516. Mahākapijātakaṃ (6)
178.
Bārāṇasyaṃ [ bārāṇassaṃ ( sī . pī .)] ahū rājā , kāsīnaṃ raṭṭhavaḍḍhano ;
Mittāmaccaparibyūḷho , agamāsi migājinaṃ [ migājiraṃ ( sī .), migāciraṃ ( pī .)].
179.
Tattha
V1.279 brāhmaṇamaddakkhi , setaṃ citraṃ kilāsinaṃ ;Viddhastaṃ koviḷāraṃva , kisaṃ dhamanisanthataṃ .
180.
Paramakāruññataṃ
T1.504 pattaṃ , disvā kicchagataṃ naraṃ ;Avaca byamhito rājā ,‘‘ yakkhānaṃ katamo nusi .
181.
‘‘ Hatthapādā ca te setā , tato setataraṃ [ setataro ( pī .)] siro ;
Gattaṃ kammāsavaṇṇaṃ te , kilāsabahulo casi .
182.
‘‘ Vaṭṭanāvaḷi [ vaṭṭhanāvali ( pī .)] saṅkāsā , piṭṭhi te ninnatunnatā ;
Kāḷapabbāva [ kāḷapabbā ca ( syā .), kāḷā pabbā ca ( pī .)] te aṅgā , nāññaṃ passāmi edisaṃ .
183.
‘‘ Ugghaṭṭapādo
M1.381 tasito , kiso dhamanisanthato ;Chāto ātattarūposi [ ādittarūposi ( ka .), atittarūposi ( syā . ka . aṭṭha .)], kutosi kattha gacchasi .
184.
‘‘ Duddasī appakārosi , dubbaṇṇo bhīmadassano ;
Janetti yāpi te mātā , na taṃ iccheyya passituṃ .
185.
‘‘ Kiṃ kammamakaraṃ [ kammamakarā ( sī . syā . pī .)] pubbe , kaṃ avajjhaṃ aghātayi ;
Kibbisaṃ yaṃ karitvāna , idaṃ dukkhaṃ upāgami ’’.
186.
Taggha te ahamakkhissaṃ , yathāpi kusalo tathā ;
Saccavādiñhi lokasmiṃ , pasaṃsantīdha paṇḍitā .
187.
Eko caraṃ gogaveso , mūḷho accasariṃ vane ;
Araññe irīṇe [ īriṇe ( sī . syā . pī .)] vivane , nānākuñjarasevite .
188.
Vāḷamigānucarite , vippanaṭṭhosmi kānane ;
Acariṃ tattha sattāhaṃ , khuppipāsa [ khuppipāsā ( sī . pī .)] samappito .
189.
Tattha tindukamaddakkhiṃ , visamaṭṭhaṃ bubhukkhito ;
Papātamabhilambantaṃ , sampannaphaladhārinaṃ .
190.
Vātassitāni
T1.505 bhakkhesiṃ , tāni rucciṃsu me bhusaṃ ;Atitto rukkhamārūhiṃ [ māruyha ( sī . syā .)], tattha hessāmi āsito .
191.
Ekaṃ me bhakkhitaṃ āsi , dutiyaṃ abhipatthitaṃ ;
Tato sā bhañjatha sākhā , chinnā pharasunā viya .
192.
Sohaṃ sahāva sākhāhi , uddhaṃpādo avaṃsiro ;
Appatiṭṭhe anālambe , giriduggasmi pāpataṃ .
193.
Yasmā ca vāri gambhīraṃ , tasmā na samapajjisaṃ [ samapajjasiṃ ( sī .), samabhajjisaṃ ( pī .)];
Tattha sesiṃ nirānando , anūnā [ anātho ( sī .)] dasa rattiyo .
194.
Athettha
V1.280 kapi māgañchi [ māgacchi ( syā . ka .)], gonaṅgulo darīcaro ;Sākhāhi sākhaṃ vicaranto , khādamāno dumapphalaṃ .
195.
So
M1.382 maṃ disvā kisaṃ paṇḍuṃ , kāruññamakaraṃ mayi ;Ambho ko nāma so ettha , evaṃ dukkhena aṭṭito .
196.
Manusso amanusso vā , attānaṃ me pavedaya ;
Tassañjaliṃ paṇāmetvā , idaṃ vacanamabraviṃ .
197.
Manussohaṃ byasampatto [ vasampatto ( syā . ka .)], sā me natthi ito gati ;
Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo , tvañca me saraṇaṃ bhava .
198.
Garuṃ [ garu ( sī . pī .)] silaṃ gahetvāna , vicarī [ vicari ( pī .)] pabbate kapi ;
Silāya yoggaṃ katvāna , nisabho etadabravi .
199.
Ehi me piṭṭhimāruyha , gīvaṃ gaṇhāhi bāhubhi ;
Ahaṃ taṃ uddharissāmi , giriduggata vegasā .
200.
Tassa
T1.506 taṃ vacanaṃ sutvā , vānarindassa sirīmato ;Piṭṭhimāruyha dhīrassa , gīvaṃ bāhāhi aggahiṃ .
201.
So maṃ tato samuṭṭhāsi , tejassī [ tejasī ( syā . pī . ka .)] balavā kapi ;
Vihaññamāno kicchena , giriduggata vegasā .
202.
Uddharitvāna maṃ santo , nisabho etadabravi ;
Iṅgha maṃ samma rakkhassu , passupissaṃ muhuttakaṃ .
203.
Sīhā byagghā ca dīpī ca , acchakokataracchayo ;
Te maṃ pamattaṃ hiṃseyyuṃ , te tvaṃ disvā nivāraya [ disvāna vāraya ( pī .)].
204.
Evaṃ me parittātūna [ parittātuna ( ka .)], passupi so muhuttakaṃ ;
Tadāhaṃ pāpikaṃ diṭṭhiṃ , paṭilacchiṃ ayoniso .
205.
Bhakkho ayaṃ manussānaṃ , yathā caññe vane migā ;
Yaṃ nūnimaṃ vadhitvāna , chāto khādeyya vānaraṃ .
206.
Asito [ āsiko ( pī .)] ca gamissāmi , maṃsamādāya sambalaṃ ;
Kantāraṃ nittharissāmi , pātheyyaṃ me bhavissati .
207.
Tato silaṃ gahetvāna , matthakaṃ sannitāḷayiṃ ;
Mama gatta [ bhatta ( sī . syā .), hattha ( pī .)] kilantassa , pahāro dubbalo ahu .
208.
So
V1.281M1.383 ca vegenudappatto , kapi ruhira [ rudhira ( sī .)] makkhito ;Assupuṇṇehi nettehi , rodanto maṃ udikkhati .
209.
Māyyomaṃ kari bhaddante , tvañca nāmedisaṃ kari ;
Tvañca kho nāma dīghāvu [ dīghāyu ( pī .)], aññe [ aññaṃ ( pī .)] vāretumarahasi .
210.
Aho
T1.507 vata re purisa , tāva dukkarakāraka ;Edisā visamā duggā , papātā uddhato [ uddhaṭo ( pī .)] mayā .
211.
Ānīto paralokāva , dubbheyyaṃ maṃ amaññatha ;
Taṃ tena pāpadhammena , pāpaṃ pāpena cintitaṃ .
212.
Mā heva tvaṃ adhammaṭṭha , vedanaṃ kaṭukaṃ phusi ;
Mā heva pāpakammaṃ taṃ , phalaṃ veḷuṃva taṃ vadhi .
213.
Tayime natthi vissāso , pāpadhamma asaññata [ pāpadhammaṃ amaññatha ( pī .)];
Ehi me piṭṭhito gaccha , dissamānova santike .
214.
Muttosi hatthā vāḷānaṃ , pattosi mānusiṃ padaṃ ;
Esa maggo adhammaṭṭha , tena gaccha yathāsukhaṃ .
215.
Idaṃ vatvā giricaro , rahade [ ruhiraṃ ( syā . ka .)] pakkhalya matthakaṃ ;
Assūni sampamajjitvā , tato pabbatamāruhi .
216.
Sohaṃ tenābhisattosmi , pariḷāhena aṭṭito ;
Ḍayhamānena gattena , vāriṃ pātuṃ upāgamiṃ .
217.
Agginā viya santatto , rahado ruhiramakkhito ;
Pubbalohitasaṅkāso , sabbo me samapajjatha .
218.
Yāvanto udabindūni , kāyasmiṃ nipatiṃsu me ;
Tāvanto gaṇḍa [ gaṇḍū ( sī . pī .), gaṇḍu ( syā .)] jāyetha , addhabeluvasādisā .
219.
Pabhinnā pagghariṃsu me , kuṇapā pubbalohitā ;
Yena yeneva gacchāmi , gāmesu nigamesu ca .
220.
Daṇḍahatthā
T1.508M1.384 nivārenti , itthiyo purisā ca maṃ ;Okkitā [ okiṇṇā ( sī .)] pūtigandhena , māssu orena āgamā [ māgamā ( sī . pī .)].
221.
Etādisaṃ idaṃ dukkhaṃ , satta vassāni dāni me ;
Anubhomi sakaṃ kammaṃ , pubbe dukkaṭamattano .
222.
Taṃ
V1.282 vo vadāmi bhaddante [ bhaddaṃ vo ( sī . pī .)], yāvantettha samāgatā ;Māssu mittāna [ mittānaṃ ( sī . pī .)] dubbhittho , mittadubbho hi pāpako .
223.
Kuṭṭhī kilāsī bhavati , yo mittānidha dubbhati [ yo mittānaṃ idhaddubhi ( sī . aṭṭha .), yo mittānaṃ idha dubbhati ( pī .)];
Kāyassa bhedā mittaddu [ mittadubbhī ( syā . ka .)], nirayaṃ sopapajjatīti [ so upapajjatīti ( sī . syā . pī .)].
Mahākapijātakaṃ chaṭṭhaṃ .