5. Cūḷakuṇālavaggo
341. Kaṇḍarījātakaṃ (4-5-1)
161.
Narānamārāmakarāsu nārisu , anekacittāsu aniggahāsu ca ;
Sabbattha nāpītikarāpi [ sabba ’ ttanā ’ pītikarāpi ( sī . syā .)] ce siyā [ siyuṃ ( syā .)], na vissase titthasamā hi nāriyo .
162.
Yaṃ
V1.98 ve [ yañca ( syā . ka .)] disvā kaṇḍarīkinnarānaṃ [ kinnarakinnarīnaṃ ( syā .), kinnarīkinnarānaṃ ( ka .)], sabbitthiyo na ramanti agāre ;Taṃ
T1.157 tādisaṃ maccaṃ cajitvā bhariyā , aññaṃ disvā purisaṃ pīṭhasappiṃ . 163.
Bakassa ca bāvarikassa [ pāvārikassa ( sī .)] rañño , accantakāmānugatassa bhariyā ;
Avācarī [ accācari ( syā .), anācari ( ka .)] paṭṭhavasānugassa [ baddhavasānugassa ( sī . syā .), pattavasānugatassa ( ka .)], kaṃ vāpi itthī nāticare tadaññaṃ .
164.
Piṅgiyānī sabbalokissarassa , rañño piyā brahmadattassa bhariyā ;
Avācarī paṭṭhavasānugassa , taṃ vāpi sā nājjhagā kāmakāminīti .
Kaṇḍarījātakaṃ [ kinnarījātakaṃ ( ka . sī . ka .), kuṇḍalikajātakaṃ ( syā .)] paṭhamaṃ .
342. Vānarajātakaṃ (4-5-2)
165.
Asakkhiṃ
M1.115 vata attānaṃ , uddhātuṃ udakā thalaṃ ;Na dānāhaṃ puna tuyhaṃ , vasaṃ gacchāmi vārija .
166.
Alametehi ambehi , jambūhi panasehi ca ;
Yāni pāraṃ samuddassa , varaṃ mayhaṃ udumbaro .
167.
Yo ca uppatitaṃ atthaṃ , na khippamanubujjhati ;
Amittavasamanveti
T1.158 , pacchā ca anutappati . 168.
Yo ca uppatitaṃ atthaṃ , khippameva nibodhati ;
Muccate sattusambādhā , na ca pacchānutappatīti .
Vānarajātakaṃ dutiyaṃ .
343. Kuntinījātakaṃ (4-5-3)
169.
Avasimha tavāgāre , niccaṃ sakkatapūjitā ;
Tvameva dānimakari , handa rāja vajāmahaṃ .
170.
Yo ve kate paṭikate , kibbise paṭikibbise ;
Evaṃ taṃ sammatī veraṃ , vasa kuntini māgamā .
171.
Na katassa ca kattā ca , metti [ mettī ( pī .), mittī ( ka .)] sandhīyate puna ;
Hadayaṃ nānujānāti , gacchaññeva rathesabha .
172.
Katassa ceva kattā ca , metti sandhīyate puna ;
Dhīrānaṃ no ca bālānaṃ , vasa kuntini māgamāti .
Kuntinījātakaṃ tatiyaṃ .
344. Ambajātakaṃ (4-5-4)
173.
Yo
V1.99 nīliyaṃ maṇḍayati , saṇḍāsena vihaññati ;Tassa sā vasamanvetu , yā te ambe avāhari .
174.
Vīsaṃ vā pañcavīsaṃ [ paṇṇuvīsaṃ ( ka . sī . pī .)] vā , ūnatiṃsaṃ va jātiyā ;
Tādisā
T1.159 pati mā laddhā [ patiṃ mā laddhā ( pī .), pati mā ’ lattha (?)], yā te ambe avāhari . 175.
Dīghaṃ
M1.116 gacchatu addhānaṃ , ekikā abhisārikā ;Saṅkete pati mā adda [ mā addasa ( sī . pī .)], yā te ambe avāhari .
176.
Alaṅkatā suvasanā , mālinī candanussadā ;
Ekikā sayane setu , yā te ambe avāharīti .
Ambajātakaṃ [ ambacorajātakaṃ ( ka . sī . pī .)] catutthaṃ .
345. Gajakumbhajātakaṃ (4-5-5)
177.
Vanaṃ yadaggi dahati , pāvako kaṇhavattanī ;
Kathaṃ karosi pacalaka , evaṃ dandhaparakkamo .
178.
Bahūni rukkhachiddāni , pathabyā vivarāni ca ;
Tāni ce nābhisambhoma , hoti no kālapariyāyo .
179.
Yo dandhakāle tarati , taraṇīye ca dandhati ;
Sukkhapaṇṇaṃva akkamma , atthaṃ bhañjati attano .
180.
Yo dandhakāle dandheti , taraṇīye ca tārayi ;
Sasīva rattiṃ vibhajaṃ , tassattho paripūratīti .
Gajakumbhajātakaṃ pañcamaṃ .
346. Kesavajātakaṃ (4-5-6)
181.
Manussindaṃ
T1.160 jahitvāna , sabbakāmasamiddhinaṃ ;Kathaṃ nu bhagavā kesī , kappassa ramati assame [ ramatassame ( ka .)].
182.
Sādūnī [ sādhūni ( ka . sī . syā . ka .)] ramaṇīyāni , santi vakkhā manoramā ;
Subhāsitāni kappassa , nārada ramayanti maṃ .
183.
Sālīnaṃ odanaṃ bhuñje , suciṃ maṃsūpasecanaṃ ;
Kathaṃ sāmākanīvāraṃ , aloṇaṃ chādayanti taṃ .
184.
Sāduṃ
V1.100 vā [ asāduṃ ( pī .)] yadi vāsāduṃ , appaṃ vā yadi vā bahuṃ ;Vissattho yattha bhuñjeyya , vissāsaparamā rasāti .
Kesavajātakaṃ [ kesījātakaṃ ( ka .)] chaṭṭhaṃ .
347. Ayakūṭajātakaṃ (4-5-7)
185.
Sabbāyasaṃ
M1.117 kūṭamatippamāṇaṃ , paggayha yo [ so ( pī .)] tiṭṭhasi antalikkhe ;Rakkhāya me [ maṃ ( sī .)] tvaṃ vihito nusajja , udāhu me cetayase [ vāyamase ( sī . syā .)] vadhāya .
186.
Dūto ahaṃ rājidha rakkhasānaṃ , vadhāya tuyhaṃ pahitohamasmi ;
Indo
T1.161 ca taṃ rakkhati devarājā , tenuttamaṅgaṃ na te [ na hi ( ka . sī . pī .), te na ( ka .)] phālayāmi . 187.
Sace ca maṃ rakkhati devarājā , devānamindo maghavā sujampati ;
Kāmaṃ pisācā vinadantu sabbe , na santase rakkhasiyā pajāya .
188.
Kāmaṃ kandantu [ kantantu ( ka .), kaṇḍantu ( syā .)] kumbhaṇḍā , sabbe paṃsupisācakā ;
Nālaṃ pisācā yuddhāya , mahatī sā vibhiṃsikāti [ vibhesikāti ( syā .), vihesikāti ( pī .)].
Ayakūṭajātakaṃ sattamaṃ .
348. Araññajātakaṃ (4-5-8)
189.
Araññā gāmamāgamma , kiṃsīlaṃ kiṃvataṃ ahaṃ ;
Purisaṃ tāta seveyyaṃ , taṃ me akkhāhi pucchito .
190.
Yo taṃ vissāsaye tāta , vissāsañca khameyya te ;
Sussūsī ca titikkhī ca , taṃ bhajehi ito [ taṃ bhajeyyāsito ( ka .)] gato .
191.
Yassa kāyena vācāya , manasā natthi dukkaṭaṃ ;
Urasīva patiṭṭhāya , taṃ bhajehi ito gato .
192.
Haliddirāgaṃ
M1.118 kapicittaṃ , purisaṃ rāgavirāginaṃ ;Tādisaṃ
T1.162 tāta mā sevi , nimmanussampi ce siyāti .Araññajātakaṃ aṭṭhamaṃ .
349. Sandhibhedajātakaṃ (4-5-9)
193.
Neva itthīsu sāmaññaṃ , nāpi bhakkhesu sārathi ;
Athassa sandhibhedassa , passa yāva sucintitaṃ .
194.
Asi
V1.101 tikkhova maṃsamhi , pesuññaṃ parivattati ;Yatthūsabhañca sīhañca , bhakkhayanti migādhamā .
195.
Imaṃ so sayanaṃ seti , yamimaṃ [ yayimaṃ ( sī . pī .), yimaṃ ( ka .)] passasi sārathi ;
Yo vācaṃ sandhibhedassa , pisuṇassa nibodhati .
196.
Te janā sukhamedhanti , narā saggagatāriva ;
Ye vācaṃ sandhibhedassa , nāvabodhanti sārathīti .
Sandhibhedajātakaṃ navamaṃ .
350. Devatāpañhajātakaṃ (4-5-10)
197.
Hanti hatthehi pādehi , mukhañca parisumbhati ;
Sa ve rāja piyo hoti , kaṃ tena tvābhipassasi [ mabhipassasi ( sī .)].
198.
Akkosati yathākāmaṃ , āgamañcassa icchati ;
Sa
T1.163 ve rāja piyo hoti , kaṃ tena tvābhipassasi . 199.
Abbhakkhāti abhūtena , alikenābhisāraye ;
Sa ve rāja piyo hoti , kaṃ tena tvābhipassasi .
200.
Haraṃ annañca pānañca , vatthasenāsanāni ca ;
Aññadatthuharā santā , te ve rāja piyā honti ;
Kaṃ tena tvābhipassasīti .
Devatāpañhajātakaṃ dasamaṃ .
Cūḷakuṇālavaggo pañcamo .
Tassuddānaṃ –
Narānaṃ
M1.119 asakkhivasimhavaro , nīliyamaggivarañca puna ;Puna rasāyasakūṭavaro , tathārañña sārathi hanti dasāti .
Atha vagguddānaṃ –
Kāliṅgaṃ [ vivaraṃ ( bahūsu )] pucimandañca , kuṭidūsaka kokilā [ kuṭidūsaṃ bahubhāṇakaṃ ( bahūsu )];
Cūḷakuṇālavaggo so , pañcamo suppakāsitoti .
Catukkanipātaṃ niṭṭhitaṃ .