Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
云台教理组
中文
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā

သင်္ခရာဇဥပ္ပတ္တိဝဏ္ဏနာ = အဖွင့်

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

သင်္ခရာဇဥပ္ပတ္တိဝဏ္ဏနာ၊ အဖွင့်

ဣစ္ဆာတိ၊ ကား။ မယှံ၊ အား။ ဘတ္တံ၊ ကို။ ဒေထ၊ ပေးပါကုန်။ ဣတိဧတံ၊ ဤသို့ (နှုတ်မြွက်၍ တောင်းခြင်းဖြင့်)။ ဥပ္ပဇ္ဇနက တဏှာ၊ ဖြစ်သော တဏှာတည်း။
အနသနန္တိ၊ ကား။ နအသနံ၊ ထမင်းမစားလိုခြင်းတည်း။ (သွက်သွက်လက်လက် မရှိသည်၏ အဖြစ်တည်း။) ကာယာလသိယံ၊ ပိုယ်၏ ပျင်းရိသည်၏ အဖြစ်တည်း။ (ကိုယ်လေးလံ ထိုင်းမှိုင်းခြင်းတည်း)။ ဘတ္တံ၊ ထမင်းကို။ ဘုတ္တာနံ၊ စားပြီးသူတို့၏။ ဘတ္တသမ္မဒ ပစ္စယာ၊ ထမင်းဖြင့် ယစ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ (ထမင်းဆီယစ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်)။ နိပဇ္ဇတုကာမတာဇနကာ၊ အိပ်ခြင်းငှာ အလိုရှိသည်၏ အဖြစ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ။ ကာယ ဒုဗ္ဗလဘာဝေါ၊ ကိုယ်၏ အားမရှိသည်၏ အဖြစ်တည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
ဇရာတိ၊ ကား။ ပါကဋဇရာ၊ ထင်ရှားသော ဇရာတည်း။ [အသက်ကြီး၍ သွားကျိုးခြင်း ဆံဖြူခြင်း စသည်ဖြင့် ဖြစ်ရိုး ဖြစ်စဥ◌် အထင်အရှားအိုခြင်းတည်း။]ဣစ္ဆာ အနသနံ။ ။ ထမင်းလိုခြင်း ( ထမင်းဆာ (ခြင်း) သည်”ဣစ္ဆာ” တည်း၊ ထမင်းစာလိုသောအခါ ထမင်းပေးကြပါ (ကျွေးကြပါ) ဟု တောင်းရလောက်အောင် ဆာသောဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်၏၊ ဤ ကား ရောဂါတမျိုးတည်း၊ ထမင်းစား ပြီးသောအခါ ထမင်းကိုလည်း ထပ်၍ မစားချင်တော့, ဟိုအလုပ် ဒီအလုပ်ကိုလည်း မခုပ်ချင်ပဲ ခန္ဓာကိုယ် ထိုင်းထိုင်းမှိုင်းမှိုင်းဖြစ်၍ အိပ်ချင်နေသလို ဖြစ်သော ကိုယ်လက်မအီမသာ ဖြစ်မှုသည် “အနသန” တည်း၊ ဤကား ရောဂါတစ်မျိုးပင်၊ အနှစ် ရှစိသောင်း အသက်ရှည်ရာအခါဝယ် လူတို့၌ အထက်ပါ ရောဂါ နှစ်မျိုးနှင့် ဇရာဟူသော ရောဂါ သုံးမျိုးသာရှိသည်။ ကုက္ကုဋသမ္ပာတိကာ။ ။ သမ္ပတနံ သမ္ပာတော၊ ကုက္ကုဋာနံ+ သမ္ပာတောကုက္ကုဋသမ္ပာတော၊ ကုက္ကုဋသမ္ပာတော+ ဧတာသု+ အတ္ထီဘိ ကုက္ကုဋသမ္ပာတိကာ၊ ရွာတရွာ၌ အစွန်ဆုံးအိမ်၏ အမိုးမှ အစွမ်းကုန် ပျံခါသော ကြက်သည် အခြားတရွာ၏ အိမ်မနုးပေါ်သနု့ ကျရ၏၊ တရွာနှင့်တရွာ မဝေးလှပဲ ရွာချင်း ဆက်လုနီးပါးစီးကားနေသော ရွာ နိဂုမ်း မင်းနေပြည်များ၊ ဤကို ထောက်၍ “ ကြက်ပျံ တကျစည်းကားသည်” ဟု ပြောကြ၏၊ ကုက္ကုဋသမ္ပာ ဒိကာပါဌ်၌ အတောင်ဖြငိ့မပျံဘဲ ခြေဖြင့်သွားခြင်းကိုယူထားသည်သာထူး၏။ ဖုဋော။ ။ ဧကအင်္ဂုတ္တုရ, ကာယဂတာသတိဝဂ္ဂ၌ “ စေတသာ ဖုဋော” ပုဒ်အဖွင့် ဋ္ဌ-ဋီ တို့ကို ထောက်၍ ဖရဓာတ်- ဗျာပန အနက်ဟော+ တ ပစ္စည်း၊ ဖ၌ ( အ)ကို ဥ၊ တကိုဋပြု၊ “ဖုဋော-ဖြန့်အပ်သည် ၊ ဝါ- ပျံနှံ့သည်” ဟု သဒ္ဒတ္ထေဖြစ်၏၊ ပျံနှံဟူသည်လည်း လူတို့ဖြင့် ပြည့်နေခြင်းပင်တည်း၊ ထိုဆကြာင့် “ပူရိတော” ဟုအဓိပ္ပါယတ္ထ ဖွင့်သည်။ န ဝဍ္ဎမာနကဝသေန ဝုတ္တံ။ ။ ပါဠိတော်၌ “ဆယ်နှစ်တမ်းမှစ၍ အသက်ရှစ်သောင်းတမ်း၌ မေတ္တေယျဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူလိမ့်မည်” ဟုဟောတော်မူထား၏၊ ထိုသို့ဆိုလျှင် “ အသီတိ၊ ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတ်” ဟူသော စကားကို တက်ကပ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဟောအပ်ရာရောက်၏၊ အမှန်မှာ တက်ကပ်၏အစွမ်းဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သောစကား မဟုတ်ပါ။
ကုက္ကုဋသမ္ပာတိကာတိ၊ ကား။ ဧတာသု၊ ဤ ဂါမ, နိဂါမ, ရာဇဓာနီတို့၌။ (ဤ ရွာ, နိဂုမ်း,မင်းနေပြည်တို့၌)။ ဧကဂါမဿ၊ တခုသော ရွာ၏။ (တခုသောရွာတွင် ပါဝင်သော အိမ်တအိမ်၏။) ဆဒန ပိဋ္ဌိတော၊ အမိုး အပြင်မှ။ (အမိုး အစွန်မှ)။ ဥပ္ပတိတွာ၊ ပျံတက်၍။ ဣတရဂါမဿ၊ အခြားရွာ၏။ (အခြားရွာတွင် ပါဝင်သော အိမ်၏။) ဆဒနပိဋ္ဌေ၊ ၌။ ပတန သင်္ခါတော၊ ကျခြင်း ဟု ဆိုအပ်သော။ ကုက္ကုဋသမ္ပာတော၊ ပျံသော ကြက်၏ ကျခြင်းသည်။
အတ္တိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ကြက်၏ ပျံကျခြင်းရှိရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်။) (တာ၊ ထို ဂါမ, နိဂမ,ရာဇဓာနီတို့သည်။) ကုက္ကုဋသမ္ပာတိကာ၊ တို့မည်၏။
အဝိစီ မဟာနိရယော ဝိယ၊ အဝိစီ ငရဲကြီးကဲ့သို့။ နိရန္တရပူရိတော၊ အကြားမရှိအောင်ပြည့်သည်။ ဘဝိဿတိ၊ လိမ့်မည်။ [ မညေကို ဝိယ ဟုဖွင့်သည်။ မညေသည် ဥပမာနဇောတက နိပါတ်၊ ဟူလို။ ]
အသီတိ ဝဿတသဟဿာယုကေသု။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ၊ အသီတိ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိဟူသော ဤစကားကို။ ဝဍ္ဎမာနကဝသေန၊ တိုးပွါးဆဲ အာယုကပ်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ( တက်ကပ်၏ အစွမ်းဖြင့်)။ န ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သည် မဟုတ်။ [ အဘယ်ကြောင့် တက်ကပ်၏အစွမ်းဖြင့် စောတော်မမူအပ်သနည်းဟုမေးဖွယ်ရှိ၍ “နဟိ” စသည်ကိုမိန့်။] ( ကသ္မာ၊ နည်း။) ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဗုဒ္ဓါ၊ တို့သည်။ ဝဍ္ဎမာနေ၊ တိုးပွါးဆဲဖြစ်သော။ အာယုမှိ၊ အာယူကပ်၌။ ( အသက်တမ်း၌)။
အသီတိ ဝဿတသဟဿာယုကေသု။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ၊ အသီတိ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိဟူသော ဤစကားကို။ ဝဍ္ဎမာနကဝသေန၊ တိုးပွါးဆဲ အာယုကပ်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ( တက်ကပ်၏ အစွမ်းဖြင့်)။ န ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သည် မဟုတ်။ [ အဘယ်ကြောင့် တက်ကပ်၏အစွမ်းဖြင့် စောတော်မမူအပ်သနည်းဟုမေးဖွယ်ရှိ၍ “နဟိ” စသည်ကိုမိန့်။] ( ကသ္မာ၊ နည်း။) ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဗုဒ္ဓါ၊ တို့သည်။ ဝဍ္ဎမာနေ၊ တိုးပွါးဆဲဖြစ်သော။ အာယုမှိ၊ အာယူကပ်၌။ ( အသက်တမ်း၌)။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ( ထိုသို့အသီတိ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ ဟူသော စကားကို တိုးပွါးဆဲဖြစ်သော အာယုကပ်၏အစွမ်းဖြင့် ဟောတော်မမူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်)။ [ ဖလဝါကျကိုပြန်စွဲသည်။] ယဒါ၊ ၌။ တံ အာယု၊ ထို အသက်တမ်းသည်။ ဝဍ္ဎိတွာ၊ တိုးတက်၍။ အသင်္ချေယျတံ၊ အသင်္ချေ ရှိသည်၏ အဖြစ်သို့။ ပတွာ၊ ၍။ ပုန၊ ဖန်။ စာယမာနံ၊ ဆုတ်ယုတ်လျက်။ အသီတိဝဿ သဟဿကာလေ၊ အနှစ် ရှစ်သောင်းရှိရာအခါ၌။ ဌဿတိ၊ တည်လိမ့်မည်။ တဒါ၊ ၌။ ( မေတ္တေယျောနာမ၊ မေတ္တေယျမည်သော။ ဘဂဝါ၊ သည်။) ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ ပွင့်တော်မူလိမ့်မည်။ ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။ ဒဋ္ဌ​ဗ္ဗော၊ ၏။ [ တသ္မာ၏ စပ်ပုဒ်မရှိသောကြောင့် “ဒဋ္ဌဗ္ဗော” ဟုထည့်သည်။] ပန၊ ဆက်။
ပရိဟရိဏတီတ် ဣဒံ၊ ကို။ ပရိဝါရေတွာ၊ ခြံရံ၍။ ဝိစရန္တာနံ၊ လှည့််လည်သော ရဟန်းတို့၏။ ဝသေန ဝုတ္တံ။**နဟိ၊ ပေ၊ နိဗ္ဗတ္တန္တိ**။ ။ အဘယ်ကြောင့် တင်ကပ်၏ အစွမ်းဖြင့် ဟောတော်မမူကြောင်းကို သိနိုင်သနာ်း ဟုမေးဖွယ်ရှ်၍ “နဟိ” စသည်ကိုမိန့်၊ ဘုရားရှင်တို့သည်တက်ကပ်၌ ပွင့်ရ်ုးထုံးစံ မရှိ, ဆုတ်ကပ်၌သာ ပွင့်ရိုးထုံးစံ ရှိကြသောကြောင့် သိရပါသည်၊ ဟူလို။ တက်ကပ်၌ မပွင့်ပုံ။ ။ သတ္တနံ ဝဍ္ဎမာနာကကာလေ ( တိုးတက်သောအသက်တမ်းရှိရာ အခါ၌ ) ပုဒ္ဓါ န နိဗ္ဗတ္တန္တိ၊ သံသောရေ သံဝေဂဿ ဒုဗ္ဗိဘာဝ နီယတ္တာ( သံစရာ၌ ငြီးငွေ့မှု၏ ခဲယဉ်းသဖြင့် ထင်ရှားစေအက်သောကြောင့်တည်း၊)- ဋီကာ။ ထိုကြောင့် အနှစ်ရှစ်သောင်းတမ်းမှ အသင်္ချေယျတမ်းတိုင်အောင် တိုးတက်၍, တဖန် ထို အသင်္ချေယျတမ်းမှ ဆုတ်လာသောအခါ အနှစ် ရှစ်သောင်းတမ်းသို့ ရောက်လိမ့်မည်၊ ထို အခါကျမှ မေတ္တေယျဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူလိမ့်မည်။ ပရိဝါရေတွာ ဝိစရန္တာနံ။ ။ သော အနေကသဟဿံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရ်ဟရိဿတိ ဟု ဟောတော်မူထား၏။ ထိုစကားကို ဘုရားရှင်၏ နောက်က ကြွတော်မူလေရာရာ အခြံအရံ အဖြစ်ဖြင့် လိုက်ပါသော ရဟန်းတို့ကို ရည်ရွယ်၍ ဟောတော်မူသည်၊ အမှန်ရာ ထို ဘုရားရှင်သည် ထောင်ပေါင်း သောင်းပေါင်း သိန်းပေါင်း သန်းပေါင်း များစွာသော ရဟန်းတို့ကို ရှေ့ဆောင် လမ်းပြတော်မူပါလိမ့်မည်။
ယူပေါတိ၊ ကား။ ပါသာဒေါ၊ ပြာသာဒ်ကို။ ( ကာရာပ်တော ၌စပ်)။ ရညော။ ပေ။ ကာရာပိတောတိ၊ ကား။ ဟေတူဘူတေန၊ အကြောင်းဖြစ်၍ဖြစ်သော။
ရညာ၊ မဟာပနာဒမင်းကြောင့်။ တဿ၊ ထိုမင်း၏။ အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှါ။ ဒေဝရာဇေန၊ နတ်တို့၏ မင်းဖြစ်သော။ သက္ကေန၊ သိကြားသည်။ ဝိဿကမ္မဒေဝပုတ္တံ၊ ဝိသကြုံနတ်သားကို။ ပေသေတွာ၊ စေလွတခ၍။ ကာရာပိတော၊ ပြုစေအက်ပြီ။ ( ဆောက်လုပ်စေအပ်ပြီ)။ ကိရ၊ ချဲ့။ [ ရှေးနိဿယ၌ “ကိရ၊ အကြောင်းကား” ဟုပေး၏။]
ပုဗ္ဗေ၊ ၌။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ ပိတာပုတ္တာ၊ အဖေနှင့်သားဖြစ်ကုန်သော။ နဠကာရာ၊ ကျူထရံပြုလုပ်သူတို့သည်။ ( ကျူ အလုပ်သမားတို့သည်။) ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ၏အတွက်။ နဠေဟိစ၊ ကျူတို့ဖြင့်လည်းကောင်း။ ဥဒုမ္ဗရေဟိစ+ ရေသဖန်းသားတို့ဖြင့်လည်းကောင်း။ ပဏ္ဏသာလံ၊ သစ်ရွတ် အမိုးအကာရှိသော ကျောင်းကို။ ကာရာပေတွာ၊ ဆောက်လုပ်စေ၍။ တံ၊ ထိုပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို။ တတ္ထ၊ ထိုကျောင်း၌။ ဝါသာပေတွာ၊ နေစေ၍။ စတူဟ်ပစ္စယေတိ၊ တို့ဖြင့်။ ဥပဋ္ဌဟိံ သု၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးကုန်ပြီ။
တေ၊ ထိုသားအဖနှစ်ယောက်တို့သည်။ ကာလံ၊ သေခြင်းကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ဒေဝလောကေ၊ ၌။ နိဗ္ဗတ္တာ၊ ကုန်ပြီ။
တေသု၊ ထို သားအဖနှစ်ယောက်တို့တွင်။ ပိတာ၊ သည်။ ဒေဝလောကေယေဝ၊ နတ်ပြည်၌သာ။ အဋ္ဌသိ၊ တည်ပြီ။ယူပေါ။ ။ ယူပေါတိ ပါသာဒေါဟု ဖွင့်၏။ ယူပနှင့် ပါသာဒသည် ပရိယာယ်ဟု ဆိုလို၏၊ အဘိဓာန် ( ၂၀၈) ၌လည်း ပါသာဒေါစေဝ ယူပေါထဟု ပရိယာယ် ဆို၏။ ဤ ပုဒ်ကို ဋီကာ၌ သမုဿိတဋ္ဌောန ယူပေ ဝိယာတိ ယူပေါ ( မတ်မတ်စိုက်ထောင်အပ်သောကြောင့် တိုင်နှင့်တူသော ပြသာဒ်)၊ ယူပန္တိ ဧတ္ထ သတ္တာ အနေကဘူမိ ကူဋာဂါရော ဝနကာဒိ ( ကူဋာဂါရ+ ဩဝရကာဒိ) ဝန္တတာယာတိ ယုပေါ။ ( များစွာသော အထပ်, အထွဋ်တပ်အပ်သောအိမ်, အခန်းငယ်ရှိသောကြောင့် သတ္တဝါတို့၏ တွေဝေ မေ့မူးရာ ( ပျော်ပျော်ပါးပါးခံစားရာ) ပြသာဒ်ဟု ဝိဂ္ဂဟပြုသည်) [ ယူပဓာတ်- မောဟနအနက်ဟော+ အပစ္စည်း၊ ယူ၌ ဒီဃပြု။] ရညာ ဟေတူဘူတေန။ ။ ထိုပြသာဒ်ကို မဟာကနာဒမင်း ဆောက်လုပ်အပ်သည် မဟုတ်၊ အမှန်မှာ အောက်၌ ပြအပ်သည့်အတိုင်း ထို မဟာပနဒမင်းအတွက်သိကြားမငခးက ဝိသကြုံနတ်သားငို ဆောက်လုပ်စေအပ်သော ပြသာဒ်တည်း၊ ထိုကြောင့်” ရညာ မဟာပနာဒေန ကာရာပိဆော” ၌ “ရညာ မဟာပနဒေန” ဝယ် “ ဟိတ်အနက်၌ တတိယာဝိဘတ်သက်ပါ” ဟုသ်စေလို၍ “ရညာဟေတုဘူတေန” ဟုဖွင့်သည်၊ [ ရညာ ဟေတုဘူတေနတိ ဟေတု အတ္ထေ ကရဏဝစနန္တိ ဒဿေတိ၊-ဋီကာ။] ဆက်ဦးအံ့- “ မဟာပနာဒမင်းကြောင့် ဆောက်လုပ်စေအပ်” ဟူရာ၌ မဟာပနာဒမင်းအတွက် ဆောက်လုပ်စေအက်ဟု အနက်ဖြစ်သောကြောင့် “ တဿတ္တာယ” ဟု အဖြောင့်ပြသည်။
ပုတ္ထော၊ သည်။ ဒေဝလောကာ၊ မှ။ စဝိတွာ၊ စုတေ၍။ သုရုစိဿ၊ သုရုစိမည်သော။ ရညော၊ ၏။ ဒေဝိသော၊ မိဖုရားဖြစ်သော။ သုမေဓာယ၊ သုမေဓာ၏။ ကုစ္ဆိသ္မိံ၊ ဝမ်း၌။ နိဗ္ဗတ္တော၊ ဖြစ်သည်။ ( ဟုတွာ)။
မဟာပနဒေါနာမ၊ မည်သော။ ကုမာရော၊ သည်။ အဟောသိ၊ ပြီ။
သော၊ ထိုမင်းသားသည် ။ အကရဘာဂေ၊ နောက်ဖို့၌။ ဆတ္တံ၊ ထီးကို။ ဥဿာပေတွာ၊ စိုက်ထောင်စေ၍။ ( ဆောင်း၍)။ မဟာပနာဒေါနာမ ရာဇာဇာတော၊ ပြီ။
အထ၊ ၌။ အဿ၊ ထိုမင်း၏။ ပုညဋနဘာဝေန၊ ကောင်းမှု၏ အာနုဘော်ကြောင့်။ ဒေဝရာဇာ၊ သော။ ဘက္ကော၊ သည်။ ဝိဏုဏမ္မ ဒေဝပုတ္တံ၊ ကို။ ရညော၊ မင်း၏အတွက်။ ( တဒတ္ထသမ္မဒါနံ) ပါသာဒံ၊ ကို။ ကရောဟိ၊ ပြုချေ။ ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။ ပဟိဏိ၊ စေလွှတ်ပြီ။ သော၊ ထို ဝိသကြုံနတ်သားသည်။ တဿ၊ ထိုမင်းဖို့။ ပဉ္စဝီသတိ ယောဇနုဗ္ဗေဓံ- (၂၅) ယူဇနာ အမြင့်ရှိသောသတ္တရတနမယံ၊ ရတနာခုနှစ်ပါးဖြင့်ပြီးသော။ သတဘူမဏံ၊ ဘုံဆင့်တရာရှိသော ( တထပ်တရာရှိသော)။ ပါသာဒံ၊ ကို။ နိမ္မိနိ၊ ဖန်ဆင်းပြီး။
ယံ၊ ယင်းပြားသာဒ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်ရွယ်၍။ ဇာထကေ၊ မဟာပနာဒဇာတ်တော်၌။မဟာနောဒေါနာမ၊ ပေ၊ ဇာတော။ ။ ဥဿဟသမ္ပတ္တိ အာဒိနာ မဟတာရာဇာနဘာဝေန, ဟေတာစ ကိတ္တိသဒ္ဒေန, သမန္နာဂတတ္တာ ( မဟာပနာဒ၏အဖွင့်) စတူဟိ သင်္ဂတဝတ္ထုတိ မဟာဇနဿ ရဉ္ဇနဆော ( ရာဇာ၏အဖွင့်) မဟာပနာဒေါနာမ ရာဇာ ဇာတော၊-ဋီကာ။ အဓိပ္ပါယ်။ ။ ရဲစွမ်းသတ္တိစသော ကြီးကျယ်သော မင်း၏ အနုဘော်နှင့်လည်းကောင်း, ကြီးကျယ်သောကျော်စောသံနှင့်လည်းကောင်း ပြညိ့ဟုံသောကြောင့် “မဟာပနာဒ” မညိ၏။ ကြီးကျယ်သော မင်း၏အနုဘော်, ကြီးကျယ်သော ကျော်စောသံရှိသော မင်း-ဟူလို၊ မဟာ- ကြီးကျယ်သော+ ပနာဒေါ- ကျော်စောသံ ရာဇာမည်ပုံထင်ရှားပြီး။ ဇာတကော ဝုတ္တံ။ ။ မဟာကနာဒေါနာမ သော ရာဇာ အစရှိသောစကားသည်တိကနိပါတ် မဒုမဝဂ် ဇာတငဋ္ဌကထာ ( ဒု) အုပ် စာမျက်နှာ ( ၂၉၉) ၌ ပါ၏၊ ထိုစကားကို ဘုရားရှင်သည် ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီးမှ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းဝယ် မိနိ့တော်မူအပ်၏၊ ဋီကာ၌ကား “ အာယသ္မာ ဟိ ဘဒ္ဒဇ်တ္ထေရော အတ္တနာ အဇ္ဈာဝုတ္ထဗ္ဗံ သုဝဏ္ဏ ပါသာဒံဒဿေတွာ ဧဝမာဟ“ ဟုဖွင့်၏၊ မြတ်စွာဘုရားက ရဟန်းများအား ဤ ဂါထာများကိုဟောတော်မမူမီ ဘုရားရှင်၏အမေးကို ဘဒ္ဒဇိထေရ်က ဖြေပုံက်ု ပြသည် ဟု ယူမှ ဇာတကဋ္ဌကထာနှင့် ညီပေလိမ့်မည်။
မဟာပနာဒေါနာမသောရာဇာ။ ပေ။ ဝေယျာဝစ္စကရောတဝါတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ဂါထာအနက် ။ယဿ၊ အကြင်မင်း၏။ ယူပေါ၊ ပြာသာဒ်သည်။ သုဝဏ္ဏယော၊ ရွှေပကတိရှိ၏။ ( ရွှေအတိပြီး၏)။ [ သုဝဏ္ဏမယောဟု ဆိုလိုလျက် ဂါထာဖြစ်၍ “မ” အက္ခရာ ချေထားသည်။]
တိရိယံ၊ အနံ့အားဖြင့်။ သောဠသုဗ္ဗေဓော၊ မြား တဆယ့်ခြောက်စင်းကျ အကျယ်မမာဏ ရှိ၏။ [ ယူဇနာအားဖြင့်ကား တယူဇနာ၏ ထက်ဝက်ပမာဏ ရှိ၏။] အဿ၊ ထိုပြသာဒ်၏။ ဥဒ္ဓံ၊ အစောင့်သည်။ ( အမြင့်သည်)။ သဟဿဓာ၊ မြားကျတထောင် ပမာဏသည်။ အဟု၊ ဖြစ်ပြီ။ [ ဂါထာဖြစ်၍ “ အာဟု” ဒီသဖြင့် ဆိုထား၏။ အဟောသိနှင့် အနက်တူသော “အဟု” ပုဒ်ရင်းတည်း။]
သဟဿကဏ္ဍော၊ ဘုံဆင့်တထောင်ရှိ၏။ သတဂေဏ္ဍု၊ အရာမကသောအထွဋ်ရှိ၏။ ဓဇာလု၊ များသောတံခွန်ရှိ၏။ ( ထိုသို အထွဋ်တို့၏အဖျား၌ ထပ်ထားအပ်သော ရွှေအလံညငွေအလံရှိ၏။) ဟရိတာမယော၊ စာမီကရမည်သောရွှေဖြင့်ပြုလုပ်၏။ ဝါ၊ စိမ်းညိုသောပတ္တမြားဖြင့် ကာရံအပ်၏။ တတ္ထ၊ ထိုပြသာဒ်၌။
ဆ သဟဿာနိ၊ ခြောက်ထောင်ကုန်သော။ ဂန္ဓဗ္ဗာ၊ ကချေသည်သမျိုးသ္မီးတို့သာဍည် သတ္တဓာ၊ ခုနှစ်ပါးသောအပြားဖြင့်။ ဝါ၊ ခုနှစ်ပါးသောအရပ်တို့၌။တိရိယံ သောဠသုဗ္ဗေဓော။ ။ “ဝိတ္ထာရဆော သောဠသ သရပါတပ္ပမာဏော” ဟုဋီကာဖွင့်၏။ မြားတဆယ့်ခြောက်စင်းကျပမာဏရှိ၏၊ ထိုပုဒ်၏အဓိပ္ပာယ်ကိုရှေးနိဿသ၌ အောက်ပါအတိုင်းမှာထား၏ ထိုမြားတဆယ့်ခြောက်စင်းကုသည်ယူဇနာဝက်ရှိ၏။ မြားကျတထောင်သည် ( ၂၅) ယူဇနာ ရှိ၏၊ မြားတစင်းကျသည် မြန်မဝအခေါ်အဝေါ်အားဖြင့် ကုလား လေးတာပေါင်း ( ၂၅၀) ရှိ၏၊ အတောင်အားဖြင့် ( ၁၀၀၀) ရှိ၏၊ မြား ( ၁၆) စင်းကျ အရပိကား ကုလားလေးတာပေါင်း ( ၄၀၀၀),အတောင်အားဖြင့် ( ၁၆၀၀) ရှိသည်၊ မြှောက်ကြည့်ပါ။ ဥဗ္ဘမာဟူ သဟဿဓာ။ ။ ဋီကာအလို “ဥဗ္ဘမဿ သဟဿဓာ” ဟုရှိသင့်၏၊ “ဥဗ္ဘမာဟု သဟဿဓာ” ဟု ယလုရှိနေသော ပါဌ်ကား ဋီကာ၌ ပြအပ်သော ကေစိဝါဒတည်း၊ သို့သော် ထို ကစိဝါဒသည် ဇာတကဋ္ဌကထာနှင့် ညီပါသည်။ [ “ဥဒ္ဓမာဟု” ဟု မူကွဲရှိ၏၊ ဥဒ္ဓနှင့် ဥဗ္ဘကား အနက်တူ။] သတေဂေဏ္ဍ။ ။ “ သတဂေဏ္ဍတိ အမေကသတ နိယူဟကော” ဟုဋီကာဖွင့်၏ ထို နိယူဟကပုဒ်ကို အဘယာရာမဆရာတော်၏ အဘိဓာန် နိဿယသစ် ( ၈၆၃) ဂါထဋ၌ “ အထွဋ်” ဟု ဘာသာပြန်တော်မူ၏၊ ဇဝတတဋ္ဌကထာ၌ကား “သတဘဋမိကော” ဟု ဖွင့်သည်၊ ရှေးနိဿယ၌” သတဂေဏ္ဍု- တရာသော ထုပ်လျှောက်ရှိ၏၊ ဝါ- တရားသောဘုံဆင့်ရှိ၏” ဟုပေးတော်မူ၏။
ဘဒ္ဒဇိ၊ ဘဒ္ဒဇိ။ ( ဘဒ္ဒဇိထေရ်ကို ခေါ်တော်မူသောစကား)။ ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့်။ တွံ၊ သင်သည်။ ဘာသတိ၊ ပြောဆို၏။ ( လျှောက်ထား၏)။ ဧဝံ၊ ဤအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဧတံ၊ ဤပြသာဒ်သည်။ တဒါ၊ မဟာပနဒမင်းဖြစ်ရာ ထိုအခါ၌။ အာသိ၊ ဖြစ်ခဲ့ပြီ။ တဒါ၊ ၌။ အဟံ၊ သည်။ တဝ၊ ၏။ ဝေယျာဝစ္စကရော၊ ကိစ္စကြီးငယ်ကိုပြုသော။
သက္ကော၊ သိကြားသည်။ အာသိံ၊ ဖြစ်တော်မူခဲ့ပြီ။
သောရာဇာ၊ သည်။ တတ္ထ၊ ထိုပြာသာဒ်၌။ ယာဝတာယုကံ၊ အသက်၏ အပိုင်းအခြားအတိုင်း။ ( အသက်ထက်ဆုံး)။ ဝသိတွာ၊ နေ၍။ ကာလဲ ကနွာဒေဝလောကေ။ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဖြစ်ပြီ။
တသ္မိံ၊ ထို မစာပနာဒမင်းသည်။ ဒေဝလောကေ၊ ၌။ နိဗ္ဗတ္တေ၊ ဖြစ်လသော်။ သော ပါသာဒေါ၊ သည်။ မဟာဂင်္ဂါယ၊ ၌။ အနုသေဋတံ၊ ရေအယဉ်အားလျော်စွာ။ ဝါ၊ ရေအယဉ်သို့ အစဉ်လိုက်၍။ ပတိ၊ ပြိုကျပြီ။
တဿ၊ ထိုပြသာဒ်၏။ ဓုရသေဋပါန သမ္မုခဋ္ဌာနေ၊ စောင်းတန်းဦး၏ ရှေးရှုဖြစ်သောအရပ်၌၊ ပယဋဂပတိဋ္ဌာနံနာမ= ပယာဂပတိဋ္ဌာန မည်သေဋ။ နဂရံ၊ ကို။ နာမာပိတံ၊ တည်ထောင် ဖန်ဆင်းအပ်ပြီ။
ထုပိကာ သမ္မုခဋ္ဌာနေ၊ အထွဋ်၏ ရှေးရှုဖြစ်သောအရပ်၌။ ကောဋိဂါမောနာမ၊ ကောဋိရွာမည်သည်ကို။ ( မာပိတော)။
အပရဘာဂေ၊ ၌။ အမှာကံ၊ တို့၏။ ဘဂဝတော၊ ၏။ ကာလေ၊ လက်ထက်တော်၌။ သော နယကာရဒေဝပုတ္တော၊ သည်။ ဒေဝလောကတော၊ မှ။ စဝိတွာ၊ ၍။ မနုဿပထေ၊ လူ့ပြည်၌။ ဘဒ္ဒဇိသေဋ္ဌိနာမ၊ ဘဒ္ဒဇိမည်သော သေဌေးသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ သတ္ထု၊ ၏။ သန္တိကေ, ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရဟန်းပြု၍။ အရဟတ္တံ၊ သို့။ ပါပုဏိ၊ ပြီ။
သော၊ ထိုအရှင်ဘဒ္ဒဇိထေရ်သည်။ နာဝါယ၊ ဖြင့်။ င်္ဂဂါတရဏဒိဝသေ၊ ဂင်္ဂါမြစ်ကို ကူးရာနေ့၌ ။ ဘိက္ခုသံဠဿ၊ အား။ တံပါသာဒံ၊ ကို။ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့အစရှိသော။ [ ဣတိ သဒ္ဒ့ ပါဒ် အနက်ဟော။] ဝတ္ထု၊ ဘဒ္ဒဇိထေရ်၏ ဝတ္ထုကို။ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ၊ ချဲ့ထိုက်၏။ [ ထိုဝတ္ထု ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာနှင်ြ ဇာတကဋ္ဌကထာ မဟာပနာဒဇာတ်တော် စသည်တို့၌ ပါသည်၌]
ပန၊ ပရိဟာရပက္ခမှတပါး စောဒကပက္ခကို ဆိုဦးအံ့။
ဣတရဿ၊ အခြားသော နဠကာရ နတ်သား၏။ [ နတ်ပြည်၌ ကျန်ရစ်ခဲ့သည့် အဖ ဖြစ်သော နဠကာရနတ်သား၏။] အနုဘာဝါ၊ အာနုဘော်ကြောင့်။ ( န အန္တရဟိတော)။
တေန၊ ထိုဘဒ္ဒဇိထေရ်နှင့်။ သဒ္ဓိံ ပုညံ့ကတွာ, ဒေဝလောကေ၊ ၌။ နိဗ္ဗတ္တ ကုလပုတ္တော၊ ဖြစ်သော အမျိုးသားသည်။ ( ကျူတရံသည် ဘဝတုန်းက အဖဖြစ်ခဲ့သော အမျိုးသားသည်)။ အနာဂတေ၊ ၌။ ( အနှစ်ရှစ်သောင်း အသက်တမ်းရှိသော အရိမေတ္တယျဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူရာ အခါ၌)။ သင်္ခေါနာမ၊ ရာဇာ ဘဝိဿတိ။ တဿ၊ ထိုမင်း၏။ ပရိဘောဝတ္ထာယ၊ သုံးဆောင်ခြင်းအကျိုးကှါ။ သောပါသာဒေါ, ဥဋ္ဌဟိဿတိ၊ ရေမှထွက်ပေါ်လာလိမ့်မည်။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ န အန္တရဟိတော၊ မကွယ်မပျောက်။ ဣတိ၊ ဤကား အဖြေတည်း။
ဥဿာပေတွာတိ၊ ကား။ တံ ပါသာဒံ၊ ကို။ ဥဋ္ဌာပေတွာ၊ ရေမှထွက်ပေါ်စေ၍။ [ ဥ ရှေးရှိသော+ သိဓာတ်+ ဏပေပစ္စည်းဖြင့် ပြီးသော ဥဿာပေတွာကို ဥဋ္ဌာပေတွာ ဟု ဖွင့်သည်။ ဥရှေးရှိသော သိဓာတ်သည် “ဥသိတဒ္ဓဇော” ၌ ကဲ့သို့ ဥဿယအနက်ဟော။]
အဇ္ဈာဝသိတွာတိ၊ ကား။ တတ္တ၊ ထို ပြာသာဒ်၌။ ဝသိတွာ၊ နေ၍။ တံဒတွာဝိဿဇ္ဇိတွာတိ၊ ကား။
တံပါသာဒံ၊ ကို၊ ဒါန ဝသေန၊ လှူခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဒတွာ၊ လှူပြီး၍။’နိရပေက္ခော= ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိသည်။ ( ဟုတွာ)ပရိစ္စာဂ ဝသေနစ၊ စွန့်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း။ ဝိဿဇ္ဇိတွာ၊ စွန့်ပြီး၍။ ( ပဗ္ဗဇိဿတိ ၌စပ်)။ စ၊ ဆက်။
ကသာ၊ အဘယ်သူ့အား။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဒတွာ၊ ၍။ ( ပဗ္ဗဇိဿတိ၊ ရဟန်းပြုလိမ့်မည်နည်း)။ ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။ [ ပါဠိတော်မှ ပဗ္ဗဇိဿတိပုဒ်ကို ယူသည်။]
သမဏာဒီနံ၊ ရဟန်းအစရှိသူတို့အား။ ( ဧဝံ ဒတွာ ပဗ္ဗဇိဿတိ)။ ဣတိ၊ ဤကားအဖြေတည်း။
တေန၊ ကြောင့်။ သမဏ။ ပေ။ ဒတွာတိ၊ ဟူ၍။ ( ဘဂဝါ) အာဟ။
ပန၊ ပရိဟာရပက္ခမှတပါး စောဒကပက္ခကို ဆိုဦးအံ့။
ကထံ၊ အဘယ်နည်းဖြင့်။ သော၊ ထိုသင်္ခမည်သောမင်းသည်။ ဧကံ၊ တဆောင်သော။ ပါသာဒံ၊ ကို။ ဗဟူနံ၊ များစွာသောပုဂ္ဂိုလ်တို့အား။ ဒဿတိ၊ လှူလိမ့်မည်နည်း။ ( လှူမှာတဲ့လား)။ ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
ဧဝံ၊ သို့။ အဿ၊ ထိုမင်း၏။ စိတ္တံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ ကိရ၊ ဖြစ်လိမ့်မည်တဲ့။ ( ကိံ၊ အဘယ်သို့ဖြစ်လိမ့်မည်နည်း)။ အယံ၊ ပါသာဒေါ= သည်။ ဝိပ္ပကိရိယတု၊ ဖရိုဖရဲ ကြဲအပ်ပါစေ။ ဣတိ၊ ဤသို့ စိတ်ဖြစ်လိမ့်မည်တဲ့။
သော၊ ထိုပြာသာဒ်သည်။ ခဏ္ဍ ခဏ္ဍသော၊ အပိုင်း အပိုင်းအားဖြင့်။ ဝိပ္ပကိရိဿတိ၊ ဖရိုဖရဲ ကြဲလိမ့်မည်။
သော၊ ထိုမင်းသားသည်။ တံ၊ ထိုပြသာဒ်ကို။ အလဂ္ဂ မာနောဝ၊ မငြိကပ်သည်သာ။ ဟုတွာ။ ယော၊ အကြင်သူသည်။ ယတ္တက့၊ အကြင်မျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ဝတ္ထုကို။ ဣစ္ဆတိ။ သော၊ သည်။ တတ္တကံ၊ ကို။ ဂဏှတု၊ ယူပါစေ။ ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။ ဒါနဝသေန၊ ဖြင့်။ ဝိဿဇ္ဇိဿတိ၊ လိမ့်မည်။ [ ထိုပြာသာဒ်သည် ရတနာချည်း ဖြစ်သောကြောင့် အဆောက်အဦး ပျက်စီးသွားသော်လည်း ယူနိုင်သည်။] ဒတွာ,ဝိဿဇ္ဇိတွာ။ ။ [ သဇ္ဇဓာတ်သည် စွန့်လှူခြင်းအနက် ဟောရာ၌ ဘူဝါဒိ ဖြစ်သောကြောင်ြ ဝိဿဇ္ဇိတွာ ဟုလည်းကောင်း, ဣကို ဧပြ၍ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဟုလည်းကောင်းရှိသည်။] ထိုပုါသာဒ်ကို မိမိ၏ သိမ်းပိုက်အပ်သောဝတ္ထုအဖြစ်မှ စိတ်ဖြင့်ရှေးဦးစွာ လူမှုကို “ဒတွာ” ဟုဆိုသည်၊ ထိုသို့ စိတ်ဖြင့်လှူပြီးနောက် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား သူပိုင်ဖြစ်အောင် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ပေးလှူသောအခါ ငဲ့ကွက်မှုမရှိတော့ပဲ စွန့်လိုက်ခြင်းကို “ဝိဿဇ္ဇိတွာ” ဟု ဆိုသည်၊ ဤ သို့ ဤနေရာ၌ အထူးမှတ်အါ၊-ဋီကာ။
တေန၊ ကြောင့်။ ဒါနဒတွော။ ပေ။ ဝိဟရိဿတီတိ၊ ဟူ၍။ ( ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ
တေန၊ ကြောင့်။ ဒါနဒတွော။ ပေ။ ဝိဟရိဿတီတိ၊ ဟူ၍။ ( ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
ဧတ္တကေန၊ ဤမျှအတိုင်း အရှည်ရှိသော ဒေသနာ အစဉ်ဖြငိ့။ [ ဧတ္ထကေနာတိ ဘူတပုဗ္ဗံ ဘိက္ခဝေတိ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ ပဗ္ဗဇိဿတီတိ ပဒံ။ ဧတ္တကေန ဒေသနာ မဂ္ဂေန။၊ ဋီကာ။] ဘဂဝါ၊ သည်။ ဝဋ္ဋဂါမ် ကုသလဿ၊ ဝဋ်သို့အစဉ်လိုက်သော ကုသိုလ်၏။ အနုသန္ဓိံ၊ အနုသန္ဓေကို။ ဒဿေတိ၊ ပြတော်မူ၏။
ဣဒါနိ၊ ၌။ ဝိဝဋ္ဋဂါမိကုသလဿ၊ ဝဋ်၏ဆန့်ကျင်ဘက် နိဗ္ဗာန်သို့သွားကြောင်းကုသိုလ်၏။ အနုသန္ဓိံ၊ ကို။ ဒဿေန္တော (ဟုတွာ)။ ပုန၊ ဖန်။ အတ္တဒီပါ ဘိက္ခဝေ ဝိဟရထာတိ အာဒိံ၊ အစရှိသောစကားကို။ ( ဘဂဝါ) အာဟ။