(10.) Dasakaniddesavaṇṇanā
970. Jālakkhipasaṃvidhānādikusalatāsaṅkappanaṃ upāyacintā , tassā micchābhāvapaṭicchādanabhāvena pavatto tadākāro moho upāyacintāvasena uppannoti daṭṭhabbo .
Yathākate pana pāpe anādīnavadassanavasena pavattā saññā , saṅkappo vā paccavekkhaṇā , tassāpi micchābhāvapaṭicchādakaṃ tadākāraṃ , anādīnavadassanaṃ vā paccavekkhaṇākārena uppanno mohoti .
Vimuttasaññitāti
V0.232 adhimānasampayuttaṃ , titthiyānaṃ vā attano diṭṭhiyā vimuttatāsañjānanaṃ .‘‘ Vimuttomhī ’’ ti evaṃ pavatto akusalacittuppādo micchāvimuttīti keci vadanti .
Phalaṃ viya vimuttanti gahite pana diṭṭhisampayuttacitte diṭṭhi micchāñāṇaṃ , samādhi ca micchāvimuttīti yuttaṃ siyā .
Dasakaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .
Taṇhāvicaritaniddesavaṇṇanā
973. Samūhagāhatoti taṇhāmānadiṭṭhīnaṃ sādhāraṇaggahaṇatoti vadanti .
‘‘ Itthaṃ evaṃ aññathā ’’ ti pana visesaṃ akatvā gahaṇaṃ samūhagāhoti daṭṭhabbo .
Aññaṃ ākāran ti parasantānagataṃ ākāraṃ .
Atthīti sadā saṃvijjatīti attho .
Sīdatīti vinassati .
Saṃsayaparivitakkavasenāti ‘‘ kiṃ nu kho ahaṃ siyaṃ , na siyan ’’ ti evaṃ parivitakkavasena .
Patthanākappanavasenāti ‘‘ api nāma sādhu panāhaṃ siyan ’’ ti evaṃ patthanāya kappanavasena .
Suddhasīsāti taṇhāmānadiṭṭhīnaṃ sādhāraṇasīsā visesassa anissitattā ‘‘ suddhasīsā ’’ ti vuttā .
Tattha diṭṭhisīsehi diṭṭhiyā taṇhā dassitā , sīsasīsamūlakehi
M0.230 mānadiṭṭhīhi sayameva cāti āha ‘‘ evamete … pe … taṇhā vicaritadhammā veditabbā ’’ ti .Diṭṭhimānesupi ‘‘ taṇhāvicaritānī ’’ ti vacanañca aññamaññaṃ vippayogīnaṃ diṭṭhimānānaṃ taṇhāya avippayogīnaṃ taṃmūlakattāva tappadhānatāya katanti veditabbaṃ .
974. Avakkarīti nipāto nānābhāve vattatīti anānākaraṇaṃ anavakkari , taṃ katvā , avakkari vā akatvā anavakkari katvāti evaṃ dassento āha ‘‘ avinibbhogaṃ katvā ’’ ti .
‘‘ Anavakāriṃ karitvā ’’ ti vā pāṭho , tattha avakiraṇaṃ vikkhepanaṃ samūhassa ekadesānaṃ vinibbhujjanaṃ avakāri , taṃ avakāriṃ vinibbhogaṃ akatvā , pañcapi khandhe samūhato ekatteneva gahetvā attato avinibbhujjitvā asmīti chandamānadiṭṭhiyo paṭilabhatīti
V0.233 attho .Asitabyābhaṅgitāyāti dāttena kājena cāti etena parikkhārena , asitabyābhaṅgīhi lavanavahanakiriyā vā ‘‘ asitabyābhaṅgī ’’ ti vuttā .
976. Avakāriṃ karitvāti rūpādīni attato vinibbhujjitvā iminā rūpena … pe … iminā viññāṇena asmīti chandaṃ paṭilabhatīti evaṃ sabbattha imināti etassa attato avinibbhuttena rūpādināti attho daṭṭhabbo .
Attato hi avinibbhuttāni abahikatāni ahamicceva gahitāni rūpādīni upādāya upagantvā pavattā taṇhā ‘‘ ajjhattikassa upādāyā ’’ ti vuttā , attato ca vinibbhuttāni bahikatāni upagantvā pavattā ‘‘ bāhirassa upādāyā ’’ ti .
Khaggena vā chattena vā ahaṃ niccoti abhimaṅgalasammatena khaggādinā mama vināso natthīti maññatīti attho .
Ekekassāti idaṃ anādimhi anante ca saṃsāre ekekassa atītānāgatesu chattiṃsāyapi sambhavadassanatthaṃ vuttaṃ , ekekassa vā puggalassa yathālābhavasenāti idampi anissitataṇhāmānadiṭṭhiṃ katvā puthujjanassa addhāpaccuppanne kassaci sambhavadassanatthaṃ .
Taṇhāvicaritaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .
Khuddakavatthuvibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā .