Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā

စက္ကဝတ္တိအရိယဝတ္တ= အဖွင့်။

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

စက္ကဝတ္တိအရိယဝတ္တ၊ အဖွင့်။

ဓမ္မန္တိ၊ ကား။ ဒသ ကုသလကမ္မပထဓမ္မံ၊ ဆယ်ပါးသော ကုသလကမ္မ ပထ တရားကို။
နိဿာယာတိ၊ ကား။ တဒဓိဋ္ဌာနေန၊ ထို ကုသလကမ္မပထတရားဟူသော တည်ရာရှိသော။ စေတဿ၊ ဖြင့်။ [ တပါးသော အခြင်းအရာအားဖြင့်စိတ်ကို ဖြစ်ခွင့်မပေးပဲ တရား၌သာ စွဲမြဲစွာ တည်နေသောစိတ်ဖြင့်၊ ဟူလို။ သော ( ဓမ္မော)+ အဓိဋ္ဌာနံ ဧတဿာတိ တဒဓိဋ္ဌာနံ။] တမေဝ၊ ထို ကုသလကမ္မပထတရားကိုပင။ နိဿယံ၊ မှီရာကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။
ဓမ္မံ သက္ကရောန္တောတိ၊ ကား။ ယထာ၊ အကြင် အခြင်အရာအားဖြင့်။ ကတော၊ ပြုအပ်သည်။ ( သမာနော) သောဓမ္မော၊ ထို ကုသခကမ္မပထတရားသည်။ သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။ ကတော၊ ပြုအပ်သည်။ ဟောတိ။ ဧဝံ၊ ဤ အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဧတံ၊ ဤ တရားကို။ ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။ [ “သက္ကရောန္တော၊ ကောင်းစွာပြုလျက်။ ဝါ၊ လေးလေးစားစားပြုလျက်” ဟု သဒ္ဒတ္ထပေးပါ။]
ဓမ္မံ ဂရုံ ကရောန္တောတိ၊ ကား။ တသ္မိံ၊ ထို ကုစလကမ္မပထတရား၌။ ဂါရဝုပ္ပတ္တိယာ၊ လေးစားခြင်း၏ဖြစ်ခြင်းအားဖြင့်။ တံ၊ ထိုဘကုသလကမ္မပထတရားကို။ ဂရုံ၊ လေးစားမှုကို။ ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။
ဓမ္မံ မာနေန္တောတိ၊ ကား။ တမေဝဓမ္မံ၊ ထိုကုသလကမ္မပထတရားကိုပင်။ ပိယဉ္စ၊ ချစ်အပိသည်ကို လည်းကောင်း။ ဘာဝနီယဉ္စ၊ ချီးမွမ်းအပ်သည်ကိုလည်းကောင်း။ ကတွာ၊ ၍။ ဝိဟရန္တော၊ နေလျက်။
ဓမ္မံ၊ ပူဇေ န္တောတိ= ကား။ တံ၊ ထို ကုသလကမ္မပထတရားကို။ အပဒိသိတွာ၊ ညွန်ပြ၍။ ဂန္ဓမာလာဒိပူဇနေန၊ နံ့သာပန်း အစရှိသည်တို့ဖြင့် ပူဇော်ခြင်းဖြင့်။ အဿ၊ ထို ကုသလကမ္မပထတရားအား။ ပူဇံ၊ ပူဇော်မှုကို။ ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။ [ ဤစကားကို ထောက်၍တရားတော်အား ရည်မှန်း၍ ပန်းစသည်ဖြင့် ပူဇော်ကောင်းသည်။]
ဓမ္မံ အပ စယ မာနောတိ၊ ကား။ တဿေဝ ဓမ္မဿ၊ ထို ကုသလကမ္မပထတရားအားပင်။ အဉ္စလိကရဏာဒီဟိ၊ လက်မုပ်ချီမှုကို ပြုခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ နီစဝုတ္တိတံ၊ နိမ့်ကျသော ဖြစ်ခြင်းရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ ( မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချမှုကို) ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။ [ ဤစကားအရတရားတော်ကို မှန်း၍ လက်အုပ်ချီမှု ရှိခိုးမှုပြုကြသည်။]
ဓမ္မဓဇော ဓမ္ဗကေတူတိ၊ ကား။ တံ ဓမ္မံ၊ ကို။ ဓဇမိဝ၊ အလံကဲ့သို့။ ပုရက္ခတွာ၊ ရှေ့သွားပြု၍ လည်းကောင်း။ ကေတု မိဝစ၊ မှန်ကင်းကဲ့သို့လည်ူ။ [ အဆောက်အဦး၏ ထိပ်ဝယ် တပ်ထားအပ်သော အမြင့်ဆုံးအရာကို “ကေတု” ဟုဆိုလိုကြသည်။] ဥက္ခိပိတွာ၊ ချီမြှောက်၍လည်းကောင်း။ ပဝတ္တိယာ၊ ဖြစ်ခြင်းအားဖြင့်။
ဓမ္မာဓိပတိ ဘူတော၊ တရားတည်းဟူသောအကြီးအကဒရှိသည် ဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။ ( ဟုတွဋ)။ အာဂတ ဘာဝေန၊ လာခဲ့သည်၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဓမ္မဝသေနေဝ၊ ကုသလ ကမ္မပထ တရားအစွမ်းဖြင့်သာ။ သဗ္ဗကိရိယာနံ၊ အလုံးစုံသော အမူအရာတို့ကို။ ( ထိုင်မှု ရပ်မှုစသော အမှုအရာတို့ကို)။ ကရဏေမ၊ ပြုခြင်းအားဖြင့် လည်းကောင်း။ ဓမ္မာဓိပတေယျော၊ တရားတည်းဟူသောအကြီးအကဲ၏ အဖြစ်ရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ( သံဝိဒဟဿု ၌ စပ်)။
ဓမ္ပိကံ။ ပေ။ သံဝိဒဟဿူတိ၊ ကား။ အဿာ၊ ထို ရက္ခာဝရဏ ဂုတ္ထိ၏။ ဓမ္မော၊ သည်။ အတ္တိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ( ထိုသို့ တရား ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၊) သာ၊ ထို ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိသည်။) ဓမ္မိကာ၊ ဓမ္မီကာ မည်၏။ ရက္ခာစ၊ စောင့်ရှောက်ခြင်းသည်။ အာဝရဏဉ္စ၊ တားမြစ်ခြင်းလည်း။ ဂုတ္တိစ၊ လုံခြုံစေခြင်းလည်း။ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိ၊ စောင့်ရှောက်ခြင်း တားမြစ်ခြင်း။ ဂုတ္တိစ၊ လုံခြုံသေခြင်းလည်း။ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိ၊ စောက်ရှောက်ခြင်း တားမြစ်ခြင်း လုံခြုံစေခြင်း။
တတ္ထ၊ ထိုရက္ခ အာဝရဏ ဂုတ္တိတို့တွင်။ ပရံ ရက္ခန္တော အတ္တာနံ ရက္ခတီတိ၊ ဟူ၍။ ဝစနတော၊ ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်။ ခန္တိအာဒယော၊ ခန္တီအစရှိသည်တို့သည်။ ရက္ခာ၊ ရက္ခာတို့မည်၏။ ဟိ၊ သာဓကကား။ ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေ။ ပေ။ အနုဒ္ဒယထာတာတိ၊ ဟူသော။ ဧတံ၊ ဤ စကားတော်ကို။ ( ဘဂဝတာ)
ဝုတ္ထံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ [ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကထဉွစ၊ အဘယ်နည်းဖြင့်။ ပရံ၊ သူတပါးကို။ ရက္ခန္ထော၊ စောင့်ရှောက်လသော်။ ဝါ၊ စောက်ရှောက်သူသည်။ အတ္တာနံ၊ မိမိကို။ ရက္ခတိ၊ စောင့်ရှောက်သနည်း။
ခန္တိယာ၊ သည်းခံခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း။ အဝိဟိံ သာယ၊ မညှဉ်းဆဲကြောင်းဖြစ်သော ဒေါသ၏ဆန့်ကျင်ဖက် ကရုဏာဖြင့်လည်းကောင်း။ မေတ္တာနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ရှိသူ၏ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မေတ္တာနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ရှိသူ၏ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ အနုဒ္ဒယတာ၊ အဖန်ဖန် စောင့်ရှောက်တတ်သူ၏ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အဖန်ဖန်စောင့်ရှောက်တတ်သော ကရုဏာဖြင့်လည်းကောငါး။ (ပရံ ရက္ခန္တော အတ္တာနံရက္ခတိ၊ ၏။ ] [ ခန္တီ မေတ္တာ ကရုဏာဖြင့် အခြားသူက်ု ဒိဋ္ဌဓမ္မ်ကဘေးစညါမှ စောင့်ရှောက်သူသည် မိမိကိုလည်းစောင့်ရှောက်ပြီးဖြစ်သည်။ ]ဝမ္မာဓိပတေယျော၊ ပေ၊ ဟုတွာ။ ။ “ဓမ္မာဓိပတိ တူတော အာဂတဘာဝေန” ဖြင့် ရှေးရှေးဘဝတို့၌လည်း ကုသလကမ္မပထတရားဆယ်ပါးကို အကြီးအကဲ ပြ၌ လေးလေးစားစား ဆည်းပူးအပ်ခဲ့သည်ဟု ပြ၏၊ “ဓမ္မဝသေနေဝ သဗ္ဗကိရိယာနံ ကရဏေန” ဖြင့် သွား ရပ် ထိုင် လျောင်း ဟူသော လေးပါးသော အမူအရာတို့၌ စိတ်၏ထို ကုသလကမ္မထတရား၌ ညွတ်ကိုင်းနေသည်( စိတ်ဝင်စားနေသည်)၏ အဖြစ်ကိုပြသည်၊- ဋီကာ။
နိဝါသနပါရူပနဂေဟာဒီနံ၊ အဝတ်ခြုံထည် အိမ်စသည်ြတို့ဖြင့်။ [ ကရိုဏ်းအနက်၌ ဆဋ္ဌီသက်ပါ။ ] နိဝါရဏာ၊ အချမ်းအပူစသည်တို့ကို တားမြစ်ခြင်းသည်။ အာဝရဏံ၊ အာဝရဏ မည်၏။ [ အဝတ်ခြံုထည် ပေးခြင်း, အိမ်ကိုလုံခြုံအောင်ဆောက်လုပ်ပေးခြင်း စသည်တို့သည်လည်း အချမ်း အပူ စသည်ကိုကာကွယ်ပေးရာ ရောက်သောကြောင့် အာဝရဏ မည်၏၊ ဟူလို။] စောရာဒိ ဥပဒ္ဒဝ နိဝါရဏတ္တံ၊ ခိုးသူ အစရှိသော ဘေးရန်တို့မှ တားမြစ်ခြင်း အကျိုးငှါ။ ဂေါပါယနာ၊ လုံခြုံစေခြင်းသည်။ ဂုတ္တိ၊ ဂုတ္တိမည်၏။ တံ သဗ္ဗမ္ပိ၊ ထို အလုံစုံသောရက္ခ အာဝရဏ ဂုတ္တိကိုလည်း။ သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။ ဝိဒဟဿု၊ စီစဉ်ပါ။ ပဝတ္တယ၊ ဖြစ်စေပါ။ ဌပေတိ၊ ထားပါ။
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။ [ စာအုပ်တို့၌ “သံဝိဒဟဿု” ဟု ရှိမှ သင့်မည်။ အင်္ဂတ္တိုရ် အဋ္ဌကထာ၌လည်ရ သံမပါပဲ ရှိ၏။] ဣဒါနိ၊ ၌။ ယတ္ထ၊ အကြင်သတ္တဝါ အပေါင်း၌။ သာ၊ ထိုရက္ခာ ဝရဏဂုတ္တိကို။ ( စောင့်ရှောက်ခြင်း, တားမြစ်ခြင်း, လုံခြုံစေခြင်းကို)။ သံဝိဒဟိတဗ္ဗာ၊ ကောင်းစွာ စီစဉ် ထိုက်၏။ တံ၊ ထို သတ္တဝါအပေါင်းကို။ ဒဿေန္တော၊ သည်။ ( ဟုတွာ)။ အန္တောဇနသ္မိန္တိ အာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။ [ ရှင်ဘုရင်မှ ဖြစ်လာသောရသေ့က သားတော်အား ပြောပြီ။]
တတြ၊ ထို အန္တောဇနသ္မံ အစရှိသော စကားရပ်၌။ အယံ၊ ဤ ဆိုအပ်လတံ့ကား။ သင်္ခေပတ္ထော၊ အကျဉ်းဖြစ်သော အနက်တည်း။ အန္တောဇနငင်္ခါတံ၊ အတွင်းလူဟု ဆိုအပ်သော။ တဝ၊ သင် သားတော်၏။ ပုတ္တဒါရံ သား သ္မီး ဇနီးကို။ သီလသံဝေး၊ စောင့်စည်းကြောင်းဖြစ်သော သီလ၌။ ပတိဌပေတိ၊ တည်စေပါ။ [ ရက္ခကိုပြသည်။] ဝတ္ထဂန္ဓမာလာဒီနိစ၊ အဝတ်နံ့သာပန်း အစရှိစာ်တို့ကိုလည်း။ အဿ၊ ထိုသား သ္မီး ဇနီးအား။ ဒေဟိ၊ ပေးပါ။ [ အာဝရဏကို ပြသည်။] သဗ္ဗောပဒ္ဒဝေစ၊ အလုံးစုံသော ဘေးရန်တို့ကိုလည်း။ အဿ၊ ၏( အတွက်)။ နိဝါေးဟိ၊ တားမြစ်ပါ။ [ ဂုတ္တိကိုပြသည်။]
ဗလကာယာဒီသုပိ၊ ဗလကာယ အစရှိသူတို့၌လည်း။ ( စစ်သည် ဗိုလ်အပေါင်းအစရှိသည်တို့၌လည်း။) ဧသေဝ နယော။ အယံ ပန၊ ဤ ဆိုအပ်လတံ့ကား။ ဝိသေသော၊ အထူးတည်း။ [ "ပန၊ အထူးကား။
အယံ၊ ကား။ ဝိသေသော၊ တည်း” ဟု လည်းပေးနိုင်၏။] ဗလကာယော၊ စစ်သည်ဗိုလ်အပေါင်းကို။ ကာလံ၊ ထမင်း ရိက္ခာပေးသင့်ရာအခါကို။ အနတိက္ကမိတွာ၊ မကျော်လွန်မး၍။ အတ္တဝေတနသမ္ပဒါနေနပိ၊ ထမင်း ရိက္ခာ ကောင်းစွာ ပေးခြင်းဖြင့်လည်း။ [ ပိဖြင့် ဆိုအပ်ပြီသော သီလသံဝရ, ပတိဋ္ဌာပန စသည်ကို ပေါင်းသည်။ နောက်နောက် ပိသဒ္ဒါတို့၌လည်း ဤအတိုင်းပင်သိပါ။ ] အနုဂ္ဂစေတဗ္ဗော၊ ချီးမြှောက်ထိုက်၏။
အသိဘိတ္တခတ္တိယာ၊ အသိဘိတ် သွန်းအပ်ပြီးသော မင်းတို့ကို။ ( အတိသိက် ရေစင် သွန်းလောင်းခံပြီသော မင်းတို့ကို။) ဘဒြဿာဇာနေယျဋဒိရတနသမ္ပဒါနေနပိ၊ ကောင်းသော မြင်းအားဇာနည် အစရှိသောရတနာတို့ကိူ ပေးခြင်းဖြင့်လည်း။ ဥပသင်္ဂဏှိတဗ္ဗာ၊ သိမ်းသွင်းချီးမြှောက်ထိုက် ကုန်၏။
အနုယန္တခတ္တိယာ+ နောက်လိုက်ဖြစ်သော အဘိသိက် မသွန်းအပ်သောဘမင်းတို့ကိုလည်း။ တေသံ၊ ထို မင်းတို့အား။ အနုရူပယာနဝါဟနသမ္ပဒါနေနပိ၊ လျှောက်ပတ်သော သက်မဲ့ယာဉ် သက်ရှိယာဉ် ကိုပေးခြင်းဖြင့်လည်း။ ပရိတောသေတဗ္ဗာ၊ ထက်ဝန်းကျင် နှစ်သက်စေထိုက်ကုန်၏။ [ ရထားစသော သက်မဲ့ယာဉ်သည် ယာန, ဆင်မြင်းစသော သက်ရှိယာဉ်သည် ဝါဟန။]
ဗြာဟ္မဏာ၊ တို့ကို။ အန္နပါနဝတ္ထာဒိနာ၊ စားဖွယ်သောက်ဖွယ် အဝတ် အစရှိသော။ ဒေယိဓမ္မေန၊ ပေးထိုက်သော သဘောရှိသော ဝတ္တုဖြင့်လည်းကောင်း။ ( ပေးလှူဖွယ် ဝတ္ထုဖြင့်လည်းကောင်း။)
ဂဟပတိကာ၊ အိမ့်ရှင် သူကြွယ်တို့ကိုဘတ္တဗီဇ နင်္ဂလဖာဗလိဗဒ္ဒါဒိ သမ္ပဒါနေန= ထမင်းမျိုးစေ့ ထွန်တုံး ထွန်သွား ( ထယ်သွား) နွားလား ( နွားထီး) အစရှိသည်တို့ကို ပေးခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း။ ( ပရိတောသေတဗ္ဗာ)။ နိဂမဝါသိနော၊ နိဂုမ်း၌ နေကုန်သော။ နေဂမာ၊ နိဂုမ်းနေသူ လူတို့ကိုလည်းကောင်း။ ဇာနပဒဝါသိနော၊ ဇနပုဒ်၌ နေကုန်သော။ ဇာနပဒါစ၊ ဇနပုဒ်နေသူ လူတို့ကိုလည်းကောင်း။
တထာ၊ ထိူ့အတူနှစ်သက်စေထိုက်ကုန်၏။ [ "နိဂမော+ နိဝါသော ယေသံ။
ဇနပဒေါ+ နိဝါသောယေသံ”ဟုပြု။]
သမိတပါပ ဗာဟိဘပါပါ၊ ငြိမ်းစေအပ်ပြီးသော မကောင်းမှုရှိကုန်, အပပြုအပ်ပြီးသော မကောင်းမှုရှိကုန်သော။ သမဏဗြာဟ္မဏာ၊ တို့ကို။ သမဏပရိက္ခာရ သမ္ပဒါနေန၊ ရဟန်းတို့၏ ပရိက္ခရာကို ပေးခြင်းဖြင့် သက္ကာတဗ္ဗာ၊ ကောင်းစွာပြုထိုက်ကုန်၏။ [ သမဏဗြဟ္မဏတို့၏ ဝိဂ္ဂဟကို ပါရာဇိကဏ်ဘာသာဋီကာပ, အုပ် ၃၈၉ ၌ ပြထားပြီး။]
မိဂပက္ခိနော၊ သားငှက်တို့ကိုအဘယဒါနေန= ဘေးမဲ့ပေးခြင်းဖြင့်။ သမဿာတဗ္ဗာ၊ သက်သာရာရစေထိုက်ကုန်၏။
ဝိဇိတေတိ၊ ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ အာဏာပဝတ္တိဋ္ဌာနေ၊ အာဏာဖြစ်ရာ အရပ်၌။ ( အာဏာ ပျံ့နှံ့ရာ အရပ်၌)။
အဓမ္မကာရောတိ၊ ကား။ အဓမ္မကိးိယာ၊ တရား မရှိသော အပြုအမူသည်။ ( မတရားသော အပြုအမူသည်)။
မာကဝတ္တိတ္ထာတိ၊ ကား။ ယထာ၊ အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့် ပြီးစေလသော်။ န ပဝတ္တဘိ၊ မဖြစ်။ တထာ၊ ထိုသို့ မဖြစ်နိုင်လောက်အောင်သော အခြင်းအရာ အားဖြင့်။ နံ၊ ထို မတရားသေဋ အပြုအမူကို။ ပဋိပါဒေတိ၊ ပြီးစေလော။ ဣတိအတ္ထော၊ နက်။ [ “မဋပဝတ္တိတ္ထ၊ မဖြစ်ပါစေနှင့်” ဟုပေး။ “ စေ” ကား ကာရိုက် “စေ” မဟုတ်, အာဏဋတ္တိ ”စေ” တည်း။ ထိုကြောင့် “အဓမ္မကာရော” ဟုကတ္တားရှိသည်။]
သမဏဗြာဟ္မဏာတိ၊ ကား။ သမိတပါပ ဗာတိတပါပါ၊ ငြိမ်းစေအပ်ပြီးသော မကောင်းမှု ရှိကုန်သော သမဏ, မျှောအပ်ပြီးသော မကောင်းမှုရှိကုန်သော ဗြာဟ္မဏတို့သည်။ (အမေန္တိ ၌စပ်၊)
ပဒပမာဒ့ ပဋိဝိရတာတိ၊ ကား။ နဝဝိဓာ၊ ကိုပါးအပြားရှိသော။ မာနမဒါ၊ မာန်ယစ်ခြင်းမှလည်းကောင်း။ ပဉ္စသု၊ ကုန်သော။ ကာမဂုဏေသု၊ ကာမဂုဏ်တို့၌။ စိတ္တဝေါဿဇ္ဇနသင်္ခါတာ၊ စိတ်ကို လွတ်ဖားခြင်းဟုဆိုအပ်သော။ ပမာဒါစ၊ မေ့လျော့ခြင်းမှလည်းကောင်း ပဋိဝိရတာ= ရှောင်ကြည်ကြကုန်သည်။ ( ဟုတွာ)။ [ ဒမေန္တ ၌စပ်။ ]
ဧကမတ္တာနန္တိ၊ ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ ရာဂါဒီနံ၊ ရာဂ အစရှိသည်တို့ကို။ [ အာဒိဖြင့် ဒေါသ မောဟ မာန စသည်တို့ကို ယူ။] ဒမနာဒီဟိ၊ ဆုံးမခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ [ အာဒိဖြင့် သမဏ ပးိနိဗ္ဗာပန၊ တို့ကိုယူ။] ဧကံ၊ တမျိုးသောအတ္ထာနံ= မိမိစိတ်ကို။ (တနည်း) ဧကံ၊ တယောက်တည်းသော။ အတ္ထာနံ၊ မိမိကို။ ဒမေန္တိ၊ ဆုံးမကုန်၏။ သမေန္တိ၊ ငြိမ်သက်စေကြကုန်၏။ ပရိနိဗ္ဗာပေန္တိ၊ ငြိမ်းစေကြကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုစ္စန္တိ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ကာလေန ကာလန္တိ၊ ကား။
ဧကမတ္တာနန္တိ၊ ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ ရာဂါဒီနံ၊ ရာဂ အစရှိသည်တို့ကို။ [ အာဒိဖြင့် ဒေါသ မောဟ မာန စသည်တို့ကို ယူ။] ဒမနာဒီဟိ၊ ဆုံးမခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ [ အာဒိဖြင့် သမဏ ပးိနိဗ္ဗာပန၊ တို့ကိုယူ။] ဧကံ၊ တမျိုးသောအတ္ထာနံ= မိမိစိတ်ကို။ (တနည်း) ဧကံ၊ တယောက်တည်းသော။ အတ္ထာနံ၊ မိမိကို။ ဒမေန္တိ၊ ဆုံးမကုန်၏။ သမေန္တိ၊ ငြိမ်သက်စေကြကုန်၏။ ပရိနိဗ္ဗာပေန္တိ၊ ငြိမ်းစေကြကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုစ္စန္တိ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ကာလေန ကာလန္တိ၊ ကား။
ကာဘေကာလေ၊ အခါတိုင်း အခါတိုင်း၌။ ( ဥပသင်္ကမိတွာ ပရိပုစ္ဆေယျာသိ စသည်၌စပ်)။ [ ကာလေ ကာလေ ဟု ဖွင့်သဖြင့် ကာလေန ကာလဲဝယ် သတ္ထမီအနက်၌ တတိယာ, ဒုတိယသက်ထားသည်စု ပြ၏။ ]
အဘိနိစဇ္ဇေယျာသီတိ၊ ကား။ ဂူထံ ဝိယ၊ မစင်ကဲ့သို့ လည်းကောင်း။ ဝိသံဝိယ၊ အဆိပ်ကိုကဲ့သို့ လည်းကောင်း။ ပဂ္ဂိံ ဝိယစ၊ မီးကိုကဲ့သို့လည်းကောင်း။ သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။ ဝဇ္ဇေယျာသိ၊ ရှောင်ကြည်လေ။
သမာဒါယာတိ၊ ကား။ သုရဘိကုသုမဒါမံ ဝိယစ၊ ကောင်းသော အနံ့ရှိသော ပန်းဆိုင်းကိုကဲ့သို့ လည်းကောင်း။ သမ္မာ၊ ကောင်းသွာ။ အာဒါယ၊ ယူ၍။ ပဝတ္တေယျာသိ၊ ဖြစ်စေပါလေ။ ( ကျင့်ပါလေ)။
ဣဓ၊ ဤ နေရာ၌။ ဌာတွာ၊ ရပ်တန့်၍။ ဝတ္တံ၊ မြတ်သော စကြာမင်း၏ကျင့်ဝတ်ကို။ သမာနေတဗ္ဗံ၊ အညီအမျှ ဆောက်ထိုက်၏။ ( ဒသဝိဓံ ဒွါဒသဝိဓံဟူ၍ အောက်၌ ဆိုအပ်သော အရေအတွက်နှင့် အပိုအလို မရှိအောင် အညီအမျှဆောက်ပြထိုက်၏)။
အန္တောဇနသ္မိံ ဗလကာယေပိ၊ အန္တောဇနသ္မိံ ဗလကာယေပ် ဟူသည်။ ဧကံ၊ တပါးသောကျင့်ဝတ်တည်း။ [ အန္တောဇန ဗလကာယတို့၌ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိကို စီမံမှုသည် တမျိုးသော ကျင့်ဝတ်၊ ဟူလို။ နောက်၌လည်းဤနည်းအတိုင်း သိပါ။] ခတ္တိယေသု၊ ခတ္တိယေသုဟူသည်။ ဧကံ၊ တည်း။ အနုယန္တေသု၊ ဟူသည်။ ဧကံ၊ တည်း။ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေသု၊ ဟူသည်။ ဧကံ၊ တည်း။ နေဂမဇာနပဒေသု၊ ဟူသည်။ ဧကံ၊ တည်း။ အဓမ္မကာရပ္ပဋိက္ခေပေါ၊ မတရားသောအပြုအမူကို ပယ်မြစ်ခြင်းသည်။ ဧကံ၊ တည်း။ အဓနာနံ၊ ဥစ္စာမရှိသူတို့အား။ ဓနာနုပ္ပဒါနံ ( ဓန+ အနုပ္ပဒါနံ)၊ ဥစ္စာကိုပေးခြင်းသည်။ ဧကံ၊ တည်း။ သမဏဗြာဟ္မဏေ၊ တို့သို့။ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ချဉ်းကပ်၍။ ပဥှပုစ္ဆနံ၊ ပြဿနာမေူခြင်းသည်။ ဧကံ၊ တည်း။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ ဧတံ၊ ဤ အရိယစက္ကဝတ္တိ ကျငိ့ဝတ်သည်။ ဒသဝိဓဲ၊ ဆယ်ပါးအပြားရှိသည်။ ဟောတိ။ ပန၊ ကား။ ( ဒသဝိမှေတပါး ဒွါဒသဝိဓကား)။
ဂဟပတိကေ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။ ပက္ခိဇာတေစ၊ ငှက်မျိုးတို့ကိုလည်းကောင်း။ ဝိသုံ၊ ဗြာဟ္မဏမိဂတို့မှသီးခြား။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ဂဏေန္တဿ၊ ရေတွက်လသော်။ ဒွါဒသဝိဓံ၊ တဆယ့်နှစ်ပါး အပြားရှိသည်။ ဟောတိ။ [ ဗြာဟ္မဏနှင့် ဂဟပတိကို မပေါင်းပဲ ကျင့်ဝတ်တပါးစီ ခွဲ၍လည်းကောင်း။ မိဂနှင့် ပက္ခိဇာတကို မပေါင်းပဲ တပါးစီခွဲ၍လည်းကောင်း ရေတွက်လျှင် တဆယ့်နှစ်ပါးဖြစ်သည်၊ ဟူလို။] ဝါ၊ တနည်း။
ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ ( ရှေးဆယ်ပါး အပြားရှိသော အရိယစက္ကဝတ္တိကျင့်ဝတ်၌)။ အဝုတ္တံ၊ မဆိုအပ်သေးသောကျက့်ဝတ်ကို။ ဂဏေန္တေန၊ ရေတွက်လိုသောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အဓမ္မရာဂကိုလညိးကောင်း။ ဝိသမလောဘဿစ၊ ဝိသမလောဘကို လည်းကောင်း။ ပဟာနဝသေန၊ ပယ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဒွါဒသဝိဓံ၊ တဆယ့်နှစ်ပါး အပြားရှိသော အရိယစက္ကဝတ္တိကျင့်ဝတ်ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗံ။ [ ဗြာဟ္မဏနှင့် ဂဟပတိ။ မိဂနှင့် ပက္ခိဇာတတို့ကို မခွဲလိုလျှင်လည်း ဤ နှစ်ပါး ထည့်၍ ရေတွက်ပါ၊ ဟူလို။ မတပ်မက်သင့်သော အရာ၌ တပ်မက်ခြင်းသည်အဓမ္မရာဂမည်၏။ သင့်တော်သောအရာဖြစ်သော်လည်း လွန်လွန်ကဲကဲ တပ်မက်ခြင်းသည် ဝိသမလောဘမည်၏။] ဣဒံ ခေါတာတ တန္တိ၊ ကား။
ဣဒံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော ကျင့်ဝတ်သည်။ ဒသဝိဓံ၊ ဆယ်ပါး အပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်သော။ ဒွါဒသဝိဓံ၊ တဆယ်နှစ်ပါး အပြားရှိသည်လည်းဖြစါသော။ အရိယစက္ကဝတ္ထိနာမ၊ မည်၏။
ဝတ္တမာနဿာတိ၊ ကား။ ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။ ဝတ္တမာနဿ၊ ဖြစ်သော။ ဝါ၊ ကျင့်သော။ ( တဿ ၌စပ်)။
တဒဟုပေါ သထေတိ အာဒိ၊ တဒဟုပေါသထေ အစရှိသော စကားကို။ မဟာသုဒဿနေ၊ မဟာသုဒဿနသုတ်အဖွင့်၌။ ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။ [ “ဤ စက္ကဝတ္တိကျင့်ဝတ်ကို ဖြည့်ကျင့်ရာ၌ စကြာမင်းဖြစ်ကြောင်း ရှေးကောင်းမှုရှိသေဋ တိက္ခပုဂ္ဂိုလ်သည် အောက်ထစ်ဆုံး အားဖြင့် ၁၂နှစ်ဖြည့်ကျင့်ရ၏။ မဇ္ဈိမပုဂ္ဂိုလ်သည် ၂၅ နှစ်ဖြည့်ကျင့်ရ၏။ ရှေးကောင်းမှု မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကား ဤ ဆိုအပ်ပြီးသော အပိုင်းအခြားတို့ထက် လွန်အောင်ဖြည့်ကျင့်မှပြည့်၏ “ ဟုဋီကာ ၌ ဝဒန္တိဝါဒလာ၏။]
သမတေနာတိ၊ ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ မတိယာ၊ အလိုအားဖြင့်။ ( ပသာသတိ ၌စင်)။ [ သံသဒ္ဒါ “မိမိ” အနက်ဟော။ သံ၌ နိဂ္ဂဟိတ်ချေ။ “မတ” သဒ္ဒါ “မတိ” အနက်ဟော။]
သုဒန္တိ၊ သုဒံဟူသော ဤပုဒ်သည်။ နိပါတမတ္တံ၊ အနက်မရ နိပါတ်မျှသာတည်း။
ပသာသတီတိ၊ ကား။ အနုဿသတိ၊ သွန်သင်၏။
ဣဒံ ဝုတ္တံ စောတိ။ ( ကိံ၊ အဘယ်သို့ ဆိုလိုသနည်း)။ ပေါရာဏကံ၊ ရှေး၌ဖြစ်သော။ ရာဇဝံသံ၊ မင်း၏အနွယ်ကို။ ရာဇပဝေဏိံ၊ မင်း၏ အစဉ်အဆက်ကို။ ရာဇဓမ္မံ၊ မင်းကျင့်တရားကို။ ပဟာယ၊ ပယ်စွန့်၍။ အတ္တနော၊ ၏။ မတိတ္ထေ၊ အလိုမျှ၌။ ဌာတွာ၊ တည်၍။ ဇနပဒံ၊ ဇနပုဒ်ကို။ အနုသာသတိ၊ သွန်သင်၏။ ဣတိ၊ ဤ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလို၏။ အယံ၊ ဤမင်းသည်။
မဃဒေဝဝံသဿ၊ မဃဒေဝမင်း၏အနွယ်ကို။( ဥပစ္ဆေဒကော= ဖြတ်တတ်သော။) ကဠာရဇနကောဝိယ၊ ကဠာရဇနကမင်းကဲ့သို့။ ဒဠနေမိဝံသဿ၊ ဒဠနေမိမင်း၏အနွယ်ကို။ ဥပစ္ဆေဒကော၊ သော။ အန္တိမပုရိသော၊ အဆုံးဖြစ်သောယောကျာ်းသည်။ ဟုတွာ။ ဥပ္ပန္နော၊ ပြီ။
ပုဗ္ဗေနာပရန္တိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗကာလေန၊ ရှေးကာလနှင့်။ သဒိသာ၊ တူကုန်သည်။ ဟုတွာ။ အပးကာလံ၊ နောက်ကာလ၌။
ဇနပဒါန ပဗ္ဗန္တီတိ၊ ကား။ န ဝဍ္ဎန္တိ၊ မတိုးပွါးကုန်။ ယထာ တံပုဗ္ဗကာနန္တိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗကားနံ၊ ရှေး၌ဖြစ်ကုန်သော။ ရာဇူနံ၊ မင်းတို့၏ ( လက်ထက်၌)။ ပုဗ္ဗေစ၊ ရှေးအခါ၌လည်းကောင်း။ ပစ္ဆာစ၊ နောက်အခါ၌လညိးကောင်း။ သဒိသာယေဝ၊ တူကုန်သည်သာလျှင်။ ဟုတွာ။ ပဗ္ဗိံသု။
ယထာ၊ ပြည့်စုံကုန်သကဲ့သို့။ ဝါ၊ တိုးပွါးစည်ပင်ကုန်သကဲ့သို့။ တထာ၊ တူ။ နပဗ္ဗန္တိ၊ ကုန်။
ကတ္ထစီ၊ အချို့အးပ်၌။ သုညာ၊ လူတို့မှကင်းဆိတ်ကုန်သည်။ ဟထဝိလုတ္ထာ၊ သတ်အပ် လုယက်အပ်ကုန်သည်။ ( အသတ်ခံရ, အလုခံရကုန်သည်)။ ဟောန္တိ။သ တေဘမဓုဖါဏိတာဒီသုစေဝ၊ ဆီ ပျားရည် တင်လဲ အစရှိသည်တို့၌လည်းကောင်း။ ယာဂုဘတ္တာဒီသုစ၊ ယာဂုထမင်း အစရှိသည်တို့၌လည်းကောင်း။ ဩဇာပိ၊ ဩဇာသည်လည်း။ ပရိဟာယိတ္ထ၊ ယုတ်လျော့ပြီ။ ဣတိအတ္ထော၊ နက်။
အမစ္စာ ပါးနသဇ္ဇာတိ၊ ကား။ အမစ္စာ စေဝ၊ အမတ်တို့လည်းကောင်း။ ပရိသာဝစရဋစ၊ ပရိတ်သတ်၌ သက်ဝင် ( ပါဝင်) သူတ်ု့ လည်ကောင်းတည်း။
ဂေဏကမဟာမတ္တာတိ၊ ကား။ ပစ္ဆိဒ္ဒကာဒိပါဌ ဂဏကာစေဝ၊ အစ္ဆိဒ္ဒက စသောဂဏာန်းကျမ်းကနု ရွတ်ဖတ် ရေတွတ်တတ်သူ( ကျွမ်းကျင်သူ) တို့လည်းကောင်း။ [ ဤအစ္ဆိဒ္ဒကနှင့်စပ်၍ သိဖွယ်ကို ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဟာသီလအဖွင့် ဘာသာဋီကဋ ၅၇၃၊ ၌ ပြထားပြီး။] မဟာအမစ္စာစ၊ အမတ်ကြီးတို့လည်းကောင်းတည်း။
အနီကဋ္ဌာတိ၊ ကား။ ဟတ္တိအာစရိယာဒကော၊ ဆင်ဆရာ အစရှိသူတို့တည်း ။ [ ဟတ္ထာနီက (ဆင်တပ်) အစရှိသောညအနီကတို့၌ တည်သောကြောင့် ဆင်ဆရာ စသူတို့ကို” အနီကဠ” ဟုခေါ်သည်။]
ဒေါဝါရိကောတိ၊ ကား။ ဒွါရရက္ခိနော-၉ တံခါး စောငိ့ကြပ်သော တံခါးဗိုလါ ( တံခါးမှူး) တို့တည်း။
မန္တဿာဇီဝိနောတိ(ဧတ္ထ)၊ ၌။ ပညာ၊ ပညာကို။ မန္တာ၊ မန္တာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ။ တံ၊ ထိုပညာကို။ နိဿယံ၊ မှီရာကို။ ကတွာ။မန္တဿာ+ ဟုတွာ+ ဇီဝိနော မန္တဿာဇီဝိနော၊ ) ကမ္မဓာရညိး)၊ ပညာကိုမှီ၍ အသက်မွေးကြသေဋ ဥပဒေပြု ( မင်းတိုင်ပင် ပါလီမံ- လွတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အမတ်များတည်း၊ [ အမစွာ စသော ပုဒ်တို့၏ ဝိဂ္ဂဟက်ု ဋီကာအတိုင်း ပါဠိတော်နိဿယ၌ ပြထားပြီး။] ပဏ္ဍိတာ၊ ပညာရှိကုန်သော။ ယေ မဟာမတ္တာ၊ အကြင်အမတ်ကြီးတို့သည်။ ဇီဝန္တိ၊ အသက်မွေးကြကုန်၏။ ဧတံ၊ ဤ မန္တဿာဇီဝိနောဟူသော အမည်သည်။ တေသံ၊ ထို အမတ်ကြီးတို့၏။ နာမံ၊ အမည်တည်း။