515. Sambhavajātakaṃ (5)
138.
Rajjañca
T1.499 paṭipannāsma , ādhipaccaṃ sucīrata ;Mahattaṃ pattumicchāmi , vijetuṃ pathaviṃ imaṃ .
139.
Dhammena no adhammena , adhammo me na ruccati ;
Kiccova dhammo carito , rañño hoti sucīrata .
140.
Idha
M1.377 cevāninditā yena , pecca yena aninditā ;Yasaṃ devamanussesu , yena pappomu [ pappemu ( sī . aṭṭha .)] brāhmaṇa .
141.
Yohaṃ atthañca dhammañca , kattumicchāmi brāhmaṇa ;
Taṃ tvaṃ atthañca dhammañca , brāhmaṇakkhāhi pucchito .
142.
Nāññatra vidhurā rāja , etadakkhātumarahati ;
Yaṃ tvaṃ atthañca dhammañca , kattumicchasi khattiya .
143.
Ehi
V1.276 kho pahito gaccha , vidhurassa upantikaṃ ;Nikkhañcimaṃ [ nikkhaṃ ratta ( sī .), nikkhamimaṃ ( pī .)] suvaṇṇassa , haraṃ gaccha sucīrata ;
Abhihāraṃ imaṃ dajjā , atthadhammānusiṭṭhiyā .
144.
Svādhippāgā bhāradvājo , vidhurassa upantikaṃ ;
Tamaddasa mahābrahmā , asamānaṃ sake ghare .
145.
Raññohaṃ pahito dūto , korabyassa yasassino ;
‘‘ Atthaṃ dhammañca pucchesi ’’, iccabravi yudhiṭṭhilo ;
Taṃ tvaṃ atthañca dhammañca , vidhurakkhāhi pucchito .
146.
Gaṅgaṃ me pidahissanti , na taṃ sakkomi brāhmaṇa ;
Apidhetuṃ
T1.500 mahāsindhuṃ , taṃ kathaṃ so bhavissati . 147.
Na te sakkomi akkhātuṃ , atthaṃ dhammañca pucchito ;
Bhadrakāro ca me putto , oraso mama atrajo ;
Taṃ tvaṃ atthañca dhammañca , gantvā pucchassu brāhmaṇa .
148.
Svādhippāgā bhāradvājo , bhadrakārassupantikaṃ [ bhadrakārassa santikaṃ ( sī . syā .)];
Tamaddasa mahābrahmā , nisinnaṃ samhi vesmani .
149.
Raññohaṃ pahito dūto , korabyassa yasassino ;
‘‘ Atthaṃ dhammañca pucchesi ’’, iccabravi yudhiṭṭhilo ;
Taṃ tvaṃ atthañca dhammañca , bhadrakāra pabrūhi [ bravīhi ( sī . pī .)] me .
150.
Maṃsakājaṃ [ maṃsakācaṃ ( pī .)] avahāya , godhaṃ anupatāmahaṃ ;
Na te sakkomi akkhātuṃ , atthaṃ dhammañca pucchito .
151.
Sañcayo
M1.378 [ sañjayo ( sī . syā . pī .)] nāma me bhātā , kaniṭṭho me sucīrata ;Taṃ tvaṃ atthañca dhammañca , gantvā pucchassu brāhmaṇa .
152.
Svādhippāgā bhāradvājo , sañcayassa upantikaṃ ;
Tamaddasa mahābrahmā , nisinnaṃ samhi vesmani [ parisati ( syā .), parīsati ( pī .)].
153.
Raññohaṃ pahito dūto , korabyassa yasassino ;
‘‘ Atthaṃ dhammañca pucchesi ’’, iccabravi yudhiṭṭhilo ;
Taṃ tvaṃ atthañca dhammañca , sañcayakkhāhi pucchito .
154.
Sadā maṃ gilate [ gilatī ( sī .), gilati ( pī .)] maccu , sāyaṃ pāto sucīrata ;
Na te sakkomi akkhātuṃ , atthaṃ dhammañca pucchito .
155.
Sambhavo
T1.501V1.277 nāma me bhātā , kaniṭṭho me sucīrata ;Taṃ tvaṃ atthañca dhammañca , gantvā pucchassu brāhmaṇa .
156.
Abbhuto vata bho dhammo , nāyaṃ asmāka ruccati ;
Tayo janā pitāputtā , tesu paññāya no vidū .
157.
Na taṃ sakkotha akkhātuṃ , atthaṃ dhammañca pucchitā ;
Kathaṃ nu daharo jaññā , atthaṃ dhammañca pucchito .
158.
Mā naṃ daharoti uññāsi [ maññāsi ( syā . ka .)], apucchitvāna sambhavaṃ ;
Pucchitvā sambhavaṃ jaññā , atthaṃ dhammañca brāhmaṇa .
159.
Yathāpi cando vimalo , gacchaṃ ākāsadhātuyā ;
Sabbe tārāgaṇe loke , ābhāya atirocati .
160.
Evampi daharūpeto , paññāyogena sambhavo ;
Mā naṃ daharoti uññāsi , apucchitvāna sambhavaṃ ;
Pucchitvā sambhavaṃ jaññā , atthaṃ dhammañca brāhmaṇa .
161.
Yathāpi rammako māso , gimhānaṃ hoti brāhmaṇa ;
Atevaññehi māsehi , dumapupphehi sobhati .
162.
Evampi
M1.379 daharūpeto , paññāyogena sambhavo ;Mā naṃ daharoti uññāsi , apucchitvāna sambhavaṃ ;
Pucchitvā sambhavaṃ jaññā , atthaṃ dhammañca brāhmaṇa .
163.
Yathāpi himavā brahme , pabbato gandhamādano ;
Nānārukkhehi sañchanno , mahābhūtagaṇālayo ;
Osadhehi
T1.502 ca dibbehi , disā bhāti pavāti ca . 164.
Evampi daharūpeto , paññāyogena sambhavo ;
Mā naṃ daharoti uññāsi , apucchitvāna sambhavaṃ ;
Pucchitvā sambhavaṃ jaññā , atthaṃ dhammañca brāhmaṇa .
165.
Yathāpi pāvako brahme , accimālī yasassimā ;
Jalamāno vane gacche [ caraṃ kacche ( pī .)], analo kaṇhavattanī .
166.
Ghatāsano dhūmaketu , uttamāhevanandaho ;
Nisīthe [ nissīve ( syā .), nisive ( ka .)] pabbataggasmiṃ , pahūtedho [ bahutejo ( syā . ka .)] virocati .
167.
Evampi
V1.278 daharūpeto , paññāyogena sambhavo ;Mā naṃ daharoti uññāsi , apucchitvāna sambhavaṃ ;
Pucchitvā sambhavaṃ jaññā , atthaṃ dhammañca brāhmaṇa .
168.
Javena bhadraṃ jānanti , balibaddañca [ balivaddañca ( sī . pī .)] vāhiye ;
Dohena dhenuṃ jānanti , bhāsamānañca paṇḍitaṃ .
169.
Evampi daharūpeto , paññāyogena sambhavo ;
Mā naṃ daharoti uññāsi , apucchitvāna sambhavaṃ ;
Pucchitvā sambhavaṃ jaññā , atthaṃ dhammañca brāhmaṇa .
170.
Svādhippāgā bhāradvājo , sambhavassa upantikaṃ ;
Tamaddasa mahābrahmā , kīḷamānaṃ bahīpure .
171.
Raññohaṃ pahito dūto , korabyassa yasassino ;
‘‘ Atthaṃ dhammañca pucchesi ’’, iccabravi yudhiṭṭhilo ;
Taṃ
T1.503 tvaṃ atthañca dhammañca , sambhavakkhāhi pucchito . 172.
Taggha
M1.380 te ahamakkhissaṃ , yathāpi kusalo tathā ;Rājā ca kho taṃ jānāti , yadi kāhati vā na vā .
173.
‘‘ Ajja suve ’’ ti saṃseyya , raññā puṭṭho sucīrata ;
Mā katvā avasī rājā , atthe jāte yudhiṭṭhilo .
174.
Ajjhattaññeva saṃseyya , raññā puṭṭho sucīrata ;
Kummaggaṃ na niveseyya , yathā mūḷho acetaso [ acetano ( ka .)].
175.
Attānaṃ nātivatteyya , adhammaṃ na samācare ;
Atitthe nappatāreyya , anatthe na yuto siyā .
176.
Yo ca etāni ṭhānāni , kattuṃ jānāti khattiyo ;
Sadā so vaḍḍhate rājā , sukkapakkheva candimā .
177.
Ñātīnañca piyo hoti , mittesu ca virocati ;
Kāyassa bhedā sappañño , saggaṃ so upapajjatīti .
Sambhavajātakaṃ pañcamaṃ .