520. Gandhatindukajātakaṃ (10)
332.
Appamādo
M1.397 amataṃ padaṃ [ amatapadaṃ ( sī . pī .)], pamādo maccuno padaṃ ;Appamattā na mīyanti , ye pamattā yathā matā .
333.
Madā pamādo jāyetha , pamādā jāyate khayo ;
Khayā padosā [ khayā ca dosā ( sī .)] jāyanti , mā pamādo [ mā mado ( sī . syā . pī .)] bharatūsabha [ bhāradhūsabha ( ka .)].
334.
Bahū hi khattiyā jīnā , atthaṃ raṭṭhaṃ pamādino ;
Athopi gāmino gāmā , anagārā agārino .
335.
Khattiyassa pamattassa , raṭṭhasmiṃ raṭṭhavaḍḍhana ;
Sabbe bhogā vinassanti , rañño taṃ vuccate aghaṃ .
336.
Nesa
T1.525 dhammo mahārāja , ativelaṃ pamajjasi ;Iddhaṃ phītaṃ janapadaṃ , corā viddhaṃsayanti naṃ .
337.
Na te puttā bhavissanti , na hiraññaṃ na dhāniyaṃ [ na hiraññanidhāniyā ( ka .)];
Raṭṭhe viluppamānamhi , sabbabhogehi jiyyasi .
338.
Sabbabhogā parijiṇṇaṃ , rājānaṃ vāpi khattiyaṃ [ khattiya ( ka .)];
Ñātimittā suhajjā ca , na taṃ maññanti māniyaṃ [ mantiyaṃ ( syā .)].
339.
Hatthārohā anīkaṭṭhā , rathikā pattikārakā ;
Tamevamupajīvantā , na taṃ maññanti māniyaṃ .
340.
Asaṃvihitakammantaṃ , bālaṃ dummantimantinaṃ ;
Sirī jahati dummedhaṃ , jiṇṇaṃva urago tacaṃ .
341.
Susaṃvihitakammantaṃ
V1.291 , kāluṭṭhāyiṃ atanditaṃ ;Sabbe bhogābhivaḍḍhanti , gāvo sausabhāmiva .
342.
Upassutiṃ mahārāja , raṭṭhe janapade cara ;
Tattha disvā ca sutvā ca , tato taṃ [ tvaṃ ( ka .)] paṭipajjasi .
343.
Evaṃ vedetu pañcālo , saṅgāme saramappito [ samappito ( sī . pī .)];
Yathāhamajja vedemi , kaṇṭakena samappito .
344.
Jiṇṇo
M1.398 dubbalacakkhūsi , na rūpaṃ sādhu passasi ;Kiṃ tattha brahmadattassa , yaṃ taṃ maggeyya [ maggheyya ( pī .)] kaṇṭako [ kaṇḍako ( sī . syā . pī .)].
345.
Bahvettha brahmadattassa , sohaṃ [ yohaṃ ( sī . syā . pī .)] maggasmi [ maggosmi ( pī .)] brāhmaṇa ;
Arakkhitā
T1.526 jānapadā , adhammabalinā hatā . 346.
Rattiñhi [ rattiñca ( sī .)] corā khādanti , divā khādanti tuṇḍiyā ;
Raṭṭhasmiṃ kūṭarājassa , bahu adhammiko jano .
347.
Etādise bhaye jāte [ tāta ( sī . pī .)], bhayaṭṭā tāta [ tāva ( sī . pī .)] māṇavā ;
Nillenakāni kubbanti , vane āhatva kaṇṭakaṃ .
348.
Kadāssu nāmayaṃ rājā , brahmadatto marissati ;
Yassa raṭṭhamhi jiyyanti , appatikā kumārikā .
349.
Dubbhāsitañhi te jammi , anatthapadakovide ;
Kuhiṃ rājā kumārīnaṃ , bhattāraṃ pariyesati .
350.
Na me dubbhāsitaṃ brahme , kovidatthapadā ahaṃ ;
Arakkhitā jānapadā , adhammabalinā hatā .
351.
Rattiñhi
T1.527 corā khādanti , divā khādanti tuṇḍiyā ;Raṭṭhasmiṃ kūṭarājassa , bahu adhammiko jano ;
Dujjīve dubbhare dāre , kuto bhattā kumāriyo .
352.
Evaṃ sayatu pañcālo , saṅgāme sattiyā hato ;
Yathāyaṃ kapaṇo seti , hato phālena sāliyo .
353.
Adhammena tuvaṃ jamma , brahmadattassa kujjhasi ;
Yo tvaṃ sapasi rājānaṃ , aparajjhitvāna attano [ attanā ( pī .)].
354.
Dhammena brahmadattassa , ahaṃ kujjhāmi brāhmaṇa ;
Arakkhitā jānapadā , adhammabalinā hatā .
355.
Rattiñhi
V1.292 corā khādanti , divā khādanti tuṇḍiyā ;Raṭṭhasmiṃ kūṭarājassa , bahu adhammiko jano .
356.
Sā
M1.399 nūna puna re pakkā , vikāle bhattamāhari ;Bhattahāriṃ apekkhanto , hato phālena sāliyo .
357.
Evaṃ haññatu pañcālo , saṅgāme asinā hato [ daḷhaṃ ( pī .)];
Yathāhamajja pahato , khīrañca me pavaṭṭitaṃ .
358.
Yaṃ pasu khīraṃ chaḍḍeti , pasupālaṃ vihiṃsati [ pasupālañca hiṃsati ( sī .), pasu phālañca hiṃsati ( pī .)];
Kiṃ tattha brahmadattassa , yaṃ no garahate [ garahato ( pī .)] bhavaṃ .
359.
Gārayho brahme pañcālo , brahmadattassa rājino ;
Arakkhitā jānapadā , adhammabalinā hatā .
360.
Rattiñhi
T1.528 corā khādanti , divā khādanti tuṇḍiyā ;Raṭṭhasmiṃ kūṭarājassa , bahu adhammiko jano .
361.
Caṇḍā aṭanakā [ aṭanaka ( pī .), akaṭanā ( ka .)] gāvī , yaṃ pure na duhāmase ;
Taṃ dāni ajja dohāma , khīrakāmehupaddutā .
362.
Evaṃ kandatu pañcālo , viputto vippasukkhatu ;
Yathāyaṃ kapaṇā gāvī , viputtā paridhāvati .
363.
Yaṃ pasu pasupālassa , sambhameyya [ pabbhameyya ( sī . pī .)] raveyya vā ;
Ko nīdha aparādhatthi , brahmadattassa rājino .
364.
Aparādho mahābrahme , brahmadattassa rājino ;
Arakkhitā jānapadā , adhammabalinā hatā .
365.
Rattiñhi corā khādanti , divā khādanti tuṇḍiyā ;
Raṭṭhasmiṃ kūṭarājassa , bahu adhammiko jano ;
Kathaṃ no asikosatthā , khīrapā haññate pajā .
366.
Evaṃ khajjatu pañcālo , hato yuddhe saputtako ;
Yathāhamajja khajjāmi , gāmikehi [ gāmakehi ( sī . pī .)] araññajo .
367.
Na
M1.400 sabbabhūtesu vidhenti [ vidhanti ( ka .)] rakkhaṃ , rājāno maṇḍūka manussaloke ;Nettāvatā rājā adhammacārī , yaṃ tādisaṃ jīvamadeyyu dhaṅkā .
368.
Adhammarūpo vata brahmacārī , anuppiyaṃ bhāsasi khattiyassa ;
Viluppamānāya puthuppajāya , pūjesi rājaṃ paramappamādaṃ [ rājaṃ paramappavādaṃ ( sī .), rājā paramappavādiṃ ( syā .)].
369.
Sace
V1.293 imaṃ brahme surajjakaṃ siyā , phītaṃ raṭṭhaṃ muditaṃ [ pūritaṃ ( ka .)] vippasannaṃ ;Bhutvā baliṃ aggapiṇḍañca kākā , na mādisaṃ jīvamadeyyu dhaṅkāti .
Gandhatindukajātakaṃ dasamaṃ .
Tassuddānaṃ –
Kiṃchanda
T1.529 kumbha jayaddisa chaddanta , atha paṇḍitasambhava sirakapi ;Dakarakkhasa paṇḍaranāgavaro , atha sambula tindukadevasutoti .
Tiṃsanipātaṃ niṭṭhitaṃ .
Jātakapāḷiyā paṭhamo bhāgo niṭṭhito .