(2.) Āyuppamāṇavaṇṇanā
1024. Tayopi
V0.236 janāti tayo janasamūhāti adhippāyo . 1025. Ābhāti sobhanā pabhā .
1026. Kañcanapiṇḍo viya sassirikā kañcanapiṇḍasassirikā .
Tattha pana sobhanapabhāya kiṇṇā subhākiṇṇāti vattabbe ā-kārassa rassattaṃ
M0.233 antimaṇa-kārassa ha-kārañca katvā ‘‘ subhakiṇhā ’’ ti vuttā , atha pana subhena kiṇṇā subhakiṇṇā .Purimapadesupi parittaṃ subhaṃ etesanti parittasubhā , appamāṇaṃ subhaṃ etesanti appamāṇasubhāti subha-saddena samāso yojetabbo hoti .
1027. Ārammaṇamanasikārā pubbabhāgena kathitāti jhānakkhaṇe tato pacchā vā parittādikasiṇārammaṇabhāvanāya āvajjanena ca jhānassa ārammaṇamanasikāranānattatā na hoti , pubbabhāgabhāvanāya pana pubbabhāgāvajjanena ca hotīti attho .
Pubbabhāgabhāvanāya vasena hi jhānaṃ parittapathavīkasiṇādīsu taṃtadārammaṇaṃ hoti , pubbabhāgena taṃtaṃkasiṇāvajjanena taṃtaṃmanasikāranti .
Chandādayo pana appanākkhaṇepi vijjanti .
Tattha paṇidhīti na taṇhāpatthanā , atha kho chandapatthanāva daṭṭhabbā .
Adhimokkho nicchayo .
Abhinīhāro cittappavattiyeva .
Yadi pana bhavachandabhavapatthanādayo taṃtaṃbhavavisesaniyāmakā adhippetā .
‘‘ Appanāyapi vaṭṭantī ’’ ti etassa appanāya pavattāya tato pacchāpi vaṭṭantīti attho daṭṭhabbo .
Saññāvirāgādīhi pana visesiyamānaṃ ārammaṇaṃ tathā tathā tattha pavatto manasikāro ca bhavavisesaniyāmako pubbabhāgova vaṭṭatīti ‘‘ ārammaṇamanasikārā pubbabhāgena kathitā ’’ ti vuttaṃ .
Vipulā phalāti vipulasantasukhāyuvaṇṇādiphalā .
Suṭṭhu passanti paññācakkhunā maṃsadibbacakkhūhi ca .
1028.‘‘ Yāva na taṃ pāpakammaṃ byantī hotī ’’ ti ( ma . ni .3.250) vacanato ‘‘ kammameva
V0.237 pamāṇan ’’ ti āha , abbudādiāyuppamāṇaparicchedo pana kammavaseneva katoti adhippāyo .Nilīyanokāsassa abhāvāti samānajātikena accharāgaṇena sabbadā parivāriyamānassa kāmaguṇākiṇṇassa tabbirahitaṭṭhānassa abhāvāti attho .
Kiṃ niyametīti kiṃ jhānaṃ upapattiṃ niyametīti attho .
Nava brahmaloketi brahmapārisajjādayo navapi sodhetvā .
Matthaketi vehapphalesūti
M0.234 attho .Seṭṭhabhavā nāmāti tato paraṃ agamanato uttamabhavāti adhippāyo .
Teneva bhavasīsānīti gahitā .
Imesu tīsu ṭhānesūti vehapphalādiṭṭhānāni eva sandhāya vuttaṃ .
Vehapphalato pana purimesu navasu nibbattaanāgāmī arūpadhātuṃ upapajjatīti katvā ‘‘ rūpadhātuyā cutassa arūpadhātuṃ upapajjantassa kassaci satta anusayā anusenti , kassaci pañca , kassaci tayo anusentī ’’ ti ( yama .2. anusayayamaka .311) idaṃ vuttaṃ , na vehapphalādīsu upapannaṃ sandhāyāti ayamettha adhippāyo siyā .
Yaṃ pana vuttaṃ ‘‘ navasu brahmalokesu nibbattaariyasāvakānaṃ tatrūpapattiyeva hoti , na heṭṭhūpapattī ’’ ti , etena heṭṭhūpapatti eva nivāritā , na tesveva uparūpari vehapphale ca upapatti arūpadhātūpapatti ca .
‘‘ Paṭhamajjhānabhūmiyaṃ nibbatto anāgāmī nava brahmaloke sodhetvā matthake ṭhito parinibbātī ’’ ti idampi anupubbena ārohantaṃ sandhāya vuttanti na tena tassa matthakaṃ appattassa arūpadhātuṃ upapatti nivāritāti daṭṭhabbā .
Yo vā aññattha tattha vā maggaṃ bhāvetvā cavitvā tattha upapanno avikkhambhitarūparāgo ariyasāvako , taṃ sandhāya ayaṃ aṭṭhakathā vuttā .
Teneva ‘‘ navasu brahmalokesu nibbattaariyasāvakānan ’’ ti ,‘‘ paṭhamajjhānabhūmiyaṃ nibbatto anāgāmī ’’ ti ,‘‘ imesu tīsu ṭhānesu nibbattaanāgāmino ’’ ti ca sabbattha nibbattaggahaṇaṃ kataṃ .
Tassa pana yena tattha upapanno , tasmiṃ rūparāge vikkhambhite puna bhavābhilāso na bhavissatīti arūparāgupacchedo ca bhavissatiyeva .
Yo pana puthujjano tattha nibbatto ariyamaggaṃ bhāvetvā arūpehi vikkhambhitarūparāgo uppanne magge nibbattabhavādīnavadassanavasena anivattitabhavābhilāso , tassa vasena yamakapāḷi pavattāti vā ayamattho adhippeto siyā .
Āyuppamāṇavaṇṇanā niṭṭhitā .