Issues
Select Version
Vibhaṅga-mūlaṭīkā
Vibhaṅga-mūlaṭīkā

Phassapadaniddesavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Phassapadaniddesavaṇṇanā

230.‘‘ ChaṭṭhāyatanapaccayāM0.119 phasso ’’ ti abhidhammabhājanīyapāḷi āruppaṃ sandhāya vuttāti ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phassoti pāḷianusārato ’’ ti āha .
Ajjhattan ti sasantatipariyāpannameva gaṇhāti .
Tañhi sasantatipariyāpannakammanibbattaṃ tādisassa phassassa paccayo hoti , rūpādīni pana bahiddhā anupādinnāni ca phassassa ārammaṇaṃ honti , na tāni cakkhādīni viya sasantatipariyāpannakammakilesanimittapavattibhāvena phassassa paccayoti paṭhamācariyavāde na gahitāni , dutiyācariyavāde pana yathā tathā vā paccayabhāve sati na sakkā vajjetunti gahitānīti .
Yadi sabbāyatanehi eko phasso sambhaveyya ,‘‘ saḷāyatanapaccayā phasso ’’ ti ekassa vacanaṃ yujjeyya .
Athāpi ekamhā āyatanā sabbe phassā sambhaveyyuṃ , tathāpi sabbāyatanehi sabbaphassasambhavato āyatanabhedena phassabhedo natthīti tadabhedavasena ekassa vacanaṃ yujjeyya , tathā pana asambhavato na yuttanti codeti ‘‘ na sabbāyatanehī ’’ tiādinā .
Aññassapi vā asambhavantassaV0.118 vidhānassa bodhanatthameva ‘‘ nāpi ekamhā āyatanā sabbe phassā ’’ ti vuttaṃ ,‘‘ na sabbāyatanehi eko phasso sambhotī ’’ ti idameva pana ekaphassavacanassa ayuttadīpakaṃ kāraṇanti veditabbaṃ .
Nidassanavasena vā etaṃ vuttaṃ , nāpi ekamhā āyatanā sabbe phassā sambhonti , evaṃ na sabbāyatanehi eko phasso sambhoti , tasmā ekassa vacanaṃ ayuttanti .
Parihāraṃ pana anekāyatanehi ekaphassassa sambhavatoti dassento ‘‘ tatridaṃ vissajjanan ’’ tiādimāha .
Ekopi anekāyatanappabhavo ekopanekāyatanappabhavo .
Chadhāpaccayatte pañcavibhāvayeti evaṃ sesesupi yojanā .
Tathā cāti paccuppannāni rūpādīni paccuppannañca dhammāyatanapariyāpannaṃ rūparūpaṃ sandhāya vuttaṃ .
Ārammaṇapaccayamattenāti taṃ sabbaṃ apaccuppannaṃ aññañca dhammāyatanaṃ sandhāya vuttaṃ .
Phassapadaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .