Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā

ဒဠှနေမိစက္ကဝတ္တိရာဇကထာ= အဖွင့်။

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဒဠှနေမိစက္ကဝတ္တိရာဇကထာ၊ အဖွင့်။

တတ္တ၊ ထို ပုညံပဝဍ္ဎတိ ဟူသေဋ ပါဌ်၌။ ကုသလံ၊ ကုသိုလ်သည်။ ဒုဝိမံ၊ နှစ်ပါးအပြားရှိ၏။ ဝဋ္ဋဂါမိစ၊ ဝဋ်သို့ရောက်ကြောင်းဖြစ်သောညကုသိုလ်လည်းကောင်း။ ဝိဝဋ္ဋဂါမိစ၊ ဝဋ်မှလွတ်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သောကုသိုလ်လည်းကောင်းတည်း။
တတ္တ၊ ထိုနှစ်ပါးသော ကုသိုလ်တို့တွင်။ ဝဋ္ဋဂါမိ ကုသလံ နာမ၊ ဝဋ္ဋဂါမိ ကုသိုလ်မည်သည်။ မာတာမိတူနံ၊ တို့၏။ ပူတ္တဓီတာသု၊ သားသမီးတို့၌လည်းကောင်း။ ပုတ္တဓီတာနဥ္စ၊ သားသမီးတို့၏လည်း။ မာတာပိတူသု၊ တို့၌လည်းကောင်း။ သိနေဟဝသေန၊ ချစ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ မုဒုမဒ္ဒဝစိတ္တံ၊ နုညံသည်ဖြစ်၍ နုညံသော သဘောရှိသောစိတ်တည်း။ ဝါ၊ အလွန်နုညံ့သော စိတ်တည်း။သမာဒါနဟေတု။ ။ “သမာဒါနံ ( ဆောက်တာ်)” ဟူ၍ သီလစသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ဆောက်တည်၍ ကျင့်ရ၏၊ အကျိုးတရားများကား ဆောက်တည်စရာ မလို၊ မိမိသန္တာန်၌ ကောင်းစွာယူခြင်း ဟူသော အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့်ဖြစ်ခြင်းသည်ပင်” သမာဒါန ( ဆောက်တည်)” ဟုမှတ်ပါ။ ပူညံ့။ ။ ပုညဖလံကို ကြည့်၍ “ ပုညံ့” ဟူသော ပုဒ်ငယ် “ဖလံ” ဟူသောနောက်ပုဒ် ကြေနေသည်ဟု မှတ်ပါ၊ ပုညဖလံ ၌လည်း ကောင်းမှုနှင့် ကောင်းမှုအကျိုး၂မျိုးလုံးရအောင် “ပုညံစ+ ပုညဖလံစ” ဟု ဧကဒေသ သရူပေင သေသိပြုပါ၊ ထိုကြောင့်” ပုညံ ထလန္တိစ၊ ပေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော” ဟုဖွင့်သည်၊ [ “ကုညံ- ကောင်းမှု , ကောင်းမှု၏ အကျိုးသည်” ဟု အနက်ပေး။] **မာတာပိတူနံ စသည်**။ ။ မာတာပိတူနံစသော စကားသည် နိဒဿနနည်းမျှသာ ဖြစ်၏၊ ထိုကြောင့် အခြားသော ဤသို့ သဘောရှိစော ဝဋ်၏အားကြီးသောမှီရာ အကြောင်းရှိသောကုသိုလ် ဟူသမျှကို” ဝဋ္ဋဂါမီ” ဟုမှတ်ပါ၊ သိနေဟဝသေနသည်လည်း မုဒုမဒ္ဒဝစိတ္တံဝယ် ဥပနိဿသ၏အစွမ်းဖြင့် အထူးပြုသည်၊ သမ္ပယုတ်၏အစွမ်းဖြင့် အထူးမပြူ၊ မှန်၏၊ ချစ်ခင်မှု ( လောဘ) နှင့် ယှဉ်သေဋ ကုသိုလ်မရှိနိုင်ပါ၊ မိဖတိုါသည် သားသမီးများအပေါ်၌ ချစ်ခင်ခြင်းကြောင့် အလွန်နူးညံ့သော မေတ္တာဖြစ်သည်-ဟူလို။
ဝိဝဋ္ဋဂါမိကူသလံ နာမ၊ မည်သည်စတ္တရော သတိပဋ္ဌာနာတိအာဒိဘေဒါ= လေးပါးသော သတိပဋ္ဌာန် အစရှိသော အပြားရှိကုန်သော။ သတ္တတံသ၊ သုံးဆယ်ခုနှစ်ပါးသော။ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မာ၊ ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့တည်း။
တေသု၊ ထိုနှစ်ပါးသော (ဝဋ္ဋဂါမိ ဝိဝဋ္ဋဂါမိ) ကုသိုလ်တို့တံသ်။ ဝဋ္ဋဂါမိပုညဿ၊ ဝဋ္ဋဂါမိကုသိုလ်၏။ ပးိယောသာနံ၊ အဆုံးကား။ မနုဿလောကေ၊ လူ့ပြည်၌။ စက္ကဝတ္တိသိရီဝိဘဝေါ၊ စကြာဝတေမင်း၏ အသရေ စည်စိမ်းတည်း။ [ နိဒဿနနည်းတည်း။ နတ်သည်းစိမ်လည်း ပါဝင်နိုင်၏။]
ဝိဝဋ္ဋဂါမိကုသလဿ၊ ၏။ ပရိယောသာနံ၊ ကား။ မဂ္ဂ ဖလ နိဗ္ဗာန သမ္ပတ္တိ၊ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်တို့၏ ပြည့်စုံခြင်းတည်း။
တတ္တ၊ ထိုနှစ်ပါးသော (ဝဋ္ဋဂါမိ ဝိဝဋ္ဋဂါမိ) ကုသိုလ်တို့တွင်။ ဝိဝဋ္ဋဂါမိ ကုသလဿ၊ ၏။ ဝိပါကံ၊ အကျိုးကို။ သုတ္တ ပရိယောသာနေ၊ သုတ်၏ အဆုံး၌။ ဒဿေဿတိ၊ ပြတော်မူလိမ့်မည်။ [ “အထခေါ ဘိက္ခေဝေ သင်္ခေါ နာမာဇာ” အစရှိသည်ဖြင့် ဤ စက္ကဝတ္တိ သုတ်၏ အဆုံးနား ပုဒ်စဉ်( ၁၀၈) ၌ ဟောတော်မူလိမ့်မည်။ ]
ပန၊ ကား။ ဣဓ၊ ဤ သုတ်၏ အစ၌။ ကုသလာနံ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာနံ စသည်ဖြင့် သုတ္တန်ဒေသနာကို အားထုတ်အပ်ရဋ ဌာနဝယ် ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋဂါမိ၏အဖြစ်ဖြင့် ဆက်ဆံသော ကုသိုလ်ကိုယူခြင်း၌။ ၊ ဤသို့ ဋီကာအတိုင်းအကျယ်ဆိုပါ။) ဝဋ္ဋဂါမ် ကုသလဿ၊ ၏။ ဝိပါက ဒဿနတ္တံ၊ အကျိုးကို ပြတော်မူခြင်းငှါ။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ယဒါ၊ ၌။ ပုတ္တဓီတရော၊ တို့သည်။ မာတာပိတူနံ၊ တို့၏။ ဩဝါဒေ၊ ၌။ န အဋ္ဌံသု၊ မတည်ကြရာ ထိုအခါ၌)။ အာယုနာပိ၊ အသက်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝဏ္ဏေနပိ၊ အဆင်အားဖြင့် လည်းကောင်း။ ဣဿရိယေနပိ၊ အစိုးရသူ၏ အဖြစ် ( သူတပါးလေးစားမှုခံရခြင်း ) အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ပရိဟာယိံသု၊ ဆုတ်ယုတ်ကြကုန်ပြီ။ ယဒါပန၊ အကြင်အခါ၌ကား။ ( ပုတ္တ ဓိတရော မာတာပိတူနံ ဩဝါဒေ) အဋ္ဌံသု၊ ကုန်ပြီ။ တဒါ၊ ၌။ ( သားသ္မီးများက မိဖတို့၏ အဆုံးအမဝယ် တည်ကြရာ ထိုအခါ၌)၊ ( အာယုနာပိ ဝဏ္ဏေနာပ် ဣဿရိယေနာပိ) ဝဍ္ဎိံသု၊ တိုးပွါးကြကုန်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝတွာ၊ မိန့်တော်မူပြီး၍။ ဝဋ္ဋဂါမိ ကုသလာနုသန္ဓိဝသေန၊ ဝဋ္ဋဂါမိကုသိုလ်၏ အနုသန္ဓေ၏အစွမ်းဖြင့်။ ( ဝဋ္ဋဂါမိ ကုသိုလ်နှင့် ဆက်သွယ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့်)။ ဘူတပုဗ္ဗံ ဘိက္ခဝေတိ ဒေသနဲ၊ ဘူတပုဗ္ဗံ ဘိက္ခဝေ အစရှိသော ဒေသနာတော်ကို။ အာရဘိ၊ အားထုတ်တော်မူပြီ။စတ္တာရော၊ ပေ၊ ဗော ဓိပက္ခိယဓမ္မာ။ ။ အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်သော ဝဋ္ဋဂါမိ ကုသိုလိပြုခြင်းငှါ” မာတာပိတူနံ၊ ပေ၊ မုဒုမဒ္ဒဝ စိတ္တံ” ဟု ဆိုမပ်သကဲ့သို့, အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်သည်သာ ဖြစ်သော ဝိဝဋ္ဋကုသိုလ်ကိုလည်း ပြုခြင်းငှါ “စတ္တာရော၊ ပေ၊ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မာ” ဟုဆိုသည်၊ အမှန်မှာ ဤ ဗောဓိပက္ခိယ တရားတို့သာ ဝိဝဋ္ဋဂါမိကုသိုလ်ဖြစ်သည် မဟုတ် , ဝဋ္ဋဂါမိကုသိုလ်တို့ခည်း အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်နိုင်သည်-ဟူလို။ ဝဋ္ဋဂါမိ, ဝိဝဋ္ဋဂါမိ။ ။ ဝဋ်ကို တောင်းတ၍ ပြုအပ်သော ကုသိုလ်ဟူသမျှသည် ဝဋ်၏ အားကြီးသောမှီရာ အကြောင်းဖြစ်၍ ဝဋ္ဋဂါမိ မည်၏၊ ဥပမာ- အသက် ရှည်မှု, အဆင်းလှမှု စသည်ကို မြှော်မှန်း၍ ပြုအပ်သော ဆွမ်းလောင်းမှုစသည်တည်း၊ ဝဋ်မှ ထွက်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်၏ အားကြီးသောမှီရာ အကြောင်းဖြစ်သော ကုသိုလ်မှန်သမျှသည် ဝိဝဋ္ဋဂါမိမည်၏၊ ဥပမာ- နိဗ္ဗာန်ကို ရည်မှန်း၍ ပြုအပ်သော ဆွမ်းလောင်းမှုစသည်တည်း။ ပရိယောသာနံ။ ။ “အဆုံး” ဟူရာ၌ တကယ်ဆုံးသည် မဟုတ်, အကျိုးထူးကိုဆောင်နိုင်သည့်အတွက် အကျိုးပေးဖို့ရာ အထွဋ်အထိပ် သိူ့ ရောက်ခြင်းကိုသာ “အဆုံး” ဟုဆိုလိုသည်။ မနုဿလောကေ။ ။ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်သေဋ အသဟေ စည်းစိမ်သည်လည်းဝဋ္ဋဂါမိ ကုသိုလ်၏ အထွဋ်အထိပ်ပင် ဖြစ်၏၊ သို့ရာတွင် ပါဠိတော်၌ စကြာမင်း စည်းစိမ်နှင့် စပ်၍ ဒေသနာတော် လာသောကြောင့် “မနုဿလောက စက္ကဝတ္တိ သိရီဝိဘဝေါ” ဟု ဝိသေသန ပြုထားသည်။
တတ္တ၊ ထို ဘူတပုဗ္ဗံ ဘိက္ခဝေ အစရှိသောဒေသနာတော်၌။ စက္ကဝတ္တီတိအာဒီနိ၊ စက္ကဝတ္တိ အစရှိသေဋ ပုဒ်တို့ကို။ မဟာပဒါနေ၊ မစာပဒါန သုတ်၌ ။ ဝိတ္တာရိတာနေဝ၊ ချဲ့ဖွင့်အပ်ပြီးကုန်သည်သာတည်း။
ဩသက္ကိတန္တိ၊ ကား။ ဤ သကမ္ပိ၊ အနည်းငယ်လည်း။ အဝသက္ကိတံ၊ အောက်သို့ရောက်သည်ကို။ ဝါ၊ အောက်သို့ ကျသည်ကို။
ဌာနာ စုတန္တိ၊ ကား။ သဗ္ဗသော၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဌာနာ၊ တည်ရာ အရပ်မှ။ အပဂတံ၊ ဖယ်၍ ဖြစ်သည်ကို။ ( ရြွေလျော့သည်ကို)။ ( ပဿေယျာသိ ၌စပ်)။
တံ စက္ကရတနံ၊ ထို စကြဋရတနာသည်။ အန္တေပုရဒွါရေ၊ နန်းတော် တံခါး၌။ အက္ခာဟတံ ဝိယ၊ တပ်ထားအပ်သော ဝင်ရိုး ကဲ့သို့။ ဝေဟာသံ၊ ကောင်းကင်၌။ အဋ္ဌာသိကိရ၊ တည်နေသတက်။ဒေသနံ အာရတိ။ ။ ဝဋ္ဋဂါမိကုသိုလ်နှင့်စပ်သဖြင့်” ဘူတပုဗ္ဗံ ဘိက္ခဝေ” စသော စကားတော်ကို အားထုတ်တော်မူရာ၌ ဟောအပ်သောတရားမျှကို အားထုတ်သည် မဟုတ်)၊ ဓမ္မ ပဋိဂ္ဂါဟက ရဟန်းတို့အား အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် “ယဒါ ပုတ္တမီတရော ၊ ပေ၊ ဝဍ္ဎိံသု” ဟူသော ဪအဓိပ္ပ့ယ်ကိုပြ၍ အားထုတ်တော်မူသည်- ဟု သိစေခြင်းငှါ”ဘိက္ခဝေယဒါ” စသည်ကိုမိန့်သည်၊ ရှေးဦးစွာ ထိုအတိုင်း မပြသော်လည်း အနက် အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် ပြသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်- ဟု အဋ္ဌကထာ ဆရာ ဆိုလိုသည်။ မှတ်ချက်။ ။ ဤ အဓိပ္ပါယ်အရ ဋီကာ၌ “အာရဘန္တောစ ဒေသိယမာနမတ္တံ” ဝယ် “ အာရဘန္တော စ န ဒေသိယမာနမတ္တံ” ဟု န သဒ္ဒါဖြင့် ပါဌ်ရှိသင့်ပါသည်။
အထ၊ ၌။ အဿ၊ ထိုစကြာရတနာ၏။ ဥဘောသု၊ နှစ်ဖက်ကုန်သော။ ပဏေသု၊ နံပါးတို့၌။ ( တနည်း) ဥဘော မဿေသု၊ ဘေးနှစ်ဖက်တို့၌။ ဒွေ၊ နှစ်ချောင်းကုန်သော။ ခဒိရတမ္ဘေ၊ ရှားတိုင်တို့ကို။ နိခဏိတွာ၊ စိုက်၍။ စက္ကရတနမတ္ထကေ၊ စကြာရတနာ၏ အထက်၌။ နေမိ အဘ်မုခံ၊ အကွပ် တကူသို့ ရှေ့ရှု့။ ဧကံ၊ တချောင်းသော။ သုတ္တကံ၊ ချည်မျှင်ကို။ ဗန္ဓိံသု၊ ကုန်ပြီ။
အဓောဘာဂေဂိ၊ အောက်အဖို့၌လည်း။ နေမိ အဘိမုခံ၊ အကွပ်သို့ရှေ့ရှု။ ဧကံ၊ သော။ ( သုတ္တကံ၊ ကို)။ ဗန္ဒိံသု၊ ကုန်ပြီ။ [ စတြာရတနာ ရွေ့လျှောသည် မရွေ့လျှောသည်ကို သိဖို့ရန် ဘေးနှစ်ဖက်၌ ရှားတိုင်တို့ကိုစိုက်၍ စကြာရတနာ၏ အထက်၌ ချည်ကြိုး တချောင်း, အောက်၌ ချည်ကြိုး တချောင်းဖွဲ့ချည်ထားကြသည်။]
တေသု၊ ထို နှစ်ချောင်းသော ချည်ကြိုးတို့တွင်။ ဥပရိမသုတ္တတော၊ အထက်၌ဖြစ်သော ချည်ကြိုးမှ။ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ၊ အနည်းငယ်မျှလည်း။ ဩဂတံ၊ အောက်သို့ရောက်သည်။ ( သမာနံ၊ သော်)။ စက္ကရတနံ၊ သည်။ ဩသက္ကိံတံနာမ၊ ဩသက္ကိတမည်သည်။ ( အောက်သို့ လျှောကျသည် မည်သည်။) ဟောတိ။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။ ( အောက်က)။
သုတ္တဿ၊ ၏။ ဌာနံ၊ တည်ရာကို။ ဥပရိမကေဋိယာ၊ အထက် အစွန်းအားဖြင့်။ အတိက္ကန္တဂတံ၊ လွန်ခြင်းသို့ရောက်သည်။ ( သမာနံသော်)။ ဌာနာစုတံနာမ၊ ဌာနာစုတမည်သည်။ (တည်ရာအရပ်မှ ရွေ့လျားသာ် မည်သည်)။ ဟောတိ။

တဒေသတံ၊ ထိုသို့တည်ရာအရပ်မှ ရွေ့လျားခြင်းသညိ။ ( ရညော၊ ၏)။ အတိဗလဝဒေါသေ၊ အလွန်အားကြီးသောအပြစ်သည်။ သတိဧဝ၊ ဖြစ်သော်သာ။ ( ဖြစ်မှသာ)။ ဟောတိ။ [ စာအုပ်တို့၌ သတိနောင် “ ဧဝ” ဟုရှိ၏။ ရှေးနိဿယ၌ မပါ။ “ ဧဝ” ဟုရှိသင့်၏။] သုတ္တမတ္တမ္ပိ၊ ချည်တချောင်းမျှသည်လည်းကောင်း။ တဋ္ဌံ၊ လျှောကျသည်။ ( သမာနံ၊ သော်)။ ဌာနာ၊ မှ။ စုတမောဝ၊ ရွေ့လျောသည်သာ။ ဟောတိ။ တံ၊ ထိုလျှောကျခြင်းကို။ ( ထိုချည်တချောင်းမှလျှောကျခြင်း, လက်တသစါ နှစ်သစ်မျှ လျှောကျခြင်းကို)။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဩသက္ကိတံ ဌာနာ စုတန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။ ``

ဩသက္ကိတံ ဌာနာစုတံ။ ။ စကြာရတနာ၏ တည်ရာအရပ်မှ အနည်းငယ်လျှောကျခြင်းသည် ဩသက္ကတတည်း၊ အောက်အဖို့၌ ဖွဲ့ချည်အပ်သောကြိုးကို စကြာရတနာ၏ အထက်အစွန်းလွန်အောင် လျှောကျခြင်းသည် ဌာနာစုတတည်း၊ ထိုသို့ဌာနာစုတဖြစ်လောက်အောင် လျှောကျခြင်းသည် စကြဋမင်း၏ အလွန်အားကြီးသောအပြစ်ဖြစ်မှသာ လျှောကျလေသည်၊ ထို့ကြောင့် ချည်မျှင်တချောင်းစာမျှလျှောကျခြင်း, လက်တသစ် နှစ်သစ်မျှ လျှောကျခြင်းကိုလည်း “ဌာနာစုတ” ဟုသာမှတ်ပါ၊ ဤ ကဲ့သ်ု့လျှောကျခြင်းကို ရည်ရွယ်၍ “ဩသက္ကိတံ ဌာနာစုတံ” ဟုဆိုသည်။ ``

အထမေ အာရောစေယျာသီတိ၊ ကား။ တာက၊ အမောင်။ တွံ၊ သည် ။ အဇ္ဇ၊ ယနေ့ကို။ အာဒိ၊ အစကို။ ကတွာ၊ ၍ ။ ဒိဝသဿ၊ တနေ့၌။(တနေ့လျှင်)။ တိက္ခတ္တုံ၊ သုံးကြိမ် ။[က္ခတ္တုံ နှင့် ယှဉ်ရာဝယ် သတ္တမီအနက်၌ ဆဋ္ဌီသက်သည်။ရူ ၁၆၉။] စကကရတနံသ၊ စကြာရတနာကို ။ ဥပဋ္ဌာနံ၊ ဆည်းကပ်ခြင်းငှါ။ ဝါ၊ ဆည်းကပ်ရာအရပ်သို့။ ဂစ္ဆ၊ သွားပါ။ ဧဝံ၊ သို့။ ဂစ္ဆန္တော၊ သွားလာသော်။ ယဒါ၊ ၌။ စဣရတနံ၊ ကို။ ဤ သကမ္မိ၊ လည်း။ သြသဣိတံ၊ အောက်သို့ လျှောကျသည်ကို ။ ဋ္ဌာန၊ မှ။ စုတံ၊ ရွေ့လျှောသည်ကို။ ပသသိ၊ မြင်၏။ အထ၊ ၌ ။ မယှံ၊ အား။ အာစိက္ခေယျာသိ၊ သံတော်ဦးတင်ပါ။ ဟိ၊ မှန်။ မေ၊ ၏။
ဇီဝိတံ၊ အသက်ကို။ တဝ၊ ၏။ ဟတ္တေ၊ ၌။ နိက္ခိတ္တံ၊ ထားအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှာထားပြီ။[မင်းချင်း ယောကှားတယောက် ကို မှာထားပြီ။]
အဒ္ဒသာတိ၊ ကား။ အပ္ပမတ္တော၊ မမေ့မလျော့သည်။(ဟုတွာ)။ ဒိဝသသ၊ ၌။ တိက္ခတ္တုံ၊ သုံးကြိမ်။ ဂန္နာ၊ ၍ ။ သြလောကေန္တော၊ ကြည့်လသော်။ ဧကဒိဝသံ တနေ့သ၌။ အဒ္ဒသ၊ မြင်ပြီ။(စကြာရတနာအောက်သို့ လျှောကိသည်ကိုမြင်ပြီ)။
အထခေါ ဘိက္ခဝေတိ၊ ကား။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အထ၊ ၌။ (မင်းချင်း ယောင်္ကျက သံတော်ဦးတင်ရာ ထိုအခါ၌)။ ဒဋ္ဌနေမိ၊ ဒဋ္ဌနေမိမည်သော။ ရာဇာ၊ သည်။ စက္ကရတနံ၊ သည်။ သြသက္ကိတံ၊ အနည်းငယ်အောက်သို့ ရောက်သွားပြီ။ (အောက်သို့လျှောကျပြီ)။ ဣတိ၊ သို့။ သုတွာ၊ ၍။ ဥပ္ပန္န လဝ ဒေါမနသော၊ ဖြစ်သော အားကြီးသော ဒေါမနသရှိသည် (ဟုတွာ)။ ဒါနိ၊ ၌။ မယာ၊ သည်။ စိရံ၊ ကြာရှည်စွာ။ ဇီဝိတဗံ၊ အသက်ရှင်ထိုက်သည်။ န ဘဝိသနိ၊ ဖြစ်တော့မည် မဟုတ်။ မေ၊ ၏။ အာယု၊ သည်။ အပ္ပါဝသေသံ၊ နည်းသော အကြွင်းအကျန်ရှိ၏ ။(အနည်းငယ်သာကျန်တော့၏)။ ဒါနိ၊ ယခုအခါသည် ကား။ မေ၊ ၏။ ကာမေ၊ တို့ကို။ ပရိဘုဥနကာလော၊ သုံးဆောင်ခံစားရာ အခါသည်။ (သုံးဆောင်ခံစားရမည့် အခါသည်)။ န၊ မဟုတ်တော့ ။ ဣဒါနိ၊ ကား ။ မေ၊ ၏။ ပဗဇ္ဇာကာလော၊ ရသေ့ ရဟန်းပြုရမည့်အခါတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ စဉ်းစားရင်း။ ျရာဒိတွာ၊ ငို၍။ ပရိဒေဝိတွာ၊ မြည်တမ်း၍။ ဇေဋ္ဌပုတ္တံ၊ သားတော်ကြီးဖြစ်သော။ ကုမာရံ၊ မင်းသားကို။ အာမန္တျာပတဠာ၊ ခေါ်‌ေစ၍။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ (ဒီဗ္ဗံ ကိရမေတာတ ကုမာရ အစရှိသော ဤစကားကို)။အဝေါစ၊ ပြောပြီ။
ဆမုဒ္ဒပရိယန္တန္တိ၊ ကား။ ပရိယက္ခိတ္တ ဧကသမုဒ္ဒ ပရိယန္တမေဝ၊ ကာရံအပ်သော တစင်းသော သမုဒ္ဒရာအဆုံး အပိုင်းအခြား ရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော (ပထဝိ ၌စပ်)။[ဇဗ္ဗဒီပကို ရည်ရွယ် ၍ ဆိုသည်။] ဟိ= မှန်။
ဣဒံ၊ ဤ ဧက သမုဒ္ဒပရိယန္တဖြစ်သော ဇဗူဒိပ် မြေအပြင်သည်။ အသ၊ ထို ဒဋ္ဌနေမိစကြာမင်း၏။ ကုလသမဂ္ဂ၊ အမျိုး၏ဥစ္စာတည်း။ စဣဝါဠ ပရိယန္တံ၊ စကြာဝဠာ အဆုံးအပိုင်းအခြားရှိသော မြေအပြင်သည်ကား။ ပုညိဒ္ဓိဝသေန၊ စကြာမင်း၏ အဖြစ်ကိုဆောင်တတ်သော ပုဉ်းတန်ခိုး၏ အစွမ်းဖြင့်။ နိဗ္ဗတ္တံ၊ ဖြစ်ပြီ။
တံ၊ ထို စက္ကဝါဠပရိယန္တ မြေအပြင်ကို။ ဒါတုံ၊ ငှါ။ နသက္ကာ၊ မတက်နိုင်။
ကုသလသန္တကံ၊ အမျိုး၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ဇမ္ဗူဒိပ် မြေအပြင်ကို။ နိယျာတေန္တော၊ အပ်နှင်းလိုသည်။ ( ဟုတွာ)။ သမုဒ္ဒ ပရိယန္တန္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ပြီ။
ကေသမဿုန္တိ၊ ကား။ ဟိ ( ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ ရသေ့တို့၏ ပဗ္ဗဇာသို့။ ( ရသေ့အဖြစ်သို့) [ သအဏပဗ္ဗဇာ, တာပသ (ဣတိ) ပဗ္ဗဇာဟု၂မျိုးရှိရာ တာပသပဗ္ဗဇာသို့၊ ဟူလိူ။ ] ပဗ္ဗဇန္တာပိ၊ ကပ်ရောက်သူတို့သည်လည်း။ [ ပိဖြငိ့သမဏပဗ္ဗဇာသို့ ကပ်ရောက်သူတို့ကိုပေါင်း။] ပဌမံ၊ စွာ။ ကေသမဿုံ၊ ဆံမုတ်ဆိတ် ကျင်စွယ်ကို။ ဩဟာရေန္တိ၊ ပယ်ရှားကုန်၏။ [ “ အောက်သို့ ဆောင်စေကုန်၏” ဟုသဒ္ဒတ္ထ ဖြစ်၏။ ]
တတော၊ ထို အခါမှ။ ပဌမအကြိမ်ဆံမုတ်ဆိတိကျင်စွယ်ကိုကို ပယ်ရှားပြီးရာ ထိုအခါမှ)။ ပဋ္ဌယ၊ စ၍။ ပရူဠကေသေ၊ စည်ပင်လာသောဆံပင်တို့ကို။ ( ရှည်လာသောဆံပင်တို့ကို)။ ဗန္ဓိတွာ၊ ထုံးဖွဲ့၍။ ဝိစရန္တိ၊ လှည့်လည်ကုန်၏။
တေန၊ ကြောင့်။
ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာတိ၊ ဟူ၍။ ( ဘဂဝတာ)။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ကာသာယာနီတိ၊ ကား။ ကာသာယရသပီတာနိ၊ သောက်အပ်သော ဖန်ရည်ရှိကုန်သော။ ဝါ၊ ဖန်ရည်ကို သောက်ကုန်သော။ ( ဝတ္ထာနိ ၌စပ်)။ [ ကသာယေန+ ရတ္တာနိ ကာသာယာနိ။ ၊ ဟုပြု။ ]
အာဒိတာ၊ အစ၌။ (ရသော့ဖြစ်စ၌)။ ဧဝံ၊ ဤသို့ဖန်ရည်ဆိုး အဝတ်တို့ကို ဝတ်ရုံမှုကို။ ကတွာ၊ ၍။ ပစ္ဆာ၊ ၌။ ဝက္ကလာနိပိ၊ လျှော်တေတို့ကိုလည်း။ ဓာရေန္တိ၊ ဆောင်ကုန်၏
ကဗ္ဗဇီတိ၊ ကား။ ပဗ္ဗဇိတော၊ ကပ်ရောက်ပြီ။ စ၊ ဆက်။ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရသော့အဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်ပြီး၍။ အတ္တနော၊ ၏။ မင်္ဂလဝနုယျာနေယေဝ၊ မင်္ဂလာဥယျာဉ်တော်၌ပင်။ ဝသိ၊ နေပြီ။ ရာဇိသိမှီတိ၊ ကား။ ရာဇဣသိမှိ၊ မင်းရသေ့သည်။ ( သတ္တာဟ ပဗ္ဗဇိတေ ၌စပ်)။ ဟိ၊ မှန်။
ဗြာဟ္ပဏပဗ္ဗဇိတာ၊ ပုဏ္ဏားမျိုးမှ ရသေ့အဖြစ်သို့ကပ်ရောက်သူတို့ကို။ ( ပုဏ္ဏားမျိူးမှ ရသေ့ဖြစ်လာသူတို့ကို)။ ဗြာဟ္မဏိသယောတိ၊ ဗြာဟ္မဏိသိတို့ဟူ၍။ ( ဗြာဟ္မဏ ရသေ့တို့ဟူ၍)။ ဝုစ္စန္တိ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ပန၊ ကား။
သေတစ္ဆတ္တံ၊ ထီးဖြူကို။ ပဟာယ၊ ၍။ ရာဇပဗ္ဗဇိတာ၊ မင်းအဖြစ်မှ ရသေ့အဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်သူတို့ကို။ ရာဇိသယောတိ၊ ရာဇိသိတို့ဟူ၍။ ( ရာဇရသေ့တို့ဟူ၍)။ ( ဝုစ္စန္တိ)။
ဗြာဟ္မဏိသယောတိ၊ ဗြာဟ္မဏိသိတို့ဟူ၍။ ( ဗြာဟ္မဏ ရသေ့တို့ဟူ၍)။ ဝုစ္စန္တိ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ပန၊ ကား။
သေတစ္ဆတ္တံ၊ ထီးဖြူကို။ ပဟာယ၊ ၍။ ရာဇပဗ္ဗဇိတာ၊ မင်းအဖြစ်မှ ရသေ့အဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်သူတို့ကို။ ရာဇိသယောတိ၊ ရာဇိသိတို့ဟူ၍။ ( ရာဇရသေ့တို့ဟူ၍)။ ( ဝုစ္စန္တိ)။
အန္တရဓာယီတိ၊ ကား။ အန္တရဟိတံ၊ ကွယ်ပျောက်ပြီ။ နိဗ္ဗုတဒီပသနခါဝိယ၊ ငြိမ်းသွားသောမီးတောက်ကဲ့သို့။ အဘာဝံ၊ မရှိခြင်းသို့။ ဥပဂတံ၊ ကပ်ရောက်ပြီ။
ပဋိသံဝေဒေသီတိ၊ ကား။ ကန္ဒန္တော၊ ငိုကြွေးလျက်။ ပရိဒေဝန္တော၊ မြည်တမ်းလျက်။ ဇာနာပေသိ၊ သိစေပြီ။ [ သိအောင် အထင်ရှားပြပြီ။]
ပေတ္တိကန္တိ၊ ကား။ ပိတိတော၊ အဖမှ။ အာဂတံ၊ လာသော။ ဒါယဇ္ဇံ၊ အမွေသည်။ န ဟောတိ၊ မဟုတ်။ ကုသိတေန၊ ပျင်းရိသော။ ဟီန ဝီရိယေန၊ ယုတ်လျော့သော ဝီရိယရှိသော။ ဒသ၊ ကုန်သော။ အကုသလကမ္မပထေ၊ တို့ကို။ သမာဒါယ၊ ၍။ ဝတ္တေန္တေန၊ ကျင့်သူသည်ည ပါပုဏိတုံ၊ ရောက်ခြင်းငှါ။
န သက္ကာ၊ မစွမ်းနိုင်။ ပန၊ အနွယကား။ အတ္တနော၊ ၏။ သုကတံ၊ ကောင်းစွာပြုအပ်သော။ ကမ္မံ၊ ကို။ ( ကုသလကမ္မပထတရား တည်းဟူသော ကံကို)။ နိဿာယ၊ ၍။ ဒသဝိဓံ၊ ဆယ်ပါး အပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်သော။ စက္ကဝတ္တိဝတ္တံ၊ စကြာမင်းတို့၏ ကျင့်ဝတ်ကို။ ပူရေန္တေနေဝ၊ ဖြည့်ကျင့်သူသည်သာ။ ဧတံ၊ ဤ စကြာရတနာသို့။ ပတ္တဗ္ဗံ၊ ရောက်အပ်ရောက်နိုင်၏။ ( ရအပ် ရနိုင်၏)။ ဣတိ၊ သို့။ ဒီပေတိ၊ ၏။ [ ဒသဝိဓ, ဒွါဒသဝိဓ၏သရုပ်သည် နောက်၌ လာလိမ့်မည်။]
အထ၊ ထိုမှ နောက်၌။ နံ၊ ထိုသားတော်မင်းကို။ ဝတ္တပဋိပတ္တိယံ၊ စကြာမင်းတို့၏ ကျင့်ဝတ်ကို ကျင့်ခြင်း၌။ စောဒေန္တော၊ ထိုက်တွန်းလိုသည်။ ( ဟုတွာ)။ ဣင်္ဃတွန္တိ အာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုဣင်္ဃတွံအစရှိသော စကားရပ်၌။ အရိယေတိ၊ ကား။ နိဒ္ဒေါသေ၊ အပြစ်မရှိသော။ ( စကြာမင်း ဖြစ်ကြောင်းကျင့်ဝတ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အပြစ်မရှိသော)။
စတ္တဝတ္တိဝတ္တေတိ၊ ကား။ စက္ကဝတ္တီနံ၊ တို့၏။ ဝတ္ထေ၊ ကျင့်ဝတ်၌။ ( ဝတ္တာဟ် ၌စပ်)။စက္ကဝတ္တီနံ ဝတ္တေ။ ။ စက္ကဝတ္တာဇူရိ ဝတ္တီတဗ္ဗဝတ္တေ ( စကြာမင်းတို့သည်+ ကျင့်ထိုက်သော ဝတ်၌)၊ တာဝိနိဘူတေဝိယ ဟိ ဥပစာရော ( စင်စစ် ဖြစ်မည့်အနာဂတ်၌ ဖြစ်ပြီ အတိတ်၌ ကဲ့သို့ တင်စား ပြောဆိုခြင်းတည်း၊) ယထာ- အဂမာရာဇဂဟံ ဗုဒ္ဓေါတိ၊ ဥပမာ- “ မြတ်စွာဘုရား ရာဇဂြိုဟ်သို့ ကြွတော်မူပြီ” ဟူသကဲ့သို့တည်း။ အဓိဂတ စက္ကဝတ္တိ ဘာဝါဝိ ဟိ တေ တတ္ထ ဝတ္တန္တေဝါတိ တထာ ဝုတ္တံ၊ ( မှန်၏- ရအပ်ပြီးသော စကြာမင်းအဖြစ်ရှိသော မင်းတို့သည်လည်း ထိုကိင့်ဝတ်များ၌ ကျင့်ကြရသည်သာ၊ ထိုကြောင့် “ စတ္တဝတ္တီနံ ဝတ္တေ” ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီ)၊- ဋီကာ။ ဆိုလိုရင်း။ ။ “စက္ကဝတ္တိ ဝတ္တေ”၌ စကြာမင်းဖြစ်ပြီးမှ ကျင့်ရမည် မဟုတ်, မဖြစ်ခင်ကြိုတင်၍ ကျင့်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့်” စက္ကဝတ္တိရာဇူတိ ဝတ္တိတဗ္ဗဝတ္တေ” ဟု မဆိုသင့်သည် မဟုတ်ပါလော- ဟုမေး။ တင်စားပြော။ ။ ထိုကျင့်ဝတ်ကို ကျင့်ပြီးလျှင် ဧကန် စကြာမင်း ဖြစ်လိမ့်နည်ဖြစ်သောကြောင့် မဖြစ်သေးသောအနာဂတ်ကို အတိတ်မှာတင်စား၍ “စက္ကဝတ္တိရာဇူဟိ ဝတ္တိတဗ္ဗဝတ္တေ” ဟုဆိုနိုင်ပါသည်၊ သို့ဖြစ်လျှင် အဋ္ဌကထာ၌ “စက္ကဝတ္တီနေ့+ ဝတ္တေ”ဟု အဘယ်ကြောင့်ဆိုပါသနည်း ဟုမေး၊ စကြာမင်းဖြစ်ပြီ နောက်၌လည်း ဆက်လက် ကျင့်နေရမည်သာ ဖြစ်သောကြောင့်” စက္ကဝတ္တီနံ+ ဝတ္တေ” ဟုဆိုသည်။ ``