2. Pañhapucchakavaṇṇanā
223. Idha anābhaṭṭhan ti ekantānārammaṇattena bhāsitaṃ .
‘‘ Rūpamissakattā anārammaṇesu rūpadhammesu saṅgahitan ’’ ti kasmā vuttaṃ , nanu missakattā eva jīvitindriyaṃ anārammaṇesu asaṅgahitaṃ .
Na hi aṭṭhindriyā anārammaṇāti vuttāti ?
Saccametaṃ , jīvitindriyaekadesassa pana anārammaṇesu rūpadhammesu saṅgahitataṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ , arūpakoṭṭhāsena parittārammaṇāditā atthīti siyāpakkhe saṅgahitanti adhippāyo .
Arūpakoṭṭhāsena pana parittārammaṇāditā , rūpakoṭṭhāsena ca navattabbatā atthīti missakassa samudāyasseva vasena siyāpakkhe saṅgahitaṃ , na ekadesavasenāti daṭṭhabbaṃ .
Na hi anārammaṇaṃ parittārammaṇādibhāvena navattabbaṃ na hotīti .
‘‘ Rūpañca nibbānañca anārammaṇā , sattindriyā anārammaṇā ’’ tiādivacanañca avijjamānārammaṇānārammaṇesu navattabbesu anārammaṇattā navattabbataṃ dasseti , na sārammaṇasseva navattabbataṃ , navattabbassa vā sārammaṇataṃ .
Na hi navattabba-saddo sārammaṇe niruḷho .
Yadipi siyā ,‘‘ tisso ca vedanā rūpañca nibbānañca ime dhammā navattabbā sukhāya vedanāya sampayuttā ’’ tiādi na vucceyya , athāpi parittārammaṇādisambandho navattabba-saddo sārammaṇesveva vattati ,‘‘ dvāyatanā siyā parittārammaṇā ’’ tiādiṃ avatvā ‘‘ manāyatanaṃ siyā parittārammaṇaṃ … pe … appamāṇārammaṇan ’’ tipi ,‘‘ dhammāyatanaṃ siyā parittārammaṇaṃ … pe … appamāṇārammaṇan ’’ tipi ,‘‘ siyā anārammaṇan ’’ tipi vattabbaṃ siyā .
Na hi pañhapucchake sāvasesā desanā atthīti
M0.82 .‘‘ Aṭṭhindriyā siyā ajjhattārammaṇā ’’ ti ettha ca jīvitindriyassa
V0.82 ākiñcaññāyatanakāle arūpassa rūpassa ca anārammaṇattā navattabbatā veditabbā .Pañhapucchakavaṇṇanā niṭṭhitā .
Indriyavibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā .