီးမွမ်းအပ်သနည်း။)
ဆဟိ ဘိက္ခဝေ အင်္ဂေဟိ။ ပေ။ သဒ္ဓမ္မေ ဣရိယတီတိ၊ ဟူ၍။ ( သံဝဏ္ဏီတော၊ တည်း။) [ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဆဟိ၊ ခြောက်ပါးကုန်သော။ အင်္ဂေဟိ၊ အကြောင်းအင်္ဂါတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော။ သန္ဓာနော၊ သန္ဓာနမည်သော။ ဂဟပတိ၊ အိမ့်ရှင်သူကြွယ်သည်။
တထာဂတေ၊ မြတ်စွာဘုရား၌။ နိဋ္ဌင်္ဂတော၊ ယုံမှားခြင်းကင်း ဆုံးဖြတ်ခြင်းသို့ရောက်သည်။ ( ဟုတွာ)။ သဒ္ဓမ္မေ၊ သူတော်ကောင်းတရား၌။ ဣရိယတိ၊ ဖြစ်၏။ ( နေ၏)။ ကတမေဟိ ဆဟိ၊ အဘယ်ခြောက်ပါးတို့နှင့်နည်း။
ဗုဒ္ဓေ၊ ၌။ အဝေစ္စပသာဒေန၊ ဥာဏ်ဖြင့်သက်ဝင် ကြည်ညိုခြင်းနှင့်လည်းကောင်း။ ပေ။ အရိယေန၊ မြတ်သော။ သီလေန၊ နှင့် လည်းကောင်း။ အရိယေန၊ သော။ ဥာဏေန၊ လောကုတ္တရာဉာဏ်နှင့်လည်းကောင်း။ [ အဂုတ္တိုရ် ဆက္ကနိပါတ် အဋ္ဌကထာ၌မူ "ဥာဏေနာတိ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏေန" ဟုဖွင့်၏။] အရိယာယ၊ သော။ ဝိမုတ္တိယာ၊ အနာဂါမိဖိုလ်နှင့်လည်းကောင်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဆဟိ၊ ကုန်သော။
ဣမေဟိ အင်္ဂေဟိ၊ ဤ အကြောင်း အင်္ဂါတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ သော။ သန္ဓာနော၊ သော။ ဂဟပတိ၊ သည်။ တထာဂတေ၊ ၌။ နိဋ္ဌင်္ဂတော၊ သည်။ ( ဟုတွာ)။ သဒ္ဓမ္မေ၊ ၌။ ဣရိယတိ၊ ၏။]
သော၊ ထိုသန္ဓာနသူကြွယ်သည်။ ပါတောယေဝ၊ နံနက်စောစော၌ပင်။ ဥပေါသထင်္ဂါနိ၊ ဥပုသ်အင်္ဂါတို့ကို။ အဓိဋ္ဌာယ၊ အဓိဋ္ဌာန်၍။ (ဆောက်တည်၌)။ ပုဗ္ဗဏှသမယေ၊ နေ့၏ အရှေ့အဖို့ဖြစ်သောအခါ၌။ (နံနက်အခါ၌)။ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ၊ ဘုရားအမှူးရှိသော။ သံဃဿ၊ အား။ ဒါနံ၊ အလှူကို။ ဒတွာ၊ ပေးလှူပြီး၍။ ဘိက္ခူသု၊ တို့သည်။ ဝိဟာရံ၊ သို့။ ဂတေသု၊ ကြွတော်မူကုန်လသော်။ ဃရေ၊ အိမ်၌။ ခုဒ္ဒကမဟလ္လကာနံ၊ ငယ်ကုန် ကြီးကုန်သော။ ဒါရကာနံ၊ ကလေးတို့၏။ သဒ္ဒေန၊ အသံသည်။ ဥဗ္ဗာဠှော၊ နှိပ်စက်အပ်သည်။ (ဟုတွာ)။ သတ္ထု၊ ၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ ဓမ္မံ၊ ကို။ သောဿာမိ၊ နာယူမည်။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ နိက္ခန္တော၊ (ရာဇဂြိုဟ်မြို့ထဲက) ထွက်လာပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။ ဒိဝါ ဒိဝဿ ရာဇဂဟာ နိက္ခ မီတိ၊ ဟူ၍။ (သံဂီတိကာရေဟိ) ဝုတ္တံ။
တတ္ထ ဒိဝါ ဒိဝဿ ရာဇာဂဟာ နိက္ခမိဟူသောပါဌ်၌. ဒဓိဝါဒိဝဿတိ၊ ကား။ ဒိဝသဿ၊ နေ့၏။ ဒိဝေါနာမ၊ နေ့အခါမည်သည်။ မဇ္ဈနှာတိက္ကမော၊ နေလည်ကို လွန်သောအခါတည်း။ ဒိဝသဿပိ၊ နေ့၏လည်း။ ဒိဝါဘူတေ၊ နေ့အခါဖြစါ၍ဖြစ်သော။ အတိက္ကန္တမတ္တေ၊ လွန်ကာမျှဖြစ်သော။ တသ္မံ မဇ္ဆနှိကေ၊ ထို မွန်းတည့်အခါ၌။ နိက္ခမိ၊ ထွက်လာပြီ။ ဣတိအတ္ထော၊ နက်။
ပဋိသလ္လီနောတိ၊ ကား။ တတော တတော ရူပါဒိ ဂေါစရတော၊ ထိုသိုရူပါရုံ အစရှိသောအာရုံမှ။ စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ ပဋိသံဟရိတွာ၊ ရုပ်သိမ်း၍။ နိလိနော၊ ကိန်းအောင်းတော်မူပြီ။ စျာနဘရတိသေဝနာဝသေန၊ စျာန်ဖြင့် မွေ့လျော်ခြင်းကို မှီဝဲခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဧကီဘာဝံ၊ တပါးတည်း၏ အဖြစ်သို့။ ဂတော၊ ရောက်တော်မူပြီ။**ဒိဝါဒိဝဿ**။ ။ ဒိဝဿ၌ ဒိဝသဒ္ဒါသည် ဒိဝသ၏ ပရိယာယ်တည်း။ ထို့ကြောင့် ဒိဝဿကို ဒီဝသဿဟု ဖွင့်သည်။ ထိုပုဒ်၏ ဝိသေသနအဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်သော ဒိဝါ သဒ္ဒါကား နေ့သာမညကို မဟော။ မွန်းတည့်လွန်ခါစဖြစ်သော နေ့အဖို့ အထူးကိုပြ၏ ။ ထို့ကြောင့် "မဇ္စျနှာတိက္ကံမော" စသည် ဖွင့်သည်။ "ဒိဝသဿ၊ နေ့၏။ဒိဝါ= နေ့အခါ၌။ ဝါ= မွန်းလွဲခါစ အချိန်၌" ဟုမှတ်ပါ။ အခြားနေရာ၌မူ "မဇ္စျနှိကဝေလာ" သို့မဟုတ်" မဇ္စျနှိကကာလော= မွန်းတည့်အခါ" ဟုဖွင့်လေးရှိ၏။ မြန်မာတ်ို့က "နေ့လည်" ဟု ခေါ်၍ ရှေးက "နေ့ကြီးတောတော" ဟုသုံးကြသည်။ ပဋိသလ္လီနော။ ။စျာန်ဝင်စားသူ၏စိတ်သည် အမျိုးမျိုးသော အာရုံမှ ရုပ်သိမ်း ကင်းကွာ၏။ စျာန်ဝင်စား သူသည်လည်း စိတ္တဝိဝေကသို့ ကပ်ရောက်သဖြင့် ကိလေသာ တည်းဟူသော အပေါင်းအဖော် တို့မှ ကင်းသဖြင့် တပါးတည်း ကိန်းအောင်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် "တတော တတော။ပေ။ဂတော" ဟု ဖွင့်၏။ [ ပဋိရှေး+သံရှေးရှိသော+လီ (သိလေသနေ) ဓာတ်+ယု ပစ္စည်း။ ဤ၌ သံအနက် အထူးမဖွင့်။ တခြားနေရာ၌ "သမ္မဒေဝ" ဟု ဖွင့်လေ ရှိသည်။] မနောဘာဝနီယာနံ။ ။ မနော (စိတ်ကို) + ဘာဝေန္တီတိ မနောဘာဝနီယာ။ ဘူဓာတ်+ဝဎုန အနက်ဟော။ ကာရိုက် ကြေ; အနီယ ပစ္စည်း ကတ္တားဟော။ ဋီကာ၌ "ဘဝန္တိ" ဟု ပါဌ် ပျက်နေသည်။ [ "စိတ်ကို ထိုးပွားစေ" ဟူသည် စိတ်၏ ဝိဝဋ္ဋကိုမှီသော တိုးပွားမှုကို ဆောင်နိုင်ခြင်းတည်း။]
မနောဘာဝနီယာနန္နိ၊ ကား။ မနဝဍ္ဎကာနံ၊ စိတ်ကို တိုးပွားစေတတိကုန်သော။ (ဘိက္ခူနံ ၌စပ်)။ စ၊ ဆက်။
ယေ၊ ယင်းရဟန်းတို့ကို။ (ယင်းရဟန်းတို့၏ ဂုဏ်တို့ကို)။ အာဝဇ္ဇတော၊ ဆင်ခြင် စဉ်းစားသူ၏။ မနသီ၊ စိတ်၌ကရောတော= ပြုသူ၏. ၉တနည်း) မနသိကရောတော၊ နှလုံးသွင်းသူ၏။ စိတ္တံ၊ သည်။ တိနီဝရဏံ၊ ကင်းသော နီဝရဏရှိသည်။ ဟောတိ။ ဥန္နမတိ၊ တက်ကြ၏။ ဝဍ္ဎတိ၊ တိုးပွား၏။ (တိုးတက် ကြွထွားလာ၏)။ [ စိတ်အားငယ်သကဲ့သို့မဟုတ်ပဲ တက်ကြွ ရွှင်လန်းလာ၏။]
ဥန္နာဒိနိယာတိအာဒီနိ၊ အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို. ပေါဋ္ဌပါဒသုတ္ထေ၊ ၌။ ဝိတ္ထာရိတနယေနေဝ၊ ချံ့ဖွင့်အပ်ပြီသော နည်းဖြင့်သာ။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်၏။
ယာဝတာတိ၊ ကား။ ယတ္တကာ၊ အကြင်မျှ အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော ။ (ဂိဟီ ၌စပ်)။ [ ယာဝတာသည် ယာဝန္တ အနက်ဟော နိပါတ်။]
အယံ၊ တေသံ အညတရောတိ= ကား။ အယံ၊ ဤ သန္ဓာန သူကြွယ်သည်။ တေသ့၊ ထို လူဝတ်ကြောင့် သာဝကတို့တွင်။ အဗ္တန္တရော၊ အတွင်း၌ ဖြစ်သော။ [ တေသံ အဗ္တန္တ‌ရောဖြင့် တေသံ၌ ဆဋ္ဌီ ဝိဘတ်။ နိဒ္ဒါရဏ အနက်ကိုပြ၏။] ဧကော၊ တယောက်သော။ သာတကော၊ တည်း။ ဘဂဝတော၊ ၏။ သာဝကာ၊ သာဝကတို့သည်။ (ပဋိဝသန္တိ၌ သာမည ကတ္တားအဖြစ်ဖြင့် စပ်)။ ပိတိအနာဂါမိနော ဘေဝ၊ လူဝတ်ကြောင့် အနာဂါမ်တို့သည်ပင် (ဟုတွာ)။ ပဉ္စသတာ၊ ငါးရာ အတိုင်းအရှည် ရှိသော သာဝကတို့သည်။ (ပဋိဝသန္တိ ၌ဝိသေသ ကတ္တား အဖြစ်ဖြင့်စပ်)။ ရာဇဂဟေ၊ ၌။ ပဋိဝသန္တိ၊ နေကုန်၏။
ယေသံ၊ ယင်း. လူဝတ်ကြောင့် အနာဂါမ် ငါးရာတို့တွင်။ ဧကေကဿ၊ တယောက် တယောက်၏။ ပဉ္စ ပဉ္စ၊ ငါးဘီ ငါးလီကုန်သော။ ဥပါသကသတာနိ၊ ဥပါသကာ အရာတို့သည်။ (တနည်း) ပဉ္စ ပဉ္စ ဥပါသက သတာနိ၊ ဥပါသကာ ငါးရာ ငါးရာစီတို့သည်။ ပရိဝါရာ၊ အခြံအရံတို့သည်။ (ဟောန္တိ)။ တေ၊ ထို ငါးရာစီသော လူဝတ်ကြောင့် အနာဂါမ်တို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်ရွယ်၍။ အယံတေသံ အညတရောတိ၊ ဟူ၍။ (သံဂိတိကာရော) အာဟ။
အပွေဝနာမာတိ၊ ကား။ တဿ၊ ထို သန္ဓာန သူကြွယ်၏။ ဥပသင်္ကမနံ၊ (မိမိတို့ အထံသို့) ကပ်ရောက်ခြင်းကို။
ပတ္ထာယမာ‌ောန၊ တောင့်တတလျက်။ အာာဟ၊ ပြီ။ ပန၊ ဆက်။ ပတ္ထနာကာရဏံ၊ တောင့်တခြင်း၏ အကြောင်းကိို။ ပေါဋ္ဌပါဒသုတ္ထေ၊ ပေါဋ္ဌပါဒသုတ်အဖွင့်၌။ (မယာ) ဝဒတ္တမေဝ၊ ဆိုအပ်သည်သာတည်း။
ဧတဒဝေါစာတိ၊ ကား။ အာဂစ္ဆန္တော၊ ပရိဗ္ဗိုဇ်အာရာမ်သို့ လာစဉ်။ အန္တရာမဂ္ဂေယေဝ၊ ခရီး အကြာ၌ပင်။ တေသံ ထိုပရိနဗ္ဗိုဇ်တို့၏။ ကထာယ၊ သုဂတိလမ်း နိဗ္ဗာန်လမ်းတို့၏ ဖီလာကန့်လန့်ဖြစ်သော စကားကို။ [ ကထာယာတိတိရစ္ဆာနကထာယ။၊ ဋီကာ။] သစုတတ္တာ၊ ကြားအပ်ပြီ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (ကြားထားသောကြောင့်)။ ဧကံ၊ ဤညထာ ခေါ ဣတိမေတိ အာညဒိဝစနံ= ဤအညထာ ခေါ ဣမေ အစရှိသော စကားကိို။ အဝေါဏ၊ (သန္ဓာနဂဟပတိ က) ပြောပြီ။
တတ္ထ၊ အညထာ ခေါ ဣမေ အစရှိသော စကားရပ်၌။ တိတ္တိယာတိ၊ ကား။ (ယေ၊ အကြင်သူတို့သည်။ အာကပ္ပေနပိ၊ အသွင်အပြင် အားဖြင့် လည်းကောင်း။ ကုတ္တေနပိ၊ အပြု အမူအားဖြင့် လည်းကောင်း။ အာစာရေနပိ၊ အချင်းချင်း အပေါ်၌ ကျင့်ထိုက်သော အကျင့်အားဖြင့် လည်းကောင်း။ (အချင်းချင်း အပေါ်ဝယ် ကျင့်ပုံအားဖြင့်လည်းကောင်း) ဝိဟာယေနပိ၊ နေခြင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ (နေပုံအားဖြင့်လည်းကာင်း။) ဣရိယာပထေန ပိ၊ သွားခြင်း အစရှိသော ဣရိယာပုထ် အားဖြင့်လည်းကောင်း။ (သွားပုံ ရပ်ပုံ ထိုင်ပုံ အိပ်ပုံ အားဖြင့် လည်းကောင်း။) အညေ၊ သာသနာတော် အယူရှိသူတို့မှ အခြားကုန်သော။ တိတ္ထိယာ၊ တိတ္ထိတို့သည်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (တေ၊ တို့သည်။) အညတိတ္ထိယာ၊ အညတိတ္ထိယတို့ မည်၏။
သင်္ဂမ္မ သမာဂမ္မာတ်၊ ကား။ သင်္ဂန္တွာ၊ ကောင်းစွာ ရောက်၍။ သမာဂန္တွာ၊ အညီအမျှ ရောက်၍ ။ ရာသိ၊ အစုအဝေးသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ နိသိန္နဋ္ဌာနေ၊ သူတပါးတို့ နေရာ အရပ်၌။ (ဝိဟရန္တိ၌စပ်)။ [ ကိုယ်နေရာနှင့် ကိုယ် တရားနှလုံးသွင်း၍ စကားပြောနေကြသည်၊ ဟုဆိုလိုသည်။]
ပန္တာနီတိ၊ ကား။ ဒူရတရာနိ၊ သာ၍ ဝေးကုန်သော။ မနုဿူပစာရဝိရဟိတာနိ၊ လူတို့ လှည့်လည်သွားလာကြရာ ဥပစာမှ ကင်းကုန်သော။

အပ္ပသဒ္ဒါနိတိ၊ ကား။ ဝိဟာရူပစာရေန၊ ကျောင်း၏ဥပစာဖြင့်။ ဂစ္ဆတော၊ သွားသော အဒ္ဓိက ဇနဿ= ခရီးသွားသူ လူအပေါင်း၏။ သဒ္ဒေနပိ၊ အသံဖြင့်လည်း။ မန္ဒသဒ္ဒါနိ၊ နည်းသော အသံရှိကုန်သော။ ``

**အရညဝနပတ္ထာနိ**။ ။ ဝတာရေန+ တိဋ္ဌန္တိ ဧတေသူတိ ပတ္ထာနိ၊ ဆိတ်ငြိမ်မှုကိုလိုလားသူတို့အပြားအားဖြင့် တည်နေရာကျောင်းများ။ ဝနေ+ ပတ္ထာနိ ဝနပတ္ထာနိ= သစ်ပင်တွေဖြင့်ရှုပ်ထွေးနေသော တော၌ ( တောထဲက ) ကျောင်းများ။ ဝနပတ္ထသဒ္ဒါသည် စု၍ စု၍ပေါက်နေသော သစ်ပင်အပေါင်းကိုလည်း ဟောသေး၏။ ထိုကြောင့် အရည သဒ္ဒါဖြင့်အထူးပြုသည်။ အရညာနိ စ+ တာနိ + ဝနပတ္တာနိစတိ အရညဝနပတ္ထာနိ။ သာမာန် တောထဲက ကျောင်းမျိုးမဟုတ်, အရညကင် ဓုတင်ရနိုင်သည့်တောဟုဆိုရလောက်အောင် အရညဖြစ်သော တော, သာမညတောမဟုတ်, တကယ်တောထဲက ကျောင်းများ= ဟူလို။ ဒုကင်္ဂုတ္တရ ဋီကာကို မှီးသည်။ ``

အပ္ပနိဂ္ဃေါသာနီတိ၊ ကား။ အဝိဘာဝိတတ္ထေန၊ ထင်စွာ ဖြစ်စေအပ်သော အနက်အဓိပ္ပါယ် မရှိသော။ (နားထောင်လျှင် အနက်အဓိပ္ပါယ် မထင်းရှားသော)။ နိဂ္ဃေါသေန၊ လူတို့၏ စုပေါင်းဆူညံသော အသံဖြင့်။ မန္ဒနိဂ္ဃေါသာနိ၊ နည်းသော မြို့ရွာ တွန်သံကုန်သော ။
{မြို့ရွာ တွန်သံဟူသည် နားထောင်လျှင် `သာ´ ဟုခွဲခြား မသိနိုင်သော မြို့ထဲရွာထဲ စုစုပေါင်း၍ အုအ်အုပ်ကျက်ကျက်ထွက်ပေါ်လာသော ဆူညံသံတည်း။}
ဝိဇနဝါတာနီတိ၊ ကား။ အန္တောသဉ္စာရိနော၊ ကျောင်းတိုက် အတွင်း၌ လှည့်လည်သွားလာခြင်းရှိသော ။ ဇနဿ၊ လူအပေါင်း၏။ ဝါတေန၊ လေဖြင့်။ ဝိဂတ ဝါတာနိ၊ ကင်းသော လေရှိကုန်။
မနုဿရာဟသောယျကာနီတိ၊ ကား။ မနုဿနံ၊ လူတို့၏။ ရဟဿ ကရဏဿ၊ ဆိတ်ကွယ်ရာအရပ်၌ ပြုထိုက်သော အမှုကို ပြုခြင်းအား။ ဟယုတ္တာနိ အနုစ္ဆဝိကာနိ၊ လျှောက်ပတ်ကုန်သော။ (သေနာသနာနိ ၌စပ်)။ [ပန္တာနိမှ စ၍ပဋိသလ္လာနသာရူပ္ပါနိ တိုင်အောင် ပုဒ်တို့ကို "သေနာသနာနိ" ၌စပ်။ ဤပုဒ်တို့ အဖွင့်ကို ဝိနည်း မဟာဝါ ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
ဣတိ၊ သို့။ သန္ဓာနော၊ သန္ဓာနမည်သော။ ဂဟပတိ၊ အိမ့်ရှင် သူကြွယ်သည်။ ယော၊ အကြင် မြတ်စွာဘုရား သည်။ ဧဝရူပါနိ၊ ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော။ သေနာသနာနိ၊ ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာ တို့ကို။ ပဋိသေဝတိ၊ မှီဝဲ( နေထိုင်) တော်မူ၏။ မမ၊ ၏။ သတ္ထာ၊ ဆရာဖြစ်တော်မူသော။ (သော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။) အဟော၊ အော် အံ့သြဖွယ်ကောင်းပါစွ။ ဣတိ၊ ဤသို့ စဥ်းစား၍။ အဉ္ဇလိံ၊ လက်အုပ်ကို။ ပဂ္ဂယှ၊ ချီးမြှောက်၍။ ဥတ္တမ​ဣတိ၊ သို့။ သန္ဓာနော၊ သန္ဓာနမည်သော။ ဂဟပတိ၊ အိမ့်ရှင် သူကြွယ်သည်။ ယော၊ အကြင် မြတ်စွာဘုရား သည်။ ဧဝရူပါနိ၊ ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော။ သေနာသနာနိ၊ ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာ တို့ကို။ ပဋိသေဝတိ၊ မှီဝဲ( နေထိုင်) တော်မူ၏။ မမ၊ ၏။ သတ္ထာ၊ ဆရာဖြစ်တော်မူသော။ (သော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။) အဟော၊ အော် အံ့သြဖွယ်ကောင်းပါစွ။ ဣတိ၊ ဤသို့ စဥ်းစား၍။ အဉ္ဇလိံ၊ လက်အုပ်ကို။ ပဂ္ဂယှ၊ ချီးမြှောက်၍။ ဥတ္တမ​ေင်္ဂ၊ မြတ်သော,အင်္ဂါဖြစ်သော။ သိရက္မိံ၊ ၌။‌ မ‌ေင်္ဂ၊ မြတ်သော,အင်္ဂါဖြစ်သော။ သိရက္မိံ၊ ၌။ပတိဋ္ဌာပေတွာ= တည်စေပြီး၍။ ဣမံ ဥဒါန်းစကားကို။ (အညထာ ခေါဣမေ အစရှိသော ဤဥဒါန်းစကားကို)။ ဥဒါနေန္တော၊ ကျူးရင့်လျက်။ နိသီဒိ၊ ထိုင်ပြိ။
ဣတိ၊ သို့။ သန္ဓာနော၊ သန္ဓာနမည်သော။ ဂဟပတိ၊ အိမ့်ရှင် သူကြွယ်သည်။ ယော၊ အကြင် မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဧဝရူပါနိ၊ ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော။ သေနာသနာနိ၊ ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာတို့ကို။ ပဋိသေဝတိ၊ မှီဝဲ (နေထိုင်) တော်မူ၏ ။ မမ၊ ၏ ။ သတ္ထာ၊ ဆရာဖြစ်တော်မူသော။ (သော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။) အဟော၊ အော် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းပေစွ။ ဣတိ၊ ဤသို့ စဉ်းစား၍။ အဥ္ဇလိံ၊ လက်အုပ်ကို။ ပဂ္ဂယှ၊ ချီမြှောက်၍။ ဥတ္တမင်္ဂ၊ မြတ်သော အင်္ဂါဖြစ်သော။ သိရသ္မံ၊ ၌။ ပတိဋ္ဌာပေတွာ၊ တည်စေပြီး၍။ ဣမံ ဥဒါနံ၊ ဤ ဥဒါန်းစကားကို။(အညထာ ခေါ ဣမေ အစရှိသော ဤ ဥဒါန်းစကားကို)။ ဥဒါနေန္တော၊ ကျူးရင့်လျက်။ နိသီဒိ၊ ထိုင်ပြီ။ ဝိဇနဝါတာနိ။ ။ ဝါတသဒ္ဒါ "လေ" ဟူသော အနက်ဟော၏ ။ ဠီကာ၌ "ဝိဂတသဒ္ဒါနိ" ဟု ဖွင့်သေး၏ ။ ထိုအလို ပါဠိတော်၌ "ဝိဇနဝါဒါနိ" ဟု ရှိ၍, အဋ္ဌကထာ၌တည်း "ဝိဇန။ ပေ။ ဇနဿ ဝါဒေန ဝိဂတဝါဒါနိ" ဟု ရှိရပေလိမ့်မည်။ သို့ရာတွင် ဤ ဋီကာသည် ဝိနယမဟာဝဂ္ဂဋ္ဌကထာ ပုဒ်စဥ် (၅၉) အဖွင့်နှင့်ကား မညီပါ။
ဧဝံ ဝုတ္တေတိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ သို့။ သန္ဓာနေန၊ သော။ ဂဟပတိနာ၊ သည်။ ဥဒါနံ၊ ကို။ ဥဒါနေန္တေန၊ ကျူးရင့်လျက်။ ဝုတေတ္တေ၊ ပြောဆိုအပ်သော။
နိဂြောဓော၊ သော။ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ သည်။ အယံ ဂဟပတိ၊ သည်။ မမ၊ ၏ ။ သန္တိကေ၊ ၌။ နိသိန္နေ၊ သည်။ (သမာနော) ပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ အတ္တနော၊ ၏ ။ သတ္ထာရံယေဝ၊ ဆရာကိုသာ။ ထောမေတိ၊ ချီးမွမ်း၏ ။ ဥက္ကံ သတိ၊ မြှောက်ပင့်၏ ။ အမှေ ပန၊ ငါတို့ကိုကား။ အတ္ထီတိပိ၊ ရှိ၏ ဟူ၍လည်း (ရှိမှန်းတောင်)။ န မညတိ၊ မမှတ်ထင်။ ဧတသ္မံ၊ ဤသူကြွယ်(အပေါ်)၌။ ဥပ္ပန္နကောပံ၊ ဖြစ်သော အမျက်ဒေါသကို။ သမဏဿ ဂေါတမဿ၊ ရဟန်းဂေါတမ၏။ ဥပရိ၊ အပေါ်၌။ ပါတေဿာမိ၊ ကျရောက်စေမည့်။ ဣတိ၊ ဤသို့ ကြံ၍။ သန္ဓနံ၊ သော။ ဂဟပတိံ၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဤစကားကို။ (ယဂ္ဃေ ဂဟပတိ အစရှါသော ဤစကားကို)။ အဝေါစ၊ ပြီ။
ယဂ္ဃေတိ၊ ယဂ္ဃေဟူသော သဒ္ဒါသည်။ စောဒနတ္တေ၊ အပြစ်တင်ခြင်း အနက်၌။ (ပဝတ္တော၊ သော) နိပါတော၊ တည်း။ [ ပါဠိတော်၌ "ယဂ္ဃေ၊ အပြစ်တင်ပါရစေ"ဟု အနက်ပေးပါ။]
ဇာနေယျာသီတိ၊ ကား။ ကေန ကာရဏေန၊ အဘယ် အကြောင်း ကြောင့်။ ကေန ပုဂ္ဂလေန၊ နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ အတူ။ သမဏော ဂေါတမော၊ သည်။ သလ်လ
ကေန။ ဧပ ။ သလ္လပတီတိ၊ ကား။ ကေန ကာရဏေန၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။ ကေန၊ ပုဂ္ဂလေန= နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ အတူ။ သမဏော ဂေါတမော၊ သည်။ သလ္လပတိ၊ စကားပြောအံနည်း။ ဝဒတိ ဘာသတိ၊ စကားပြောဆိုအံနည်း။
ကိံ၊ အဘယ်အနက်အဓိပ္ပါယိသည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုလိုသည်။ ဝါ၊ ဆိုလိုသည်။ ဟောတိ၊ နည်း။ ကိဉ္စ၊ တစုံတရာသော။ သလ္လာပကာရဏံ၊ အတူတက စကားပြောခြင်း၏ အကြောင်းသည်။ ( အတူ စကားပြောဆိုဖို့ရန် အကြောင်းသည်)။ **ကေန။ ပေ။ သလ္လပတိ**။ ။ ကေန၌ နာဝိဘတ်သည် ဟိတ် အနက်ကိုလည်းဟော၏။ သဟယောဂ အနက်ကိုလည်း ဟော၏ ထိုကြောင့် “ကေန ကာရဏေန” ဟုလည်းကောင်း, “ ကေန ပုဂ္ဂလေန သဒ္ဓိံ” ဟုလည်းကောင်း နှစ်နက်ဖွင့်သည်။ ( နှစ်ဖက်ဖွင့်သည် မဟုတ်) ။ မှန်၏၊ တဝိဘတ်တည်းဖြင့် ညွှန်ပြအပ်သော ပုဒ်ပင်ဖြစ်စေ ( တဒ္ဓိတတ္ထ) တဒ္ဓိတ်ပစ္စည်း အနက်ရှိသောပုဒ် ( ပဒသမာဟာရ) သမာသိပုဒ်တို့ကဲ့သို့ များစွာသောအနက်ကို ထင်ရှားပြနိုင်ပါသည်။ “ ကေန= အဘယ်ကြောင့်ကြောင့်, အတိုက်သူနှင့်” ဟု တခါတည်း နှစ်နက်ပေးပါ။
ယဒိဘဝေယျ၊ အကယ်၍ ရှိအံ့။ ကောစိဝါ၊ တစုံတယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ သမဏဿ ဂေါတမဿ၊ ၏။ သန္တိကံ၊ သို့။ သလ္လာပတ္ထိကော၊ အတူတကွ ပြောဆိုအပ်ခြင်းဖြင့် အလိုရှိသည်။ ( ဟုတွာ)။ ယဒိဂစ္ဆေယျ၊ အကယ်၍ သွားအံ့။ (ဧဝံ သတိ သော်။) [ဧဝံ သတိ၊ တစုံတရာ အတူတကွ စကားပြောဆိုခြင်း၏အကြောင်းလည်းရှိ, တစုံတယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း ရဟန်းဂေါတမ အထံသို့ စကားပြောလိုသည် ဖြစ်၍ သွားလသော်= ဟူလို။] သလ္လပေယျ၊ အတူတကွ စကားပြောရ၏။ ပန၊ ထိုသို့ အတူတကွစကားပြောရာပါသော်လည်း။ ကာရဏံ၊ အကြောင်းသည်။ (အတူတကွ စကားပြောဆ်ုနိုင်ခြင်း၏ အကြောင်းသည်)။ န အတ္တိ၊ မရှိ။ တဿ၊ ထို ရဟန်းဂေါတမ၏။ သန္တိကံ၊ သို့။ ကောစိ၊ တစုံ တယောက်သည်။ န ဂစ္ဆတိ၊ မသွား။ သွားယံ (သော+ အယံ) သမဏေ ဂေါတမော၊ သည်။ ကေန၊ အဘယ်ကြောင်းကြောင့်။ ကေန၊ အဘယ် ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်။ သဒ္ဓိံ, ဘလ္လပတိ= စကား ပြောမည်နည်း။ အသလ္လပန္တော၊ ( ဝုတ္တံ ဟောတိ)။သကားမပြောလသော်။ ကထံ၊ အဘယ်နည်းဖြင့်။ ဥန္နာဒီ၊ မြင့်ကျယ်သော အသံရှိသည်။ ဝါ၊ ပဲ့တင်ထပ်သော အသံရှိသည်။ ဘဝိသာတိ၊ ဖြစ်လိမ့်မည်နည်း။ ဣတိ၊ ဤ အနက် အဓိပ္ပါယ်သည်။ ဝါ၊ ကို။
သာကစ္ဆန္တိ၊ ကား။ သံသန္ဒနံ၊ စကားဖြင့် နှီးနှောခြင်းသို့။ ( သမာပဇ္ဇတိ၌စပ်) ။ အညာဝေယျတ္တိယန္တိ၊ ကား။ ဥတ္တရ ပစ္စုတ္တရနယေန၊ ဖြေဆိုခြင်း, တုံပြန်၍ ဖြေဆိုခြင်းဟူသော နည်းဖြင့်။ ဉာဏ ဗျတ္တသာဝံ၊ ထက်မြက်သောဉာဏ်ရှိသူ၏အဖြစ်သို့။ ( သမာပဇ္ဇတိ ၌စပ်) ။ [ ဝိယတ္တဿ+ ဘာဝေါ ဝေယျတ္တိယံ။ ပညာယ+ ဇေယျတ္တယံပညာဝေယျတ္တိယံ။ (ပညာအားဖြင့် ထက်မြက်သူ၏ အဖြစ်)။သလ္လပေယျ။ ။ [ပါဋ္ဌိတော်ကြည့်ပါ။] နိပြောဓမပရိဗ္ဗိုဇ်တို့၏။ နေပုံနှင့် တ်တ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ တောကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူလေ့ရှိ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ နေပုံကို တမျိုးစီဖြစ်ပုံကို ဥဒါန်းကျူး၏။ ထိုအခါ နိဂြောဓပေရိဗ္ဗိုဇိက “ သူတို့ကိုနှိမ်၍ ကိုယ့်ဆရာကို ချီမြှောက်ရပါ့မလား” ဟုမခံမနိုင်ဖြစ်ကာ “ ကေန သမဏော ဂေါတမောသဒ္ဓိံ ဘလ္လပတိ” စသောစကားကို ပြောသည်။ ယင်းစကား၏ ဆိုလိုရင်းမှာ “စကားပြောစရာ အကြောင်းရှိလျှင် တစုံတယောက်ကလည်း ရဟန်းဂေါတမထံ ရောက်လာလျှင် သူလဲ စကားပြောမှပဲ”။ **န ပန ကာရဏံ အတ္ထိ**။ ။ ယခုတော့ သူ့မှာ စကားပြောဖို့ရာ အကြောင်းမရှိပါ။ သူ့ထံ တယောက်မှလည်း မသွားပါ။ သို့ဖြစ်လျှင် ရဟန်း ဂေါတမဟာ ဘာအကြောင်းကြောင့် ဘယ်သူနှင့် စကားပြောရမှာလဲ , စကားမပြောလျှင် ဘယ်မှာဆူဆူညံညံ ဖြစ်နေတော့မှာလဲ၊ ဟူလို။ ထိုသို့ စကားပြောဖို့ရန် အကြောင်းမရှိခြင်း သူထံ ဘယ်သူမှ မသွားခြင်းအကြောင်းကို “ သုညာဂါရဟတာ” စသည်ဖြင့် ဆက်ပြောလေသည်။ **ဥ တ္တ ရ ပစ္စုတ္တရနယေန**။ ။ [ ဥတ္တရသဒ္ဒါ၏ အနက်ကို သီလက္ခန်ဘာသာဋီကာတတိယတွဲ၌ ပြထားပြီ။] (က)ယော ဟိ ပရဿ ဝစနံ တိပုက္ခလေန နယေန ရူပေတိ၊ အကြင်သူသည်သူတပါး၏စကားကို တိပုတ္တလနည်းဖြင့် ဖေါက်ပြန် ( တွေဝေ) စေ၏။ (ခ) တထာ ပရဿ ရူပနဝစနံ ဇာတိဘာဝံ အာပါဒေတိ= ထိုအတူသူတပါး၏ ဖေါက်ပြန် တွေဝေ နေသောစကားကို ပင်ကိုယ် အမှန်သဘောသို့ ရောက်စေ၏။ တဿ တာဒိသံ ဝစနသဘာဝံ ဉာဏ ဝေယျတ္တိယံ ဝိတာဝေတိ ပါကဋိ ကရောတိ= ထိုသူ၏ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော စကားသဘောသည် ထက်မြက်သောဉာဏ်ရှိသူဖြစ်ကြောင်းကို ထင်ရှားစေနိုင်၏။ [ ထိုသူမျိုးကို ပညာထက်မြက်သူ, ပညာကြီးသူ, စကားပြော ကျွမ်းကျင်သူဟု ခေါ်သည်။ ထိပုက္ခလနည်း၏ အဓိပ္ပါယ်ကို နေတ္တိဟာရ ဒီပနီ၌ ကြည့်ပါ။]
သုညာဂါရဟတာတိ၊ ကား။ သုညာဂါရေသု၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာကျောင်းတို့၌။ နဋ္ဌာ၊ ပျက်စီးပြီး။ [ ဟတာ၌ ဟနဓာတ်ကို နဿဓာတ်ဖြင့် ဖွင့်သည်။] ဟိ၊ ချဲ့။ သမဏေန ဂေါတမေန၊ သည်။ ဗောဓိမူလေ၊ ဗောဓိပင်၏အနီး အောက်၌။ အပ္ပတိမတ္တိကာ၊ နည်းသော အတိုင်းအရှည်ရှိသော။ ပညာ၊ ကို။ အဓိဂတာ၊ ရအပ်ပြီ ။ အဿ၊ ထိုရဟန်းဂေါတမ၏။ သာပိ၊ ထိုပညာသည်လည်း။ သုညာဂါရေသု၊ တို့၌။ ဧကကဿ၊ တပါးတည်းဖြစ်၍။ နိသီဒတော၊ နေလသော်။ ( နေခြင်းကြောင့်။) နဋ္ဌာ၊ ပျက်သွားပြီ။ ပန၊ အဖို့တပါးကား။ (တနည်း) ပန၊ ဗျတိရိက်ကား။ မယံဝိယ၊ ငါတို့ကဲ့သို့။ ဂဏသင်္ဂဏိကံ၊ အပေါင်းအဖော်တို့နှင့် ပေါင်းသင်းနေထိုင်ခြင်းကို။ ကတွာ၊ ၍။
ယဒိ နိသီဒေယျ၊ အကယ်၍ နေအံ့။ (ဧဝံသတိ)။ အဿ၊ ထို ရဟန်းဂေါတမ၏။ ပညာ၊ သည်။ န နဿေယျ၊ မပျက်ရာ။ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဒသောတိ၊ ပြ၏။
အပရိသာဝစရောတိ၊ ကား။ အ ဝိသာရဒတ္တာ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကင်း, ရဲတင်းသူ မဟုတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပရိသံ၊ သို့။ ဩတရိတုံ၊ သက်ဝင်ခြင်းငှါ။ နသက္ကောတိ၊ နိုင်။ [ အဝစရတီတိ အဝစရော။ ပရ်ိသာယ+ အဝစရော ဟု သတ္တမီ တပ္ပုရိသ်တွဲ။ န+ ပရိသ်တွဲ။ န+ပရိသာဝစရော၊ အပရိသာဝစရော။
နာလံ သလ္လာပါယာတိ၊ ကား။ သလ္လာပံ၊ အတူတကွ စကားပြောခြင်းကို။ ကာတုံ၊ ငှါ။ နသမတ္ထော၊ မစွမ်းနိုင်။
အန္တမန္တာနောဝါတိ၊ ကား။ ကောစိ၊ တစုံတယောက်သည်။ မံ၊ ကို။ ပဥှံ၊ ကို။ ပုစ္ဆေယျ၊ မေးရာ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ပဥှာဘိတော၊ ပြဿနာမှကြောက်သည်။ (ပြဿနာမေးခြင်းမှ ကြောက်သည်)။ (ဟုတွာ )။ မန္တမန္တာနေဝ၊ အစွန်အဖျားသာလျှင် ဖြစ်ကုန်, အစွန်အဖျားသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။ ပန္တသေနာသနာနိ၊ အစွန်အဖျားဖြစ်သော ကျောင်းအိပ်ရာနေရာတို့ကို။ သေဝတိ၊ ၏။
ဂေါကာဏာတိ၊ ကား။ ဧကက္ခိဟတာ၊ ပျက်စီးသော မျက်စိတဖက်ရှိသော။ ( မျက်လုံးတဖက် ပျက်နေသော) ကာဏဂါဝီ၊ ကာဏ်းသောနွားမတည်း။
သာ၊ ထိုနွားမသည်။ ပရိယန္တစာရိနီ၊ အစွန်အဖျားဖြစ်သော အရပ်၌ လှည့်လည်ရခြင်းရှိသညီ။ ဟောတ် ကိရ၊ ဖြစ်သတဲ့။ အန္တမန္တာနေဝ၊ အစွန်အဖျားသာလျှင်ဖြစ်, အစွန်အဖျားသာလျှင်ဲဖြစ်သော အရပ်တို့ကိုသာ။ သေဝတိ(ကိရ )၊ မှီဝဲရသတဲ့။
သာ၊ သည်။ ကာဏက္ခိဘာဝေန၊ ကာဏ်းသောမျက်လုံး ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝနန္တာတိမုခီပိ၊ တောသို့ရှေးရှု မျက်နှာရှိသည်လည်း။ (တောသို့ ရှေးရှု မျက်နှာမူသည်လည်း။) ဘဝိတုံ၊ ငှါ။ န သက္ကောတိ၊ နိုင်။
ကသ္မာ၊ နည်း။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပတ္တေနဝါ၊ သစ်ရွက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ သာခါယဝါ၊ သသ်ခက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ကဏကေနဝါ၊ ဆူးဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ပဟာရဿ၊ ထိခိုက်ခြင်းမှ။ ဘာယတိ၊ ကြောက်၏။ (တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်တည်း။) [ထို့ကြောင့် တောဖက်သို့ မျက်နှာမလှည့်ဝံ့၊ ဟူလို ]
ဂုန္နံ၊ နွားတို့၏။ အဘိမုခီပိ၊ ရှေးရှုမျက်နှာရှိသည်လည်း။ ဘဝိတုံ န သက္ကောတိ။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သိင်္ဂေနဝါ၊ ဦးချိုဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ကဏ္ဏေနဝါ၊ တားရွက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝါလေနဝါ၊ အမြီးဖြင့်သော်လည်းကောင်း ။ ပဟာရသ၊ ပုတ်ခတ်ခြင်းမှ ။ ဘာယတိ၊ ကြောက်၏။ (တသ္မာ၊ တည်း)။ [ထို့ကြောင့် နွားများဖက်သို့လည်း မျက်နှာမလှည့်ဝံ့၊ ဟူလို။]
ဂုန္နံ၊ နွားတို့၏။ အဘိမုခီပိ၊ ရှေးရှုမျက်နှာရှိသည်လည်း။ ဘဝိတုံ န သက္ကောတိ။
ကသ္မာ၊ နည်း။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သိင်္ဂေနဝါ၊ ဦးချိုဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ကဏ္ဏေနဝါ၊ တားရွက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝါလေနဝါ၊ အမြီးဖြင့်သော်လည်းကောင်း ။ ပဟာရသ၊ ပုတ်ခတ်ခြင်းမှ ။ ဘာယတိ၊ ကြောက်၏။ (တသ္မာ= တည်း)။ [ထို့ကြောင့် နွားများဖက်သို့လည်း မျက်နှာမလှည့်ဝံ့၊ ဟူလို။]
ဣင်္ဃာတိ၊ ဣင်္ဃ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။ စောဒနတ္တေ၊ တိုက်တွန်းခြင်းအနက်ဉ်။(ပဝတ္တော ) နိပါတော - တည်း ။ [ဤဉ် စောဒနတ္တဟူသည် အပြစ်တင်ခြင်း မဟုတ်, တိုက်တွန်းခြင်းတည်း ။ ''ဣင်္ဃ၊ တိုက်တွန်းပါ၏'' ဟု ပေး။
သံသာဒေယျာမာတိ၊ ကား ။ ဧကပဥှပုစ္ဆနေနဝ၊ တခုသောပြသဿနာကို မေးခြင်းဖြင့်ပင် ။ သံသာဒနံ၊ ဆုတ်နစ်ခြင်းသို့ ။ (တွန့်ဆုတ်ခြင်းသို့) ။ ဝိသာဒံ၊ ပင်ပန်းခြင်းသို့ ။[ဠီကာဉ်"ဝိသာရံ'' ဟုရှိ၏။] အာပန္န၊ ရောက်သည်ကို ။ ဝါ ရောက်အောင်။ ကရေယျာမ၊ ပြုကုန်ရာ၏ ။ နုစ္ဆကုမ္ဘီဝ နန္တိ၊ ကား။ နံ၊ ထို ရဟန်းဂေါတမကို ။ ရိတ္တဃဠံ ဝိယ၊ ရေမှ ကင်းဆိတ်သောအိုးကဲ့သို့ ။
တုစ္ဆကုမ္ဘီဝ နန္တိ၊ ကား။ နံ၊ ထိုရဟန်း ဂေါတမကို ။ ရိတ္တဃဋ ဝိံယ၊ ရေ မှကင်းဆိတ်သော အိုးကဲ့သို့။
( ဩရောဓေယျာမာတိ၊ ၌စပ်) ဩရေုဓေယျာမာတိ၊ ကား။ ဝိနန္ဓေယျာမ၊ ဖွဲ့တုပ်ကုန်အံ့။ ဟိ၊ ထင်းရှားအောင်ပြဥ◌ီးအံ့။
ပုရိတဃဋော၊ ရေဖြင့်ပြည့်သော အိုသည်။ ဝါ၊ ကို။ ဣတောစိတောစ၊ ဤမှဤမှလည်း။ ပရိဝတ္တေတွာ၊ ပြန်လှန်၍။ သုဝိနန္ဓနီယော၊ လွယ်ကူစွာဖွဲ့ထုပ်အပ်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
ရိတ္တကော၊ ရေမှ ကင်းဆိတ်သောအိုးသည်။ ယထာရုစိ၊ အလိုရှိတိုင်း။ ပရိဝတ္တေတွာ၊ ၍။ ဝိနန္နတံုး၊ ဖွဲ့တုပ်ခြင်းငှါ။ သက္ကာ၊ စွမ်းနိုင်သည်။ ဟောတိ။ [ ဤ ပူရိတဃဋော ဟိ စသော ဝါကျတို့သည် ဗျတိရေက, အနွယ, ဥပမာန ဝါကျတို့တည်း။] ဧဝမေဝ၊ ဤ့အတူပင်။ ဟတကညတာယ၊ ပျက်စီးသောပညာ ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ရိတ္တကုမ္ဘိသဒိသံ၊ ရေမှကင်းသောအိုးနှင့်တူသော။ ( ရေမရှိသောအိုးနှင့် တူသော)။ သမဏံဂေါတမံ၊ ကို။ ဝါဒ ဝိနန္ဒနေန၊ ဖွဲ့တုပ်ကြောင်း အယူဝါဒဖြင့်။ သမန္တာ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ။ ဝနန္ဓိဿာမ၊ ဖွဲ့ထုပ်ကြောင်း အယူဝါဒဖြင့်။ သမန္တော၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ။ ဝနန္ဓိဿာမ၊ ဖွဲ့ထုပ်ကုန်အံ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒတိ၊ ပြော၏။
ဣတိ၊ သို့။ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ သည်။ သတ္ထု၊ ၏။ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ၊ ရွှေအဆင်းရှိသော။ နလာဋမဏ္ဍလံ၊ နဖူးတော်အပြင်ကို။ အပဿူန္တော၊ မမြင်သည်။ (ဟုတွာ ) ဒသဗလဿ၊ ၏။ ပရမ္မုခါ၊ မျက်ကွယ်၌။ အတ္တနော၊ ၏။ ဗလံ၊ ဉာဏ်စွမ်းကို။ ဒီပေန္တော၊ ပြလျက်။ ( တုစ္ဆ ဂဇ္ဇိတံ ဂဇ္ဇ၌စပ်)။ [အမှန်တကယ်မရှိသော ဉာဏ်စွမ်းကိုထုတ်ပြလျက်။] အသမ္ဘိန္နံ၊ အမျိုးဇာတ်အားဖြင့် မရောနှောသော။ ခတ္တိယ ကုမာရံ၊ မင်းမျိုး သတို့သားကို။’ ဇာတိယာ၊ ဇာတ်အားဖြင့်။ ဃဋ္ဋယန္တော၊ ထိပါး စော်ကားသော။ စဏ္ဍလ ပုတ္တော ဝိယ၊ ဒွန်းစဏ္ဍား၏ သားကဲ့သို့လည်ရကောင်း+ မိဂရာဇာနံ= သားကောင်တို့၏ မင်းဖြစ် သော။ အသမ္ဘိန္နကေသရသီဟံ၊ အမျိုးဇာတ်အားဖြင့်မရောနှောသော ကေသရာဇာခြင်္သေ့ကို။ [ အခြားမျိုးဇာတ်နှင့် ရောနှောနေလျှင် ခြင်္သေ့၌ ရှိသင့်သော အားစွမ်းမရှိနိုင်သောကြောင့် အသမ္ဘိန္န ဟု အထူးပြု၍ ဆိုသည်။] ထာမေန၊ အားအစွမ်းဖြင့်။ ဃဋ္ဋေန္တော၊ သော။ ဇရသိင်္ဂါလော ဝိယစ၊ မြေခွေးအိုကဲ့သို့သော လည်းကောင်း။ နာနပ္ပကာရံ၊ အထူးထူးသေဋဍာ အပြားရှိသော ။ တုစ္ဆဂဇ္ဇိတံ၊ အချည်းနှီး ကြုံးဝါး ခြင်းကို။ ( အခြောက်တိုက် ကြုံးဝါးခြင်းကို)။ ဂဇ္ဇိ၊ ကြုံးဝါးပြီ။
ဥပါသကောပိ၊ သည်လည်း။ စိန္တေသိ၊ စဉ်းစားပြီး။ (ကိံ) အယံ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ သည်။ အတိဝိယ၊ အလွန်အကဲသာလျှင်။ ဂဇ္ဇတိ၊ ၏။ အဝီစိဖုသနတ္ထာယ၊ အဝီစိကို ထိခြင်းအကျိုးငှါ။ ပါဒံ၊ ခြေကို။ ဘဝဂ္ဂဂ္ဂဟဏတ္ထာယ၊ ဘဝဂ်ကို လှမ်းကိုင်ခြင်း အကျိုးငှါ။ ဟတ္ထံ၊ လက်ကို။ ပသာရယန္တောဝိယ၊ ဆန့်တန်းသူကဲ့သို့။ နိရတ္ထကံ၊ အကျိုးမရှိသော ကြုံးဝါးခြင်းကို။ ဝါယမတိ၊ အားထုတ်၏။ [ ရှေးနိဿယ၌ “ နိရတ္ထကံ၊ အကျိုးမရှိသော စကားကို” ဟုပေး၏။ ဤ၌ကား “တုစ္ဆဂဇ္ဇိတံ ဂဇ္ဇိ” ကို ထောက်၍ ပေးသည်။]
မေ၊ ၏။ သတ္တာ၊ သည်။ ဣမံ ဌာနံ၊ သို့။ သစေ အာဂစ္ဆေယျ၊ အကယ်၍။ ကြွလာတော်မူအံ့။ ( ဧဝံ သတိ၊ သော်။) ဣမဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ၊ ၏။ ယာဝ ဘဝဂ္ဂါ၊ ဘဝဂ်တိုင်အောင်။ ဥဿိတံ၊ တောင် မတ်နေသော။ [ ဥရှေးရှိသော သိဓာတ်သည် ဥဿယ ( မြင့်မောက် ထောင်မတ်ခြင်း) အနက်ကို ဟောသည်။] မာနဒ္ဓဇံ၊ မာနတည်းဟူသော အလံကို။ ဌာနသောဝ၊ တခဏခြင်းဖြင့်ပင်။ ဩပါတေယျ၊ အောက်သို့ ကျစေရာ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့စဉ်းစားပြီး။
ဘဂဝါပိ၊ သည်လည်း။ တေသံ၊ ထို နိဂြောဓပရိဗ္ဗိုဇ်နှင့် သန္ဓာနသူကြွယ်တို့၏။ တံ ကထာသလ္လာပံ၊ အတူတကွ ပြောဆိုအပ်သော ထိုစကားကို။ (ထိုစကား ပြောသံကို။) အဿောသိယေဝ၊ ကြားသိတော်မူသည်သာ။
တေန၊ ထိုသို့ ကြားသိတော်မူသောကြောင့်။ အဿာသိ ခေါ ဣမံ ကထာသလ္လာပန္တိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂတိကာရေဟိ) ဝုတ္တံ။
သုမာဂဓာယာထိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။ သုမာဂဓာနာမ၊ သုမာဂဓာမည်သည်။ ပေါရက္ခဏီ၊ ရေကန်တည်း။ [သုမာဂဓာယ ဟူသော ပကတိ ပစ္စယဖြင့် ပြီးသော ဝိဘတျန္တပုဒ်ဝယ် သုမာဂဓာ ဟူသော ပကတိ ပုဒ်တစိတ်ကို ဖ္ွင့်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် "ဧတ္တ" ဟုထည့်။] ယဿာ၊ ယင်း ရေကန်၏။ တီရေ၊ ကမ်းနား၌။ နိသိန္နော၊ သော။ အညတရော၊ သော။ ပုရိသော၊ သည်။ ပဒုမနာဠန္တရေဟိ၊ ပဒုမ္မာ ကြာရိုးတို့၏ အကြားတို့ဖြင့်။ အသုရဘဝနံ၊ အသုရာဘုံသို့။ ပဝိသန္တံ၊ ဝင်နေသော။ အသုရသေနံ၊ အသုရာစစ်တပ်ကို။ အဒ္ဒသ၊ မြင်ပြီ။ မောရနိဝါပေါတိ (ဧတ္တ)၊ ၌။ ဘတ္တံ၊ အစာကို။ နိဝါပေါ၊ နိဝါပဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ [နိဝါပ သဒ္ဒါသည် ဤနေရာ၌ "စိုက်ပျိုးအပ်သောမျိုးစေ့" ကို မဟော။ "အစာ" ကိုသာ ဟောသည်။] ယတ္ထ၊ အကြင် အရပ်၌။
မောရာနံ၊ ဥဒေါင်းတို့အား။ အဘယေန၊ ဘေးမဲ့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ ကွ။ နိဝါပေါ၊ အစာကို။ ဒိန္နေ၊ ပေးအပ်ပြီ။ တံဌာနံ၊ ထို အရပ်တည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်
အဗ္ဘောကာသေတိ၊ ကား။ အင်္ဂဏဋ္ဌာနေ၊ လွင်ပြင် အရပ်၌။ ( စင်္ကမတိ ၌စပ်)။
အဿသ ပတ္တာတထ၊ ကား။ တုဋ္ဌိပတ္တာ၊ နှစ်သက်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သည်။ ဆသညမနဿ ပတ္တာ၊ ဝမ်းမြောက်ခြင်းသို့ ရောကါကုန်သည်။ (ဟုတွာ ထည့်၍ပဋိဇာနန္တိ၌စပ်)။
အဇ္ဈာသယန္တိ၊ ကား။ ဥတ္တမ နိဿယ ဘူတံ၊ မြတ်သော မှီရာဖြစ်၍ ဖြစ်သော။ [အဓိကော+ အာသယော အဇ္ဈာသယော ဟု ပြု ။ အဓိသဒ္ဒါ သေဋ္ဌာ အနက်ဟော။ အာသယသဒ္ဒါ နိဿယ( မှီရာ) အနက်ဟော။]
အာဒိဗြဟ္မစရိယန္တိ၊ ကား။ ပုရာဏ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ရှေ့၌ ဖြစ်သော ဗြဟ္မစရိယဟု ဆိုအပ်သော။ အရီယမဂ္ဂံ၊ အာရိယာမဂ်ကို။ (ပဋိဇာနန္တိ၊ ၌စပ်)။
ဣဒံ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ သည်။ ဟောတိ။ (ကိံ)။ ဘ​န္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။ ယေန၊ အကြင်တရားဖြင့်။ ဘဂဝတော၊ သည်။ ဝိနီတာ၊ ဆုံးမအပ်ကုန်သော။ သာဝကာ၊ တို့သည်။ အဇ္ဈသယံ၊ လွန်ကဲသော မှီရာဖြစ်သော။ အရိယမဂ္ဂ၊ ကို။ ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။ အရဟတ္တာာဓိဂမဝသေန၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ အဿာသပတ္တာ၊ သက်သာရာရကြောင်း ဖြစ်သော ပီတိသောမနဿသို့ ရောက်ကုန်၏ ဟူ၍။ ပဋိဇာနန္တိ၊ ဝန်ခံနိုင်ကုန်၏။ သော ဓမ္မော၊ ထိုတရားသည်။
ကောနာမ၊ အဘယ်မည်သော တရားပါနည်း။ ဣတိ၊ ဤ အနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ( ဝုတ္တံ ဟောတိပြန်လှည့်စပ်ပါ။) [ အဋ္ဌကထာဝါကျ အစဉ်အတိုင်း လွယ်ကူအောင် အနက်ပေးထားပါသည်။ မှတ်ချက်ကို ပါဠိတော်၌ ကြည့်ပါ။

တပေါဇိဂုစ္ဆာဝါဒ၊ အဖွင့်။

ဝိပ္ပကတာတိ၊ ကား။ မမ၊ ၏။ အာဂမနပစ္စယော၊ လာခြင်းဟူသော အကြောင်ရကြောင့်။ အနိဋ္ဌနတာဝ၊ မပြီးဆုံးသေးသည်သာလျှင်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ဌိတာ၊ တည်သော။ (ကထာ ၌စပ်) ။ ကထေထဟ်ိ၊ ပြောလော့။ အဟံ၊ သည်။ ဧတံ၊ အဲဒီစကားကို။ နိဋ္ဌာပေတွာ၊ ပြီးဆုံးစေ၍။ မတ္ထကံ၊ အထွက်အထိပ်သို့။ ပါပေတွာ၊ ရောက်စေ၍။ ဒသောမိ၊ ပြတော်မူသည်။ ဣတိ၊ သို့။ သဗ္ဗညုပဝါရဏံ၊ သဗ္ဗညုဘုရားရှင်တို့၏ ဖိတ်မန်တော်မူခြင်းကို။ ဝါ၊ ဖြင့်။ ပဝါရေသိ၊ ဖိတ်မန်တော်မူပြီ။
ဒူဇ္ဇာနံခေါတိ၊ ကား။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ပရိဗ္ဗာဇကဿ၊ ၏။ ဝစနံ၊ ကို။ သုတွာ၊ ၍။ အယံ ပရိဗ္ဗာဇ၊ သော။ ဓမ္မံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ တေဟိ၊ ထို သာဝကတို့သည်။ ပူရေတဗ္ဗ၊ ဖြည့်ကျင့်ထိုက်သော။ ပဋိပတ္တိံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ပုစ္ဆတိ၊ ၏။ အဟံ၊ သည်။ အဿ၊ ထို ပရိဗ္ဗိုဇ်အား။ အာဒိတောဝ၊ အစ၌ပင်။ ( အစကပင်)။ တံ၊ ထို တရား အကျင့်ကို။ ( သာဝကတို့အား ဟောတော်မူထိုက်သော ထိုတရား, သာဝကတို့ ကျင့်ထိုက်သော ထိုအကျင့်ကို)။ သစေကထေဿာမိ၊ အကယ်၍။ ဟောအံြ။ ( ဧဝံ သတိ) ကထနတမ္ပိ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်လည်း ဖြစ်သော။ နံ၊ ထိုတရား အကျင့်ကို။ န ဇာနိဿတိ၊ သိလိမ့်မည် မဟုတ်။ ပန၊ စင်စစ်ကား။ အယံ၊ ဤ နိဂြောဓပရိဗ္ဗိုဇ်သည်။ ဝီရိယေန၊ ဖြင့်။ [ ခေါင်းပါးသော အကျင့်ကို အားထုတ်ကြောင်း ဝီရိယ ဖြင့်] ပါပဇိဂုစ္ဆနဝါဒေါ၊ မကောင်းမှုကို စက်ဆုပ်ကြောင်း အယူရှိ၏။ [ ခေါင်းပါးသောအကျင့်ဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်၌ စွဲလမ်း တပ်မက်သော တဏှာကို ပယ်သော အားဖြင့်မကောင်းမှုကိုစက်ဆုပ်ကြောင်း အယူဝါဒရှိ၏။]ဟန္ဒ၊ ယခု။ ( ယခုနယ်က)။ အဟံ၊ ငါသည်။ တဿေဝ၊ ဤ နိဂြောဓမပရိဗ္ဗိုဇ်၏သာ။ ဝိသယေ၊ အရာဖြစ်သော အယူဝါဒ၌။ ပဥှံ၊ ကိူ။ ပုစ္ဆာပေတွာ၊ မေးစေ၍။ ပုထုသမဏဗြဟ္မဏာနံ၊ များစွာသော သမဏဗြဋဟ္မဏတို့၏။ နိရတ္ထကဘာဝံ၊ အကျိုးမရှိသည်၏ အဖြစ်ကို။ ဒဿေမိ၊ ပြတော်မူအံ့။
အထ ပုစ္ဆာ၊ ထိုမှ နောက်၌။ ဣမံ ပဥှံ၊ ကို။ [နိဂြောဓပရိဗ္ဗိုဇ် မေးအပ်သော” ကော နာမ သော ဘန္တေ” စသောပြသာနာကို။] ဗျာကရိဿမိ၊ ဖြေတော်မူမည်။ ဣတိ၊ သို့။ စိန္တေတွာ၊ ၍။ ဒုဇ္ဇာနံ၊ ခေါဧတန္တိ အာဒိံ= ကို။ အာဟ၊ ပြီ။ **ဒိပ္ပကတာ**။ ။ ပကတာ၊ စ၍ပြုအပ်သည်+ (ဟုတွာ)+ ဝိစ္ဆိန္နာ= ဖြတ်ထားအပ်, ရပ်ထားအပ်သော။ ဝါ၊ ပြတ်သွားသော စကားတည်း။ ဝိပ္ပကထာ= စကား။ ပကတညုတာ၌ ပကတပုဒ်ကဲ့သို့ ပကတသည် ပဌမပြုအပ် ဟူသော အနက်ဟေဋတည်း။ ဝိကား ဝိစ္ဆိန( ပြတ်ခြင်း) အနက်ဟောတည်း။ ဤကား ဋီကာ အလိုတည်း၌ သီလကွန် ဘာသာဋီကာ ပဌမ အုပ် (၃၀၇) ၌မူ တနည်း ဖွင့်ထားသည်။
တတ္ထ၊ ထို ဒုဇ္ဇာနံခေါဧတံ အစရှိသော စကားရပ်၌။ သကေ အာစရိယကေတိ= ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ အာစရိယဝါဒေ၊ ဆရာ၏အယူဝါဒဖြစ်သော။ အဓီဇေဂုစ္ဆေတိ၊ ကား။ ဝီရိယေန၊ ဖြင့်။ ပါပဇိဂုစ္ဆာနဘာဝေ၊ မကောင်းမှုကိုစက်ဆုပ်သူ၏ အဖြစ်၌။ ( ပုစ္ဆ ၌စပ်)။
[ ဇိဂုစ္ဆတီတိ ဇိဂုစ္ဆော။ ဂုပဓာတ်+ ဆပစ္စည်း, အပစ္စည်း။ ဇိဂုစ္ဆာဿ+ ဘာဝေါဇေဂုစ္ဆံ။ အဓိကံ+ ဇေဂုစ္ဆံ အဓိဇေဂုစ္ဆံ။ ကထံ သန္တာတိ၊ ကား။
ကထံ၊ အဘယ်အပြားအားဖြင့်။ ( အဘယ်နည်းဖြင့်) ဘူတာ၊ ဖြစ်သော။ [ သန္တာ၌ အသဓာတ်ကို ဘူဓာတ်ဖြင့်ဖွင့်သည်။]
တပေါဇိဂုစ္ဆာတိ၊ ကား။ ဝီရိယေန၊ အတ္တကိလမထာ နုယောဂ ဝီရိယဖြင်။ ပါပဇိဂုစ္ဆာ၊ မကောင်းမှုကို စက်ဆုပ်ခြင်းသည်။ ( စက်ဆုပ်ကြောင်း အကျင့်သည်)။ ပါပဝိဇ္ဇနာ၊ မကောင်းမှုမှ ရှောင်ကြဉ်ကြောင်း အကျင့်သည်။
ပရိပုဏ္ဏာတိ၊ ကား။
ကထံ၊ အဘယ် အပြားအားဖြင့်။ အပရိသုဒ္ဓါ၊ ထက်ဝန်းကျင် မစင်ကြယ်သည်။ ‌​ေဟာတိ၊ ဖြစ်ပါသနည်း။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ ပုစ္ဆ၊ မေးလော့။ ဣတိ၊ ဤသို့မိန့်တော်မူပြီ။ [ ရှေးနိဿယ၌ ပုစ္စတိဟု ရှိ၏။ ကောင်းနည် မထင်။ ပါဠိတော်ကိုကြည့်ပါ။]**သကေ အာစရိယကေ**။ ။ သဿ+ အယံ၊ သကော (မိမိ၏ ဥစ္စာဖြစ်သောအယူဝါဒ)။ အာစရိယဿ+ အယံ အာစရိယကော။ ( ဆရာ၏ ဥစ္စာဖြစ်သော အယူဝါဒ)။ ဤသို့ အယူဝါဒချည်း ရသောကြောင့် သဿ၏ သမ္ဗန္ဓီဖြစ်သော အယံ၏အနက်ကို”အတ္တနော သန္တကေ အာစရိယဝါဒေ” ဟု သီးခြားမဖွင့်ပဲ “ အတ္တနော အာစရိယဝါဒေ” ဟု ပေါင်းဖွင့်သည်။ [ ရှေးနိဿယ၌ “သကံ အာစရိယကံ” ဟုနပုံလိန်ထား၏။ ဤ၌ “ ဝါဒေါ” ကိုငဲ့၍ ပုံလိန်ထားလိုက်ပါသည်။] **တပေါဇိရစ္ဆာ**။ ။ ကာယဒဠီ ဗဟုလံ၊ များသောကိုယ်၏ ခိုင်ခန့်ခြင်း ရှိသူ၏ အဖြစ်ကို။ [ ဘာဝပဓာန ဘာဝလောဂ] + တပတိ= လောင်မြိုင်တတ်၏။ ဣတိ တပေါ။ ( အတ္တကိလမထာနုယောဂ အစွမ်းဖြငိ့ ဖြစ်သော ဝီရိယတည်း။) ဇိဂုစ္ဆနံ ဇိဂုစ္ဆာ။ တာပေန+ ဇိဂုစ္ဆာ တပေါဇိဂုစ္ဆာ။ အဟား အဝတ်ကျောင်း အိပ်ရာနေရာတို့၌ မက်မောခြင်း တဏှာကို ပယ်ဖျောက်မှုကို အရင်းပြုသဖြင့်ခန္ဓာကိုယ်၌ လွန်စွာ ချစ်ခင်မှုတဏှာ၏ ကင်းပျောက်ခြင်းတည်း။ **ပရိပုဏ္ဏာ**။ ။ ပရိပုဗ္ဗ+ ပုရဓာတ်+ တ ပစ္စည်းဖြင့်” ပရိပုဏ္ဏာ” ဟုဖြစ်၏။ ပရိ( သမန္တတော) ပူရတီတိ ပရိပုဏ္ဏာ၊ ထက်ဝန်းကျင်ပြည့်စုံသော အကျင့်။ “ ထက်ဝန်းကျင် ပြည်စုံ” ဟူသည်လည်း အထက်၌ ဟောတော်မူအပ်လတံ့သော မုတ္တာစာရ အစရှိသော အစေလကကျင့်ဝတ်အားလုံးတို့ကို တပြိုင်နက် အကြွင်းအကျန် မရှိသောအားဖြင့်ဆောက်တည်၍ ဖြည့်ကျင့်ဖို့ရန် မဖြစ်နိုင်သည့်အတွက် ထိုကျင့်ဝတ်တို့တွင်တပေါင်းတည်း ဆောက်တည်အပ်ပြီသော ကျင့်ဝတ်တို့ကို စင်ကြယ်စေခြင်းသည်ပင် ပရိပုဏ္ဏ မည်၏။ ထိုကြောင့် “ပရိပုဏ္ဏတိ ပရိသုဒ္ဒါ “ ဟု ဖွင့်သည်။ [ စင်ကြယ်ခြင်းဟူသည် မိမိတို့၏ အယူဝါဒ၌ ထင်ရှားပြီးသောနည်းဖြင့် ကျင့်ခြင်းတည်း။ ထိုနည်းကိုရှေးနိဿယ၌ “ဤ ကျင့်ဝတ်မျိုးကိုငါတို့၏ အကျင့်တည်း” ဟု “ စိတ်ဖြင့် အာရုံပြု၍ သုတ်သင်ခြင်း” ဟု သရုပ်ဖော်ထားသည်။
ယတြ ဟိ နာမာတိ၊ ကား။ ယော၊ အကြင် ရဟန်းဂေါတမသည်။ ( ထပေဿတိ) နာမ၊ ထားနိုင်ပါ၏။ ( ပဝါရေဿတိ) နာမ၊ ဖိတ်မန့် နိုင်ပါပေ၏။ [ ယောဖြင့် ယတြ၌တြပစ္စည်း လိင်္ဂတ္ထ (ပဌမာအနက်) ၌ သက်သည်ဟူပြ၏။]
အပ္ပသဒ္ဒေ ကတွာတိ၊ ကား။ နိရဝေ အပ္ပသဒ္ဒေ၊ အသံမရှိသူတို့ကို။ ကတွာ၊ ၍။ (အဝေါစ ၌စပ်)။ ကိရ၊ ချဲ့။
သော၊ ထိုနီဂြောဓပဗ္ဗိုဇ်သည်။ စိန္တေသိ၊ ကြံပြီ။ ဝါ၊ စဉ်းစားပြီး။ (ကိံ)။
သမဏော ဂေါတမော၊ သည်။ ဧကံ ပဥှမ္ပိ၊ တခုသော ပြဿနာကိုသော်မှ လည်းကောင်း။ န ကထေတိ၊ မဖြေဆို။[ ရှေးဦးသွာမိမိက မေးအပ်သော ပြဿနာကို မဖြေဆို။] အဿ၊ ထို ရဟန်းဂေါတမ၏။ အတိဗဟုကာ၊ အလွန်များသော။ သလ္လာပကထာပိ၊ (ဤပရိဗ္ဗိုဇ်တို့နှင့်) အတူပြောဆိုအပ်သော စကားသည်လည်း။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣမေ ပန၊ ဤပရိဗ္ဗိုဇ်တို့သည် ကား။ အာဒိတော၊ အစမှ ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ သမဏ ဂေါတမံ၊ ရဟန်းဂေါတမကို။ ဝါ၊ သို့ ။ အနုဝတ္တန္တိစေဝ၊ အစဉ်လည်းလိုက်ကြကုန်၏။ ပသံသန္တိစ၊ ချီးမွမ်းလည်း ချိီးမွမ်းကြကုန်၏။ ဟန္ဒ၊ ယခု။ အဟံ၊ သည်။ ဣမေ၊ ဤပရိဗ္ဗိုဇ်တို့ကို။ နီဿျဒွ၊ အသံမရှိသည်တို့ကို။ ကတွာ၊ ၍။ သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ ကထေမိ၊ ပြောအံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံပြီ။
သော၊ ထိုနိဂြောဓပရိဗ္ဗိုဇ်သည်။ တထာ၊ ထိုကြံသည့်အတိုင်း။ အာကာသိ၊ ပြုပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။ အပ္ပသဒ္ဒေ ကတွာသိ၊ ဟူ၍။ ( င်္သဂီတိကာရေတိ) ဝုတ္တံ။
တပေါဇိဂုစ္ဆ ဝါဒါတိအာဒီသု၊ တပေါဇိဂုစ္ဆဝါဒါ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။ တပေါဇိဂုစ္ဆ၊ ဝီရိယဖြင့် မကောင်းမှုကို စက်ဆုပ်ခြင်းကို။ ဝဒါမ၊ ကုန်၏။ [ "တပေါဇိဂုစ္ဆ၊ များသောက်ုယ်၏ ခိုင်ခံ့ခြင်းရှိသူ၏ အဖြစ်ကို လောင်မြှိုက်တတ်သော အတ္တကိလမထာနုယောဂ ဝီရိယဖြင့် မကောင်းမှုကို စက်ဆုပ်ခြင်းကို" ဟူ၍လည်း အနက်အကျယ် ပေးပါ။] မနသာပိ၊ စိတ်ဖြင့်လည်း။ တမေဝ၊ ထို တပေါဇိဂုစ္ဆအကျင့်ကိုပင်။ သာရေတော၊ အနှစ်သာရအားဖြင့်။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဝိစရာမ၊ လှည့်လည်ကြပါကုန်၏။ ကာယေန ပိ၊ ကိုယ်ဖြင့်လည်း။ တမေဝ၊ ထို တပေါဇိဂုစ္ဆ အကျင့်ကိုပင်။ အလ္လီနာ၊ ငြိကပ်ကုန်သည်။ အမှ၊ ဖြစ်ပါကုန်၏။ မာနပ္ဖကာရကံ၊ အမျိုးမျိုးသော အပြားရှိသော။ အတ္တကိလမထာနုယောဂံ၊ ခန္ဓာကိုယ်၏ ပင်ပန်းကြောင်း အကျင့်ကို အဖန်ဖန် အားထုတ်မှုကို။ အနုယုတ္တာ၊ အဖန်ဖန် အားထုတ်ကုန်သည်။ (ဟုတွာ) ဝိဟရာမ= နေပါကုန်၏ ။ ဣတိ အတ္ထော= နက်။

ဥပက္ကိလေသ၊ အဖွင့်။

တပဿီတိ၊ ကား။ တပနိဿိတိကေ၊ အတ္တကိလမထာနုယောဂ အကျင့်ကိုမှီသော။ (အစေလကော၊ ၌စပ်)။ [တပေါ+ တယော+ အတ္ထီတထ တပဿီဟုပြု။]
အစေလကောတိ အာဒီနိ၊ အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို။ သီဟနာဒေ၊ သီဟနာဒသုတ်၌။ ဝိတ္ထာရိတနယေနဝ၊ ချဲ့ဖံင့်အပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်ပင်။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ ၏။ တပံ သမာဒိယတီတိ၊ ကား။ အစေလကဘာဝါဒိကံ၊ အစေလက၏အဖြစ်အစရှိသော။
တပံ၊ အကျင့်ကို။ သမ္မာ၊ စွာ။ အာဒိယတထ၊ ဟူ၏။ ဒဋ္ဌံ၊ မြဲမြံစွာ။ ဂဏှာတိ၊ ၏။ [ သမ္မာ အာဒိယတိကို ထပ်ဖွင့်သည်။ “ ကောင်းသွာယူ” ဟူသည် အယူကိုမြဲစွာ ယူထားခြင်းပင်တည်း။]
အတ္တမနော ဟောတီတိ၊ ကား။ မယာ၊ နှင့်။ သဒိသော၊ တူသော။ အညော၊ ငါမှ အခြားသော။ ကော၊ အဘယ်သူသည်။ ဣမသ္မိံ တပေ၊ ၌။ အတ္ထိံ၊ ရှိအံ့နည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့တွေး၍။ တုဋ္ဌမနော၊ နှစ်သက်သောစိတ်ရှိသည်။ ဟောတိ။ [ အတ္တနော+ မနော အတ္တမနော။ ပီတိသောမနဿနှင့် ယှဉ်သောစိတ်သည်” မည်၏။ ထိုစိတ်ရှိသူသည် အတ္တမန မည်၏။ တုဋ္ဌမနောကား အဓိပ္ပါယတ္ထတည်း။]
ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါတိ၊ ကား။ ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှလောက်သော အကျင့်ဖြင့်။ အလံ၊ တော်လောက်ပြီ။ ဣတ်ိ ဧဝံ၊ သို့။ ပရိယောတိတသင်္ကပ္ပေါ၊ ပြီးဆုံးစေအပ်သော စိတ်အကြံရှိသည်။ ( ဟောတိ)။ [ ကျင့်စရာ ကိစ္စအားလုံး ပြည့်စု့သောကြောင်ြ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပ ဖြစ်သည်မဟုတ်, “ ဤမျှလောက်ကျင့်လျှင် တော်လောက်ပြီ” ဟု လုံ့လကို လျှော့ချသောအားဖြင့် စိတ်အကြံကို ပြီးဆုံးစေသောကြောင့် ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပဖြစ်သည်ဟူလိူ။] စ၊ ဆက်။ ဣဒံ၊ ဤစကားသည်။ [ ဣဓ နိဂြောဓတပဿီ။ ပေ။ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါဟူသောစကားသည်။] တိတ္ထိယာနဲ၊ တို့၏။ ဝါ၊ တို့နှင့်။ ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။ အာဂတံ၊ လာ၏။ ပန၊ ထိုသို့ပင် တိတ္ထိတို့နှင်စပ်သဖြင့် လာပါသော်ခည်း။
သာသနာဝစရေနာပိ၊ သာသနာတော်၌ သက်ဝင်သော ရှင်ရဟန်းဖြင့်လည်း။ ဒီပေတဗ္ဗံ၊ ပြထိုက်၏။ ဟိ၊ ချဲ့။
ဧကစ္စော၊ အချို့သောရှင်ရဟန်းသည်။ ဓုတင်္ဂ၊ ဓုတင်ကို။ သမာဒိယတိ၊ ကောင်းသွာယူ၏။ ( ဆောက်တည်၏)။ သော၊ ဓုတင်ဆောက်တည်သော ထိုရှင်ရဟန်းသည်။ တေနေဝ ဓုတင်္ဂေန၊ ထို ဓုတင်ဖြင့်ပင်။ ( အတ္တမနော ဟောတိ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါတို့၌စပ်)။ မယာ၊ နှင့်။ သဒိသော၊ သော။ ဓုတင်္ဂဓရော၊ ဓုတင်ကို ဆောင်သော။ အညော၊ သော။ ကော၊ သည်။ ( အတ္ထိ၊ ရှိသနည်း)။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ အတ္တမနော၊ မိမိစိတ်ရှိသည်။ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ၊ ပြည့်စုံသော အကြံအစည်ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တပဿိနော ဥပက္ကိလေသော ဟောတီတိ၊ ကား။ ဒုဝိဓဿောပန၊ တ်တ္ထိယ, သာသနာဝစရအားဖြင့် နှစ်ပါးမပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ ဧတဿ တပဿ်နော၊ ဤ တပဿီပုဂ္ဂိုလ်၏။ အယံ၊ ဤ မာန၏အကြောင်းဖြစ်သေဋ အကျင့်, ဓုတင်အကျင့်သည်။ ဥပက္ကိလေသော၊ ညစ်နွမ်းကြောင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ [ ရှေးနိဿယ၌ “ အယံ၊ ဤနှစ်သက်ခြင်း, ပြည့်စုံသောစိတ်အကြံရှိခြင်းသည်” ဟု အနက်ပေး၏။ မောက်ဝါကျ၌” အယံ တပေါ “ ဟု ရှိသောကြောင့် စဉ်းစားပါ။]
ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှလောက်သော အတ္တမန ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပ ဖြစ်ခြင်းမျှခြင်း။ ဝါ၊ ငါနှင့်တူသူ အခြားလူမရှိဟု လွန်ကဲသောမာနကို ဖြစ်စေခြင်:, ကိစ္စမပြီးသေပဲ ဤမျှလေဋက်သောအကျင့်ဖြင့် တော်လောက်ပြီဟု လွန်ကဲသောမာနကိုဖြစ်စေခြင်းဟူသော ဤ အခြင်းအရာအားဖြင့်။ အယံ တပေါ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒါ၊ ၏။
အတ္တာနုက္ကံသေတီတိ၊ ကား။ မယာ၊ နှင့်။ သဒိသော၊ တူသော။ ကော၊ အဘယ်သူသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိသေရသနည်း။ ဣတိ၊ သို့။ အတ္တာနံ၊ မိမိကို။ ဥက္ကံသေတိ၊ ချီးမြှောက်၏။ ဥက္ခိိပတိ၊ မြှောက်ပင့်၏။ [ သူတပါးတို့၏အထက်၌ တင်ထား၏” ဟု သဒ္ဒတ္တပေးပါ။ ]
ပရံ ဝမ္ဘေတီတိ၊ ကား။ အယံ၊ ဤသူသည်။ မာဒိသော၊ ငါကဲ့သို့ရှုအပ်သူသည်။ ( ငါလိုလူသည်)။ န၊ မဟုတ်။ ဣတိ၊ သို့။ ပရံ၊ သူတပါးကို။ သံရာရေတိ၊ အောက်သို့ ဆောင်ခြင်းကိုပြု၏။ အဝက္ခိပတိ၊ အောက်သို့ပစမချ၏။ (အထင်သေး၏ )။
မဇ္ဇတိတိ၊ ကား။ မာမမဒကရဏေန၊ မာန တည်းဟူသော ယစ်မူးခြင်းကိုပြုခြင်းဖြင့်။ မဇ္ဇတိ၊ ယစ်မူး၏။
မုစ္ဆတီတိ၊ ကား။ မုစ္ဆိတော၊ တွေဝေခြင်းသို့ရောက်သည်။ ဂဓိတော၊ တဏှာဖြင့်မက်မောသည်။ (တနည်း)။ ဂန္တိတော၊ အဘိဇ္ဈာန်ကာယဂန္ထ, သီလဗ္ဗတပရာမာသ ကာယဂန္ထတို့ဖြင့်။ အဇ္ဈောသန္တော၊ လွှမ်းမိုး၍ သက်ရောက်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ပမာဒမာပဇ္ဇတီတိ၊ ကား။ ဧတဒေဝ၊ ဤ အကျင့်သည်သာလျှင်။ သာရံ၊ အနှစ်သာရတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ယူ၍။ ပမာဒံ၊ မေ့လျော့ခြင်းသို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။သံဟာရေတိ။ ။ သံဟာရံဟူျသဋ နာမ်ပုဒ်နောင် ဓာတွတ္ထေ နာမသ္မီံ ဟူသောခါဒိဘဏ္ဍ (၁၂ ) မောဂ္ဂလ္လန်သုတ်မျိုးဖြင့် ကရဓာတ်၏အနက်၌ ဩပစ္စည်း သက်ရသော နာမဓာတ်ဟု သိစေလိုသောကြောင့် “ သံဟာရံ နိဟီနံ ကရောတိ” ဟု ဋီကာဖွင့်သည်။ န္ဟီနံကား သံဟာရံ၏အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်တည်း။ ထိုကြောင့် ဤနေရာ၌ “ဆောင်” ဟူသည်မှာ “အောက်သို့ ဆောင်ခြင်း” ဟုမှတ်ပါ။ **ပုစ္ဆတိ ပမာဒ မာပဇ္ဇတိ**။ ။ ပုစ္ဆဓာတ်သည် တွေဝေခြင်းအနက်ကိုဟော၏။ ထိုကြောင့်” ပုစ္ဆိတော ဟောတိ” ဟုဖွင့်သည်။ မုစ္ဆိတောကို ဋီကာ၌ “မုစ္ဆာပနေဋ” ဟုဖွင့်သောကြောင့် “မုစ္ဆံ၊ တွေဝေခြင်းသို့။ ဣတော = ရောက်သူ။ မုစ္ဆိတော= သူ” ဟုဝိဂ္ဂဟပြုပါ။ [ မုစ္ဆာ + သဥ္ဇာတာ+ ယဿာတိ ဟု သဥ္ဇတအဿတ္ထိလည်း ဖြစ်နိုင်ပါ၏။ ] တွေဝေခြင်းသို့ရောက် ဟူသည် အဘိဇ္ဈာကာလဂန္ထ သီလဗ္ဗတပရာမသ ကာယဂန္ထတို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်သောစိတ်ရှိခြင်း , ထိုတပေါဇိဂုစ္ဆာအကျင့်၌ လွန်စွာ ငြိကပ်ခြင်းပင်တည်း ဟုပြလို၍ “ ဂန္ထိတော အဇ္ဈောသန္နော” ဟုဖွင့်သည်။ နှောင်ဖွဲ့အပ်သောစိတ်ရှိခြင်းဟူသည်မှာလည်း မေ့လျော့ခြင်းပသ်တည်းဟု သိစေတော်မလိုသောကြောင့်”ပနာဒ မာဂဇ္ဇတိ” ဟု ဟောတော်မူသည်။
သာသနေ၊ ၌။ ပဗ္ဗဇိတောပိ၊ ရှင်ရဟန်းသည်လည်း။
ဓုတင်္ဂသုဒ္ဓိကော၊ ဓုတပါဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းရှိသည်။ ဟောတိ။ ကမ္မဋ္ဌာနသုဒ္ဓီကော၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းရှိသာ်။ န(ဟောတိ)၊ မဟုတ်။ ဓုတင်္ဂမေ၊ ဓုတင်ကိုသာ။ အရဟတ္တံဝီယ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကိုကဲ့သို့။ သာရတော၊ အနှစ်သာရအားဖြင့်။ ပစ္စေတီ၊ ယုံကြည်၏။
လာဘသက္ကာရသိလောကန္တိဧတ္ထ၊ ၌။ စတ္တာရော၊ ကုန်သော။ ပစ္စယာ၊ တို့သည်။ (လာဘာ ၌စပ် )။ လဗ္ဘန္တိ၊ ရလ အပ်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဪ ပစနတ္တကြောင့်။ လာဘာ၊ လာဘ်တို့မည်၏။ တေ ယေဝ၊ ထိုလေးပါးသောပစ္စည်းတ်ု့သည်ပင်။ သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။ ကတွာ၊ ၍။ ပဋိသင်္ခရိတွာ၊ ပြုပြင် စီမံ၍။ ဝါ၊ ပြုပြင်စီမံပြီးမှ။ လဒ္ဓါ၊ ရအပ်ကုန်သည် ။ ( သမာနာ)။ သက္ကာရော၊ မည်၏။ [ ကရိယတေတိ ကာရော။ သုဋ္ဌု+ ကာရော သက္ကရော။] ဝဏ္ဏဘဏနံ၊ ဂုဏ်ကို ပြောဆိုခြင်းသည်။ ( ချီးမွမ်းခံရခြင်းသည်) သိလောကော၊ မည်၏။ ( နာမည် ကျော်ကြားမူတည်း။)
အဘိနိဗ္ဗတ္တေတီတိ၊ ကား။ အစေလကာဒိတာဝံ၊ အစေလကအစရှိသူတို့၏ အဖြစ်ကို။ [ သာသနာပ တိတ္ထိတို့ကို ရည်ရွယ်သည်။] နိဿယ၊ မှီ၍။ မဟာလာတော၊ များမြတ်သော လာဘ်သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတီတိ၊ ဟူ၍။ ( ဘဂဝတာ) ဝုတ္တော။ ဧတ္ထ၊ ဤဝါရ၌။
သေသံ၊ ကြွင်းသော အစီအရင်ကို။ ပုရိမဝါရ နယေနေဝ၊ ရှေးဝါရ၌ တိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်ပင်။ ဒုဝိဓဿာပိ၊ နှစ်ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ တပဿိနော၊ ၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။ [ သိထိုက်ပုံက်ု ပါဠိတော်နှင့် တွဲကြည့်ပါ။]**ထင်ရှားစေဦးအံ**၊ တပဿီပုဂ္ဂိုဘ်သည် မိမိ ဆောက်တည်အပ်သော အကျင့်ကို ဤအကျင့်သည်သာ အနှစ်သာရတည်းဟု နှစ်သက် သဘောကျ မှားယွင်းစွာ သုံးသပ်ထင်မှတ်နေရာ၌ နှစ်သက်သဘောတူခြင်းသည် အအဘိဇ္ဈာကာယဂန္တဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရခြင်းပင်တည်း။ မှားယွင်းစွာသုံးသပ် ထင်မှတ်ခြင်းသည်လည်း သီလဗ္ဗတပရာမာသကာယ ဂန္ထဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရခြင်းပင်တည်း။ မှတ်ချက်။ ။ ဂဓိတ (ဂန္တိတ) ဟု လည်းကောင်း , အဇ္ဈောသန္နာ ( အဇ္ဈောသာနာ, အဇ္ဈောပန္နာ) ဟုလည်းကောငါး ပါဌ်အမျိုးမျိုးရှိပုံနှင့် အနက်အမျိုးမျိုးကို သီလက္ခန်ဘာသာဋီကာ ပဌနအုပ် (၃၇၆) ၌ လည်းကောင်း , စတုတ္ထအုပ် ( ၃၀၈, ၄၅၆) ၌လည်းကောင်း, အဋ္ဌသာလိနီ ဘာသဋဋီကာ စတုတ္ထအုပ် (၉၅) ၌လည်းကောင်း ပြထားပြီး။ဈာကာယဂန္တဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရခြင်းပင်တည်း။ မှားယွင်းစွာသုံးသပ် ထင်မှတ်ခြင်းသည်လည်း သီလဗ္ဗတပရာမာသကာယ ဂန္ထဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရခြင်းပင်တည်း။
ဝေါဒါယံ အာပဇ္ဇတီတိ၊ ကား။ ဒွေ ဘာဂဲ၊ နှစ်သက် မနှစ်သက်အားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲခြား ဝေဖန်ခြင်းသို့။ အပဇ္ဇတိ၊ ၏။ ဒွေ၊ နှစ်သက် မနှစ်သက်အားဖြင့် နှစ်မျိုးကုန်သော။ ဘာဂေ၊ အဖို့အစုတို့ကိူ။ ကာရောတိ၊ ၏။
ခမတီတိ၊ ကား။ ရုစ္စတိ၊ နှစ်သက်၏။
နက္ခမတီတိ၊ ကား။ နရုစ္စတိ၊ မနှစ်သက်။
သာပေက္ခောပဇဟတီတိ၊ ကား။ သတဏှော၊ တဏှာနှင့်တကွဖြစ်သည်။ (ဟုတွာ)။ ပဇဟတိ၊ ပယ်စွန့်၏။
ကထဲ၊ အဘယ်သို့ ပယ်စွန့်သနည်း။
ပါတောဝ၊ စောစော၌ ပင်လျှင်။ ခီရသတ္တံ၊ နို့နှင်ရောစပ်အပ်သောထမင်းကို။ ( နို့ထမင်းကို)။ ဘုတ္ထော၊ စားပြီးသည်။ ဟောတိ။
အထ၊ ထိုမှ နောက်၌။ အဿ၊ ထို တပဿိပုဂ္ဂိုလ်၏။ မံသဘောဇနံ၊ အသားတို့ဖြင့် သွန်းလောင်ရထည့်ခက် ရောပြွန်းအပ်သောဘောဇဉ်ကို)။ (အသားရေဋခါဍအပ်သော ဒန်ပေါက်ဆွမ်းကနု)။ ဥပနေတိ အနီးသို့ကပ်ဆောင်၏။
တသေ၊ ထိုတပဿိပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ငဲ့ကွက်လျှင် စွန့်ခြင်းသည်။ ဟောတိ။ [ အကြံဖြစ်ရုံမျှ မဟုတ် နှုတ်ဖြင့်ထုတ်ပြောလျက် စွန့်လွတ်သောကြောင့် ဤသို့ ပေးရသည်။] (ကိံ) ဣဒါနိ၊ ၌။ ဧဝံရူပံ၊ ဤသို့ သဘောရှိသောဘောဇဉ်ကို။ ကဒါ ၌။ လာဘိဿမ ရပါကုန်အံနည်း။ [ နောက်ဘယ်တော့များ ဒီလိုဘောဇဉ်ကို ရအုံးမှာပါလဲ။] သစေ ဇာနေယျာမ၊ ( ရမည်ဟု) အကယ်၍ သိကုန်အံ့။ (ဧဝံ သတိ)။ ပါတောဝ၊ ၌ ပင်။ ခီရဘတ္ထံ၊ ကို။ န ဘုဥ္စေယျာမ၊ မစားကုန်ရာ။ မယာ၊ ငါသည် ။ ကိံ၊ အဘယ်ကို။ ကာထုံ၊ ငှါ။ သက္ကာ၊ တက်ကောင်းအံနည်း။ [ ယခုတော့ ဝ နေလို့ ဘာတက်နိုင်တော့မှာတုန်း။] ဘော၊ အမောင်။ ဂစ္ဆ၊ သွားတော့။ တွမေဝ၊ သင်သည်သာ။ ဘုဥ္ဇ၊ စားလိုက်တောြ။ ဣတိ၊ ဤသို့ငဲ့ကွက်လျက် စွန့်လွတ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ [ ဣတိ တပုဒ် အကြေကြံ။] ဇီဝိတံ၊ အသက်ကို။ ပရိစ္စဇန္တောဝိယ၊ စွန့်လွတ်ရသူကဲ့သို့။ သာပေက္ခော၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းနှင့် တကံ ဖြစ်သည်။ (ဟုတွာ)။ ပဇဟတိ။
ဂဓိတောတိ၊ ကား။ ဂေဓဇာတော၊ ဖြစ်သောမက်မောခြင်း ရှိသည်။ မုစ္ဆိတောတိ၊ ကား။ ဗလဝတဏှာယ၊ အားကြီးသောတဏှာဖြင့်။

မုစ္ဆိတော၊ လွန်စွာဖြစ်သော တွေဝေခြင်း ရှိသည်။ ဝါ၊ တွေဝေခြင်းသို့ ရောက်သည်။ သံမုဋ္ဌဿတီ၊ ပျောက်ပျက်သော သတိရှိသည်။ ဟုတွာ။ ``

ဝေါဒါသံ။ ။ ဝိ+ အဝ+ အသုဓာတ် ဏပစ္စည်း, အကို အာဝုဒ္ဓိပြု။ ဒိလာ၍ “ဝေါဒါသံ” ဟုဖြစ်၏။ ဤသဒ္ဒါသည် ဝိရှေးရှိေူာ အသဲဓာတ် ဏပစ္စည်းဖြင့်ပြီးသော “ဗျာ သော” သဒ္ဒါကဲ့သိူ့ ဝိဘဇ္ဇန ( ခွဲခြမ်း ဝေဖန်ခြင်း) အနက်ကို ဟော၏။ ထို ဝိဘဇ္ဇနသည်လည်း နှစ်သက်, မနှစ်သက် အားဖြင့် နှစ်ဖို့ နှစ်မျိုးပြုခြင်းဖြစ်သောကြောင့်” ဒွေဘာဂေ ကရောတိ” ဟုဖွင့်သည်။ ``

အဇ္ဈာပန္နောတိ၊ ကား။ အာမိသေ၊ ၌။ အတိလဂ္ဂေါ၊ လွန်စံာ ငြိကပ်သည်။ အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။ (တုမှေ့) ဘုဥ္ဇိဿထ၊ စားကြမည်လော။ ဣတိ၊ သို့။ ဓမ္မနိမန္တ မတ္တမ္ပိ၊ တရားဖြင့်ဖိတ်မန်ခြင်းမျှကိုလည်း။ အကတွာ၊ ၍။ မဟန္တေ မဟန္တေ၊ ကြီးကုန်ကြီးကုန်သော။ ကဗလေ၊ ဆွမ်းလုတ်တို့ကို။ ကရောတိ၊ ၏။ [ “တံ၊ ထို မိမိနှစ်သက်အပ်သော ဘောဇဉ်ကို။ အဇ္ဈာပန္နော၊ တဏှာဖြင့် လွှမ်းမိုး သကရောက်သည်” ဟု ပါဠိတော်၌ ပေးပါ။]
အနာဒီနဝဒဿာဝီတိ၊ ကား။ အာဒီနာမဝမတ္တမ္ပိ၊ အပုစ်မျှကိုလည်းနပဿတိ= မမြငါ။ [ ဂဓိတ, မုစ္ဆိတ, အဇ္ဈာပန္န ဖြစ်လျက် စားသုံးခြငး၌ အပြစ်မျှကိုလည်းမမြင်၊ ဟူလို။]
အနိဿရဏပညောတိ၊ ကား။ ဣဓိ၊ ဤ အာမိသ၌။ မတ္တညုတာ နိဿရဏ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြင့် သုံးဆောင်ခံစားခြင်းမျှကိုလည်း။ နကရောတိ၊ မပြု။
လာဘသက္ကာရသိလောကဘနိကန္တိဟေတူတိ၊ ကား။ လာညာဒီသု၊ သာမညလာဘ် အစရှိသည်တို့၌။ တဏှာဟေတု၊ တပ်မက်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ( တပံ သမာဒ်ယတိ၊ ၌ စပ်) [ဂဓိတော စသည်တို့၏အဖွင့်ကို သီဘက္ခန်ဘာသာဋီကာ စတုတ္ထအုပ် ( ၃၀၈ ) ၌ ပြထားပြီး။ ဧကဝုစ် ဗဟုဝုစ်သာ ထူး၏။]
သံဘက္ခေတီတိ၊ ကား။ သံခါဒတိ၊ ခဲစားသနည်း။
အသနိ ဝိစက္ကန္တိ၊ ကား။ ဝိစက္ကသဏ္ဌာနာ၊ ပြန့်ကျယ်သော စက်ဝန်းသဏ္ဌာန်ရှိသော။ အသနိယေဝ၊ မိုးကြိုးစက်ပင်တည်း။
ဣဒံ ( အတ္ထဇာတံ)၊ ဤအနက် သဘောသည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်။ ဝါ၊ ဆိုလိုသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (ကိံ၊ အဘယ် အနက်သဘောသည်။ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ နည်း။) အသနိဝိစက္ကံ၊ ပြန့်ကျယ်သော စက်ဝန်းသဏ္ဌာန်ရှိသေဋဘမိုးကြိုးတည်းဟူသော။ ဣမဿ၊ ဤရဟန်း၏။ ဒန္တကူဋံ၊ သံတူသဖွယ်ဖြစ်သော သွားသည်။ မူလဗီဇာဒီသု၊ အမြစ်မျိုး အစရှိသော မျိုးတို့တွင်။ ကိဥ္စိ၊ တစုံတရာသော မျိုးကို။ န သံ ဘုဥ္ဇတိ၊ မစားသည်မှာ။ န၊ မဟုတ်။ ( သံဘုဥ္ဇတိဧဝ၊ စားသည်သာ။)
အထ စ ပန၊ ထို့သို့စားပါလျက်လည်း။ နံ၊ ထိုသူ့ကို။ သမဏပ္ပဝါဒေန ရဟန်းဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြင့်။ သမဏောတိ၊ ဟူ၍။ သဥ္ဇာနန္တိ၊ သိကြကုန်၏။ [ သမဏပ္ပဝါဒေန၌ ပါဌသေသထည့်ဖို့ရာပြ၏။ အဓိပ္ပါယ်ကို ပါဋ္ဌိတော်နှင့်စပ်ပြည့်ပါ။] ဣတိ၊ ဤ အနက်သဘောသည်။ ဝါ၊ ကို။ ( ဝုတ္တံဟောတိ)။
ဧဝံ၊ သို့။ အပဿဒေတိ၊ ကြိမ်းမောင်း၏။ အဝက္ခိပတိ၊ အောက်သို့ပစ်ချ၏။ (အထင်သေး၏)။
ဣဒံ၊ ဤပါဠိတော် စကားသည် ။ တိတ္ထိယ ဝသေန၊ တိတ္ထိတို့နှင့်စပ်သဖြင့်။ အာဂဟံ၊ လာပြီ။ ပန၊ ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤ ပါဠိတော်စကား၌။
ဘိက္ခုဝသေန၊ ရဟန်းတို့နှင့် စပ်သဖြင့်။ အယံ၊ ဤ ဆိုလတံ့ကား။ ယောဇနာ၊ အနက် အဓိပ္ပါယ်ကိုယှဉ်စေခြင်းတည်း။
ကောဓနော ဟောတိ ဥပနာဟီတိ၊ ကား။ ကုဇ္စ◌ျနလက္ခဏေန၊ အမျက်ထွက်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ ကောဓေန၊ ကောဓနှင့်လည်းကောင်း။ ဝေရအပ္ပဋိနိဿဂ္ဂလက္ခဏေန၊ ရန်ကိုမစွန့်လွှတ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ ဥပနာဟေန စ၊ ဥပနာမာနှင့် လည်းကောင်း။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်။ (ဟောတိ)။
မက္ခီ ဟောတိ ပဠာသီတိ၊ ကား။ ပရဂုဏမက္ခနလက္ခဏေန၊ သူတပါး၏ဂုဏ်ကို ချေဖျက်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော။ မက္ခေန၊ နှင့်လည်းကောင်း။ ယုဂဂ္ဂါဟ လက္ခဏေန၊ အစုံယူခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ (ယှဥ◌်ပြိုင်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော)။ ပဠာသေနစ၊ နှင့်လည်းကောင်း။ သမန္နာဂတော (ဟောတိ)။
ဣဿုကီ ဟောတိ မစ္ဆရီတိ၊ ကား။ ပရသက္ကာရာဒီသု၊ သူတပါးတို့၏ သက္ကာရ အစရှိသည်တို့၌။ ဥသူယနလက္ခဏာယ၊ ငြူစူခြင်းလက္ခဏာရှိသော။ ဣဿာယ၊ နှင့်လည်းကောင်း။ အာဝါသ ကုလ လာဘဝဏ္ဏ ဓမ္မေသု၊ နေရာ အမျိုး, လာဘ်, အဆင်း, ဂုဏ်သတင်း ပရိယတ်တရားတို့၌။ [ဝဏ္ဏအရ ခန္ဓာကိုယ် အဆင်းနှင့် ဂုဏ်သတင်း ၂ မျိုးရ၏။] မစ္ဆရာယနလက္ခဏေန၊ ဝန်တိုခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ ပဥ္စဝိဓမစ္ဆေရေနစ၊ ငါးပါး အပြားရှိသော မစ္ဆေရနှင့် လည်းကောင်း။ သမန္နာဂတော၊ သည်။ ဟောတိ။
သဌော ဟောတိ မာယာဝီတိ၊ ကား။ ကေရာဋိကလက္ခဏေန၊ ကောက်ကျစ် စဥ◌်းလဲသူ၏အဖြစ်ဟူသော လက္ခဏာရှိသော။ သာဌေယေန၊ နှင့်လည်းကောင်း။ ကတပ္ပဋိစ္ဆာဒနလက္ခဏာယ၊ ပြုအပ်ပြီးသောအပြစ်ကို ဖုံးလွှမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ မာယာယစ၊ နှင့်လည်းကောင်း။ သမန္နာဂတော ဟောတိ။ [ဝစနတ္ထကို ဋီကာ၌ရှူ။]
ထဒ္ဓေါ ဟောတိ အတိမာနီက၊ ကား။ နိဿိနေဟ နိက္ကရုဏ ထဒ္ဓ လက္ခဏေန၊ ချစ်းခြင်းမေတ္တာ မရှိသူ၏အဖြစ်, ကရုဏာမရှိသူ၏အဖြစ် ဟူသော ခက်ထန်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော။ ထမ္ဘေန၊ နှင့်လည်းကောင်း။ အတိက္ကမိတွာ၊ ရှိသည့်ဂုဏ်ထက် လွန်တက်၍။ မညနလက္ခဏေန၊ မှတ်ထင်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ အတိမာနေနစ၊ လွန်ကဲသောမာနနှင့်လည်းကောင်း။သမန္နာဂတော ဟောတိ။ [ဝိဂ္ဂဟကို ဋီကာ၌ရှု။ အတိမာနီ၌ ဋီကာအလို မိမိနှင့် ဂုဏ်အားဖြင့်တန်းတူသူ, သို့မဟုတ် သာလွန်သူကို မိမိကျော်လွန်၍ သူတို့ကိုအောက်ချလျက် သိသူ ဟု ဖွင့်၏။ အဓိပ္ပါယ်မှာ အတူတူပင်တည်း။]
ပါပိစ္ဆော ဟောတီတိ၊ ကား။ အသန္တသမ္ဘာဝနပတ္ထနလက္ခဏာယ၊ ထင်ရှားမရှိသော ဂုဏ်ဖြင့် ချီးမွမ်းခြင်းကို တောင်းတခြင်းလက္ခဏာရှိသော။ ပါပိစ္ဆတာယ၊ ယုတ်မာသော အလိုရှိသူ၏ အဖြစ်နှင့်။ သမန္နာဂတော ဟောတိ။ [ပါပါ+ ဣစ္ဆာ+ ယဿဟုပြု။]

ပရိသုဒ္ဓ ပပဋိကပ္ပတ္တကထာဝဏ္ဏနာ အဖွင့်

ဣဓ နိဂြောဓ တပဿီတိ၊ ဟူ၍။ ဧဝံ၊ ဤ မိန့်တော်မူအပ်ပြီးသော စကားအစဥ◌်၌။ [ပါဠိတော်ပုဒ်စဥ◌် ၅၈ မှ ၆၃ အထိ စကားတော်များကို ရည်ရွယ်သည်။] ဘဂဝါ၊ သည်။ အညတိတ္ထယေဟိ၊ သာသနာတော် အယူရှိသူတို့မှ အခြားသော တိတ္ထိတို့သည်။ (တနည်း) အညတိတ္ထိယေတိ၊ သာသနာတော် အယူမှ တပါးသော အယူရှိသူတို့သည်။ ဂဟိတလဒ္ဓိံ၊ ယူအပ်သောအယူသည်လည်းကောင်း။ တေသံ၊ ထို တိတ္ထိတို့၏။ ဝါ၊ တို့သည်။ ရက္ခိတံ၊ စောင့်ရှောက်အပ်သော။ တပံ၊ အကျင့်သည်လည်းကောင်း။ သဗ္ဗမေဝ၊ အလုံးစုံသည်ပင်။ သံကိလိဋ္ဌံ၊ ညစ်နွမ်း၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဥပက္ကိလေသပါဠိံ၊ ဥပက္ကိလေသပါဠိကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြတော်မူပြီး၍။ ဣဒါနိ၊ ၌။ ပရိသုဒ္ဓပါဠိဒဿနတ္ထံ၊ ပရိသုဒ္ဓပါဠိကို ပြတော်မူခြင်းငှါ။ ဒေသနံ၊ ကို။ အာရဘန္တော၊ အားထုတ်တော်မူလိုသည်။ (ဟုတွာ)။ ဣဓ နိဂြောဓာတိအာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထို ဣဓနိဂြောဓ အစရှိသောစကားရပ်၌။ န အတ္တမနောတိ အာဒီနိ၊ န အတ္တမနော အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို။ ဝုတ္တဝိပက္ခဝသေနေဝ၊ ဖွင့်ဆိုအပ်ပြီးသောအနက်၏ ဆန့်ကျင်ဖက်၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင်။ [ဝုတ္တဿ အတ္ထဿ ပဋိပက္ခဝသေန၊ ဋီ။] ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်၏။ စ၊ ဆက်။
သဗ္ဗဝါရေသု၊ အလုံးစုံသော ဝါရတို့၌။ လူခတပဿိနောစဝ၊ လူခတပဿီပုဂ္ဂုါလ်၏လည်းကောင်း။ ဓုတင်္ဂဓရဿစ၊ ဓုတင်ဆောင် ရှင်ရဟန်း၏ လည်းကောင်း။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ယောဇနာ၊ အဓိပ္ပါယ်ကို ယှဥ◌်စေခြင်းကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏ ။
ဧဝံ သော တသ္မိံ ဌာနေ ပရိသုဒ္ဓေါ ဟောတီဘိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ ဤ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။ သော၊ ထို တပဿီပုဂ္ဂိုလ်သည်။ န အတ္တမနတာ န မရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပ ဘာဝသင်္ခါတေန၊ အတ္တမနမဟုတ်သည်၏အဖြစ်,ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပမဟုတ်သည်၏ အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော။ တေန ကာရဏေန၊ ထိုအကြောင်းကြောင့်။ ပရိသုဒ္ဓေါ၊ ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သည်။ နိရုပက္ကိလေသာ၊ ဥပက္ကိလေသ မရှိသည်. ဟောတိ၊ ၏ ။ [ပါဠိတော်ဝယ် "ဧဝံ သော တသ္မိံ ဌာနေ" ဟု ရှိ၏ ။ တသ္မိံဌာနေကို "တေန ကာရဏေန" ဟု ဖွင့်သောကြောင့် သ္မိံ ဝိဘတ် နိမိတ်အနက်၌ သက်သည် ဟုလာည်းကောင်း, ဌာနသဒ္ဒါ ကာရဏအနက်ဟောသည်ဟုလည်းကောင်း မှတ်ပါ။] ဥတ္တရိ၊ အထက်၌။ ဝါယမမာနော၊ ဘာဝနာ အလုပ် အား ထုတ်လသော်။ ကမဋ္ဌာနသုဒ္ဓိကော၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်း ရှိသည်။ ဟုတွာ။ အရဟတ္တံ၊ သို့ ။ ပါပုဏာတိ၊ ရောက်နိုင်၏။
ဣမိနာ နယေန၊ ဤ ဆိုအပ် ပြီးသောနည်းဖြင့်။ သဗ္ဗဝါရေသု၊ အလုံးစုံသောဝါရတို့၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိ တဗ္ဗော၊ ၏ ။
အဒ္ဓေါ ခေါဘန္တေတိ၊ အဒ္ဓါခေါဘန္တေ အစရှိသောပါဌ်ဖြင့်။ (အနုဇာတိ ၌စပ်)။ ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။ ဧဝံ သန္တေ၊ ဤသို့ ဖြစ်လသော်။ (ဣဓနိဂြောဓ။ ပေ။ တေန တပသာ န အတ္တမနော ဟောတိ အစရှိသည်ဖြင့် မိန့်တော်မူအပ်သည့်အတိုင်း ဖြစ်လသော်။) ဧကံသေနေဝ၊ စင်စစ်ဧကန် အမှန်အားဖြင့်သာလျှင်။ ဝီရိယေန၊ ဖြင့်။ ပါပဇိဂုစ္ဆနဝါဒေါ၊ မကောင်းမှုမှ စက်ဆုပ်ကြောင်း ဝါဒသည်။ ပရိသုဒ္ဓေါ၊ ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဣတိ၊ သို့။ အနုဇာနတိ၊ ခွင့်ပြု၏။ [တံကိံ မညသိ နိဂြောဓ စသော မြတ်စွာဘုရား၏ အမေးကို ခွင့်ပြုသည်၊ ဟူလိူ။ ] စ၊ ဆက်။ ဣတော၊ ဤမိန့်တော်မူအပ်ပြီးသောနည်းထက်။ ပရံ၊ အလွန်။ အဂ္ဂဘာဝံဝါ၊ တပေါဇိဂုစ္ဆ အကျင့်၏ မြတ်သည်၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း. သာရဘာဝံဝါ၊ တပေါဇိဂုစ္ဆ အကျင့်၏ အနှစ်၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။ အဇာနန္တော၊ မသိသည်။ (ဟုတွာ) အဂ္ဂပ္ပတ္တာ သာရပ္ပတ္တာစာတိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ပြီ။ [နိဂြောဓပရိဗ္ဗိုဇ်က အပိုထည့် လျှောက်သည်၊ ဟူလို။]
အထ၊ လျှောက်ထားပြီးရာ ထိုတခါ၌။ အဿ၊ ထို နိဂြောဓ ပရိဗ္ဗိုဇ်အား။ (အာဟ၌စပ်)။ ဘဂဝါ၊ သည်။ သာရပ္ပတ္တဘာဝံ၊ အနှစ်သို့ ရောက်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ပဋိသေဓေန္တော၊ တားမြစ်တော်မူလိုသည်။ (ဟုတွာ)။ န ခေါ နိဂြောဓာတိ အာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။
ပပ္ပဋိကပ္ပတ္တာ ဟောတီတိ၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ သာရဝတော၊ အနှစ်ရှိသော။ ရုက္ခဿ၊ သစ်ပင်၏ ။ သာရံ၊ အနှစ်ကိုလည်းကောင်း။ ဖေဂ္ဂုံ၊ အကာကိုလည်းကောင်း။ တစဥ္စ၊ အခွံကိုလည်းကောင်း။ အတက္ကမ္မ၊ ကျော်လွန်၍။ ဗဟိပပဋိကသဒိသာ၊ အပြင် အခွံနှင့် တူသည်။ (အပွေးနှင့်တူသည်)။ ဟောတိ။ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေတိ၊ ၏ ။ [ပပဋိကာ သဒ္ဒါသည် အပွေး အနက်ဟောတည်း။ "ပပဋိကာ၊ အပွေး အဖြစ်သို့ရောက်" ဟူရာ၌ "အပွေးနှင့်တူသည်" ဟု ဆိုလိုသည်။]

ရိသုဒ္ဓ ပပဋိကပ္ပတ္တကထာ အဖွင့်

အဂ္ဂံ ပါပေတူတိ၊ ကား။ ဒေသနာဝသေန၊ ဒေသနာတော်၏ အစွမ်းဖြင့်။ အဂ္ဂံ၊ အမြတ်သို့။ ပါပေတွာ၊ ရောက်စေ၍။ ဒေသေသု၊ ဟောတော်မူပါ။ သာရံ၊ အနှစ်သို့။ ပါပေတွာ၊ ရောက်စေ၍။ ဒေသေသု၊ ပါ။ ဣတိ၊ သို့။ ဒသဗလံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ယာစတိ၊ တောင်းပန်၏ ။
စာတုယာမသံဝရ သံတုတောတိ၊ ကား။ စတုဗ္ဗိဓေန၊ လေးပါးအပြားရှိသော။ သံဝရေန၊ သံဝရဖြင့်။ ပိတိတော၊ ပိတ်ဆို့အပ်သော ဒွါရသည်။ ( ဟောတိ ၌စပ်)။
နပါဏံ အတိပါတေတီတိ၊ ကား။ ပါဏံ၊ သတ္တဝါကို။ န ဟနတိ၊ မသတ်။
န ဘဋဝိတ မာသီသတီတိ ( ဧတ္ထ)၊ ၌။ ဘာဝိတံ နာမ၊ ဘာဝိတမည်သည်။ တေသံ၊ ထို တိတ္ထတို့၏။ သညာယ၊ အမှတ်အားဖြင့်။ ပဥ္စ၊ ကုန်သော။ ကာမဂုဏာ၊ တို့တည်း။ တေ၊ ထို ကာမဂုဏ်တို့ကို။ န အာသီသတိ၊ မတောင်းတ။ နသေဝတိ၊ မမှီဝဲ။ ဣတိ အတ္ထော။ဓာတုယာမသံဝရသံဝုတော။ ။ ယမနံ ယာမော။ (ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ ယမုဓာတ်+ ဏ ပစ္စည်း။) စတုဗ္ဗိဓောမော။ ( သွတ္ထ၌ဏ ပစ္စည်း။) သံဝရဏံ သံဝရော။ စတုယာဧဝ စာတုယာမောဧဝ+ သံဝရော စာတု ယာမသံဝရော၊ လေးမျိုး အပြားရှိသော ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဟူသော သံဝရ။ စတုယာမမသံဝရေန+ သံဝုတော ဟု ဆက် ။ စတူဗ္ဗိသေရုပ်ကိုပါဠိတော်၌ ကြည့်ပါ။ ဘာဝိတံ။ ။ တိတ္တိတို့အတွက် ကာမဂုဏ် ငါးပါးကို” ဘာဝိတ” ဟူသေဋ အခေ့ါအဝေါ် တမျိုးဖြင့် သုံးစွဒထားသညါ။ “လောဘစိတ္တေန ဘာဝီယတေတိ ဘာဝီတံ” ဟုပြု။ ကာမဂုဏ်တို့ကိူ အာရုံပြုလျှင် များသောအားဖြင့် လောဘစိတ်ဖြင့် အာရုံပြု၏။ ထိုကြောင့်” လောဘစိန်ဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သောအာရုံ” ဟု သူတို့က ဆိုလိုကြသည်။
အဒုံစဿ ဟောတီတိ၊ ကား။ ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ ဝုစ္စမာနံ၊ ဆိုအပ်လတံ့သေဋ။ ( ပါဠိတော် ၌ ဆိုအပါလတံ့သော)။ သော အဘိဟရတီတထ အာဒိလက္ခဏံ၊ သော အဘိဟရတိ အစရှိသော လက္ခဏာရှိသော။ အဿ၊ ထို တပဿီပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဧတဥ္စ၊ ဤ အကျင့်သည်လည်း။ ( ဤ အဆင့်ဆင့်တိုးပွါးအောင် ဆောင်ခြင်း, ယုတ်ညံ့သော လူ့အဖြစ် အကျိုးငှါ မလည်ခြင်းသည်လည်း။ ( ဟောတိ)။ [ အဒုံ၌ ဣမသဒ္ဒါသည် ဝုစ္စမာနာပေက္ခတည်း။ “အဒုံစ၊ ဤ ဆိုအပ်လတံ့သော အကျင့်သည်လည်း “ ဟုပါဠိတော်၌ ပေး။]
တပဿိတာယာတိ၊ ကား။ တပဿိ ဘာဝေန၊ တပဿီ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဟောတိ။
တတ္တ၊ ထို “ သေဋ အဘိဟရတိ” အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။ သော အဘိဟရတီတိ= ကား။ သော၊ ထို တပဿီပုဂ္ဂိုလ်သည် ။ တံသီလံ၊ ထို စာတုယာမ သံဝရ သီလကို။ အဘိဟရတိ၊ တိုးပွါးခြင်းသို့ဆောင်၏။ [ အဘိသဒ္ဒါ ဝုဒ္ဓိ အနက်ဟော ။] ဥပရူကရိ၊ အထက် အထက်၌။ ဝါ၊ အဆင့်ဆင့်။ ဝဎေ တိ၊ တိုးပွါးစေ၏။ မေ၊ ၏။
သီလံ၊ သည်။ ပရိပုဏ္ဏံ၊ ထက်ဝန်းကျင် ပြည့်စုံပြီ။ တပေါ၊ ကို။ အာရဒ္ဓေါ၊ အားထုတ်အပ်ပြီ။ ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော သီလ၏ ပြည့်စုံခြင်း, အကျင့်ကို အားထုတ်ခြင်းဖြင့်။ အလံ၊ တော်လောက်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့ ကြံ၍။ ဝီရိယံ၊ ကို။ နဝိဿဇ္ဇေသိ၊ မစွန့်လွတ်။
နောဟီနာယာဝတ္တတီတိ၊ ကား။ ဟီနာယ၊ နိမ့်ကျသော။ ဂီိဘာဝတ္ထာယ၊ လူ့အဖြစ် အကျိုးငှါ။ န အာဝတ္တတိ၊ ပြန်မလည်။
သီလတော၊ ထက်။ ဥတ္တရိသီလတော၊ ထက်။ ဥတ္တရိ၊ အလွန်။ ဝိသေသာဓိဂမတ္ထာယ၊ တရားထူးကို ရခြင်းအကျိုးငှါ။ [ ဈာန်မဂ်ဖိုလ် တရားများကို ရည်ရွယ်သည်။] ဝီရိယံ၊ ကို။ ကရောတိယေဝ၊ ပြုသည်သာ။ ဧဝံ၊ သို့။ ကရောန္တော၊ ပြုလိုသည်။ (ဟုတွာ)။ ဝါ၊ ပြုလိုသော။ သော၊ ထိုတပဿီပုဂ္ဂိုလိသည်။ ဝိ ဝိတ္တံ၊ လူတို့မှ့ ကင်းဆိတ်သော။ သေနာသနံကျောင်း အိပ်ရာ နေရာသို့။ ဘဇဘိ၊ ကပ်ဝင်၏
အရညန္တိ အာဒီနိ၊ အရညံ အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို။ သာမညဖလေ၊ သာမည ဖလသုတ်၌။ ဝိတ္ထာရိတာနေဝ၊ ချဲ့ဖွင့်အပ်ပြီ ကုန်သည်သာ။
မေတ္တာသဟဂတေနာတိ အာဒီနိ၊ အစရှိသောအုဒ်တို့ကို။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ၊ ၌။ ဝဏ္ဏိတာနိ၊ ဖွင့်အပ်ကုန်ပြီ။

တစပ္ပတ္တာတိ၊ ကား။ ပပဋိကတော၊ အပွေးမှ။ အဗ္ဘန္တရံ၊ အတွင်းဖြစ်သော။ ( အတွင်းကျသော)။ တစံ၊ အခွံသို့။ ပတ္တာ၊ ရောက်သည်။ ( ဟောတိ ၌ စပ်)။ [ အခွံသို့ရောက်၊ ဟူရာ၌” အခွံနှင့် တူသည်” ဟုဆိုလိုသည်။ ``

ဟီနာယ။ ။ “ဟီနာယ၊ နိမ့်ကျသော အဖြစ်” ဟူသည် လူအဖြစ်တည်း။ မှန်၏၊ သီလစသေဋ ဂုဏ်အထူးနှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း, လောဘ ဒေါသ မောဟစသော ကိလေသာအပြစ်မှ ကင်းခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း, ရဟန်းကို စကြာဝတေးမင်းကလည်း ရှိခိုးမှု စသည်ကို ပြုရ၏။ ထိုကြောင့် ရဟန်းအဖြစ်သည် လူ့အဖြစ်ထက် မြတ်၏။ထို နှစ်မျိုးသောအကြောင်းမှ ကင်းခြင်းကြောင့် လူ့အဖြစ်သည် ရဟန်းအဖြစ်ထက် နိမ့်ကျသည်။ ``

ဖေဂ္ဂုပ္ပတ္တာတိ၊ ကား။ တစတော၊ အခွံမှ။ အဗ္ဘန္တရံ၊ သော။ ဖေဂ္ဂုံ၊ အကာသို့။ ပတ္တာ၊ ရောက်သည်။ ( ဟောတိ၌စပ်။) ဖေဂ္ဂုသဒိသာ၊ အကာနှင့်တူသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိအတ္ထော၊ နက်။
ဧတ္တာဝတာခေါ။ ပေ။ သာရပ္ပတ္တာစာတိ ဣဒံ၊ ဤ စကားတော်ကို။ ဘဂဝါ၊ သည်။ တိတ္ထိယာနံ၊ တို့၏။ ဝသေန၊ အယူနှင့် စပ်သဖြင့်။ အာဟ၊ ပြီ။ ဟိ၊ မှန်။ ( တနည်း ) ဟိ ( ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
တိတ္ထိယာနံ၊ တို့၏။ လာဘသက္ကရော၊ ပစ္စည်းလေးပါးဟူသော ဝိျသသလာဘ်, အထူးတလည် ပြုအပ်သော ပစ္စည်းလေး ပစ္စည်းလေးပါး ဟူသော ဝိသေသလာဘ်သည်။ ရုက္ခဿ၊ ၏။ သာခါပလာသသဒိသော၊ အခက် အရွယ်နှင့်တူ၏။
ပဥ္စသီလမတ္တကံ၊ ငါးပါးသီလမျှသည်။ ပပဋိကသဒိသံ၊ အပွေးနှင့်တူ၏။
အဋ္ဌသမာပတ္ထိမတ္တံ၊ ရှစ်ပါးသောသမာပတ်မျှ သည်။ တစသဒိသံ၊ အခွံနှင့်တူ၏။
ပုဗ္ဗေ နိဝါဘဉာဏာဝသာမာ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ် အဆုံးရှိကုန်သော။ အဘိညာ၊ အဘိညာဉ်တို့သည်။ ဖေဂ္ဂုသဒိသာ၊ အကာနှင် တူကုန်၏။ ပန၊ ကား။
ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဉ်ကို။ ဧတေ၊ ဤ တိတ္ထိတို့သည်။ အရဟတ္ထန္တိ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဟူ၍။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဝိစရန္တိ၊ လှည့်လည်ကြကုန်၏။
တေန၊ ကြောင့်။ နေသံ၊ ထိုတိတ္ထိတို့၏အတွက်။ တံ၊ ထို ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဉ်သည်+ ရုက္ခဿ= ၏။ သာရသဒိသံ၊ အနှစ်နှင့်တူ၏။
သာသနေ၊ ၌။ လာဘသက္ကာရော၊ သည်။ သာခါပလာသသဒိသော၊ ၏
သီလသမ္ပဒါ၊ စတုပါရီသုဒါသီလ၏ ပြည့်စုံခြင်းသည်။ ပပဋိကသဒိသော၊ ၏။
စျာနသမာပတ္တိယော၊ စျာန်သမာပတ်တို့သည်။ တစ တဒိဿ၊ ကုန်၏။
လောက်ယာဘိညာ၊ လောကီ အဘိညာဉ်သည်။ ဖေဂ္ဂုသဒ်သာ၊ ၏။
မဂ္ဂဖလံ၊ သည်။ သာရော၊ အနှစ်တည်း။
ဣတိ၊ သို့။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ အတ္တနော၊ ၏။ သာသနံ၊ သာသနာတော်ကို။ ဩနတ ဝိနတ ဖလဘာရ ဘရိတရုက္ခူပမာယ၊ အောက်သို့ညွတ်ကုန်, အထူးထူး အပြားအပြား ညွတ်ကုန်သော အသီးတည်း ဟူသော ဝန်တိုဖြင့်ပြည့်သော သစ်ပင်ဟူသော ဥပမာဖြင့်။ ဥပမိတံ နှိုင်းယှဉ်တော်မူအပ်ပြီ။အဂ္ဂသာရပတ္တိတော။ ။ စာအုပ်တို့၌ “ တစသာရ သမ္ပတ္တိတော” ဟုလည်းကောင်း “ တစသာရပတ္တိတော” ဟုလည်းကောင်း တွေ့ရ၏။ ပါဠိတော်၌ နိဂြောဓပရိဗ္ဗိုဇိ၏ “တပေါဇိဂုစ္ဆာယ အဂ္ဂညေဝ ပါပေတု သာရညေဝ ပါပေတု” ဟုလျှောက်ထား တောင်းပန်ချက်အရ အဂ္ဂပတ္ထဖြစ်သော တပေါဇိဂုစ္ဆာ အကျင့်ကို ဟောတော်မူပြီ၍, ငါဘုရား၏ သာသနာတော်သည် ထိုအဂ္ဂပတ္တ သာရပတ္တ တပေါဇိဂုစ္ဆာ အကျင့်ထက် ဥတ္တရိတရ ပဏီတတရ ဖြစ်သည်ဟု ပြတော်မူလိုသည့်အတွက် “ဩတိ ခေါ တံ နိဂြောဓဌာနံ ဥတ္တရိတရဥ္စ ပဏီတတရဥ္စ” အစရှိသော ဒေသနာတော်ကို မိန့်တော်မူသည်။ ( ပါဠိတော်ကြည့်ပါ)။ ထို ပါဠိတော်၌ ဥတ္တရိတရဥ္စ ပဏီတတရဥ္စတို့၏ အပါဒါန်က်ု ပြလိုသောကြောင့် “တတော” စသည်ကို ဆိုရကား “အဂ္ဂသာရ ပတ္တိတော” ဟုသာရှိသင့်သည်။ အနဿာမ။ ။ အနဿာမ၌ အသဓာတ်+ ဧယျာမဝိဘတ်ဖြင့် “အဿာမ” ဟုဖြစ်၏။ ရုပ်ပြီပုံကို ရူအဍပသိဒ္ဓန၌ ကြည့်ပါ။ “န” ကား ပဋိသေဓနိပါတ်တည်း။ “န” ကို “အန်” ပြု။ “ အနဿာမ၊ မဖြစ်နိုင်တော့ကုန်” ဟုပေး။ ဆရာနှင့်တကွ ငါတို့အားလုံးရဟန်းဂေါတမ ဟောပြအပ်သော စင်ကြယ်သော အစေလကကျင့်ဝတ်များ၌ မဖြစ်နိုင်ကြ, မကျင့်နိုင်ကြ= ဟူလို။ တနည်း။ ။ အနဿာမ၌( အ) သည် အနက်မရှိသော နိပါတ်တည်း။ နသဓာတ်+ ဝတ္တမာန် မ ဝိဘတ်+ ဒိပါဒိယ ပစ္စည်းဖြင့် “ နဿာမ၊ ပျက်စီးကြရကုန်၏ “ ဟု ဆိုပါ= ဋီကား။
သော၊ ထို မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဒေသနာကုသလတာယ၊ ဒေသနာတော်၌ ကျွမ်းကျင်တော်မူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တတော တစသာရ ပတ္တိတော၊ ထိုတပေါဇိဂုစ္ဆာဝါဒ၏ အခွံအနှစ်သို့ ကောင်းစွာရောက်ခြင်းထက်။ မမ၊ ၏။ သာသနံ၊ သည်။ ဥတ္တရိတရဥ္စေဝ၊ သာ၍လည်း လွန်မြတ်၏။ ပဏီတတရဥ္စ၊ သာ၍လည်း မွန်မြတ်၏။ တံ၊ ထိုဥတ္တရိတရ ပဏီတတရဖြစ်သော သာသနာတော်ကို။ တုဝံ၊ သင်သည်။ ကဒါ၊ အဘယ်အခါ၌။ ဇာနိဿတိ၊ သိလိမ့်မည်နည်း။ ဣတိ၊ သို့။ အတ္တနော၊ ၏။ ဒေသနာယ၊ ၏။ ဝိသေသဘာဝံ၊ ထူးသောသဘော၏ အဖြစ်ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှါ။ ဣတ် ခေါ နိ ဂြောဓာတိ ဒေသနံ၊ အစရှိသော ဒေသနာတော်ကို။ အာရတိ၊ အားထုတ်တော်မူပြီ။
တေ ပရိဗ္ဗာဇကာတိ၊ ကား။ တဿ၊ ထို နိဂြောဓပရိဗ္ဗိုဇ်၏။ ပရိဝါရာ၊ အခြံအရံဖြစ်ကုန်သော။ တိံသ သတသင်္ချာ၊ သုံးထောင် အရေအတွက်ရှိကုန်သော။ [ သီဟိုဠ်မူ၌ “ တိသတသင်္ချာ” ဟူရှိ၏။ “ သုံးရာ အရေအတွက် ရှိကုန်သော “ ဟုပေးပါ။ ပါဠိတော်အစပုဒ်စဉ် (၄၉) ၌ “ တိံ သမတ္တေဟိ ပရိဗ္ဗာဇကသတေတိ” ဟုဆိုခဲ့သောကြောင့် ၃၀၀၀ ( သုံးထောင်) ဟုရှိသော မြန်မာမူက ကောင်းသည်။] တေ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ တို့သည်။ ( အဟေသုံ၌စပ်)။
ဧတ္ထ မယံ အနဿာမာတိ၊ ကား။ ဧတ္ထ အစေလကပါဠိအာဒီသု၊ ဤ အစေလကပါဠ် အစရှိသည်တို့၌။ ( အနဿာမ၌စပ်)။ ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ ( ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ)။
အမှာကံ၊ တို့၏။ ( တို့မှာ)။ အစေလကပါဠိ မတ္တမ္ပိ၊ အစေလကပ့ဠိမျှသညမလည်း။ (အစေလက ပါဠိ၌ လာသော အကျင့်မျှသည်လည်း )။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ပရိသုဒ္ဓပါဠ်မျှသာ်လည်း။ ( ပရိသုဒ္ဓပါဠ် လာသော အကျင့်မျှသည်လည်း)။ နတ္ထိ။
စာတုယာမထံဝရာဒီနိ၊ စာတုယာမထံဝရညအစရှိသည်တို့သည်)။ ကုတော၊ အဘယ်မှာ ရှိအံ့နည်း။ စာတုယာမသံဝရောပိ၊ သည်လည်း။နတ္ထိ။
အရညဝါသာဒီနိ၊ တော၌ နေခြင်း အစရှိသည်တို့သည်။ ကုတော၊ နည်း။ အရညဝါသောပိ၊ သည်လည်း။ နတ္ထီ။ နီဝရဏပ္ပဟာနာဒီနိ၊ နီဝရဏတို့ကိုပယ်ခြင်း အစရှိသည်တို့သည်။ ကုတော၊ အဘယ်မှာ ရှိအံ့နည်း။ နီဝရဏပ္ပဟာနမ္ပိ၊ သည်လည်း။ နတ္ထိ။
နီဝရဏပ္ပဟာနာဒီနိ၊ နီဝရဏတို့ကိုပယ်ခြင်း အစရှိသည်တို့သည်။ ကုတော၊ အဘယ်မှာ ရှိအံ့နည်း။ နီဝရဏပ္ပဟာနမ္ပိ၊ သည်လည်း။ နတ္ထိ။
ဗြဟ္မဝိဟာရာဒီနိ၊ ဗြဟ္မဝိဟာရတရား အစရှိသည်တို့သည်။ ကုတော၊ နည်း။ ဗြဟ္မဝိဟာရမတ္တမ္ပိ၊ မျှသည်လည်း။ နတ္တိ။
ပုဗ္ဗေနိဝါသာဒီနိ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ် အစရှ်သည်တို့သည်။ ကုတော၊ နည်း။ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ မတ္တမ္ပိ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်မျှ သည်လည်း။ နတ္ထိ။ အမှာကံ၊ တို့၏။ ( တ်ု့မှာ)။ ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်သည်။ ကုတော၊ နည်း။
ဧတ္ထ၊ ဤ အစေလကပါဠိ အစရှိသည်တ်ု့၌။ သအာစရိယကာ၊ ဆရာနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော။ မယံ၊ ငါတို့သည်။ နဋ္ဌာ၊ ပျက်စီးကြကုန်ပြီ။ ဣတိ ( ဝုတ္တံ ဟောတိ)။ [ အစေလကပါဠိ ဟူရာ၌ “ဣဓနိဂြေဋဓ အစေလကော ဟောတိ အစရှိသေဋ ပါဠိတော်ကို ရည်ရွယ်၍ဆိုသည်။] ဣတော ဘိယျော ဥတ္တရိတရန္တိ၊ ကား။
ဣတော ဒိဗ္ဗစက္ခု ဉာဏာဓိဂမတော၊ ဤ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ကို ရခြင်းထက်။ ဘိယျော၊ အလွန်။ အညံ့၊ အခြားသော။ ဥတ္တရိတရံ၊ အထူးအားဖြင့် လွန်ကဲသော။ ဝါ၊ သာလွန်သော။ ဝိသေသာဓိဂမံ တရားထူးကို ရခြင်းကို။ သုတိဝသေန၊ သုတိ၏ အစွမ်းအားဖြင့် လည်း။ ( ကြားရုံ မျှဖြင့်လည်း )။ နဇာနာမ၊ မသိကြရကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။

နိဂြောဓဿပဇ္ဈာယန၊ အဖွင့်။

အထ နိဂြောဓံ ပရိဗ္ဗာဇကန္တိ ( ဧတ္ထ)၊ ၌။ ( ဂုဠတ္ထံ ဥဒ္ဓရိတွာ ဒဿေမိ)။ [ စပ်ပုဒ်မရှိ၍ ထည့်သည်။] အဿ၊ ထိုသန္ဓာန သူကြွယ်၏။ ဧဝံ၊ ဤသို့သောအကြံသည်။ အဟောသိ ကိရ၊ ဖြစ်သကဲ့။ (ကိံ)။ ဣမေ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ တို့သည်။ ဣဒါနိ၊ ၌။ ဘဂဝတော၊ ၏။ ဘာသိတံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော တရားကို။ သူဿူသန္တိ၊ နာယူလိုကြကုန်၏။ ဣမိနာစ နိဂြောဓေန၊ ဤနိဂြောဓပရိဗ္ဗိုဇိသည်ကား။ ဘဂဝတော၊ ၏။ ပရမ္မုခါ၊ မျက်ကွယ်၌။ ကက္ခဠံ ကြမ်းတမ်းသော။ ဒုရာသဒဝစနံ၊ ခဲယဉ်းသဖြင့် ထိပါးအပ်သော စကားကို။ ( မဆိုထိုက်သော စကားကို)။ ဝုတ္တံ၊ ပြောဆိုအပ်ပြီ ။ ဣဒါနိ၊ ၌။ အယမ္ပိ၊ ဤ နိဂြောဓ ပရိဗ္ဗိူဇ်သည်လည်း။ သောတုကာမော၊ နာယူခြင်းငှါ အလိုရှိသူသည်။ ဇာတော၊ ဖြစ်ပြီ။ ဒါနိ၊ ယခုအခါသည်ကား။ မေ၊ ၏။ ဣမဿ၊ ဤ နိဂြောဓ ပရိဗ္ဗိုဇ်၏။ မာနဒ္ဓဇံ၊ မာနတည်း ဟူသော အလံကို။ နီပါတေတွာ၊ ကျစေ၍။ ဘဂဝတော၊ ၏။ သာသနံ၊ သာသနာတော်ကို။ ဥက္ခိပ်တုံ၊ ချီးမြှောက်ခြင်းငှါ။ ကာလော၊ အခါတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့အကြံဖြစ်သတဲ့။
အထ၊ အကြံဖြစ်ရာ ထိုအခါ၌။ နိဂြောဓံ၊ သော။ ပရိဗ္ဗာဇကံ၊ ကို။ ဧတံ၊ ကို။ အဝေါစ၊ ပြီ။ အဿ၊ ထို သန္ဓာနသူကြွယ်၏။
အပရမ္ပိ၊ အခြားသော အကြံသည်လည်း။ အဟောတိ။ ( ကိ)။ အယံ၊ ဤ အနိဂြောဓ ပရိဗ္ဗိုဇ်သည်။ မယိ၊ သည်။ အကထေန္တေ၊ မပြောလသော်။ သတ္တာရံ၊ ကို။ န ခမာပေဿတိ၊ သည်းခံစေလိမ့်မည်မဟုတ်။ ( တောင်းပန်လိမ့်မည်မဟုတ်)။ တံ၊ ထိုသည်းမခံစေခြင်းသည်။ ( ထိုမတောင်းပန်ခြင်းသည်)။ အဿ၊ ထိုန်ိဂြောဓ ပရိဗ္ဗိုဇ်၏။ အနာဂတေ၊ နောင်အခါ၌။ အဟိတာယ၊ စီးပွါးမဲ့အလိုငှါ။ ဒုက္ခာယ၊ ဆင်းရဲခြင်းငှါ။ သံဝတ္တိသာတိ၊ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ပန၊ အန္တယကား။ မယာ၊ သည်။ ကထိတေ၊ ပြောအပ်သော်။ ခမာပေဿတိ၊ သည်းခံစေလိမ့်မည်။ ( တောင်းပန်လိမ့်မည်)။ တံ၊ ထို သည်းခံစေခြင်းသည်။ ( တောင်းပန်ခြင်းသည်)။ အဿ၊ ထိုနိဂြောဓပရိဗ္ဗိုဇ်၏။ ဒီဃရတ္တံ၊ ရှည်စွာသော ညဉ့်နေ့ပတ်လုံး။ ဟိတာယ၊ စီးပွါးအလိုငှါ။ သုခါယ၊ ချမ်းသာခြင်းငှါ။ ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ဣတိ၊ ဤသို့ အကြံဖြစ်ပြီ။ [ စကားဖြင့် ပြစ်မှားမိလျှင် ပြစ်မှားမိသူအား တောင်းပန်က အပြစ်ကြေပျောက်နိုင်သည်။]
အထ၊ အကြံဖြစ်ရာ ထိုအခါ၌။ နိဂြောဓံ သော။ ပရိဗ္ဗာဇကံ၊ ကို။ ဧတံ၊ ကို။ အဝေါစ၊ ပြီ။
အပရိဿဝစရံ ပန နံ ကရောထာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ပနာတိ၊ ပနဟူသော သဒ္ဒါသည်။ နိပါတော၊ တည်း။ အထ၊ ၌။ နံ၊ ထို မြတ်စွာဘုရားကို။ အပရိသာဝစရံ၊ ပရိတ်သတ်သို့ မသက်ဝင်နိုင်သည်ကို။ ဝါ၊ ပရိတ်သတ်သို့ မဝင်ဝံ့အောင်။ ကရောထ၊ ပြုပါကုန်။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
အပရိသာဝစရေတန္တိပိ၊ ဟူ၍လည်း။ ပါဌော၊ ပါဠိတောိ ပါဠ်သည်။ (အတ္ထိ)။ ဧတံ၊ ဤ မြတ်စွာဘုရားကို။ အပရိသာဝစရံ ဝါ၊ ပရိသတ်သို့မသက်ဝင်နိုင်သည်ကိုလည်း။ က​ရောထ၊ ပြုပါကုန်။ ဂါကာဏာဒီနံ၊ ကာဏ်းသောနွား အစရှိသည်တို့တွင်။ အညတရံ ဝါ၊ တမျိုးမျိုးကို သော်လည်း။ (ကရောထ)။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဂေါကာဏန္တိ ဧတ္ထာပိ၊ ၌လည်း။ ပရိယန္တစာရိနံ၊ အစွန်းအဖျားကျသော အရပ်၌ လှည့်လည်သွားလာလေ့ရှိသော။ ဂေါကာဏံ၊ ကာဏ်းသော နွားမကို။ ဣတိ အတ္ထော။ [ စာအုပ်တို့၌ ပရိယန္တစာရိနိံ ဝိယ ဟု ဝိယ ပါနေသည်။ ရှေးနိဿယ၌ မပါ။ ပါဠိတော်၌ လည်းမရှိပါ။]
တုဏီှဘူတောတိ၊ ကား။ တုဏှီဘာဝံ၊ ဆိတ်ဆိတ်၏ အဖြစ်သို့။ ဥပဂတော၊ ကပ်ရောက်၏။
မင်္ကုဘူတောတိ၊ ကား။ နိတ္တေဇတံ၊ အရှိန်အဝါ မရှိသူ၏ အဖြစ်သို့။ အာပန္နော၊ ရောက်၏။
ပတ္တက္ခန္ဓောတိ၊ ကား။ ဩနတဂီဝေါ၊ အောက်သို့ ညွတ်သော လည်ဂုတ်ရှိ၏။
အဓောမုခေါတိ၊ ကား။ ဟေဋ္ဌာမုခေါ၊ အောက်၌ မျက်နှာရှိ၏။ ( ခေါင်းငိုက်စိုက်ကျသည်၊ ဟူလို။)
ဗုဒ္ဓေါသော ဘဂဝါ ဗောဓာယာတိ၊ ကား။ သယံ၊ ကိုယ်တော်တိုင်။ ဗုဒ္ဓေါ၊ သစ္စာလေးပါးတရားကနု သိတော်မူပြီးသည်။ ( ဟုတွာ)။ သတ္တာနမ္ပိ၊ တို့အားလည်း။ ( ဒေသေတိ၌ စပ်)။ စတုသစ္စ ဗောဓတ္ထာယ၊ သစ္စာလေးပါးကိုသိခြင်း အကျိုးငှါ။ ဓမ္မံ ဒေသေတိ။ [ မိမိ၏ ဘုရားဖြစ်ကြောင်း ကြွေးကြော်လို၍ဟောတော်မူသည် မဟုတ်၊ ဟု ဆိုလိုသည်။]
ဒန္တောတိ၊ ကာ။ စက္ခုတောပိ၊ စက္ခုဒွါရ၌လည်း။ ဒန္တော၊ ဆုံးမတော်မူအပ်ပြီးသည်။ (ယဥ်ကျေးတော်မူပြီးသည်) ပေ။ မနတော ပိ၊ မနောဒွါရ၌လည်း။ ဒန္တော၊ သည်။ (ဟုတွာ ဒေသေတိ ၌စပ်)။
ဒမထာယာတိ၊ ကား။ အညေသမ္ပိ၊ အခြားသော သတ္တဝါတို့၏လည်း။ ဒမနတ္ထာယ ဧဝ၊ စက္ခုစသား ခြောက်ပါးသောဒွါရတို့၌ ဆုံးမခြင်း အကျိုးငှါသာ။ ဝါ၊ ယဥ်ကျေးခြင်း အကျိုးငှါသာ။ (ဒေသေတ်၌စပ်) ဝါဒတ္ထာယ၊ ဝါဒ ပြိုင်ခြင်းအကျိုးငှါ။ န (ဒေသေတိ)၊ ဟောတော်မူသည်မဟုတ်။
သန္တောတိ၊ ကား။ ရာဂသန္ထတာယ၊ ရာဂမှ အေးငြိမ်းသူ၏အဖြစ်ဖြင့်။ သန္တော၊ အေးငြိမ်းတော်မူပြီးသည်။ ဝါ၊ ငြိမ်းသက်တော်မူပြီးသည်။ ရာဂ ဒေါသ မောဟ သန္တတာယ၊ ရာဂ ဒေါသ မောဟတို့မှ အေးငြိမ်းသူ၏အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ သဗ္ဗ အကုသလ သဗ္ဗာဘိသင်္ခါရ သန္တတာယ၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်, အလုံးစုံသော အဘ်ိသင်္ခါရတို့မှ အေးငြိမ်းသူ၏အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ သန္တော၊ အေးငြိမ်းတော်မူပြီးသည်။ ဝါ၊ ငြိမ်သက်တော်မူပြီးသည်။ (ဟုတွာ။ ဒေသေတိ ၌စပ်)။
သမထာယတိ၊ ကား။ မဟာဇနဿ၊ များစွာသောလူအပေါင်းအား။ ရာဂါဒိ သမနတ္ထာယ၊ ရာဂ အစရှိသော ကိလေသာတို့၏ အေးငြိမ်းခြင်းအကျိုးငှါ။ ဝါ၊ ငြိမ်းသက်ခြင်းအကျိုးငှါ။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ဒေသေတိ၊ ၏။ [မိမိတပည့်များ ဖြစ်စေ လိုသောကြောင့် ဟောတောမူသည်မဟုတ်၊ ဟူလို။]
တိဏ္ဏောတိ၊ ကား။ စတ္တာရော၊ လေးပါးကုန်သော။ သြဃေ၊ သြဃတို့ကို။ တိဏ္ဏော၊ ကူးမြောက်တော်မူပြီးသည်။ (ဟုတွာ)
တရဏာယာတိ၊ ကား။ မဟာဇဿ၊ အား။ သြဃနိတ္ထရဏတ္ထာယ၊ သြဃလေးအင် ရေအယဥ်မှ ကူးမြောက်ခြင်းအကျိုးငှါ။ (ဓမ္မံ ဒေသေတိ)။
ပရိနိဗ္ဗာနာယာတိ၊ ကား။ ကိလေသ ပရိနိဗ္ဗာနေန၊ ကိလေသာတို့၏ ငြိမ်းအေးခြင်းအားဖြင့်။
ပရိနိဗ္ဗုတော၊ ငြိမ်းအေးတော်မူပြီးသည်။ (ဟုတွာ) ပရိနိဗ္ဗာနာယာတိ၊ ကား။ မဟာဇနဿပိ၊ များစွာသောလူအပေါင်းအားလည်း။ သဗ္ဗကိလေသ ပရိနိဗ္ဗာနတ္ထာယ၊ အလုံးစုံသော ကိလေသာတို့၏ ငြိမ်းအေးခြင်းအကျိုးငှါ။ ဓမ္မံ ဒေသေတိ။

ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနာဒိဝဏ္ဏနာ အဖွင့်

အစ္စယောတိအာဒီနိ၊ အစ္စယော အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို သာမညဖလေ၊ ၌ ဝုတ္တာနိ၊ ဖွင့်ဆိုအပ်ကုန်ပြီ
ဥဇုဇာတိကောတိ၊ ကား။ ကာယဝင်္ကာဒီ ဝိရဟိတော၊ ကိုယ်၏ကောက်ခြင်း အစရှိသောအပြစ်မှ ကင်းသော။ ဥဇုသဘာ ဝေါ၊ ဖြောင့်မတ်သူ၏အဖြစ်ဟူသော သဘောရှိသော။ (ပုရိသော ၌စပ်)။
အဟမနုသာသာမီတိ၊ ကား။ အဟံ၊ သည်။ တာဒိတံ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှိအပ်သော။ ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ အနုသာသာမိ၊ သွန်သင် ဆုံးမတော်မူအံ့။ ဓမ္မံ၊ တရားကို။ အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား။ ဒေသေမိ၊ ဟောတော်မူအံ့။
သတ္တာဟန္တိ၊ ကား။ သတ္တဒိဝသာနိ၊ ခုနှစ်ရက်တို့ပတ်လုံး။ [ဘာဝေတွာ၊ ဆုံးမအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း မြတ်သောအကျင့်ကို မိမိ သန္တာန်၌ဖြစ်စေ၍။ (တနည်း) ပူရေတွာ၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ဖြည့်ကျင့်၍။ ဤသို့ ပါဌသေသထည့်၍ ပါဠိတော် "ဝိဟရိဿတိ" ၌ စပ်ပါ] ဣဒံ သဗ္ဗမ္ပိ၊ (ဧတု ဝိညူ ပုရိသောမှစ၍ ဝိဟရိဿတိ သတ္တာဟံတိုင်အောင်သာ) ဤ အလုံးစုံသော စကားကိုလည်း။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ဒန္ဓပညံ၊ နုံ့သော ပညာရှိသော။ ပုဂ္ဂလံ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်ရွယ်တော်မူ၍။ အာဟ၊ ပြီ။
အန္တေဝါသိကမျတာတိ၊ ကား။ အန္တေဝါသိကမျတာယ၊ အနီးနေတပည့်ကို လိုလားသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။(အာဟ၌စပ်) အမှေ= တို့ကို။ အန္တေဝါသိကေ၊ အနီးနေ တပည့်တို့ကို ။(တပည့်အဖြစ်ဖြင့်)။ ဣစ္ဆန္တော၊ လိုလားထည်။(ဟုတွာ)။
ဧဝ မာဟာတိ၊ ကား။ ဧတု ဝိညူ ပုရိသောတိ အာဒိံ၊ အစရှိသော စကားကို။ အာဟ၊ ပြီ ။ [အန္တေဝါသိံ + ကာမေတီတိ= အန္တေဝါသိကာမော ။ အန္တေဝါသိကမျံ ဧဝ = အန္တေဝါသိကမျတာ။ ထိုနောက် သ္မာဝိဘတ်ကို အာယပြု၍ ယ ကိုချေထားသည်။
ယော ဧဝ ဝေါ အာစရိယောတိ ကား။ ယောဧဝ၊ အုကင် သူသည်ပင် ။ တုမှာကံ၊ တို့၏။ ပကတိယာ၊ ပင်ကိုယ် အားဖြင့် ။ အာစရိယော၊ ဆရာတည်း [သင်တို့ရဲ့ ပင်ကိုယ် ဆရာသည်ပင် ဆရာဖြစ်ပါစေ ။ ငါက သင်တို့ကို တပည့် မလုပ်လိုပါ၊ ဟူလို။]
ဥဒ္ဒေသာ နော စာဝေတုကာမောတိ၊ ကား ။ အတ္တနော၊ ၏။ အနုသာသနိံ၊ အဆုံး အမကို။ ဂါဟာပေတွာ၊ ယူစေ၍ ။ အမှေ၊ တို့ကို ။ အမှာကံ၊ တို့၏ ။ ဥဒ္ဒေသတော၊ ကျမ်းဂန် ကိုသင်ယူခြင်းမှ။ ဝါ၊ သင်ယူအပ်သော ကျမ်းစာမှ ။ စာဝေတု ကာမော၊ ရွှေ့စေလိုသည် ။ (ရွှေ့ပြောင်းလိုသည်)။ (ဟုတွာ အာဟ၊ ၌စပ်)။ ["အမှေ" ဖြင့်ပါဠိတော်၌ " နော" သည် စာဝေတုကာမေ၌ စပ်ခိုက် "ကံ"ဟုလည်းကောင်း,"အမှာကံ"ဖြင့် "ဥဒ္ဒေသော " ၌စပ် သမ္ဗန်ဟု လည်းကောင်းပြသည်။
သော ဧဝ ဝေါ ဥဒ္ဒေသော ဟောတူတိယေ၊ ကား။ ယော၊ အကြင်အနာသည်။ တုမှာကံ၊ တို့၏။ ပကတိယာ၊ ပင်ကိုယ်အားဖြင့်။ ဥဒ္ဒေသော၊ ကျမ်းဂန်ကိုသင်ယူခြင်းသည်။ ဝါ၊ သင်ယူအပ်သော ကျမ်းစာတည်း။ သော၊ ထိုဥဒ္ဒေသသည်။ တုမှာကံ ယေဝ၊ သင်တို့၏သာလျှင်။ ဟောတူတိ၊ ကား။ ယော၊ အကြင်အရာသည်။ တုမှာကံ ယေဝ၊ သင်တို့၏သာလျှင် ။(ဥဒ္ဒေသော)။ ဟောတု၊ ဖြစ်စေ။ မယံ၊ တို့သည် ။ တုမှာကံ၊ သင်တို့၏။ ဥဒ္ဒေသေန ဖြင့်။ နအတ္တိကာ၊ အလိုမရှိကုန် ။ [တရားသဘော အစဉ်ါလာကို သိစေလို၍သာမိန့်သည်။ ငါဘုရုး၏ စကားတော်များကို သင်တို့အား သင်စေလြိ၍ မဟုတ်ပါ၊ ဟူလို ]
အာဇိဝါတိ၊ ကား ။ အာဇီဝတော၊ အသက်မွေးမှုမှ ။ (စာဝေတုကာမော ၌ စပ်)။ အကုသလ သခ်ါတညတိ၊ ကား။ အကုသလာတိ ကောဋ္ဌာသံ၊ အကုသိုလ်ဟူသော အဖို့အစုသို့ ။ ပတ္တာ၊ ရောက်ကုန်ပြီ ။ [သခ်ါတ သဒ္ဒါ ကောဋ္ဌာသ အနက်ဟော ။]
အကုသလာ ဓမ္မာတိ၊ ကား ။ ဒွါဒသ၊ ကုန်သော။
အကုသလာ ဓမ္မာတိ၊ ကား။ ဒွါဒသ၊ ကုန်သော။ အကုသလစိက္တုပ္ပါဒ ဓမ္မာ၊ အကုသိုလ် စိတ္တုပ္ပါဒ် တရားတို့သည်။ ( သန္တိ၌စပ်)။ ဝါ၊ တနည်း။ ဝိသေသေန၊ အထူးအားဖြင့်။ တဏှာယေဝ၊ တဏှာပင်တည်း။ [ ဤ နည်း၌ အကုသလာ ဓမ္မာ အရ တဏှာကိုသာ ယူ။] ဟိ၊ မှန်။
သာ၊ ထို တဏှာကို။ ပုနဗ္ဘဝ ကရဏတော၊ တဖန် ဘဝသစ်ကို ပုတတိသည်၏။ အဖြစ်ကြောင့်။ ပေါနောဘဝိကာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တာဝ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ [ ပုနော+ဘဝေါ ပုနဗ္ဘဝံ+ ကရောတီတိ ပေါနောဘဝိကာ။]
သဒရေထာတိ၊ ကား။ ကိလေသ ဒရေထ သမ္ပယုတ္တာ၊ ကိလေသာတည်းဟူသော ပူပန်ခြင်းနှင့် ယှဥ◌်ကုန်၏။
ဇာတ ဇရာ မရဏိယာတိ၊ ကား။ ဇာတိဇာရာ မရဏာနံ၊ တို့၏။ ပစ္စယဘူတာ၊ အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်၏။ [ ဇာတိဇာရာ မာရဏာနံ+ ဟစိတာ ဇတိ ဇရာ မရဏိယာ ဟုပြု။]
သံကိလေသိကာ ဓမ္မာတိ၊ ကား။ ဒွါဒသ၊ ကုန်သော။ အကုသလစိတ္တုပ္ပါဒါ၊ တို့တည်း။ [ ဝစနတ္တကို ဋီကာ၌ ရှု။]
ါဒါနိယာတိ၊ ကား။ သမထဝိပဿနာတရားတို့တည်း။ ဟိ၊ မှန်။ ( တနည်း) ဟိ ( ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
တေ၊ ထို သမထ ဝိပဿနာတရားတို့သည်။ သတ္တေ၊ တို့ကို။ ဝေါဒါပေန္တိ၊ ဖြူစင်စေနိုင်ကုန်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်. ဝေါဒါယာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။
ပညာပါရိ ပူရိန္တိ၊ ကား ။ မဂ္ဂပညာ ပါရိပူရိံ၊ မဂ်ပညာ၏ ထက်ဝန်းကျင် ပြည့်စုံခြင်းကို ။ (သစ္ဆိကတွာ ၌စပ် )။
ဝေပုလ္လတ္တဉာတိ၊ ကား ။ ဖလပညာ ဝေပုလ္လတ္တံ၊ ဖိုလ်ပညာ၏ ကျယ်ပြန့်သည်၏ ကဖသ်ြကို ။ (အဘိညာ ၌စပ်)။ [ပညာအရ အထွဋ် အထိပ်ဖြစ်သော ဖိုလ်ပညာကို ယူသည်။] ဝါ၊ တနည်း။ ဥဘောပိ၊ နှသ်ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော ။ ဧတာနိ၊ ဤပုဒ်တို့သည်။ (ပညာပါရိပူရျွ ဝေပုလ္လတ္တံ ဟူသော ပုးတို့သည် )။ အည မည ဝေဝစနာနေဝ၊ အချင်းချင်း၏ ဝေဝုစ် ပရိယာယ် စကားလှယ်တို့ပင်တည်း ။ [အကြင် မဂ်ပညာ ဖိလ် ပညာသည် ထက်ဝန်ူကျက် ပြည့်စုံ၏။ ထိုပညာသည်ပင် ဝေပုလ္လတာလည်း မည်သည်၊ ယူလို ။ ]
ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ ။ (ကိံ ဝုတ္တံဟောတိ) တတော၊ ထိုသံကိလေသိကဓမ္မတို့ကို ပယ်ခြင်း ,ဝေါဒါနိယဓမ္မတို့၏ တိုးပွားခြင်းကြောင့်။ တုမှေ၊ တို့သည်။ မဂ္ဂပညေဥဝ၊ မဂ်ပညာကို လည်းကောင်း။ ဖလပညဥ၊ ဖိုလ် ပညာကိုလည်းကောင်း။ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ၊ မျက်မှောက်ဘဝ၌ပင်။ သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ အဘိညာ၊ ထူးသော ညဏ်ဖြင့် သိ၍။ သစ္ဆိကတွာ၊ မျက်နှောက်ပြု၍။ ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ပြီးသီးစေ၍။ ဝိဟရိဿထ၊ နေနိုင်ကြလိမ့်မည်။ ဣတိ (ဝုတ္တံ ဟောတိ )။ဝေါဒါနှယာ။ ။"တေဟိ သတ္တေ ဝေါဒါပေန္တိ " ကို ထောက်၍ " ဝေါဒါပေန္တီတိ ဝေါဒါပနီယာ" ဟုဆိုလိုလျက် "8+အဝ+ဒါဓာတ်+ကာရိုက်ကျေ+ကတ္တားဟော အနီယ ပစ္စည်းဖြင့် " ဝေါဒါနီယာ" ဖြစ်သည် ဟုကြံသင့်၏။ သို့ရာတွင် ထိုအဋ္ဌကထာကို အဓီပ္ပါယ် ဖွင့်ဟု ယူဆ၍ " ဝေါဒါနံ ဝုစ္စတိ ဝိသုဒ္ဓိ။ တဿ ပစ္စယ ဘူတတ္တာ ဝေါဒါနိယာ။ တထာဘူတာ စေတေ ဝေါဒ်ပေန္တီတိ အာဟ၊ သတ္တေဝေါ ဒါပေန္တီတိ" ဟု ဋ္ဋီကာ ဖွင့်၏ ။ ဤ အလို " ဝေါးနဿ + စိတာ ဝေါးနိယာ" ဟု ဟိတ တဒ္ဓိတ်ပြု ။ ဣယပစ္စည်း သက်၍ "ဝေါဒါနိယာ" ဟုနိ၌ ရဿ ရှိပါစေ။
ဧဝံ၊ ဤ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် ။ ဘဂဝါ၊ သည် ။ ပရိဗ္ဗာဇကေ၊ တို့ကို၊ အာရဗ္ဘ= အကြောင်းပြု၍။ အတ္တနော၊ ၏။ ဩဝါဒါနုံသာသနိယာ၊ ဩဝါဒအနုသာသနီ၏။ ဖလံ၊ အကျိုးကို။ ဒဿေန္တော၊ ပြတော်မူလျက်။ အရဟတ္တနိကူဋေန၊ အရဟတ္တဖိုလ်တည်းဟူသော အထွဋ်ဖြင့်။ ဒေသနံ၊ ကို။ နိဋ္ဌာပေသိ၊ ပြီးဆုံးစေတော်မူပြီ။ [ ဒိဋ္ဌေဝဓမ္မေ၊ မျက်မှောက်ထင်ထင် ရှုမြင်အပ်သောသဘော ဟူသေဋ ပစ္စက္ခ အတ္တဘော၌ပင်။ ဝါ၊ ပစ္စုပ္ပန် ဘဝ၌ပင်= ဟု ဒိဋ္ဌေဝဓမ္မေကိုသဒ္ဒတ္ထ, အဓိပ္ပါယတ္ထ ပေးပါ။ ]
ယထာ တံ မာရေနာတိ၊ ကား။ မာရေန၊ မာရ်နတ်သည်။ ပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တာ၊ ထက်ဝန်းကျင်ထကြွ လုယူအပ်သော စိတ်ရှိကုန်သည်။ ဝါ၊ လွမ်းမိုးနှောက်ယှက်အပ်သော စိတ်ရှိကုန်သည်။ ( ဟုတွာ)။ နိသိဒန္တိယထာ၊ ထိုင်နေကုန်သကဲ့သနု့။ ဧဝ မေဝ၊ ဤ့ အတူပင်။ တှဏှီဘူတာ၊ ဆိတ်ဆိတ်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သည်။ ပေ။ အပ္ပဋိဘာနာ၊ ရှေးရှုထင်လာသော စကားမရှိကုန်သည်။ ( စကားဆိုစရာမရှိကုန်သည်။ ဟုတွာ)။ နိသိန္နာ၊ ထိုင်နေကြကုန်ပြီ။ [ ပေယျာလကို ပါဠိတော်၌ ကြည့်ဖော်ပါ။] [ ယထာ တံမာရေနံ စသောစကားသည် ဥပမာ အဖြစ်ဖြင်ြ ညွန်ပြအပ်သောစကားမဟုတ်။ ထိုပရိဗ္ဗိုဇ်တို့ကို မာရ်နတ်ကအမှန်ပင် နှောက်ယှက်ထားသည်ဟုပြလို၍ မာရေဋ ကိရ စသည့်၊ မိန့်။]
ယထာ တံ မာရေနာတိ၊ ကား။ မာရေန၊ မာရ်နတ်သည်။ ပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တာ၊ ထက်ဝန်းကျင်ထကြွ လုယူအပ်သော စိတ်ရှိကုန်သည်။ ဝါ၊ လွမ်းမိုးနှောက်ယှက်အပ်သော စိတ်ရှိကုန်သည်။ ( ဟုတွာ)။ နိသိဒန္တိယထာ၊ ထိုင်နေကုန်သကဲ့သနု့။ ဧဝ မေဝ၊ ဤ့ အတူပင်။ တှဏှီဘူတာ၊ ဆိတ်ဆိတ်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သည်။ ပေ။ အပ္ပဋိဘာနာ၊ ရှေးရှုထင်လာသော စကားမရှိကုန်သည်။ ( စကားဆိုစရာမရှိကုန်သည်။ ဟုတွာ)။ နိသိန္နာ၊ ထိုင်နေကြကုန်ပြီ။ [ ပေယျာလကို ပါဠိတော်၌ ကြည့်ဖော်ပါ။]
အပ္ပဟီနဝိပလ္လာသာနံ၊ မပယ်အပ်သေးသော ဝိပလ္လာသ ရှိသူတို့၏။ စိတ္တံ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ မာရဿ၊ မာရ်နတ်သည်။ ယထာကာမရကဏီယံ၊ အလိုရှိတိုင်း ပြုနိုင်သည်။ ဟောတိ။
တေပိ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်လည်း။ မာရေန၊ သည်။ ပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တာ ( ဟုတွာ)။ ထဒ္ဓင်္ဂပစ္စင်္ဂါဝိယ၊ တောင့်တင်းခိုင်မာသောကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ် ရှိသူတို့ကဲ့သို့။ တှဏှီ၊ ဆိတ်ဆိတ်။ အပ္ပဋိဘာနာ။ ( ဟုတွာ)။ နိသီဒိံသု။
အထ၊ မာရ်နတ်နှောက်ယှက်ရာ အခါမှ နောက်၌။ သတ္ထာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဣမေ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ တို့သည်။ အတိဝိယ၊ အလွန်အကဲသာလျှင်။ နိရဝါ၊ အသံမရှိကုန်သည်။ ဟုတွည။ နိသိန္နာ၊ ကုန်ပြီ။ ကိံနု၊ အဘယ်သို့ ဖြစ်လေသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့စဉ်းစားတော်မူ၍။ အာဝဇ္ဇန္တော၊ ဆင်ခြင်တော်မူလသော်။ မာရေန၊ သည်။ ပရိယုဋ္ဌိတဘာဝံ၊ ထကြံ လုယူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ဝါ၊ လွမ်းမိုး နှိပ်စက်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကို။ အညာသိ၊ သိတော်မူပြီ။
ပန၊ ဆက်။ တေသံ၊ ထိုပရိဗ္ဗိုဇ်တို့၏။ ( သန္တာန်၌)။ မဂ္ဂ ဖလုပ္ပတ္တိဟေတု၊ မဂ်ဖိုလ် ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းသည်။ ဘစေဘဝေယျ၊ အကယ်၍ရှိအံ့။ (ဧဝံ သတိ)။ မာရံ၊ ကို။ ပဋိဗာတိတွာပိ၊ တားမြစ်တော်မူပြီး၍လည်း။ ဘဂဝါ။ ဓမ္မံ။ ဒျေသယျ၊ ရာ၏။ ပန၊ ထိုူို့ဟောတော်မူရာပါသော်လည်း။ သော၊ ထိုမဂ် ဖိုလ် ဖြစ်ခြင်း၏အကြောင်းသည်။ တေသံ၊ ထို ပရိဗ္ဗိုဇ်တို့၏ ( သန္တာန်၌)။ နတ္ထိ။
သဗ္ဗေဗိ၊ အလုံးစုံးလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ဣမေ၊ ဤပရိဗ္ဗိုဇ်တို့သည်။ တုစ္ဆပုရိသာ၊ စျာန် မဂ်ဖိုလ်မရှိသည့် အချည်းနှီးသော ယောကျာ်းတို့တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ပညာတိ၊ သိတော်မူပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။ အထခေါ။ ပေ။ မောဃပုရိသာတိ အာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ (သင်္ဂီတိကာရေဟိ ဝုတ္တံ)။
တက်ထ၊ ထို အထခေါ။ ပေ။ မောဃပုရိသာ အစရှိိသော စကားရပ်၌. ဖုဋ္ဌော ပါပိမတာတိ၊ ကား။ ပါပိမတာ၊ ယုတ်မာသော အလိုဆိုးရှိသော။ မာရေနံ၊ သည်။ ဖုဋ္ဌာ၊ ထိပါးနှိပ်စက်ကုန်ပြီ။
ယတြတိနာမတိ၊ ကား။ ယေသု၊ ယင်း။ ပရိဗ္ဗိုဇ်တို့တွင်။ ( ဧကကဿပိ၊ တယောက်သော ပရီဗ္ဗိုဇ်၏လာည်း. ဧဝံ့၊ ဤသို့သော။ အကြံသည်။ န ဘဝိဿတိ) နာမ၊ မဖြစ်ပေ။ [ ပါဌိတော်မှယူ၍ အနက်ပေးသည်။ တေသုဖြင့် တတြ၌တြပစ္စည်း၏ သတ္တမီ ၀◌ိဘတ်နက် ဖြစ်သော နိဒ္ဓါရဏအနက်၌ သက်ကြောင်းကိုပြသည်။ ]
အညာဏတ္ထမ္ပီတိ၊ ကား။ ဇာနနတ္ထမ္ပိ၊ သိခြင်း အကျိူးငှါလည်း။ ( စရာမ၌ စပ်)။
ကိံ ကရိဿတိ၊ ကား။ သမဏေန ဂေါတမာန၊ သည်။ ပရိစ္ဆိန္န သတ္တာဟော၊ ပိုင်းဖြတ်အပ်သော ခုနှစ်ရက်သည်။ အမှာကံ၊ တို့၏။ ကိံ၊ အဘယ်ချမ်းသာမှုကို။ ကရီဿတိ၊ ပြုနိုင်လိမ့်မည်နည်း။
ဣဒံ ဝုတ္တံ ‌ေဟောတိ။ (ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ)။ သမဏေန ဂေါတမန၊ သည်။ သတ္တာဟံ၊ ပတ်လုံး။ (ပူရေတွာ၊
သီဟနာဒန္တိ၊ ကား။ ပရဝါဒဘိန္နနံ၊ သူတပါးပါးဝါဒကို ဖျက်ဆီးနိုင််သည်လည်းဖြစ်သော။ သကဝါဒသမုဿာပနဥ္စ၊ မိမိဝါဒကို ထူထောင်နုင်သည်လည်းဖြစ်သော။ အဘီတနာဒံ၊ မကြောက်သူ၏စကားကို။ ( မကြောက်မရွံ့ ရဲံရင့်သူ၏စကားကို)။ နဒိတွာ၊ မိနိ့တော်မူ၍။ ( အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ၌စပ်)။
ပစ္စုပဋ္ဌာသီတိ၊ ကား။ ပတိဋ္ဌိတော၊ တည်တော်မူပြီ။
တာဝ ဒေဝါတိ၊ ကား။ တသ္မီညေဝ ခဏေ၊ ထို ခဏ၌ပင်။ ရာဇဂတံ ပါဝိသီတိ၊ ကား။
ရာဇဂဧမေ၀၊ သို့သာ။ ပဝိဋ္ဌော၊ ဝင်ပြီ။ [ သန္ဓာနဂဟပတိ ဝင်သွားသည်။]
ပန၊ ဆက်။ တေသံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ၊ တို့၏။ ဣဒံသုတ္ထန္တံ၊ ဤ ဥဒုမ္ဗရိကသုတ်တော်ကို။ သုတွာ၊ ကြားနာခြင်း ကြောင့်။ ဝိသေသော၊ စ◌ျာန့်မဂ်ဖိုလ်တရား အထူးသည်။ ကိဥ္စာပိ န နိဗ္ဗတ္တော၊ အကယ်၍ကား မဖြစ်ပါစေ။ ပန+ ထိုသို့ပင် မဖြစ်ပါသော်လည်း။ အာယတိံ၊ နောင်အခါ၌။ နေသ့၊ ထို ပရိဗ္ဗိုဇ်တို့၏။ ဝါသနာယ၊ သစ္စာလေးပါးတရားကိုထိုးထွင်း၍သိခြင်း၌ အထုံဝါသနာ၏။ ပစ္စယော၊ အကြောင်းသည်၊။ ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်ထိုက်၏။
သဗ္မတ်ထ၊ အလုံးစုံသောပါဠိရပ်၌။ သေသံ၊ ကြွင်းသော အစီအရင်သည်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်လွင်ထင်ရျားသည်သာ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။