4. Abbhantaravaggo
281. Abbhantarajātakaṃ (3-4-1)
91.
Abbhantaro
T1.116M1.84 nāma dumo , yassa dibyamidaṃ phalaṃ ;Bhutvā dohaḷinī nārī , cakkavattiṃ vijāyati .
92.
Tvampi [ tvañca ( sī . pī .), tvaṃ hi ( ka .)] bhadde mahesīsi , sā cāpi [ cāsi ( sī . pī .)] patino piyā ;
Āharissati te rājā , idaṃ abbhantaraṃ phalaṃ .
93.
Bhatturatthe parakkanto , yaṃ ṭhānamadhigacchati ;
Sūro attapariccāgī , labhamāno bhavāmahanti .
Abbhantarajātakaṃ paṭhamaṃ .
282. Seyyajātakaṃ (3-4-2)
94.
Seyyaṃso
V1.74 seyyaso hoti , yo seyyamupasevati ;Ekena sandhiṃ katvāna , sataṃ vajjhe [ macce ( ka .), bajjhe ( ka . aṭṭha .)] amocayiṃ .
95.
[ kasmā … pe … saggaṃ na gaccheyya ( katthaci )] Tasmā sabbena lokena , sandhiṃ katvāna ekato [ ekako ( sī . syā . pī .)];
Pecca saggaṃ nigaccheyya [ kasmā … pe … saggaṃ na gaccheyya ( katthaci )], idaṃ suṇātha kāsiyā [ kāsayo ( sī . pī .)].
96.
Idaṃ vatvā mahārājā , kaṃso bārāṇasiggaho ;
Dhanuṃ kaṇḍañca [ tūṇiñca ( sī . pī .)] nikkhippa , saṃyamaṃ ajjhupāgamīti .
Seyyajātakaṃ dutiyaṃ .
283. Vaḍḍhakīsūkarajātakaṃ (3-4-3)
97.
Varaṃ
T1.117 varaṃ tvaṃ nihanaṃ pure cari , asmiṃ padese abhibhuyya sūkare ;So dāni eko byapagamma jhāyasi , balaṃ nu te byaggha na cajja vijjati .
98.
Ime
M1.85 sudaṃ [ imassu tā ( syā . ka .)] yanti disodisaṃ pure , bhayaṭṭitā leṇagavesino puthu ;Te dāni saṅgamma vasanti ekato , yatthaṭṭhitā duppasahajjame [ duppasahajjime ( syā .)] mayā .
99.
Namatthu saṅghāna samāgatānaṃ , disvā sayaṃ sakhya vadāmi abbhutaṃ ;
Byagghaṃ migā yattha jiniṃsu dāṭhino , sāmaggiyā dāṭhabalesu muccareti .
Vaḍḍhakīsūkarajātakaṃ tatiyaṃ .
284. Sirijātakaṃ (3-4-4)
100.
Yaṃ ussukā saṅgharanti , alakkhikā bahuṃ dhanaṃ ;
Sippavanto asippā ca , lakkhivā tāni bhuñjati .
101.
Sabbattha
T1.118 katapuññassa , aticcaññeva pāṇino ;Uppajjanti bahū bhogā , appanāyatanesupi .
102.
Kukkuṭo [ kukkuṭa ( sī . pī .), kukkuṭā ( sī . nissaya , saddanīti )] maṇayo daṇḍo , thiyo ca puññalakkhaṇā ;
Uppajjanti apāpassa , katapuññassa jantunoti .
Sirijātakaṃ catutthaṃ .
285. Maṇisūkarajātakaṃ (3-4-5)
103.
Dariyā
V1.75 satta vassāni , tiṃsamattā vasāmase ;Haññāma [ hañchema ( sī . pī .), hañchāma (?)] maṇino ābhaṃ , iti no mantanaṃ ahu .
104.
Yāvatā maṇiṃ ghaṃsāma [ yāva yāva nighaṃsāma ( sī . pī .)], bhiyyo vodāyate maṇi ;
Idañca dāni pucchāma , kiṃ kiccaṃ idha maññasi .
105.
Ayaṃ maṇi veḷūriyo , akāco vimalo [ vipulo ( ka .)] subho ;
Nāssa sakkā siriṃ hantuṃ , apakkamatha sūkarāti .
Maṇisūkara [ maṇighaṃsa ( ka .)] jātakaṃ pañcamaṃ .
286. Sālūkajātakaṃ (3-4-6)
106.
Mā
M1.86 sālūkassa pihayi , āturannāni bhuñjati ;Appossukko bhusaṃ khāda , etaṃ dīghāyulakkhaṇaṃ .
107.
Idāni so idhāgantvā , atithī yuttasevako ;
Atha dakkhasi sālūkaṃ , sayantaṃ musaluttaraṃ .
108.
Vikantaṃ
T1.119 [ vikattaṃ ( sī .), vikantiyamānaṃ chindiyamānaṃti attho ] sūkaraṃ disvā , sayantaṃ musaluttaraṃ ;Jaraggavā vicintesuṃ , varamhākaṃ bhusāmivāti .
Sālūkajātakaṃ chaṭṭhaṃ .
287. Lābhagarahajātakaṃ (3-4-7)
109.
Nānummatto nāpisuṇo , nānaṭo nākutūhalo ;
Mūḷhesu labhate lābhaṃ , esā te anusāsanī .
110.
Dhiratthu taṃ yasalābhaṃ , dhanalābhañca brāhmaṇa ;
Yā vutti vinipātena , adhammacaraṇena [ adhammacariyāya ( sī . syā .)] vā .
111.
Api ce pattamādāya , anagāro paribbaje ;
Esāva jīvikā seyyo [ seyyā ( sī . syā . pī .)], yā cādhammena esanāti .
Lābhagarahajātakaṃ sattamaṃ .
288. Macchuddānajātakaṃ (3-4-8)
112.
Agghanti
V1.76 macchā adhikaṃ sahassaṃ , na so atthi yo imaṃ saddaheyya ;Mayhañca assu idha satta māsā , ahampi taṃ macchuddānaṃ kiṇeyyaṃ .
113.
Macchānaṃ bhojanaṃ datvā , mama dakkhiṇamādisi ;
Taṃ dakkhiṇaṃ sarantiyā , kataṃ apacitiṃ tayā .
114.
Paduṭṭhacittassa
T1.120M1.87 na phāti hoti , na cāpi taṃ [ naṃ ( sī . syā .)] devatā pūjayanti ;Yo bhātaraṃ pettikaṃ sāpateyyaṃ , avañcayī dukkaṭakammakārīti .
Macchuddānajātakaṃ aṭṭhamaṃ .
289. Nānāchandajātakaṃ (3-4-9)
115.
Nānāchandā mahārāja , ekāgāre vasāmase ;
Ahaṃ gāmavaraṃ icche , brāhmaṇī ca gavaṃ sataṃ .
116.
Putto ca ājaññarathaṃ , kaññā ca maṇikuṇḍalaṃ ;
Yā cesā puṇṇikā jammī , udukkhalaṃbhikaṅkhati .
117.
Brāhmaṇassa gāmavaraṃ , brāhmaṇiyā gavaṃ sataṃ ;
Puttassa ājaññarathaṃ , kaññāya maṇikuṇḍalaṃ ;
Yañcetaṃ puṇṇikaṃ jammiṃ , paṭipādethudukkhalanti .
Nānāchandajātakaṃ navamaṃ .
290. Sīlavīmaṃsakajātakaṃ (3-4-10)
118.
Sīlaṃ kireva kalyāṇaṃ , sīlaṃ loke anuttaraṃ ;
Passa ghoraviso nāgo , sīlavāti na haññati .
119.
Sohaṃ sīlaṃ samādissaṃ , loke anumataṃ sivaṃ ;
Ariyavuttisamācāro
T1.121 , yena vuccati sīlavā . 120.
Ñātīnañca piyo hoti , mittesu ca virocati ;
Kāyassa bhedā sugatiṃ , upapajjati sīlavāti .
Sīlavīmaṃsakajātakaṃ dasamaṃ .
Abbhantaravaggo catuttho .
Tassuddānaṃ –
Duma
V1.77M1.88 kaṃsavaruttamabyagghamigā , maṇayo maṇi sālukamavhayano ;Anusāsaniyopi ca macchavaro , maṇikuṇḍalakena kirena dasāti .