3. Udapānavaggo
271. Udapānadūsakajātakaṃ (3-3-1)
61.
Āraññikassa isino , cirarattaṃ tapassino ;
Kicchākataṃ udapānaṃ , kathaṃ samma avāhasi [ avāhayi ( sī . pī .), apāhasi ( syā .)].
62.
Esa dhammo siṅgālānaṃ , yaṃ pitvā ohadāmase ;
Pitupitāmahaṃ dhammo , na taṃ [ na naṃ ( sī . pī .)] ujjhātumarahasi .
63.
Yesaṃ
T1.111M1.80 vo ediso dhammo , adhammo pana kīdiso ;Mā vo dhammaṃ adhammaṃ vā , addasāma kudācananti .
Udapānadūsakajātakaṃ paṭhamaṃ .
272. Byagghajātakaṃ (3-3-2)
64.
Yena mittena saṃsaggā , yogakkhemo vihiyyati ;
Pubbevajjhābhavaṃ tassa , rukkhe akkhīva paṇḍito .
65.
Yena mittena saṃsaggā , yogakkhemo pavaḍḍhati ;
Kareyyattasamaṃ vuttiṃ , sabbakiccesu paṇḍito .
66.
Etha byagghā nivattavho , paccupetha [ paccametha ( sī . pī .)] mahāvanaṃ ;
Mā vanaṃ chindi nibyagghaṃ , byagghā māhesu nibbanāti .
Byagghajātakaṃ dutiyaṃ .
273. Kacchapajātakaṃ (3-3-3)
67.
Ko nu uddhitabhattova [ udditabhattova ( sī .), vaḍḍhitabhattova ( syā .)], pūrahatthova brāhmaṇo ;
Kahaṃ nu bhikkhaṃ acari , kaṃ saddhaṃ upasaṅkami .
68.
Ahaṃ
V1.71 kapismi dummedho , anāmāsāni āmasiṃ ;Tvaṃ maṃ mocaya bhaddante , mutto gaccheyya pabbataṃ .
69.
Kacchapā kassapā honti , koṇḍaññā honti makkaṭā ;
Muñca kassapa koṇḍaññaṃ , kataṃ methunakaṃ tayāti .
Kacchapajātakaṃ tatiyaṃ .
274. Lolajātakaṃ (3-3-4)
70.
Kāyaṃ balākā sikhinī , corī laṅghipitāmahā ;
Oraṃ
T1.112 balāke āgaccha , caṇḍo me vāyaso sakhā . 71.
Nāhaṃ balākā sikhinī , ahaṃ lolosmi vāyaso ;
Akatvā vacanaṃ tuyhaṃ , passa lūnosmi āgato .
72.
Punapāpajjasī
M1.81 samma , sīlañhi tava tādisaṃ ;Na hi mānusakā bhogā , subhuñjā honti pakkhināti .
Lolajātakaṃ catutthaṃ .
275. Rucirajātakaṃ (3-3-5)
73.
Kāyaṃ balākā rucirā , kākanīḷasmimacchati ;
Caṇḍo kāko sakhā mayhaṃ , yassa [ tassa ( sī . pī .)] cetaṃ kulāvakaṃ .
74.
Nanu maṃ samma jānāsi , dija sāmākabhojana ;
Akatvā vacanaṃ tuyhaṃ , passa lūnosmi āgato .
75.
Punapāpajjasī samma , sīlañhi tava tādisaṃ ;
Na hi mānusakā bhogā , subhuñjā honti pakkhināti .
Rucirajātakaṃ pañcamaṃ .
276. Kurudhammajātakaṃ (3-3-6)
76.
Tava saddhañca sīlañca , viditvāna janādhipa ;
Vaṇṇaṃ añjanavaṇṇena , kāliṅgasmiṃ nimimhase [ vinimhase ( syā .), vanimhase ( ka .)].
77.
Annabhaccā
T1.113 cabhaccā ca , yodha uddissa gacchati ;Sabbe te appaṭikkhippā , pubbācariyavaco idaṃ .
78.
Dadāmi
V1.72 vo brāhmaṇā nāgametaṃ , rājārahaṃ rājabhoggaṃ yasassinaṃ ;Alaṅkataṃ hemajālābhichannaṃ , sasārathiṃ gacchatha yena kāmanti .
Kurudhammajātakaṃ [ kurudhammajātakaṃ ( sī . syā . pī .)] chaṭṭhaṃ .
277. Romakajātakaṃ (3-3-7)
79.
Vassāni
M1.82 paññāsa samādhikāni , vasimha selassa guhāya romaka ;Asaṅkamānā abhinibbutattā [ abhinibbutacittā ( syā . ka .)], hatthatta [ hatthattha ( syā .)] māyanti mamaṇḍajā pure .
80.
Te dāni vakkaṅga kimatthamussukā , bhajanti aññaṃ girikandaraṃ dijā ;
Na nūna maññanti mamaṃ yathā pure , cirappavutthā atha vā na te ime .
81.
Jānāma taṃ na mayaṃ sampamūḷhā [ na maya ’ masma mūḷhā ( sī . pī .)], soyeva tvaṃ te mayamasma nāññe ;
Cittañca
T1.114 te asmiṃ jane paduṭṭhaṃ , ājīvikā [ ājīvaka ( sī . syā .), ājīvika ( pī .)] tena tamuttasāmāti .Romakajātakaṃ sattamaṃ .
278. Mahiṃsarājajātakaṃ (3-3-8)
82.
Kimattha [ kamattha ( sī . pī .)] mabhisandhāya , lahucittassa dubbhino [ dūbhino ( sī . pī .)];
Sabbakāmadadasseva [ duhasseva ( sī . syā . pī .), rahasseva ( ka .)], imaṃ dukkhaṃ titikkhasi .
83.
Siṅgena nihanāhetaṃ , padasā ca adhiṭṭhaha ;
Bhiyyo [ bhīyo ( sī .)] bālā pakujjheyyuṃ , no cassa paṭisedhako .
84.
Mamevāyaṃ maññamāno , aññepevaṃ [ aññampevaṃ ( sī . syā . pī .)] karissati ;
Te naṃ tattha vadhissanti , sā me mutti bhavissatīti .
Mahiṃsarājajātakaṃ [ mahisajātakaṃ ( sī . syā . pī .)] aṭṭhamaṃ .
279. Satapattajātakaṃ (3-3-9)
85.
Yathā
M1.83 māṇavako panthe , siṅgāliṃ vanagocariṃ ;Atthakāmaṃ pavedentiṃ [ pavadantiṃ ( pī .)], anatthakāmāti maññati ;
Anatthakāmaṃ satapattaṃ , atthakāmoti maññati .
86.
Evameva idhekacco , puggalo hoti tādiso ;
Hitehi vacanaṃ vutto , paṭigaṇhāti vāmato .
87.
Ye
T1.115V1.73 ca kho naṃ pasaṃsanti , bhayā ukkaṃsayanti vā [ ca ( sī . pī .)];Tañhi so maññate mittaṃ , satapattaṃva māṇavoti .
Satapattajātakaṃ navamaṃ .
280. Puṭadūsakajātakaṃ (3-3-10)
88.
Addhā hi nūna migarājā , puṭakammassa kovido ;
Tathā hi puṭaṃ dūseti , aññaṃ nūna karissati .
89.
Na me mātā vā pitā vā , puṭakammassa kovido ;
Kataṃ kataṃ kho dūsema , evaṃ dhammamidaṃ kulaṃ .
90.
Yesaṃ vo ediso dhammo , adhammo pana kīdiso ;
Mā vo dhammaṃ adhammaṃ vā , addasāma kudācananti .
Puṭadūsakajātakaṃ dasamaṃ .
Udapānavaggo [ araññavaggo ( sī . pī . ka .)] tatiyo .
Tassuddānaṃ –
Udapānavaraṃ vanabyaggha kapi , sikhinī ca balāka ruciravaro ;
Sujanādhiparomakadūsa puna , satapattavaro puṭakamma dasāti .