Dutiyabalaniddesavaṇṇanā
810. Gatito
V0.212 aññā gatisampatti nāma natthīti dassento ‘‘ sampannā gatī ’’ ti āha .Mahāsudassanādisurājakālo paṭhamakappikādisumanussakālo ca kālasampatti .
Ekantaṃ kusalasseva okāsoti idaṃ yadipi koci kāyasucaritādipayogasampattiyaṃ ṭhitaṃ bādheyya , taṃ pana bādhanaṃ bādhakasseva issādinimittena viparītaggāhena jātaṃ .
Sā payogasampatti sabhāvato sukhavipākasseva paccayo , na dukkhavipākassāti imamatthaṃ sandhāya vuttaṃ .
Makkaṭo bhattapuṭaṃ bandhaṭṭhāne muñcitvā bhuñjituṃ na jānāti , yattha vā tattha vā bhinditvā vināseti , evaṃ anupāyaññūpi bhoge .
Susāne chaḍḍetvātiādinā ghātetvā chaḍḍitassa vuṭṭhānābhāvo viya apāyato vuṭṭhānābhāvoti dasseti .
‘‘ Paccarī ’’ tipi
M0.211 uḷumpassa nāmaṃ , tena ettha katā ‘‘ mahāpaccarī ’’ ti vuccati .Udake maraṇaṃ thale maraṇañca ekamevāti kasmā vuttaṃ , nanu sakkena ‘‘ samuddārakkhaṃ karissāmī ’’ ti vuttanti ?
Saccaṃ vuttaṃ , jīvitassa lahuparivattitaṃ pakāsentehi therehi evaṃ vuttaṃ , lahuparivattitāya jīvitahetu na gamissāmāti adhippāyo .
Atha vā udaketi nāgadīpaṃ sandhāya vuttaṃ , thaleti jambudīpaṃ .
Thero na detīti kathamahaṃ etena ñāto , kenaci kiñci ācikkhitaṃ siyāti saññāya na adāsi .
Teneva ‘‘ mayampi na jānāmā ’’ ti vuttaṃ .
Aparassāti aparassa bhikkhuno pattaṃ ādāya … pe … therassa hatthe ṭhapesīti yojanā .
Anāyataneti nikkāraṇe , ayutte vā nassanaṭṭhāne .
Tuvaṃ attānaṃ rakkheyyāsi , mayaṃ pana mahallakattā kiṃ rakkhitvā karissāma , mahallakattā eva ca rakkhituṃ na sakkhissāmāti adhippāyo .
Anāgāmittā vā thero attanā vattabbaṃ jānitvā ovadati .
Sammāpayogassa gatamaggoti sammāpayogena nipphāditattā tassa sañjānanakāraṇanti attho .
Bhūtamatthaṃ
V0.213 katvā abhūtopamaṃ kathayissatīti adhippāyo .Manussāti bhaṇḍāgārikādiniyuttā manussā mahantattā sampaṭicchituṃ nāsakkhiṃsu .
Dutiyabalaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .