9. Upāhanavaggo
231. Upāhanajātakaṃ (2-9-1)
161.
Yathāpi
M1.64 kītā purisassupāhanā , sukhassa atthāya dukhaṃ udabbahe ;Ghammābhitattā thalasā papīḷitā , tasseva pāde purisassa khādare .
162.
Evameva
T1.89 yo dukkulīno anariyo , tammāka [ tamhāka ( sī .), tumhāka ( syā . pī .)] vijjañca sutañca ādiya ;Tameva so tattha sutena khādati , anariyo vuccati dupāhanūpamoti [ pānadūpamoti ( sī . pī .)].
Upāhanajātakaṃ paṭhamaṃ .
232. Vīṇāguṇajātakaṃ (2-9-2)
163.
Ekacintito yamattho , bālo apariṇāyako ;
Na hi khujjena vāmena , bhoti saṅgantumarahasi .
164.
Purisūsabhaṃ maññamānā , ahaṃ khujjamakāmayiṃ ;
Soyaṃ saṃkuṭito seti , chinnatanti yathā viṇāti [ thuṇāti ( sī .)].
Vīṇāguṇajātakaṃ dutiyaṃ .
233. Vikaṇṇajātakaṃ (2-9-3)
165.
Kāmaṃ yahiṃ icchasi tena gaccha , viddhosi mammamhi [ mamasmi ( ka .)] vikaṇṇakena ;
Hatosi bhattena suvāditena [ savāditena ( sī . syā . pī .)], lolo ca macche anubandhamāno .
166.
Evampi
M1.65 lokāmisaṃ opatanto , vihaññatīT1.90 cittavasānuvattī ;So haññati ñātisakhāna majjhe , macchānugo soriva suṃsumāroti [ susumāro ( ka .)].
Vikaṇṇajātakaṃ tatiyaṃ .
234. Asitābhūjātakaṃ (2-9-4)
167.
Tvameva
V1.58 dānimakara [ makari ( syā .), makarā ( ka . sī .)], yaṃ kāmo byagamā tayi ;Soyaṃ appaṭisandhiko , kharachinnaṃva renukaṃ [ rerukaṃ ( sī . pī .)].
168.
Atricchaṃ [ atricchā ( sī . syā . pī .)] atilobhena , atilobhamadena ca ;
Evaṃ hāyati atthamhā , ahaṃva asitābhuyāti .
Asitābhūjātakaṃ catutthaṃ .
235. Vacchanakhajātakaṃ (2-9-5)
169.
Sukhā gharā vacchanakha , sahiraññā sabhojanā ;
Yattha bhutvā pivitvā ca , sayeyyātha anussuko .
170.
Gharā nānīhamānassa , gharā nābhaṇato musā ;
Gharā nādinnadaṇḍassa , paresaṃ anikubbato [ anikrubbato ( ka .)];
Evaṃ chiddaṃ durabhisambhavaṃ [ durabhibhavaṃ ( sī . pī .)], ko gharaṃ paṭipajjatīti .
Vacchanakhajātakaṃ pañcamaṃ .
236. Bakajātakaṃ (2-9-6)
171.
Bhaddako
T1.91 vatayaṃ pakkhī , dijo kumudasannibho ;Vūpasantehi pakkhehi , mandamandova jhāyati .
172.
Nāssa sīlaṃ vijānātha , anaññāya pasaṃsatha ;
Amhe dijo na pāleti , tena pakkhī na phandatīti .
Bakajātakaṃ chaṭṭhaṃ .
237. Sāketajātakaṃ (2-9-7)
173.
Ko
M1.66 nu kho bhagavā hetu , ekacce idha puggale ;Atīva hadayaṃ nibbāti , cittañcāpi pasīdati .
174.
Pubbeva sannivāsena , paccuppannahitena vā ;
Evaṃ taṃ jāyate pemaṃ , uppalaṃva yathodaketi .
Sāketajātakaṃ sattamaṃ .
238. Ekapadajātakaṃ (2-9-8)
175.
Iṅgha
V1.59 ekapadaṃ tāta , anekatthapadassitaṃ [ padanissitaṃ ( sī . pī .)];Kiñci saṅgāhikaṃ brūsi , yenatthe sādhayemase .
176.
Dakkheyyekapadaṃ tāta , anekatthapadassitaṃ ;
Tañca sīlena saññuttaṃ , khantiyā upapāditaṃ ;
Alaṃ
T1.92 mitte sukhāpetuṃ , amittānaṃ dukhāya cāti .Ekapadajātakaṃ aṭṭhamaṃ .
239. Haritamaṇḍūkajātakaṃ (2-9-9)
177.
Āsīvisampi maṃ [ āsīvisaṃ mamaṃ ( sī . pī .)] santaṃ , paviṭṭhaṃ kumināmukhaṃ ;
Ruccate haritāmātā , yaṃ maṃ khādanti macchakā .
178.
Vilumpateva puriso , yāvassa upakappati ;
Yadā caññe vilumpanti , so vilutto vilumpatīti [ viluppatīti (?)].
Haritamaṇḍūkajātakaṃ navamaṃ .
240. Mahāpiṅgalajātakaṃ (2-9-10)
179.
Sabbo jano hiṃsito piṅgalena , tasmiṃ mate paccayā [ paccayaṃ ( sī . syā . pī .)] vedayanti ;
Piyo nu te āsi akaṇhanetto , kasmā nu tvaṃ rodasi dvārapāla .
180.
Na
M1.67 me piyo āsi akaṇhanetto , bhāyāmi paccāgamanāya tassa ;Ito gato hiṃseyya maccurājaṃ , so hiṃsito āneyya puna idha .
181.
Daḍḍho vāhasahassehi , sitto ghaṭasatehi so ;
Parikkhatā
T1.93 ca sā bhūmi , mā bhāyi nāgamissatīti .Mahāpiṅgalajātakaṃ dasamaṃ .
Upāhanavaggo navamo .
Tassuddānaṃ –
Varupāhana khujja vikaṇṇakako , asitābhuya pañcamavacchanakho ;
Dija pemavaruttamaekapadaṃ , kumināmukha piṅgalakena dasāti .