Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Parivāra-aṭṭhakathā
(SP) Parivāra-aṭṭhakathā

Pañcakavāravaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ပဉ္စကေသု၊ ပဉ္စကတို့၌။ (အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော)။ ပဉ္စပုဂ္ဂလာ နိယတာတိဧတံ၊ ပဉ္စပုဂ္ဂလာ နိယတာဟူသော ဤပဉ္စကသည်။ အာနန္တရိယာနမေဝ၊ အာနန္တရိယကံတို့ကိုပင်။ (ရှေးပဉ္စက၌ ပြအပ်ခဲ့ပြီးသော အာနန္တရိယကံတို့ကိုပင်။) ဂဟဏံ၊ ယူကြောင်း ပဉ္စကတည်း။
ပဉ္စ၊ ၅ ပါးကုန်သော။ ဆေဒနကာ၊ ဖြတ်ခြင်း ရှိကုန်သော။ အာပတ္တိယော နာမ၊ အာပတ်တို့ မည်သည်ကို။ ပမာဏာတိက္ကန္တာသု၊ ပမာဏကိုလွန်ကုန်သော။ မဉ္စပီဌနိသီဒနကဏ္ဍုပ္ပဋိစ္ဆာဒိဝဿိကသာဋိကာသု၊ ညောင်စောင်း,အင်းပျဉ်, နိသီဒိုင်, အမာလွှမ်းသင်္ကန်း, မိုးရေခံသင်္ကန်းတို့၌လည်းကောင်း။ သုဂတစီဝရေစ၊ မြတ်စွာဘုရား၏သင်္ကန်းတော်၌လည်းကောင်း။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ န်၏။ (စာအုပ်တို့၌ ''ပမာဏာတိက္ကန္တေ မဉ္စပီဌေ''ဟု ရှိ၏။ နိသီဒန စသည်တို့လည်း ''ပမာဏာတိက္ကန္တ''ပင် ဖြစ်သောကြောင့် တစ်သမာသ်တည်း ရှိလျှင် ကောင်းသည်။)
ပဉ္စဟာကာရေဟီတိ၊ ကား။ အလဇ္ဇိတာ၊ အရှက်မရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ (အလဇ္ဇိတာ စသည်၌ ''အလဇ္ဇိတာယ''ဟု ဆိုလိုသည်။) အညာဏတာ၊ မသိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ကုက္ကုစ္စပ္ပကတတာ၊ ကုက္ကုစ္စသည် ပင်ကိုသဘောမှ ကင်းအောင် ပြုအပ်သူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ အကပ္ပိယေ၊ မအပ်သောဝတ္ထု၌။ ကပ္ပိယသညိတာ၊ အပ်သောဝတ္ထုဟု အမှတ်ရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ကပ္ပိယေ၊ အပ်သောဝတ္ထု၌။ အကပ္ပိယသညိတာ၊ မအပ်သောဝတ္ထုဟု အမှတ်ရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ပဉ္စဟိ၊ ၅ ပါးကုန်သော။ ဣမေဟိ၊ ဤအကြောင်းတို့ကြောင့်။ (''အာပဇ္ဇတိ''၌ စပ်။)
ပဉ္စ အာပတ္တိယော မုသာဝါဒပစ္စယာတိ၊ ကား။ ပါရာဇိကထုလ္လစ္စယဒုက္ကဋသံဃာဒိသေသပါစိတ္တိယာ၊ ပါရာဇိိကအာပတ်, ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်, ဒုက္ကဋ်အာပတ်, သံဃာဒိသေသ်အာပတ်, ပါစိတ်အာပတ်တို့သည်။ (''မုသာဝါဒပစ္စယာ၊ မုသာဝါဒဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။''ဟုထည့်စပ်။)
အနာမန္တစာရောတိ၊ ကား။ သန္တံ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆာ ပုရေဘတ္တံ ပစ္ဆာဘတ္တံကုလေသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇေယျာတိ၊ သန္တံ။ ပေ။အာပဇ္ဇေယျဟူသော သိက္ခာပုဒ်၌။ ဣမဿ၊ ဤပိဏ္ဍပါတိကရဟန်း၏။ အာပုစ္ဆိတွာ၊ ပန်ပြော၍။ စာရဿ၊ လှည့်လည်ခြင်း၏။ အဘာဝေါ၊ မရှိိခြင်းသည်။ (''ဟောတိ''၌ စပ်။)
အနဓိဋ္ဌာနန္တိ၊ ကား။ ဂဏဘောဇနေ အညတြ သမယာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။ သမယံ၊ သမယကို။ အဓိဋ္ဌဟိတွာ၊ ဆောက်တည်၍။ ဘောဇနံ၊ စားခြင်းသည်။ အဓိဋ္ဌာနံနာမ၊ အဓိဋ္ဌာန မည်၏။ တထာ၊ ထိုအဓိဋ္ဌာန်မှုကို။ အကရဏံ၊ မပြုခြင်းသည်။ (မပြုဘဲ စားနိုင်ခြင်းသည်။)
အနဓိဋ္ဌာနံ၊ အနဓိဋ္ဌာန မည်၏။ (ဂဏဘောဇဉ်၏အနာပတ်အရာ၌ ဤအခါသည်''ဂိလာနအခါတည်း''ဤသို့ စသည်ဖြင့်အဓိဋ္ဌာန်၍ စားမှ အာပတ်လွတ်သည်။ ပိဏ္ဍပါတိကရဟန်းကား နဂိုကပင် ဂဏဘောဇဉ်ကို လက်မခံသောကြောင့် ထိုကဲ့သို့ အဓိဋ္ဌာန်မှုကို ပြုဖွယ်မလိုခြင်းသည်''အနဓိဋ္ဌာန''မည်၏။)
အဝိကပ္ပနာ နာမ၊ အဝိကပ္ပနာ မည်သည်ကား။ ပရမ္ပရဘောဇနေ၊ ပရမ္ပရဘောဇဉ်၌။ ယာ ဝိကပ္ပနာ၊ အကြင် ဝိကပ္ပနာကို။ (''မယှံ ဘတ္တပစ္စာသံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဒမ္မိ''ဟူသော ဝိကပ္ပနာကို။) ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ တဿာ၊ ထိုဝိကပ္ပနာကို။ အကရဏံ၊ မပြုရခြင်းတည်း။ (ပြုဖွယ်မလိုခြင်းတည်း။) အနာမန္တစာရော။ ။''နိိမန္တိတော သဘတ္တော သမာနော သန္တံ ဘိက္ခုံ''စသည်ဖြင့် ပညတ်တော်မူရကား နိမန္တိတဘတ်ရှိသော ရဟန်းသာ ဤသိက္ခာပုဒ်အရ အာပတ်သင့်နိုင်၏ ၊ အမြဲ ဆွမ်းခံစားသော ပိဏ္ဍပါတိကရဟန်းမှာကား နိမန္တိတဘတ် မရှိတော့၊ ထို့ကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်အရ အာပတ်မသင့်နိုင်-ဟူလို။
ဟိ၊ မှန်။ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ ဤအနာမန္တစသော ၅ ပါးသော အမှုတို့ကို။ ပိဏ္ဍပါတိကဿ၊ ပိဏ္ဍပါတိကရဟန်းသည်။ ဓုတင်္ဂေနေဝ၊ ဓုတင်ဖြင့်ပင်။ ပဋိက္ခိတ္တာနိ၊ ပယ်မြစ်အပ်ကုန်ပြီ။ (''ထို ၅ ပါးတို့ကို ပယ်မြစ်ထားပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ဆိုင်ရာကိစ္စကိုပြုဖွယ်မလိုတော့''ဟူလို။)
ဥဿင်္ကိတပရိသင်္ကိတောတိ၊ ကား။ ယေ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ပဿန္တိ၊ မြင်ကြကုန်၏။ ယေ၊ တို့သည်။ သုဏန္တိ၊ ကြားကြကုန်၏။ (ဝေသိယာဂေါစရ စသည်ဖြစ်ကြောင်းကို မြင်ကြ, ကြားကြကုန်၏။) တေဟိ၊ ထိုမြင်ကုန် ကြားကုန်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဥဿင်္ကိတော စေဝ၊ ရှေးဦးစွာ ယုံမှားအပ်သည်လည်းကောင်း။ (ယောဇနာ၌''ဥဋ္ဌဟိတွာ သင်္ကီတော''ဟု ဖွင့်လေသည်။) ပရိသင်္ကိတော စ၊ အဖန်ဖန်ယုံမှားအပ်သည်လည်းကောင်း။ (ဟောတိ၌စပ်။) (ဤမှ နောက်၌ ''အပိစ''ဟုရှိသည်မှာ မကောင်း၊ ''အပိ အကုပ္ပဓမ္မော ခီဏာသဝေါ သမာနော''ဟု ရှိရမည်၊ အဓိပ္ပာယ်ကို ပါဠိတော်နိဿယ၌ ကြည့်ပါ။)
အကုပ္ပဓမ္မော၊ မပျက်စီးသောအရဟတ္တဖိုလ်တရားရှိသော။ ခီဏာသဝေါ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သမာနော အပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ (ဥဿင်္ကိတော စေဝ၊ သည်လည်းကောင်း။ ပရိသင်္ကိတော စ၊ သည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ၏။) (ဝေသိယာဂေါစရ စသည်ဖြစ်လျှင် ရဟန္တာဖြစ်စေကာမူ ယုံမှားခံရတတ်သည်၊ ဟူလို။) တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ (ရဟန္တာသော်မှ ယုံမှားခံရတတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။) အဂေါစရာ၊ ဝေသိယာ အစရှိသော အဂေါစရတို့ကို။ ပရိဟရိတဗ္ဗာ၊ ရှောင်လွှဲထိုက်ကုန်၏။
ဟိ၊ မှန်။ ဧတေသု၊ ဤဝေသိယာ အစရှိသော အဂေါစရတို့၌။ သန္ဒိဿမာနော၊ တွေ့မြင်အပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။) အယသတော ဝါ၊ အကျော်အစောမဲ့သူ၏အဖြစ်မှလည်းကောင်း။ ဝါ၊ မျက်ကွယ်ကဲ့ရဲ့ခြင်းမှလည်းကောင်း။ ဂရဟတော ဝါ၊ မျက်မှောက်ကဲ့ရဲ့ခြင်းမှလည်းကောင်း။ န မုစ္စတိ၊ မလွတ်နိုင်။ (ပရမ္မုခါ အဂုဏဝစနံ အယသော၊ သမ္မုခါ ဂရဟာ၊-ဋီကာ၊ ဒေဝတာသံယုတ်၌ လာသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ဝတ္ထုကိုလည်းကောင်း, အနိယတသိက္ခာပုဒ်အဋ္ဌကထာ၌ လာသော ဝတ္ထုကိုလည်းကောင်း ဤနေရာ၌ ပြောဆိုသင့်၏။)
သောသာနိကန္တိ၊ ကား။ သုသာနေ၊ သုသာန်၌။ ပတိတကံ၊ ကျသော ပံ့သကူအဝတ်လည်းကောင်း။ (သာသာနေ+ပတိတံ သောသာနိကံ-ဟု ပြု၊ ''သုသာန်၌ကျသော ပံ့သကူအဝတ်လည်းကောင်း''ဟု ပါဠိတော်၌ ပေးပါ။)
ပါပဏိကန္တိ၊ ကား။ အပဏဒွါရေ၊ ဈေး၏တံခါးပေါက်၌။ ပတိတကံ၊ လည်းကောင်း။ (ဤ''ပါပဏိကေန''၏အဖွင့်ကို မဟာဝဂ္ဂဘာသာဋီကာ ကထိနက္ခန္ဓက ကထိနာနုဇာနနကထာ၌ ပြထားပြီး။)
ထူပစီဝရန္တိ၊ ကား။ ဝမ္မိကံ၊ တောင်ပို့ကို။ ပရိက္ခိပိတွာ၊ ရစ်ပတ်၍။ ဗလိကမ္မကတံ၊ ပြုအပ်သော ပူဇော်ပသမှုရှိသော အဝတ်တည်း။ (''ထူပစီဝရံ၊ ထူပကဲ့သို့ မိုမောက်နေသော တောင်ပို့ကို ရစ်ပတ်၍ ပူဇော်ပသအပ်သော အဝတ်လည်းကောင်း''ဟု ပါဠိတော်၌ပေး။)
အာဘိသေကိကန္တိ၊ ကား။ နဟာနဋ္ဌာနေဝါ၊ ရေချိုးရာအရပ်၌သော်လည်းကောင်း။ ရညော၊ ၏။ အဘိသေကဋ္ဌာနေဝါ၊ အဘိသိက်သွန်းရာအရပ်၌လည်းကောင်း။ ဆဍ္ဍိတစီဝရံ၊ စွန့်ပစ်အပ်သော သင်္ကန်းတည်း။
ဘတပဋိယာ ဘတန္တိ၊ ကား။ သုသာနံ၊ သုသာန်သို့။ နေတွာ၊ ဆောင်ပြီး၍။ ပုန၊ တစ်ဖန်။ အာနီတကံ၊ ဆောင်အပ်သော အဝတ်တည်း။
ပဉ္စ၊ ၅ ယောက်ကုန်သော။ မဟာစောရာ၊ သူခိုးကြီးတို့ကို။ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မေ၊ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မသိက္ခာပုဒ်၌။ (စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်၌။) ဝုတ္တာ၊ န်ပြီ။
ပဉ္စာပတ္တိယော ကာယတော သမုဋ္ဌန္တီတိ၊ ကား။ ပဌမေန၊ ရှေးဦးစွာသော။ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန၊ ကိုယ်ဟူသော အာပတ္တိသမုဋ္ဌာန်ကြောင့်။ ပဉ္စ၊ ကုန်သော။ အာပတ္တိယော၊ အာပတ်တို့သို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ကပ္ပိယသညီ၊ အပ်၏ဟု အမှတ်ရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ သညာစိကာယ၊ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေအပ်သော တောင်းခြင်းဖြင့်။ ကုဋိံ၊ ကုဋိကို။ ကရောတိ၊ ၏။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ အန္တရပေယျာလေ၊ အန္တရပေယျာလ၌။ (ကတာပတ္တိဝါရ၌ လာသော အန္တရပေယျာလ၌။) ဝုတ္တာပတ္တိယော၊ ဟောတော်မူအပ်သော အာပတ်တို့တည်း။
ပဉ္စအာပတ္တိယော ကာယတော စ ဝါစတော စာတိ၊ ကား။ တတိယေန၊ ၃ ခုမြောက်ဖြစ်သော။ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန၊ ကိုယ်နှုတ်ဟူသော အာပတ္တိသမုဋ္ဌာန်ကြောင့်။ ပဉ္စ၊ န်သော။ အာပတ္တိယော၊ တို့သို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ကပ္ပိယသညီ၊ သည်။ (ဟုတွာ)။ သံဝိဒဟိတွာ၊ ကောင်းစွာ စီမံ၍။ ကုဋိံ၊ ကို။ ကရောတိ၊ ၏။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ တတ္ထေဝ၊ ထို အန္တရပေယျာလ၌ပင်။ ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော။ အာပတ္တိယော၊ တို့တည်း။အာဘိသေကိကံ။ ။''အဘိသိဉ္ဇတိ ဧတ္ထာတိ အဘိသေကော''ဟု ပြုလျှင် ရေလောင်း၍ချိုးရာ အရပ်လည်း ရနိုင်, ရှင်ဘုရင်ကို အဘိသိက်သွန်းရာ အရပ်လည်း ရနိုင်၏ ၊ ထို့ကြောင့် ''နဟာနဋ္ဌာနေ ဝါ ရညော အဘိသေကဋ္ဌာနေ ဝါ''ဟု နှစ်နည်း ဖွင့်သည်၊ ထို့နောက်''အဘိသေကေ-ရေချိုးရာအရပ်, အဘိသိက်သွန်းရာ အရပ်၌၊ ဆဍ္ဍိတံ-စွန့်ပစ်အပ်သောအဝတ်တည်း၊ အာဘိသေကိကံ''ဟုပြု၊ ''အာဘိသေကိကံ-လူအများတို့ ရေချိုးရာအရပ်၌စွန့်ပစ်အပ်သော ပံ့သကူအဝတ်လည်းကောင်း၊ ဝါ-မင်းကို အဘိသိက်သွန်းရာ အရပ်၌စွန့်ပစ်အပ်သော ပံ့သကူအဝတ်လည်းကောင်း''ဟု ပါဠိတော်၌ ပေး။
ဘတ ပဋိယာ ဘတံ။ ။''ဂတ ပဋိယာ ဂတံ''ဟုလည်း မူကွဲ ရှိ၏ ၊ ''သုသာန်သို့ဆောင်ယူအပ်ပြီးမှ ပြန်၍ ဆောင်ယူအပ်သော အဝတ်''ဟု ပါဠိတော်၌ပေး၊ (သုသာနံနေတွာ ပုန အာနီတကန္တိ သုသာနေ ပေတကိစ္စံ (သေလွန်ပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အတွက်ပြုထိုက်သော ကိစ္စကို) ကတွာ နိက္ခန္တေဟိ (ထွက်လာသော လူတို့သည်)နှတွာ ဆဍ္ဍိတာနိ(စွန့်ပစ်အပ်ကုန်သော)နိဝတ္ထပါရုတဝတ္ထာနိ (ဝတ်အပ် ခြုံအပ်သော အဝတ်တို့ကို) ဧဝံဝုစ္စန္တိ၊-ဝိမတိ၊)ဤဝိမတိအဖွင့်ကို ထောက်၍ ဘတ ပဋိယာ ဘတံ ပါဌ်က ကောင်းသည်။
ဒေသနာဂါမိနိယောတိ၊ ကား။ ပါရာဇိကဉ္စ၊ ပါရာဇိကအာပတ်ကိုလည်းကောင်း။ သံဃာဒိသေသဉ္စ၊ သံဃာဒိသေသ်အာပတ်ကိုလည်းကောင်း။ ထပေတွာ၊ ထား၍။ အဝသေသာ၊ ပါရာဇိက, သံဃာဒိသေသ်အာပတ်တို့မှ ကြွင်းသောအာပတ်တို့တည်း။ (ဒေသနာဂါမိနိယော၏ အဖွင့်ကို ဧကုတ္တရိကနယ၌ ပြခဲ့ပြီ။)
ပဉ္စကမ္မာနီတိ၊ ကား။ စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။ တဇ္ဇနီယနိယသပဗ္ဗာဇနီယပဋိသာရဏီယာနိ၊ တဇ္ဇနီယကံ, နိယသကံ, ပဗ္ဗာဇနီယကံ, ပဋိသာရဏီယကံတို့လည်းကောင်း။ တိဝိဓံ၊ ၃ ပါးအပြားရှိသည်။ (သမာနံ)ပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ ဧကံ၊ တစ်ပါးသော။ ဥက္ခေပနီယဉ္စ၊ ဥက္ခေပနီယကံလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ပဉ္စ၊ ကုန်သော။ (ကမ္မာနိ၊ ကံတို့သည်၊ ဟောန္တိ)။ (မစွန့်-မရှု-မကုခြင်းကြောင့် နှင်ထုတ်ခြင်းအားဖြင့် ၃ ပါးအပြားရှိသော်လည်း ဥက္ခေပနီယကံချင်း သဘောတူသောကြောင့် တစ်ပါးတည်းယူထားသည်။)
ယာဝတတိယကေ ပဉ္စာတိ၊ ကား။ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တိကာယ၊ ဥက္ခိတ္တရဟန်းသို့ အစဉ်လိုက်သော။ ယာဝတတိယံ၊ ၃ ကြိမ်တိုင်အောင်။ သမနုဘာသနာယ၊ အဖန်ဖန် ဆုံးမကြောင်းဖြစ်သော ဉတ်ကမ္မဝါစာကြောင့်။ အပ္ပဋိနိသဇ္ဇန္တိယာ၊ မစွန့်သော။ ဘိက္ခုနိယာ၊ ရဟန်းမ၏။ ပါရာဇိကံ၊ ပါရာဇိကအာပတ်လည်းကောင်း။ ထုလ္လစ္စယံ၊ လည်းကောင်း။ ဒုက္ကဋံ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ တိဿော၊ ၃ပါးသော အာပတ်တို့သည်လည်းကောင်း။ ဘေဒါနုဝတ္တကာဒိ သမနုဘာသနာသု၊ ဘေဒါနုဝတ္တကအစရှိသော သမနုဘာသနတို့ကြောင့်။ သံဃာဒိသေသော၊ သည်လည်းကောင်း။ ပါပိကာယ၊ ယုတ်မာသော။ ဒိဋ္ဌိယာ၊ အယူကို။ အပ္ပဋိနိသဂ္ဂေ၊ မစွန့်ခြင်းကြောင့်။ ပါစိတ္တိယံ၊ သည်လည်းကောင်း။ (ပဉ္စ၊ ငါးပါးသော အာပတ်တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။)
အဒိန္နန္တိ၊ ကား။ အညေန၊ အခြားသော လူ,သာမဏေစသောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အဒိန္နံ၊ မပေးအပ်သည်။ (ဟောတိ၊ ၏။)
အဝိဒိတန္တိ၊ ကား။ ပဋိဂ္ဂဏှာမိ၊ အကပ်ခံအံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ စေတနာယ၊ စိတ်စေတနာ၏။ အဘာဝေန၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ အဝိဒိတံ၊ မသိအပ်သည်။ (ဟောတိ၊ ၏။) (မိမိက အိပ်ပျော်နေခြင်း, အခြားအာရုံ၌ နှလုံးသွင်းနေခြင်းတို့ကြောင့်''လူ, သာမဏေတို့က ကပ်နေသော်လည်း ကပ်နေမှန်း မသိ''-ဟူလို။)
အကပ္ပိယန္တိ၊ ကား။ ပဉ္စဟိ၊ န်သော။ သမဏကပ္ပေဟိ၊ ရဟန်းတို့၏အပ်ကြောင်း အသုံးအနှုန်းတို့ဖြင့်။ အကပ္ပိယကတံ၊ ကပ္ပိမှုကို မပြုအပ်သည်။ (ဟောတိ)။
ဝါ ပန၊ သည်သာမကသေး။ အညမ္ပိ၊ အခြားလည်းဖြစ်သော။ ယံအကပ္ပိယမံသံ၊ အကြင်မအပ်သော အသားသည်လည်းကောင်း။ ယံ အကပ္ပိယဘောဇနံ၊ အကြင်မအပ်သော ဘောဇဉ်သည်လည်းကောင်း။ (အတ္ထိ၊ တံ၊ ထိုမအပ်သော အသား,မအပ်သော ဘောဇဉ်သည်။ အကပ္ပိယံ၊ အကပ္ပိယ မည်၏။)
အကတာတိရိတ္တန္တိ၊ ကား။ ပဝါရေတွာ၊ ပဝါရိတ် သင့်ပြီး၍။ အတိရိတ္တံ၊ အတိရိတ်ဝိနည်းကံကို။ အကတံ၊ မပြုအပ်သည်။ (ဟောတိ)။
သမဇ္ဇဒါနန္တိ၊ ကား။ နဋာသမဇ္ဇာဒိဒါနံ၊ ကချေသည်တို့၏ ကပွဲသဘင်အစရှိသောအလှူလည်းကောင်း။ (နဋသမဇ္ဇာဒိ ဒါနန္တိ နဋသမဇ္ဇာဒီနံ သဗ္ဗေသံ ဒါနံ၊-ယောဇနာ။)
ဥသဘဒါနန္တိ၊ ကား။ ဂေါဂဏဿ၊ နွားမအပေါင်း၏။ အန္တရေ၊ အကြား၌။ ဥသဘဝိသဇ္ဇနံ၊ နွားလားဥသဘကြီးကို လွှတ်ပေးခြင်းလည်းကောင်း။
စိတ္တကမ္မဒါနန္တိ၊ ကား။ အာဝါသံ၊ ကျောင်းကို။ ကာရေတွာ၊ ဆောက်လုပ်စေပြီး၍။ တတ္ထ၊ ထိုကျောင်း၌။ စိတ္တကမ္မံ၊ ဆန်းကြယ်စွာ ပြုလုပ်အပ်သော ပန်းချီဆေးရေးရုပ်ကို။ ကာရေတုံ၊ ပြုစေခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။ (''စိတ္တကမ္မံ''ဟု ဆိုသော်လည်း ဇာတ်နိပါတ် ဝတ္ထုအရုပ်မျိုးတည်း)။
ပန၊ ကား။ ဣဒံ၊ ဤပါဠိတော်၌ လာသော စိတ္တကမ္မဒါန ဟူသောပုဒ်ကို။ ပဋိဘာနစိတ္တကမ္မဒါနံ၊ ရှေးရှုထင်လာသော ဉာဏ်ဖြင့်ဆန်းကြယ်စွာ ပြုလုပ်အပ်သော ပန်းချီဆေးရေးရုပ်အလှူကို။ သန္ဓာယ၊ တော်မူ၍။ (ဘဂဝတာ၊ သည်။) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ (ဣတ္ထိပုရိသသံယောဂါဒိကံ ကိလေသသမုဒါစာရဟေတုကံ ပဋိဘာနစိတ္တကမ္မံ နာမ၊-ဝိမတိ၊ စီဝရဝိသိဗ္ဗနသိက္ခာပုဒ်၌ ရှင်ဥဒါယီပြုလုပ်လိုက်သော အရုပ်မျိုးတည်း။)
ဟိ၊ မှန်။ ပဉ္စ၊ ကုန်သော။ ဣမာနိ၊ ဤဒါနတို့သည်။ လောကဿ၊ လူအပေါင်း၏။ ဝါ၊ သည်။ ပုညသမ္မတာနိ၊ ကောင်းမှုဟုသမုတ်အပ်ကုန်သည်။ ကိဉ္စာပိ(ဟောန္တိ)၊ အကယ်၍မူလည်း ဖြစ်ပါပေကုန်၏။ အထခေါ၊ ထိုသို့ပင် ဖြစ်ပါကုန်သော်လည်း။ အပုညာနိ(ဧဝ)၊ မကောင်းမှုတို့သာတည်း။ အကုသလာနိယေဝ၊ အကုသိုလ်တို့သာတည်း။ (အဝိဇ္ဇာ တဏှာကြောင့် သံသရာထဲ၌ ကြဉ်လည်နေရသော ရဟန်း ရှင် လူ ခပ်သိမ်းသူတို့သည် တဏှာအလိုအတိုင်းသာယာဖွယ်အာရုံတို့ကို မက်မောကြကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုသာယာဖွယ် အာရုံဟူသမျှကို သတိပြု၍ လှူဒါန်းသင့်ကြ, လက်ခံသင့်ကြသည်။)
ဥပ္ပန္နံ ပဋိဘာနန္တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ကထေတုကမျတာ၊ ပြောဆိုခြင်းငှာ အလိုရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ ပဋိဘာနန္တိ၊ ပဋိဘာနဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ (မိမိစိတ်တွင် ထင်လာ၍ ပြောဆိုခြင်းငှာ အလိုရှိသူ၏ဖြစ်ကြောင်း(စကား)ကို ''ဥပ္ပန္နပဋိဘာန''ဟု ဆိုသည်၊ ထိုဥပ္ပန္နပဋိဘာနဖြစ်သော စကားအမျိုးမျိုးကို မပြောရ မနေနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်တတ်ကြသည်။)
ဣမေ ပဉ္စ ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယာတိ၊ ကား။ သုပဋိဝိနောဒယာ၊ လွယ်ကူစွာပယ်ဖျောက်အပ်ကုန်သည်။ န (ဟောန္တိ)၊ မဖြစ်ကုန်။ သမဇ္ဇဒါန စသည်။ ။ဘုရားပွဲ ကျောင်းပွဲ စသည်၌ ကပွဲ သီချင်းဆိုပွဲ ဆိုင်း အငြိမ့်စသော ပျော်ဖွယ် ရွှင်ဖွယ် ထည့်ခြင်းကို ''သမဇ္ဇဒါန''ဟု ခေါ်၏၊ နွားမတို့ ရှိရာ နွားခြံစသည်တို့၌ မေထုန်မှီဝဲရာ နွားလားကြီးကို လွှတ်ပေးခြင်းကို''ဥသဘဒါန''ဟု ခေါ်၏။ (ဥသဘဒါနန္တိ ၊ပေ၊ ဣဒံ ဥပလက္ခဏဝသေန ဝုတ္တံ၊ သဗ္ဗာသံပိ ပန မနုဿာ မနုဿာနံ ဣတ္ထီနံ မေထုနရတိဝသေန ပုရိသာနံ ဒါနံပိ ဂဟေတဗ္ဗံ၊-ယောဇနာ။)
ပန၊ ဆက်။ ဥပါယေန၊ သင့်လျော်သော နည်းလမ်းဖြင့်။ ကာရဏေန၊ သင့်လျော်သောအကြောင်းဖြင့်။ အနုရူပါဟိ၊ လျော်ကုန်သော။ ပစ္စဝေက္ခနာ အနုသာသနာဒီဟိ(ဧဝ)၊ ဆင်ခြင်ခြင်း,ဆုံးမခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်သာ။ ပဋိဝိနောဒေတုံ၊ ပယ်ဖျောက်ခြင်းငှာ။ သက္ကာ၊ တတ်ကောင်းကုန်၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
သကစိတ္တံ ပသီဒတီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဣမာနိ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့တို့ကား။ ဝတ္ထူနိ၊ ဝတ္ထုတို့တည်း။ ကိရ၊ ချဲ့။ ကဋအန္ဓကာရဝါသီ၊ ကဋအန္ဓကာရအရပ်၌ နေလေ့ရှိသော။ ဖုဿဒေဝတ္ထေရော၊ ဖုဿဒေဝထေရ်သည်။ စေတိယင်္ဂဏံ၊ စေတီရင်ပြင်ကို။ သမ္မဇ္ဇိတွာ၊ တံမြက်လှည်း၍။ ဧကံသံ၊ တစ်ခုသော လက်ဝဲအဖို့၌။ ဥတ္တရာသင်္ဂံ၊ အပေါ်ခြုံဧကသီကို။ ကတွာ၊ ၍။ (တစ်နည်း၊ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကတွာ- လက်ကန်တော့တင်၍။) သိန္ဒုဝါရကုသုမသန္ထတမိဝ၊ ရေအုန်းနှဲပန်းတို့ဖြင့် ခင်းထားအပ်သကဲ့သို့။ သမဝိပ္ပကိဏ္ဏဝါလိကံ၊ အညီအမျှ ကြဲဖြန့်အပ်သော သဲရှိသော။ စေတိယင်္ဂဏံ၊ ကို။ ဩလောကေန္တော၊ ကြည့်လျက်။ ဗုဒ္ဓါရမဏံ၊ ဘုရားဟူသော အာရုံရှိသော။ ပီတိပါမောဇ္ဇံ၊ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို။ ဥပ္ပာဒေတွာ၊ ဖြစ်စေ၍။ အဋ္ဌာသိ၊ တည်ပြီ။
တသ္မိံ ခဏေ၊ ထိုခဏ၌။ မာရော၊ မာရ်နတ်သည်။ ပဗ္ဗတပါဒေ၊ တောင်ခြေ၌။ နိဗ္ဗတ္တကာဠမက္ကဋောဝိယ၊ ဖြစ်သော မျောက်ညိုကြီးကဲ့သို့။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ (ဖန်ဆင်း၍။) စေတိယင်္ဂဏေ၊ ၌။ ဂေါမယံ၊ နွားချေးကို။ ဝိပ္ပကိရန္တော၊ ဖရိုဖရဲ ဖြန့်ကြဲလျက်။ ဂတော၊ သွားပြီ။ (ဤသို့ လုပ်ခြင်းသည် ထေရ်၏ ဘုရားအာရုံ ပျက်အောင်ပြုလုပ်ခြင်းတည်း။)
ထေရော၊ သည်။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပါပုဏိတုံ၊ ရောက်ခြင်းငှာ။ နာသက္ခိ၊ မစွမ်းနိုင်။ သမ္မဇ္ဇိတွာ၊ တံမြက်လှည်း၍။ အဂမာသိ၊ သွားရပြီ။
ဒုတိယဒိဝသေပိ၊ ဒုတိယနေ့၌လည်း။ ဇရဂ္ဂဝေါ၊ နွားအိုကြီးသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ တာဒိသမေဝ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ ဝိပ္ပကာရံ၊ ဖောက်ပြန်သော အပြုအမူကို။ အကာသိ၊ ပြုပြီ။
တတိယဒိဝသေ၊ တတိယနေ့၌။ ဝင်္ကပါဒံ၊ ကောက်သောခြေရှိသော။ မနုဿတ္တဘာဝံ၊ လူ့အတ္တဘောကို။ နိမ္မိနိတွာ၊ ဖန်ဆင်း၍။ ပါဒေန၊ ခြေဖြင့်။ ပရိကသန္တော၊ ထက်ဝန်းကျင် ခြစ်လျက်။ (ဒရွတ်ဆွဲလျက်။) အဂမာသိ၊ ပြီ။
ထေရော၊ သည်။ ဧဝရူပေါ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ ဗီဘစ္ဆပုရိသော၊ အရုပ်ပျက် အဆင်းပျက်ယောကျ်ားသည်။ ဒုပ္ပဋိဝိနောဒိယာ။ ။မြန်မာမူ၌ ''ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယာ''ဟု ရှိ၏၊ ဒု ဥပသာရကြောင့် ခပစ္စည်း ကြံဟန်တူသည်၊ ပတိ+ဝိ ဥပသာရတွေ ခြားနေသောကြောင့် ခ ပစ္စည်း မသက်နိုင်၊ ဘူဝါဒိ နုဒ ဓာတ်ဖြင့် ကံဟောရုပ်လည်း မဖြစ်နိုင်၊ သီဟိုဠ်မူအတိုင်း ပတိ ဝိပုဗ္ဗ နုဓာတ် ဏျ ပစ္စည်း, ဣ အာဂုံဖြင့် ''ဒုပ္ပဋိဝိနောဒိယာ''ဟုသာ ရှိထိုက်၏၊ ပဋိဝိနောဒိယန္တေတိပဋိဝိနောဒိယာ၊ ဒုက္ခေန+ပဋိဝိနောဒိယာ ဒုပ္ပဋိဝိနောဒိယာ-ဟု ပြု၊ (ယောဇနာ၌ ''ဒုပ္ပဋိဝိနောဒနီယာ''ဟု တွေ့ရ၏၊ သဒ္ဒါအနေ သင့်သော်လည်း မူရင်းဟုတ်ဟန် မတူ။) သမန္တာ၊ ပတ်ဝန်းကျင်၌။ ယောဇနပ္ပမာဏေသု၊ တစ်ယူဇနာအတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော။ ဂေါစရဂါမေသု၊ ဆွမ်းခံရွာတို့၌။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ (ဗီဘစ္ဆပုရိသော၌ ''ဗီဘစ္ဆ''ပုဒ်ပြီးပုံကို ပါရာဇိကဏ် စတုတ္ထသိက္ခာပုဒ်ဘာသာဋီကာ၌ ပြခဲ့ပြီ။) မာရော၊ သည်။ သိယာနုခေါ၊ ဖြစ်ရာသလော။ ဣတိ၊ ဤသို့။ စိန္တေတွာ၊ ကြံ၍။ တွံ၊ သည်။ မာရော၊ သည်။ အသိ၊ ဖြစ်သလော။ ဣတိ၊ သို့။ အာဟ၊ ပြောပြီ။
ဘန္တေ, အာမ၊ မှန်ပါ။ မာရော၊ သည်။ အမှိ၊ ဖြစ်ပါ၏။ ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ တေ၊ အရှင်ဘုရား၏စိတ်ကို။ (တံဟုရှိလျှင် ကောင်း၏။) ဝဉ္စေတုံ၊ လှည့်ပတ်ခြင်းငှာ။ န အသက္ခိံ၊ မစွမ်းနိုင်တော့ပါ။ ဣတိ၊ ဤသို့ လျှောက်ပြီ။
တယာ၊ သင်သည်။ တထာဂတော၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော၊ မြင်အပ်ဖူးသလော။ ဣတိ၊ ဤသို့ မေးပြီ။
အာမ၊ မှန်ပါ။ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော၊ မြင်အပ်ဖူးပါပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်ပြီ။
မာရော နာမ၊ မာန်နတ်မည်သည်။ မဟာနုဘာဝေါ၊ ကြီးသောအာနုဘော် ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣင်္ဃ၊ တိုက်တွန်းပါ၏။ ဗုဒ္ဓဿ၊ အလုံးစုံသောတရားတို့ကို။ သိတော်မူသော။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ အတ္တဘာဝသဒိသံ၊ အတ္တဘောနှင့်တူသော။ အတ္တဘာဝံ၊ အတ္တဘောကို။ တာဝ နိမ္မိနာဟိ၊ ဖန်ဆင်းစမ်းပါလော။ ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
ဘန္တေ, တာဒိသံ၊ ထိုကဲ့သို့ရှုအပ်သော။ (မြတ်စွာဘုရားနှင့် တူသော။) ရူပံ၊ ရုပ်ပုံတော်ကို။ နိမ္မိနိတုံ၊ ဖန်ဆင်းခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်းပါ။
အပိ စ ခေါပန၊ စင်စစ်ကား။ တံ သရိက္ခကံ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏အတူဖြစ်သော။ ပတိရူပကံ၊ ဆင်းတုကို။ နိမ္မိနိဿာမိ၊ ဖန်ဆင်းပါအံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။ သကဘာဝံ၊ မိမိ၏အဖြစ်ကို။ (အချို့စာအုပ်၌''သကတ္တဘာဝံ''ဟု ရှိ၏၊ ''မိမိ၏အတ္တဘောကို''ဟု ပေးပါ။) ဝိဇဟိတွာ၊ စွန့်၍။ ဗုဒ္ဓရူပသဒိသေန၊ ဘုရား၏ရုပ်ပုံတော်နှင့်တူသော။ အတ္တဘာဝေန၊ အတ္တဘောဖြင့်။ အဋ္ဌာသိ၊ တည်ပြီ။
ထေရော၊ ဖုဿဒေဝထေရ်သည်။ မာရံ၊ မာရ်နတ်ကို။ ဩလောကေတွာ၊ ၍။ သရာဂဒေါသမောဟော၊ ရာဂ ဒေါသ မောဟနှင့်တကွဖြစ်သော။ အယံ၊ ဤမာရ်နတ်သည်။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝါ၊ သို့ကလောက်။ တာဝ သောဘတိ၊ တင့်တယ်တုံသေး၏။ သဗ္ဗသော၊ ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အလုံးစုံအားဖြင့်။ ဝီတရာဂဒေါသမောဟော၊ ကင်းသော ရာဂ ဒေါသ မောဟရှိတော်မူသော။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ကထံ၊ အဘယ့်ကြောင့်။ န သောဘတိနုခေါ၊ တင့်တယ်တော်မမူဘဲ ရှိအံ့နည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဗုဒ္ဓါရမဏံ၊ ဘုရားဟူသော အာရုံရှိသော။ ပီတိံ၊ ပီတိကို။ ပဋိလဘိတွာ၊ ရ၍။ ဝိပဿနံ၊ ဝိပဿနာကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ တိုးပွားစေ၍။ အရဟတ္တံ၊ သို့။ ပါပုဏိ၊ ရောက်ပြီ။
မာရော၊ သည်။ ဘန္တေ, တယာ၊ အရှင်ဘုရားသည်။ ဝဉ္စိတော၊ လှည့်ပတ်အပ်သည်။ အမှိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ အာဟ၊ လျှောက်ပြီ။
ထေရောပိ၊ သည်လည်း။ ဇရမာရ၊ မာရ်နတ်အို။ တာဒိသံ၊ သင်ကဲ့သို့ရှုအပ်သူကို။ ဝဉ္စေတုံ၊ လှည့်ပတ်ခြင်းငှာ။ ကိံ အတ္ထိ၊ အဘယ်မှာ ရှိအံ့နည်း။ ဣတိ၊ သို့။ အာဟ၊ ပြောပြီ။
လောကန္တရဝိဟာရေပိ၊ လောကန္တရကျောင်းတိုက်၌လည်း။ ဒတ္တော နာမ၊ ဒတ္တမည်သော။ ဒဟရဘိက္ခု၊ ရဟန်းငယ်သည်။ စေတိယင်္ဂဏံ၊ ကို။ သမ္မဇ္ဇိတွာ၊ ၍။ ဩလောကေန္တော၊ ကြည့်လတ်သော်။ ဩဒါတကသိဏံ၊ ဩဒါတကသိုဏ်းကို။ ပဋိလဘိ၊ ရပြီ။
အဋ္ဌ၊ ရှစ်ပါးကုန်သော။ သမာပတ္တိယော၊ သမာပတ်တို့ကို။ နိဗ္ဗတ္တေသိ၊ ဖြစ်စေပြီ။
တတော၊ ထိုမှ နောက်၌။ ဝိပဿနံ၊ ကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ ၍။ ဖလတ္တယံ၊ အောက်ဖိုလ်သုံးပါးအပေါင်းကို။ သစ္ဆာကာသိ၊ မျက်မှောက်ပြုပြီ။
ပရစိတ္တံ ပသီဒတီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဣမာနိ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့တို့ကား။ ဝတ္ထူနိ၊ တို့တည်း။ တိဿော နာမ၊ တိဿ မည်သော။ ဒဟရဘိက္ခု၊ သည်။ ဇမ္ဗုကောလစေတိယင်္ဂဏံ၊ ကို။ သမ္မဇ္ဇိတွာ၊ ၍။ သင်္ကရဆဍ္ဍနိံ၊ အမှိုက်စွန့်တောင်းကို။ ဟတ္ထေန၊ လက်ဖြင့်။ ဂဟေတွာဝ၊ ကိုင်၍သာလျှင်။ အဋ္ဌာသိ၊ တည်ပြီ။
တသ္မိံ ခဏေ၊ ထိုခဏ၌။ တိဿဒတ္တတ္ထေရော နာမ၊ တိဿဒတ္တထေရ်မည်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ နာဝါတော၊ လှေမှ။ ဩရုယှ၊ သက်ဆင်း၍။ စေတိယင်္ဂဏံ၊ ကို။ ဩလောကေန္တော၊ ကြည့်လတ်သော်။ (ဣဒံ ဌာနံ၊ ဤအရပ်သည်။) ဘာဝိတစိတ္တေန၊ ပွားစေအပ်ပြီးသော စိတ်ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (မဂ်ဖိုလ်ရပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်သည်။) သမ္မဋ္ဌာနံ၊ တံမြက်လှည်းအပ်သောအရပ်တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဉတွာ၊ သိ၍။ ပဉှာသဟဿံ၊ ပြဿနာတစ်ထောင်ကို။ ပုစ္ဆိ၊ မေးပြီ။ ဣတရော၊ တိဿဒတ္တထေရ်မှ တစ်ပါးသော ရဟန်းငယ်သည်။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော ပြဿနာကို။ ဝိသဇ္ဇေသိ၊ ဖြေဆိုပြီ။
အညတရသ္မိံ၊ အခြားသော။ ဝိဟာရေပိ၊ ကျောင်းတိုက်၌လည်း။ ထေရော၊ သည်။ စေတိယင်္ဂဏံ၊ ကို။ သမ္မဇ္ဇိတွာ၊ ပြီး၍။ ဝတ္တံ၊ ကျင့်ဝတ်ကို။ ပရိစ္ဆိန္ဒိ၊ ဖြတ်လိုက်ပြီ။ (ရပ်လိုက်ပြီ)။ (ဝတ္တံ ပရိစ္ဆိန္ဒီတိတသ္မိံ ဒိဝသေ ကာတဗ္ဗ ဝတ္တံ နိဋ္ဌာပေသိ၊-သာရတ္ထ။)
ယောနကဝိသယတော၊ ယောနကနိုင်ငံမှ။ စေတိယဝန္ဒကာ၊ စေတီကို ရှိခိုးလိုကုန်သော။ စတ္တာရော၊ လေးပါးကုန်သော။ ထေရာ၊ တို့သည်။ အာဂန္တွာ၊ လာ၍။ စေတိယင်္ဂဏံ၊ ကို။ ဒိသွာ၊ မြင်၍။ အန္တော၊ အတွင်းသို့။ အပ္ပဝိသိတွာ၊ မဝင်မူ၍။ ဒွါရေယေဝ၊ တံခါးပေါက်၌သာ။ ဌတွာ၊ ရပ်၍။ ဧကော၊ သော။ ထေရော၊ သည်။ အဋ္ဌကပ္ပေ၊ ရှစ်ကမ္ဘာတို့ကို။ အနုဿရိ၊ အောက်မေ့နိုင်ပြီ။ ဧကော၊ သော။ (ထေရော၊ သည်။) သောဠသ(ကပ္ပေ)၊ တစ်ဆယ့်ခြောက် ကမ္ဘာတို့ကို။ (အနုဿရိ)။ ဧကော၊ သော။ (ထေရော) ဝီသတိ (ကပ္ပေ)၊ နှစ်ဆယ်သောကမ္ဘာတို့ကို။ (အနုဿရိ)။ ဧကော၊ သော။ (ထေရော) တိံသကပ္ပေ၊ သုံးဆယ်သောကမ္ဘာတို့ကို။ အနုဿရိ၊ အောက်မေ့နိုင်ပြီ။ (အဋ္ဌကပ္ပေ အနုဿရီတိအာဒိနာ တသ္မိံ ခဏေ ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏံ နိဗ္ဗတ္တေသီတိဒဿေတိ၊-ဋိကာ။) ပဉှာသဟဿံ၊ပေ၊ ဝိသဇ္ဇေသိ။ ။ပဉှာသဟဿံ ပုစ္ဆီတိ သမထဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာနေသုပဉှာသဟဟဿံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ဌိတံ ဒဟရံ ပုစ္ဆိ၊ ဣတရောပိ ဒဟရော အတ္တနော ဂတမဂ္ဂတ္တာသဗ္ဗံ ဝိသဇ္ဇေသိ၊ တေန ထေရော ပသီဒိ၊-ဝိမတိ၊ ဤဝတ္ထု၌ ''ဘာဝတိစိတ္တေန သမ္မဋ္ဌဋ္ဌနံ''ဟူသော စကားကို သတိပြု၍ တံမြက်လှည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် သမာဓိရှိရှိဖြင့်တံမြက်စည်း လမ်းကြောင်းတိုင်း လမ်းကြောင်းတိုင်း ညီညီညာညာရှိအောင် လှည်းတတ်ဖို့ရန် အလေ့အထ ရှိသင့်ကြသည်။
ဒေဝတာ အတ္တမနာ ဟောန္တီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဣဒံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုတည်း။ ကိရ၊ ချဲ့။ ဧကသ္မိံ၊ တစ်တိုက်သော။ ဝိဟာရေ၊ ကျောင်းတိုက်၌။ ဧကော၊ သော။ ဘိက္ခု၊ သည်။ စေတိယင်္ဂဏဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ဗောဓိယင်္ဂဏဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ သမ္မဇ္ဇိတွာ၊ ပြီး၍။ နဟာယိတုံ၊ ရေချိုးခြင်းငှာ။ ဂတော၊ သွားပြီ။
ဒေဝတာ၊ နတ်တို့သည်။ ဣမဿ ဝိဟာရဿ၊ ဤကျောင်းတိုက်၏။ ကတကာလတော၊ ပြုအပ်ပြီးရာအခါမှ။ (တည်ထောင်အပ်ပြီးရာအခါမှ)။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ (ဝါ၊ သို့ကလောက်။) ဝတ္တံ၊ သေနာသနဝတ်ကို။ ပူရေတွာ၊ ဖြည့်ကျင်၍။ သမ္မဋ္ဌပုဗ္ဗော၊ တံမြက်လှည်းဖူးသော။ ဘိက္ခု၊ သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ပသန္နစိတ္တာ၊ ကြည်ညိုသောစိတ် ရှိကုန်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) ပုပ္ဖဟတ္ထာ၊ လက်၌ ပန်းရှိကုန်လျက်။ အဋ္ဌံသု၊ တည်ကြကုန်ပြီ။
ထေရော၊ သည်။ အာဂန္တွာ၊ လာ၍။ ကတရဂါမဝါသိကာ၊ အဘယ်ရွာ၌ နေသူတို့သည်။ အတ္ထ၊ ဖြစ်ကြကုန်သနည်း။ ဣတိ၊ သို့။ အာဟ၊ မေးပြီး။
ဘန္တေ, ဣဓေဝ၊ ဤအရပ်၌ပင်။ ဝသာမ၊ နေကြပါကုန်၏။ ဣမဿ ဝိဟာရဿ၊ ၏။ ကတကာလတော၊ မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ (သို့ကလောက်)။ ဝတ္တံ၊ ကို။ ပူရေတွာ၊ ၍။ သမ္မဋ္ဌပုဗ္ဗော၊ သော။ ဘိက္ခု၊ သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ဘန္တေ, တုမှာကံ၊ အရှင်ဘုရားတို့၏။ ဝတ္တေ၊ ကျင့်ဝတ်၌။ ပသီဒိတွာ၊ ကြည်ညို၍။ ပုပ္ဖဟတ္ထာ၊ ကုန်သည်။ (ဟုတွာ)။ ဌိတာ၊ တည်နေကုန်သည်။ အမှ၊ ဖြစ်ပါကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒေဝတာ၊ တို့သည်။ အာဟံသု၊ လျှောက်ကြကုန်ပြီ။ (ဣဒံ၊ ဤကား။ ဝတ္ထု၊ တည်း။)
ပါသာဒိကသံဝတ္တနိကန္တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဣဒံ၊ ကား။ ဝတ္ထု၊ တည်း။ ကိရ၊ ချဲ့။ ဧကံ၊ တစ်ယောက်သော။ အမစ္စပုတ္တံ၊ အမတ်သားကိုလည်းကောင်း။ အဘယထေရဉ္စ၊ အဘယထေရ်ကိုလည်းကောင်း။ အာရဗ္ဘ၊ အကြောင်းပြု၍။ အယံ ကထာ၊ ဤစကားသည်။ ဥဒပါဒိ၊ ထင်ရှားဖြစ်ပြီ။ (ကိံ)။ အမစ္စပုတ္တော၊ အမတ်သားသည်။ ဝါ၊ အမတ်သားက။ ပါသာဒိကော ကိံနုခေါ၊ စိတ်၏ကြည်လင်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်လေသလော။ (လှလေသလော)။ အဘယတ္ထေရော၊ သည်။ ဝါ၊ က။ (ပါသာဒိကော ကိံနုခေါ၊ လော။) ဣတိ၊ ဤသို့ ပြောဆို၍။ ဥဘောပိ၊ နှစ်ဦးလုံးလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ နေ၊ ထိုအမတ်သားနှင့် အဘယထေရ်တို့ကို။ ဧကသ္မိံ ဌာနေ၊ တစ်ခုသောအရပ်၌။ ဩလောကေဿာမ၊ ယှဉ်၍ကြည့်ကြကုန်စို့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အယံ ကထာ၊ သည်။ ဥဒပါဒိ၊ ပြီ။)
ဉာတကာ၊ ဆွေမျိုးတို့သည်။ အမစ္စပုတ္တံ၊ ကို။ အလင်္ကရိတွာ၊ ဆင်ပြင်၍။ မဟာစေတိယံ၊ မဟာစေတီကို။ ဝန္ဒာပေဿာမ၊ ရှိခိုးစေကြကုန်အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။ အဂမံသု၊ သွားကြကုန်ပြီ။
ထေရမာတာပိ၊ ထေရ်၏မယ်တော်သည်လည်း။ ပါသာဒိကံ၊ စိတ်၏ ကြည်လင်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော။ စီဝရံ၊ ကို။ ကာရေတွာ၊ ပြုစေ၍။ ပုတ္တဿ၊ သားတော်၏(အထံသို့)။ ပဟိဏိ၊ ပို့ပြီ။ (ကိံ၊ အဘယ်သို့ မှာ၍ပို့သနည်း။) မေ၊ တပည့်တော်၏။ ပုတ္တော၊ သည်။ ကေသေ၊ ဆံတို့ကို။ ဆိန္ဒာပေတွာ၊ ဖြတ်စေ၍။ (ခေါင်းရိတ်၍။) ဣမံ စီဝရံ၊ ဤသင်္ကန်းကို။ ပါရုပိတွာ၊ ခြုံ၍။ ဘိက္ခုသဃပရိဝုတော၊ ရဟန်းသံဃာသည် ခြံရံအပ်သည်။ (ဟုတွာ)။ မဟာစေတိယံ၊ ကို။ ဝန္ဒတု၊ ရှိခိုးလှည့်ပါလော။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှာ၍။ (ပဟိဏိ၊ ပို့ပြီ။)
အမစ္စပုတ္တော၊ သည်။ ဉာတိပရိဝုတော၊ ဆွေမျိုးအပေါင်းသည် ခြံရံအပ်သည်။ (ဟုတွာ)။ ပါစီနဒွါရေန၊ အရှေ့တံခါးဖြင့်။ စေတိယင်္ဂဏံ၊ သို့။ အာရုဠှော၊ တက်ပြီ။ အဘယတ္ထေရော၊ သည်။ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော၊ သည်။ (ဟုတွာ)။ ဒက္ခိဏဒွါရေန၊ တောင်တံခါးဖြင့်။ စေတိယင်္ဂဏံ၊ သို့။ အာရုဟိတွာ၊ တက်၍။ စေတိယင်္ဂဏေ၊ ၌။ တေန၊ ထိုအမတ်သားနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ သမာဂန္တွာ၊ ပေါင်းဆုံမိ၍။ အာဟ၊ ပြောပြီ။
(ကိံ)။ အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။ တွံ၊ သည်။ မဟလ္လကတ္ထေရဿ၊ သက်ကြီး ဝါကြီးထေရ်၏။ သမ္မဋ္ဌဋ္ဌာနေတံ၊ မြက်လှည်းအပ်သောအရပ်၌။ ကစဝရံ၊ အမှိုက်ကို။ ဆဍ္ဍေတွာ၊ စွန့်ပစ်၍။ (စွန့်ပစ်ခဲ့ဖူးသောကောင်းမှုကြောင့်)။ မယာ၊ ငါနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ယုဂဂ္ဂါဟံ၊ အပြိုင်ယူခြင်းကို။ ဂဏှာသိ ကိံ၊ ယူသလော။ ဣတိ၊ သို့။ (အာဟ၊ ပြောပြီ။) (အာဝုသောတိအာဒိကံ ထေရော ခီဏာသဝေါ သမ္မဇ္ဇနာနိသံသံ သဗ္ဗေသံ ပါကဋံကာတုံ အဝေါစာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊-ဝိမတိ။)
အတီတတ္တဘာဝေ၊ လွန်လေပြီးသောအတ္တဘော၌။ အဘယတ္ထေရော၊ သည်။ မဟလ္လကထေရော နာမ၊ သက်တော်ကြီးဝါတော်ကြီးထေရ်မည်သည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ဂေါစရဂါမေ၊ ဆွမ်းခံရွာ၌။ စေတိယင်္ဂဏံ၊ ကို။ သမ္မဇ္ဇိကိရ၊ တံမြက်လှည်းဖူးသတတ်။ အမစ္စပုတ္တော၊ သည်။ မဟာဥပါသကော၊ ဥပါသကာကြီးသည်။ ဟုတွာ။ သမ္မဋ္ဌဋ္ဌာနေ၊ တံမြက်လှည်းအပ်သော အရပ်၌။ ကစဝရံ၊ အမှိုက်ကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဆဍ္ဍေသိ(ကိရ)၊ စွန့်ပစ်ခဲ့ဖူးသတတ်။
သတ္တုသာသနံ ကတံ ဟောတီိတိ၊ ကား။ ဣဒံ သမ္မဇ္ဇနဝတ္တံ နာမ၊ ဤတံမြက်လှည်းခြင်းဟူသော ကျင့်ဝတ်မည်သည်ကို။ ဗုဒ္ဓေဟိ၊ တို့သည်။ ဝဏ္ဏိတံ၊ ချီးမွမ်းတော်မူအပ်ပြီ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံ၊ ထိုတံမြက်လှည်းခြင်းဟူသော ကျင့်ဝတ်ကို။ ကရောန္တေန၊ ပြုသောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သတ္ထု၊ ၏။ သာသနံ၊ အဆုံးအမတော်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ကတံ၊ ပြုအပ်သည်။ (ပြုရာရောက်သည်။) ဟောတိ၊ ၏။
တတြ၊ ထို''သတ္ထုသာသနံကတံ''ဟူသောစကားရပ်၌။ ဣဒံ၊ ကား။ ဝတ္ထု၊ တည်း။ ကိရ၊ ချဲ့။ အာယသ္မာသာရိပုတ္တော၊ သည်။ ဟိမဝန္တံ၊ ဟိမဝန္တာသို့။ ဂန္တွာ၊ ၍။ ဧကသ္မိံ၊ တစ်ခုသော။ ပဗ္ဘာရေ၊ တောင်ဝှမ်း၌။ အသမ္မဇ္ဇိတွာဝ၊ တံမြက် မလှည်းမူ၍သာလျှင်။ နိရောဓံ၊ နိရောဓသမာပတ်သို့။ သမာပဇ္ဇိတွာ၊ ကောင်းစွာရောက်၍။ (ဝင်စား၍။) နိသီဒိ၊ ထိုင်နေပြီ။
ဘဂဝါ၊ သည်။ အာဝဇ္ဇန္တော၊ ဆင်ခြင်တော်မူလတ်သော်။ ထေရဿ၊ ၏။ အသမ္မဇ္ဇိတွာ၊ တံမြက်မလှည်းမူ၍။ နိသိန္နဘာဝံ၊ ထိုင်နေသည်၏အဖြစ်ကို။ ဉတွာ၊ သိတော်မူ၍။ အာကာသေန၊ ဖြင့်။ ဂန္တွာ၊ ၍။ ထေရဿ၊ ၏။ ပုရတော၊ ၌။ အသမ္မဋ္ဌဋ္ဌာနေ၊ တံမြက်မလှည်းအပ်သော အရပ်၌။ ပါဒါနိ၊ ခြေတော်ရာတို့ကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြတော်မူ၍။ ပစ္စာဂဉ္ဆိ၊ ပြန်ကြွတော်မူပြီ။
ထေရော၊ သည်။ သမာပတ္တိတော၊ မှ။ ဝုဋ္ဌိတော၊ ထပြီးသည်။ (သမာနော၊ သော်။) ဘဂဝတော၊ ၏။ ပါဒါနိ၊ ခြေတော်ရာတို့ကို။ ဒိသွာ၊ ၍။ ဗလဝဟိရောတ္တပ္ပံ၊ အားကြီးသော ရှက်ကြောက်ခြင်းကို။ ပစ္စုပဋ္ဌာပေတွာ၊ ရှေးရှုဖြစ်စေပြီး၍။ ဇဏ္ဏုကေဟိ၊ ပုဆစ်ဒူးဝန်းတို့ဖြင့်။ ပတိဋ္ဌာယ၊ တည်၍။ (ဒူးတုပ်၍။) (ပဒစေတိယံ၊ ခြေတော်ရာစေတီကို။ ဝန္ဒိတွာ၊ ဝပ်ချ၍။) မေ၊ ၏။ အသမ္မဇ္ဇိတွာ၊ ၍။ နိသိန္နဘာဝံ၊ ကို။ သတ္ထာ၊ သည်။ အညာသိဝတ၊ သိတော်မူလေပြီတကား။ သံဃမဇ္ဈေ၊ ၌။ ဒါနိ၊ ၌။ စောဒနံ၊ အပြစ်တင်မှုကို။ ကာရေဿာမိ၊ ပြုစေရတော့အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ဒသဗလဿ၊ ၏။ သန္တိကံ၊ သို့။ ဂန္တွာ၊ ၍။ ဝန္ဒိတွာ၊ ၍။ နိသီဒိ၊ ပြီ။
ဘဂဝါ၊ သည်။ သာရိပုတ္တ၊ သာရိပုတ္တရာ။ ကုဟိံ၊ အဘယ်အရပ်သို့။ ဂတော၊ သွားနေသည်။ အသိ၊ ဖြစ်သနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝတွာ၊ မိန့်တော်မူပြီး၍။ ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ မယှံ၊ ၏။ အနန္တရေ၊ အခြားမဲ့ဖြစ်သော။ ဌာနေ၊ နေရာ၌။ ဌတွာ၊ တည်၍။ ဝိစရန္တဿ၊ လှည့်လည်သော။ တေ၊ သင်၏။ အသမ္မဇ္ဇိတွာ၊ တံမြက်မလှည်းမူ၍။ နိသီဒိတုံ၊ ထိုင်နေခြင်းငှာ။ န ပတိရူပံ၊ မလျောက်ပတ်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တတော၊ ထိုအခါမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ထေရော၊ သည်။ ဂဏ္ဌိကပဋိမုဉ္စနဋ္ဌာနေပိ၊ အနားပတ်သီးတပ်ရာ အရပ်၌သော်မှလည်း။ (သင်္ကန်းရုံပြီး၍အနားပတ်သီးတပ်ရာ အရပ်၌သော်မှလည်း။) တိဋ္ဌန္တော၊ ရပ်တည်တော်မူလတ်သော်။ ပါဒေန၊ ဖြင့်။ ကစဝရံ၊ အမှိုက်ကို။ ဝိယူဟိတွာဝ၊ ယက်ပြီး၍သာ။ (ဖယ်ပြီး၍သာ)။ တိဋ္ဌတိ၊ ရပ်တော်မူ၏။ ဇဏ္ဏုကေဟိ ၊ပေ၊ ကာရေဿာမိ။ ။''ဇဏ္ဏုကေဟိ ပတိဋ္ဌာယ-ဒူးတုပ်၍''ဟု ဆိုပြီးနောက် စပ်ပုဒ်မရှိသောကြောင့် ''ပဒစေတိယံ ဝန္ဒိတွာ- ခြေတော်ရာစေတီကို ရှိခိုးပြီး၍''ဟု ပါဌသေသ ထည့်၍ ဝိမတိနှင့် ယောဇနာတို့ ဖွင့်ကြသည်၊ ထို ''ဝန္ဒိတွာ''ကိုလည်း''စောဒနံကာရေဿာမိ''၌ စပ်၊ စောဒနံ ကာရေဿာမိ ဟူရာ၌ ''မိမိကို နှိမ်စေအံ့-အနှိမ်ခံအံံ့''ဟု ဆိုလိုသည်။ (စောဒနံ ကာရေဿာမီတိ ဘဂဝတာ အတ္တာနံ စောဒါပေဿာမိ၊ အတ္တာနံ နိဂ္ဂဏှာပေဿာမီိတိ အတ္ထော၊-ဝိမတိ။)
အတ္တနော ဘာသပရိယန္တံ န ဥဂ္ဂဏှာတီတိ၊ ကား။ ဣမသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ၊ ဤဝတ္ထု၌။ ဧတ္တကံ၊ ဤအမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော။ သုတ္တံ၊ ပါဠိတော်ကို။ ဥပလဗ္ဘတိ၊ ရအပ်၏။ (သုံးစွဲထိုက်၏။) ဧတ္တကော၊ သော။ ဝိနိစ္ဆယော၊ ဆုံးဖြတ်ကြောင်း စကားကို။ ဥပလဗ္ဘတိ၊ ရအပ်၏။ ဧတ္တကံ၊ သော။ သုတ္တဉ္စ၊ ပါဠိတော်ကိုလည်းကောင်း။ ဝိနိစ္ဆယဉ္စ၊ ဆုံးဖြတ်ကြောင်း စကားကိုလည်းကောင်း။ ဝက္ခာမိ၊ ဆိုအံ့။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အတ္တနော၊ ၏။ ဘာသပရိယန္တံ၊ ပြောဆိုအပ်သောစကား၏အပိုင်းအခြားကို။ နဥဂ္ဂဏှာတိ၊ မယူ။ (စိတ်ဖြင့် မှတ်၍မထား)။
အယံ၊ ဤစကားသည်။ စောဒကဿ၊ စောဒကပုဂ္ဂိုလ်၏။ ပုရိမကထာ၊ ရှေး၌ပြောဆိုအပ်သောစကားတည်း။ အယံ၊ သည်။ (စောဒုကဿ၊ ၏။) ပစ္ဆိမကထာ၊ နောက်၌ ပြောဆိုအပ်သောစကားတည်း။ အယံ၊ သည်။ စုဒိတကဿ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ပုရိမကထာ၊ တည်း။ အယံ၊ သည်။ စုဒိတကဿ၊ ၏။ ပစ္ဆိမကထာ၊ တည်း။ ဧတ္တကံ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသောစကားသည်။ ဂယှူပဂံ၊ ယူထိုက်သည်၏အဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်၏။ ဧတ္တကံ၊ သည်။ န ဂယှူပဂံ၊ ယူထိုက်သည်၏ အဖြစ်သို့ မကပ်ရောက်။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အနုဂ္ဂဏှန္တော မန၊ မမှတ်ယူသော ဝိနည်းဓိုရ်သည်ကား။ ပရဿ၊ တစ်ပါးသော စုဒိတက, စောဒက၏။ ဘာသပရိယန္တံ၊ ကို။ န ဥဂ္ဂဏှာတိ နာမ၊ မမှတ်ယူသူမည်၏။
အာပတ္တိံ န ဇာနာတီတိ၊ ကား။ ပါရာဇိကံ(ဣတိ)ဝါ၊ ပါရာဇိကအာပတ်ဟူ၍သော်လည်းကောင်း။ သံဃာဒိသေသံ ဣတိ ဝါ၊ သံဃာဒိသေသ်အာပတ်ဟူ၍သော်လည်းကောင်း။ (န ဇာနာမိ၌ စပ်။) သတ္တန္နံ၊ န်သော။ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ၊ အာပတ်အစုတို့၏။ နာနာကရဏံ၊ အသီးအခြားပြုကြောင်းအထူးကို။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။
မူလန္တိ၊ ကား။ အာပတ္တိယာ၊ ၏။ မူလာနိ၊ အကြောင်းရင်းတို့သည်။ ဒွေ၊ နှစ်ပါးတို့တည်း။ ကာယော စ၊ ကိုယ်လည်းကောင်း။ ဝါစာစ၊ နှုတ်လည်းကောင်းတည်း။ တာနိ၊ ထိုအာပတ်၏ ဖြစ်ကြောင်းမူလတို့ကိို။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။ (''မနောဒွါရေ အာပတ္တိနာမ နတ္ထိ''ဟု ဆိုသောကြောင့် ကာယဒွါရ, ဝစီဒွါရနှစ်ပါးကိုသာ၊ ''မူလ''ဟု ဆိုသည်။)
သမုဒယန္တိ၊ ကား။ ဆ၊ န်သော။ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနိ၊ အာပတ်၏ဖြစ်ကြောင်းသမုဋ္ဌာန်တို့သည်။ အာပတ္တိသမုဒယော နာမ၊ အာပတ္တိသမုဒယ မည်၏။ ဂယှူပဂံ။ ။ဂယှတေ-ယူအပ်၏ ၊ ဣတိ, ဂယှံ၊ ဂယှဘာဝ ဟု ဆိုလိုသည်,ဘာဝပ္ပဓာနကြံပါ၊ ဂယှံ ဥပဂစ္ဆတီိတိ ဂယှူပဂံ၊ (ဧတ္တကံ ဂယှူပဂန္တိ-ဧတ္တကံ အဓိကရဏဝူပသမတ္ထာယဂဟေတဗ္ဗဝစနန္တိ ယထာ သုတွာ ဝိညာတုံ သက္ကောတိ၊ ဧဝံ အနုဂ္ဂဏှန္တောတိ ယောဇနာ၊ဧတ္ထ စ''အတ္တနော ဘာသပရိယန္တံ အနုဂ္ဂဟေတွာ ပရဿ ဘာသပရိယန္တံ အနုဂ္ဂဟေတွာ''တိဧကံ(အင်္ဂါတစ်ပါး) ''အဓမ္မေန ကရောတီ''တိ ဧကံ၊ (ပါဠိတော်၌ ''ကာရေတိ''ဟု ရှိ၏။) ''အပ္ပဋိညာယာ''တိ ဧကဉ္စ ကတွာ ပုရိမေဟိ ဒွီဟိ(အတ္တနော ဘာသပရိယန္တံ န ဥဂ္ဂဏှာတိ,ပရဿ ဘာသပရိယန္တံ န ဥဂ္ဂဏှာတိ ဟူသော နှစ်ပါးတို့နှင့်တကွ၊) ပဉ္စင်္ဂါနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊-ဝိမတိ။) တာနိ၊ ထိုအာပတ်၏ဖြစ်ကြောင်း သမုဋ္ဌာန်တို့ကို။ န ဇာနတိ၊ မသိ။
ပါရာဇိကာဒီနံ၊ ပါရာဇိက အစရှိသော အာပတ်တို့၏။ ဝတ္ထုံ၊ ကို။ နဇာနာတိ၊ မသိ။ ဣတိပိ၊ ဤသို့လည်း။ ဝုတ္တံ၊ ရှေးဆရာတို့ ဆိုအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
နိရောဓန္တိ၊ ကား။ အယံ အာပတ္တိ၊ ဤ အာပတ်သည်။ ဒေသနာယ၊ ဒေသနာပြောခြင်းကြောင့်။ နိရုဇ္ဈတိ၊ ချုပ်၏။ ဝူပသမ္မတိ၊ ငြိမ်းစေ၏။ အယံ (အာပတ္တိ)၊ သည်။ ဝုဋ္ဌာနေန၊ ထမြောက်ကြောင်းဖြစ်သော ပရိဝါသ်, မာနတ်, အဗ္ဘာနကံကြောင့်။ (နိရုဇ္ဈတိ, ဝူပသမ္မတိ)။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အာပတ္တိနိရောဓံ၊ အာပတ်၏ချုပ်ကြောင်းကို။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။
ပန၊ ကား။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ သမထေ၊ သမထတို့ကို။ အဇာနန္တော၊ မသိသောဝိနည်းဓိုရ်သည်။ အာပတ္တိနိရောဓဂါမိနိပဋိပဒံ၊ အာပတ္တိနိရောဓဖြစ်သော ဒေသနာ,ဝုဋ္ဌာနသို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော အကျင့်ကို။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။
အဓိကရဏပဉ္စကေ၊ ၌။ အဓိကရဏံ နာမ၊ အဓိကရဏ မည်သည်။ စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။ အဓိကရဏာနိ၊ အဓိကရုဏ်းတို့တည်း။
အဓိကရဏဿ၊ အဓိကရုဏ်း၏။ မူလံ နာမ၊ အကြောင်းရင်း မည်သည်။ တေတ္တိံသ၊ ၃၃ ပါးသော။ မူလာနိ၊ မူလတို့တည်း။ (ထိုမူလတို့ကိုပြလို၍ ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ စသည်ကို မိန့်။) ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ၊ ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း၏။ ဒွါဒသ၊ ၁၂ ပါးကုန်သော။ မူလာနိ၊ မူလတို့လည်းကောင်း။ အနုဝါဒါဓိကရဏဿ၊ ၏။ စုဒ္ဒသ၊ ၁၄ ပါးကုန်သော။ (မူလာနိ၊ တို့လည်းကောင်း။) အာပတ္တာဓိကရဏဿ၊ ၏။ ဆ၊ န်သော။ (မူလာနိ၊ တို့လည်းကောင်း။) ကိစ္စာဓိကရဏဿ၊ ၏။ ဧကံ၊ တစ်ပါးသော။ (မူလံ၊ မူလလည်းကောင်းတည်း။)
တာနိ၊ ထို ၃၃ ပါးသော မူလတို့သည်။ ပရတော၊ နောက်၌။ (အဓိကရဏဘေဒ, အဓိကရဏနိဒါနာဒိဝဏ္ဏနာ၌။) အာဝီ၊ ထင်ရှားစွာ။ ဘဝိဿန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်လတ္တံ့။
အဓိကရဏသမုဒယောနာမ၊ မည်သည်။ အဓိကရဏသမုဋ္ဌာနံ၊ အဓိကရုဏ်းတို့၏ဖြစ်ကြောင်းသမုဋ္ဌာန်တည်း။ (သမုဋ္ဌာန်တို့ကို ပြလို၍ ''ဝိဝါဒါဓိကရဏံ''စသည်ကို မိန့်။)
ဝိဝါဒါဓိကရဏံ၊ သည်။ အဋ္ဌာရသ၊ ၁၈ ပါးကုန်သော။ ဘေဒကရဝတ္ထူနိ၊ ဘေဒကရဝတ္ထုတို့ကို။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
အနုဝါဒါဓိကရဏံ၊ သည်။ စတေဿော၊ န်သော။ ဝိပတ္တိယော၊ ဝိပတ္တိတို့ကို။ (နိဿာယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ)။
အာပတ္တာဓိကရဏံ၊ သည်။ သတ္တ၊ န်သော။ အာပတ္တိက္ခန္ဓေ၊ တို့ကို။ (နိဿာယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ)။ ဝတ္ထုံ န ဇာနတီတိပိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ ။ဝတ္ထုဟူသည် မေထုနဝီတိက္ကမ စသောအကြောင်းဝတ္ထုတည်း၊ ''ဣတိပိ''၌ ပိသဒ္ဒါသည် ပထမနည်းအရ ဖွင့်ပြအပ်သော အနက်ကိုပေါင်းသည်၊ ပထမနည်း၌ သမုဋ္ဌာန် ၆ ပါးကို ''အာပတ္တိသမုဒယ''ဟု ဆို၏ ၊ ထိုသမုဋ္ဌာန်၆ ပါးသည် ကာယော ဝါစာ ဟူသော မူလနှင့် ရော၍ နေ၏ ၊ ထို့ကြောင့် မူလနှင့်မရောအောင် မေထုနဝီတိက္ကမ စသောဝတ္ထုကို ''အာပတ္တိသမုဒယ''ဟု တစ်နည်းဖွင့်ပြသည်။
ကိစ္စာဓိကရဏံ၊ သည်။ စတ္တာရိ၊ န်သော။ သံဃကိစ္စာနိ၊ သံဃကိစ္စတို့ကို။ (နိဿာယဥပ္ပဇ္ဇတိ)။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဣမံ ဝိဘာဂံ၊ ဤဝေဖန်အပ်သော အထူးကို။ န ဇာနတိ၊ မသိ။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
အဓိကရဏနိရောဓံ န ဇာနာတီတိ၊ ကား။ ဓမ္မေန၊ ဟုတ်မှန်သော ဝတ္ထုဖြင့်။ ဝိနယေန၊ စောဒနာသာရဏာဝိနည်းဖြင့်။ သတ္ထုသာသနေန၊ မြတ်စွာဘုရား၏ဆုံးမကြောင်းဖြစ်သော ဉတ်, ကမ္မဝါစာ စသည်ဖြင့်။ မူလာ၊ အရင်းမှ။ မူလံ၊ အရင်းသို့။ ဂန္တွာ၊ သွား၍။ ဝိနိစ္ဆယသမထံ၊ အဆုံးအဖြတ်၏ ငြိမ်သက်ခြင်းသို့။ ပါပေတုံ၊ ရောက်စေခြင်းငှာ။ န သက္ကောတိ၊ မစွမ်းနိုင်။
ဣဒံ အဓိကရဏံ၊ ဤအဓိကရုဏ်းသည်။ ဒွီဟိ၊ ကုန်သော။ (သမထေဟိ၊ တို့ကြောင့်။ သမ္မတိ၊ ၏။) ဣဒံ(အဓိကရဏံ၊ သည်။) စတူဟိ၊ ကုန်သော။ (သမထေဟိ သမ္မတိ)။ ဣဒံ(အဓိကရဏံ၊ သည်။) တီဟိ၊ ကုန်သော။ (သမထေဟိ သမ္မတိ)။ ဣဒံ (အဓိကရဏံ၊ သည်။) ဧကေန၊ သော။ သမထေန၊ ကြောင့်။ သမ္မတိ၊ ၏။) (ဒွီဟိ စသည်တို့၏ အရကိုသမထက္ခန္ဓက၌ ပြခဲ့ပြီ။) ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ သတ္တ၊ န်သော။ သမထေ၊ တို့ကို။ အဇာနန္တော ပန၊ မသိသော ဝိနည်းဓိုရ်သည်ကား။ အဓိကရဏနိရောဓဂါမိနိပဋိပဒံ၊ အဓိကရုဏ်း၏ ငြိမ်းအေးခြင်းသို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော သမထကို။ န ဇာနာတိနာမ၊ မသိသူ မည်၏။
ဝတ္ထုံ န ဇာနာတီတိ၊ ကား။ ဣဒံ၊ ဤ မေထုနဝီတိက္ကမ စသောဝတ္ထုသည်။ ပါရာဇိကဿ၊ ပါရာဇိက၏။ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုတည်း။ ဣဒံ၊ ဤသုက္ကဝိသဋ္ဌိစသော ဝတ္ထုသည်။ သံဃာဒိသေသဿ၊ သံဃာဒိသေသ်၏။ (ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုတည်း)။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ သတ္တန္နံ၊ န်သော။ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ၊ တို့၏။ ဝတ္ထုံ၊ ဝတ္ထုကို။ နဇာနာတိ၊ မသိ။
နိဒါနန္တိ၊ ကား။ သတ္တန္နံ၊ န်သော။ နိဒါနာနံ၊ နိဒါန်းတို့တွင်။ (နိဒါန်းဖြစ်သော အရပ်တို့တွင်။) ဣဒံ သိက္ခာပဒံ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို။ ဧတ္ထ၊ ဤအရပ်၌။ ပညတ္တံ၊ ပညတ်တော်မူအပ်ပြီ။ ဣဒံ(သိက္ခာပဒံ)၊ ကို။ ဧတ္ထ၊ ၌။ (ပညတ္တံ၊ ပြီ)။ ဣတိ၊ ဤသို့။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။
ပညတ္တိံ န ဇာနတီတိ၊ ကား။ တသ္မိံ တသ္မိံ သိက္ခာပဒေ၊ ထိုထိုသိက္ခာပုဒ်၌။ ပဌမပညတ္တိံ၊ ပထမပညတ်ကို။ (မူလပညတ်ကို)။ န ဇာနာတိ၊ မသိိ။ သတ္တန္နံ နိဒါနာနံ။ ။အချို့စာအုပ်၌ ''သတ္တန္နံ နိဒါနံ'' ဟု ရှိ၏ ၊ ''သတ္တန္နံ နိဒါနာနံ''ဟု နိဒ္ဓါရဏရှိမှ ''ဧတ္ထ''ဟူသော နိဒ္ဓါရဏီယနှင့် စာသွားဖြောင့်သည်၊ နိဒါန ဟူသည်လည်းသိက္ခာပုဒ်ပညတ်ရာ ဒေသနိဒါန်းတည်း၊ ထိုဒေသနိဒါန်းသည် ''ဝေသာလိယံ ရာဇဂဟေ,သာဝတ္တိယံ စ အာဠဝီ၊ ကောသမ္ဗိယံ စ သက္ကေသု, ဘဂ္ဂေသု စေဝ ပညတ္တာ''ဟူသောဂါထာအတိုင်း(၇)ဌာန ရှိ၏ ၊ထိုဌာနတို့တွင် မည်သည့်အရပ်၌ ပညတ်တော်မူအပ်၏ဟုမသိခြင်းကို ''နိဒါနံ န ဇာနာတိ''ဟု ဆိုသည်။ (ယောဇနာ၌ကား ''သတ္တန္နံ နိဒါနံ''ကိုပါဌ်မှန်ယူ၍ ''သတ္တန္နံ နိဒါနန္တိ သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ပညတ္တိဋ္ဌာနသင်္ခါတံ နိဒါနံ''ဟု ဖွင့်လေသည်၊ ထိုပါဌ်ကား ဧတ္ထဟူသော နိဒ္ဓါရဏီယနှင့် မလျော်။)
အနုပညတ္တိန္တိ၊ ကား။ ပုနပ္ပုနံ၊ အဖန်ဖန်။ ပညတ္တိံ၊ ပညတ်တော်မူအပ်သောသိက္ခာပုဒ်ကို။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။ (''ပုနပ္ပုနံ''နေရာ၌ ''ပုန''ဟု တစ်ပုဒ်တည်းရှိလျှင်ကောင်းသည်၊ ''ပုန-တစ်ဖန်၊ ဝါ-နောက်ထပ်''ဟု အနက်ပေးပါ။)
အနုသန္ဓိဝစနပထန္တိ၊ ကား။ ကထာနုသန္ဓိဝိနိစ္ဆယာနုလောမနုသန္ဓိဝသေန၊ စောဒက, စုဒိတကတို့၏ ရှေ့စကား နောက်စကား အဆက်အသွယ်, ဝိနီတဝတ္ထုအားလျော်သော အဆုံးအဖြတ် အဆက်အစပ်၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝတ္ထုံ၊ အကြောင်းအရာကို။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။
ဉတ္တိံန ဇာနာတီတိ၊ ကား။ သဗ္ဗေန၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော။ (တစ်နည်း, သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ၊ အခြင်းခပ်သိမ်း။) ဉတ္တိံ၊ ဉတ်ကို။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။ (ဉတ္တိကံ, ဉတ္တိဒုတိယကံ စသည်၌ပါသော ဉတ်ဟူသမျှကို''သဗ္ဗံဉတ္တိ''ဟုဆိုသည်၊ သိသင့် သိထိုက်သမျှ အလုံးစုံကို မသိခြင်းကို''သဗ္ဗေန နဇာနာတိ''ဟု ဆိုသည်။)
ဉတ္တိယာကရဏံ န ဇာနာတီတိ၊ ကား။ ဉတ္တိကိစ္စံ၊ ဉတ်၏ကိစ္စကို။ (ဉတ်၏ကိစ္စကို အကျယ်ပြလို၍ ဩသာရဏာဒီသု စသည်ကို မိန့်)။ ဩသာရဏာဒီသု၊ ဩသာရဏကံ အစရှိကုန်သော။ နဝသု၊ ၉ ပါးကုန်သော။ ဌာနေသု၊ ဌာနတို့၌။ ဉတ္တိကမ္မံနာမ၊ ဉတ္တိကံမည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (ဣတိ၊ ဤသို့။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။) ဉတ္တိကမ္မံ နာမ ဟောတီိတိ ဉတ္တိကမ္မံ နိဋ္ဌိတံ နာမ ဟောတီတိ န ဇာနတီတိ သမ္ဗန္ဓော၊-ဝိမတိ။ ဩသာရဏကံ စသည်တို့၌ ဉတ်ထားပြီးလျှင်ဉတ္တိကံ ပြီး၏''ဟု မသိ။) ဉတ္တိဒုတိယဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မေသု၊ ဉတ္တိဒုတိယကံ ဉတ္တိစတုတ္ထကံတို့၌။ ဉတ္တိယာ၊ ဉတ်ကို။ (ထပိတာယ၊ ထားအပ်ပြီးသော်။) ကမ္မပ္ပတ္တော၊ ကမ္မဝါစာဟူသောကံသို့ ရောက်သည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ တိဋ္ဌတိ၊ ၏။ ဣတိ န ဇာနာတိ။အနုသန္ဓိဝစနပထံ။ ။''အနုသန္ဓိ''ကို ''ယထာနုသန္ဓိ, ဝိနိစ္ဆယာနုသန္ဓိ''ဟု ဖွင့်၏၊ ဝစနပထံကိုလည်း ''ဝတ္ထုံ''ဟု ဖွင့်သည်၊ (ဝိနိစ္ဆယာနုသန္ဓိနေရာဝယ် ဝိမတိ၌ ''ဝိနိစ္ဆယာနုလောမသန္ဓိ''ဟု ရှိ၏ ၊) ထိုတွင် ''ကထာနုသန္ဓိ''ဟူသည် စုဒိတက, စောဒကတို့၏ရှေ့စကား နောက်စကား အဆက်အသွယ်တည်း၊ ထိုအဆက်အသွယ်၏ အစွမ်းဖြင့်မပြောဆိုနိုင်သူသည် ကထာနုသန္ဓိ၏အစွမ်းဖြင့် ဝတ္ထုကို မသိရာ ရောက်၏ ၊ သုတ္တဝိဘင်္ဂဟုခေါ်သော အကျယ်ပဒဘာဇနီ၌ ဆုံးဖြတ်ကြောင်း ဝိနီတဝတ္ထု ရှိ၏ ၊ထိုဝိနီတဝတ္ထုသည်တရားဆုံးဖြတ်ဖို့ရန် လျော်သော အနုသန္ဓေတည်း၊ ထို ဝိနိစ္ဆယာနုလောမအနုသန္ဓေ၏အစွမ်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း၏ အကြောင်းအရာဝတ္ထုကို မသိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် ''ဝိနိစ္ဆယာနုလောမနုသန္ဓိဝသေန ဝတ္ထုံ န ဇာနတိ''မည်၏။
ဝိမတိ။ ။ကထာနုသန္ဓိဝိနိစ္ဆယာနုလောမသန္ဓိဝသေန ဝတ္ထုံန ဇာနာတီတိ စောဒကေနဝါ စုဒိတကေန ဝါ ဝုတ္တကထာနုသန္ဓိနာ တေသံ ဝစနပဋိဝစနာနုရူပေန အဝဒန္တောကထာနုသန္ဓိနာ ဝတ္ထုံ န ဇာနတိ နာမ၊ တဉ္စ သုတ္တဝိဘင်္ဂေ ဝိနီတဝတ္ထုသင်္ခါတေနဝိနိစ္ဆယာနုလောမေနေဝ အဝဒန္တော ဝိနိစ္ဆယာနုလောမသန္ဓိဝသေန ဝတ္ထုံ န ဇာနာတီတိနာမ။ (အနုသန္ဓိဝစနပထောကို ''အနုသန္ဓိနာ-အနုသန္ဓေ ၂ မျိုးအားဖြင့်၊ ဝစနပထော-ပြောဆို ဆုံးဖြတ်ခြင်း၏အကြောင်းအရာဝတ္ထုတည်း၊ အနုသန္ဓိဝစနပထော-တည်း''ဟုပြုပါ။)
န ပုဗ္ဗကုသလော ဟောတိ န အပရကုသလောတိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ ကထေတဗ္ဗဉ္စ၊ ပြောဆိုထိုက်သော စကားကိုလည်းကောင်း။ ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။ ကထေတဗ္ဗဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ န ဇာနာတိ။ ဉတ္တိ နာမ၊ ဉတ်မည်သည်ကို။ ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ ထပေတဗ္ဗာ၊ ထားထိုက်၏။ (ဤပါဌ်ဖြင့်''ပုဗ္ဗကုသလော ဟေတိ''ကို ပြသည်။) ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။ န ထပေတဗ္ဗာ၊ မထားထိုက်။ (ဤပါဌ်ဖြင့်''အပရကုသလော''ကိုပြသည်၊ (ဣတိပိ၊ ဤသို့လည်း။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။ (တရားဆုံးဖြတ်ရာ၌ ရှေ့စကားနောက်စကားကို မသိ၊ကံပြုရာ၌ ဉတ်ကိုရှေ့က ထားရမည်, နောက်မှ မထားရဟုလည်း မသိ၊ ဤသို့ နှစ်နည်းဖွင့်ပြသည်။)
အကာလညူ စ ဟောတီတိ၊ ကား။ ကာလံ၊ အချိန်အခါကို။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။ အနဇ္ဈိဋ္ဌော၊ မတိုက်တွန်းအပ်ဘဲ။ အယာစိတော၊ မတောင်းပန်အပ်ဘဲ။ ဘာသတိ၊ ဟောပြော၏။ ဉတ္တိကာလမ္ပိ၊ ဉတ်ထားရာကာလကိုလည်း။ ဉတ္တိခေတ္တမ္ပိ၊ ဉတ်ထားရာခေတ်ကိုလည်း။ ဉတ္တိဩကာသမ္ပိ၊ ဉတ်ထားရာအခွင့်ကိုလည်း။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။ (ကာလံ, ခေတ္တံ, ဩကာသံတို့ကားပရိယာယ်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ''၎င်း''ဟု မပေးရ၊ ပိဖြင့် အနဇ္ဈိဋ္ဌော, အယာစိတောဟူသော ရှေးနည်းကို ပေါင်း။)
မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာတိ၊ ကား။ ကေဝလံ၊ အပိစ္ဆတာ စသည်မဖက်သက်သက်။ အညာဏေန၊ မသိတတ်ခြင်းကြောင့်။ မောမူဟဘာဝေန၊ လွန်စွာ တွေဝေသူ၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဓုတင်္ဂေ၊ အာရညကင်ဓုတင်၌။ အာနိသံသံ၊ အကျိုးကို။ အဇာနိတွာ၊ မသိမူ၍။ ဝါ၊ မသိပါဘဲ။ (''အာရညိကော၊ တော၌ နေခြင်းအလေ့ ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏''၌စပ်။)
ပါပိိိိိိိိိိိိိစ္ဆောတိ၊ ကား။ တေန အရညဝါသေန၊ ထိုတော၌နေခြင်းအားဖြင့်။ ပစ္စယလာဘံ၊ ပစ္စည်းလာဘ်ကို။ ပတ္ထယမာနော၊ တောင့်တသည်။ (ဟုတွာ အာရညိကော ဟောတိ)။
ပဝိဝေကန္တိ၊ ကား။ ကာယစိတ္တဥပဓိဝိဝေကံ၊ ကာယဝိဝေက,စိတ္တဝိဝေက, ဥပဓိဝိဝေကကို။ (ပတ္ထယမာနော ဟုတွာ, အာရညိကော ဟောတိ။)ဉတ္တိယာ ကမ္မပ္ပတ္တော။ ။ဉတ္တိယာ ကမ္မပ္ပတ္တော ဟုတွာတိ ဉတ္တိယာ ထပိတာယအနုဿာဝနကမ္မပ္ပတ္တော ဟုတွာတိ အတ္ထော၊-သာရတ္ထ၊ ဉတ္တိယာ ကမ္မပ္ပတ္တောတိ ဉတ္တိယာနိဋ္ဌိတာယပိ ကမ္မပ္ပတ္တော ဧဝ ဟောတိ၊(ဉတ်ပြီးသော်လည်း ကံသို့ ရောက်ရုံသာ ဖြစ်သေး၏၊) အနုဿာဝနဋ္ဌာနေ ဧဝ(ကမ္မဝါအရာ၌သာ) ကမ္မံ နိဋ္ဌိတံ ဟောတီတိ ဉတ္တိကမ္မံ(ဉတ်နှင့်ဆိုင်သော ကံသည်) နိဋ္ဌိတံ နာမ ဟောတိ၊ တံ ဉတ္တိယာ ကရဏံ န ဇာနာတီတိ အတ္ထော၊-ဝိမတိ။
ပဝိဝေကံ။ ။ဝိဝိစ္စနံ ဝိဝေကော, ဝိဝိစ္စတီတိ ဝါ ဝိဝေကော, ပကာရေန+ဝိဝေကောပဝိဝေကော၊ ''ကာယဝိဝေက''ဟူသည် အပေါင်းအဖော်မှကင်းဆိတ်၍ တစ်ပါးတည်းနေခြင်းတည်း၊''စိတ္တဝိဝေက''ဟူသည် ကာမဝိတက်စသော မိစ္ဆာဝိတက်တို့မှ ကင်းဆိတ်ခြင်းတည်း၊''ဥပဓိဝိဝေက''ဟူသည် ခန္ဓာငါးပါးတည်းဟူသော ဥပဓိတို့မှ ကင်းဆိတ်သော နိဗ္ဗာန်တည်း၊ ထိုဝိဝေက ၃ မျိုးကို တောင့်တ၍သာ တောကျောင်း၌ နေရသည်။
ဣဒမတ္ထိတန္တိ၊ ကား။ ဧတဿ၊ ဤရဟန်း၏။ ကလျာဏာဝ၊ ကောင်းမြတ်သော။ ဣမာယ ပဋိပတ္တိယာ၊ ဤတော၌ နေခြင်းဟူသော အကျင့်ဖြင့်။ အတ္ထော၊ အကျိုးသည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ သော၊ ထိုရဟန်းသည်။) ဣဒမတ္ထီ၊ ဣဒမတ္ထီ မည်၏။ (ဤအဋ္ဌကထာ၌ ဝိဂြိုဟ်အလွယ် ပြုထားသည်၊ ''ဣမာယ+အတ္ထော ဣဒမတ္ထော''ဟု ပြုပြီးမှ ''ဣဒမတ္ထော+ယဿ+အတ္ထီတိ ဣဒမတ္ထီ''ဟုပြု၊ သက္ကတ၌ ဣဒံပုဒ်ရင်းတည်း၊ ပါဠိသဒ္ဒါကျမ်းတို့၌ကား ဣမံ ပုဒ်ရင်းဟု ဆိုထားသောကြောင့် ဣမကို ဣဒံပြုရသည်။) ဣဒမတ္ထိနော၊ ဤကောင်းသောအကျင့်ဖြင့် အလိုရှိသော ရဟန်း၏။ ဘာဝေါ၊ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာတည်း။ ဣဒမတ္ထိတံယေဝ၊ ထိုဣဒမတ္ထိတာကိုသာ။
နိဿာယ၊ မှီ၍။ အညံ၊ အခြားသော။ ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။ လောကာမိသံ၊ လောကအာမိသကို။ န(နိဿာယ)၊ မမှီမူ၍။ (အာရညိကော ဟောတိ)။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဥပေါသထံ န ဇာနာတီိတိ၊ ကား။ နဝဝိဓံ၊ ၉ ပါးအပြားရှိသော။ ဥပေါသထံ၊ ဥပုသ်ကို။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။
ဥပေါသထကမ္မန္တိ၊ ကား။ အဓမ္မေနဝဂ္ဂါဒိ ဘေဒံ၊ အဓမ္မေနဝဂ္ဂ အစရှိသော အပြားရှိသော။ စတုဗ္ဗိဓံ၊ ၄ ပါးအပြားရှိသော။ ဥပေါသထကမ္မံ၊ ဥပုသ်ကံကို။ န ဇာနာတိ။
ပါတိမောက္ခန္တိ၊ ကား။ ဒွေ၊ န်သော။ မာတိကာ၊ မာတိကာတို့ကို။ န ဇာနာတိ။
ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသန္တိ၊ ကား။ သဗ္ဗမ္ပိ၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော။ (ဘိက္ခု, ဘိက္ခုနီအားဖြင့် အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော။) နဝဝိဓံ၊ သော။ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကို။ န ဇာနတိ။
ပဝါရဏန္တိ၊ ကား။ နဝဝိဓံ၊ သော။ ပဝါရဏံ၊ ကို။ န ဇာနာတိ။
ပဝါရဏာကမ္မံ၊ ပဝါရဏာကံသည်။ ဥပေါသထကမ္မသဒိသမေဝ၊ ဥပုသ်ကံနှင့်တူသည်သာ။ သာရတ္ထ။ ။မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာတိ နေဝ သမာဒါနံ ဇာနာတိ၊ န အာနိသံသံ၊အတ္တနော ပန မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာ အညာဏေနေဝ အာရညိကော ဟောတိ၊ ပါပိစ္ဆောဣစ္ဆာပကတောတိ အရညေ မေ ဝိဟရန္တဿ အယံ အာရညိကောတိ စတုပ္ပစ္စယသက္ကာရံကရိဿန္တိ၊ အယံ ဘိက္ခု လဇ္ဇီပဝိဝိတ္တောတိအာဒီဟိ စ ဂုဏေဟိသမ္ဘာဝေဿန္တီတိ ဧဝံပါပိကာယ ဣစ္ဆာယ ဌတွာ တာယ ဧဝ ဣစ္ဆာယ အဘိဘူတော ဟုတွာ အာရညိကောဟောတီတိ အတ္ထော၊ တေနာဟ ''အရညဝါသေန ပစ္စယလာဘံ ပတ္ထယမာနော''တိ၊ဥမ္မာဒဝသေန အရညံ ပဝိသိတွာ ဝိဟရန္တော ဥမ္မာဒါစိတ္တက္ခေပါ အာရညိကော နာမဟောတိ၊ ဝဏ္ဏိတန္တိ ဣဒံ အာရညိကင်္ဂံ နာမ ဗုဒ္ဓေဟိ ဗုဒ္ဓသာဝကေဟိစ ဝဏ္ဏိတံ ပသတ္ထန္တိအာရညိကော ဟောတိ။
အပါသာဒိကပဉ္စကေ၊ ၌။ ကာယဒုစ္စရိတာဒိ၊ ကာယဒုစရိုက် အစရှိသော။ အကုသလကမ္မံ၊ အကုသိုလ်ကံကို။ အပါသာဒိကန္တိ၊ အပါသာဒိကဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ (ပသာဒံ+ဇနေတီတိ ပါသာဒိကံ ကမ္မံ၊ န+ပါသာဒိကံ အပါသာဒိကံ)။
ကာယသုစရိတာဒိ၊ ကာယသုစရိုက် အစရှိသော။ ကုသလကမ္မံ၊ ကုသိုလ်ကံကို။ ပါသာဒိကန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
အတိဝေလန္တိ၊ ကား။ ဝေလံ၊ အပိုင်းအခြားကို။ (ဆွမ်းစားချိန်စသော ကာလကို။) အတိက္ကမ္မ၊ လွန်၍။ ဗဟုတရံ၊ များစွာသော။ ကာလံ၊ ကာလ၌။ ကုလေသု၊ အမျိုးအိမ်တို့၌။ (ခတ္တိယ, ဗြာဟ္မဏ, ဝေဿ, သုဒ္ဒဟူသော အမျိုးလေးပါးတို့၌။) ဝါ၊ အမျိုးလေးပါးတို့၏ အိမ်တို့၌။ (ဝိဟရတော၊ နေသော။) အပ္ပံ၊ အနည်းငယ်။ ဝိဟာရေ၊ ကျောင်း၌။ (''ဝိဟရတော၊ နေသောရဟန်း၏။ အာဒီနဝါ၊ အပြစ်တို့သည်။ ပဉ္စ၊ ၅ ပါးတို့တည်း''၌စပ်။) ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဩတာရောတိ၊ ကား။ ကိလေသာနံ၊ ကိလေသာတို့၏။ အန္တော၊ အတွင်း၌။ ဩတရဏံ၊ သက်ရောက်ခြင်းသည်။ (ဟောတိ၊ ၏။)
သံကိလိဋ္ဌန္တိ၊ ကား။ ဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိကာယသံသဂ္ဂါဒိဘေဒံ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်, ကာယသံသဂ္ဂအာပတ် အစရှိသော အပြားရှိသော။ (''အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိဿတိ''၌စပ်။) (အိိမ်တို့၌ ဆွမ်းစားခြင်း,တရားဟောခြင်းစသော ကိစ္စကြောင့် ထိုက်သင့်သမျှ နေရုံမက အလွန်ကြာမြင့်စွာနေသောရဟန်းမှာ ထိုအပြစ်များ ဖြစ်နိုင်ကြသည်-ဟူလို။)
ဝိသုဒ္ဓိပဉ္စကေ၊ ၌။ ပဝါရဏဂ္ဂဟဏေန၊ ပဝါရဏာကို ယူခြင်းဖြင့်။ (''အပရာပိ ပဉ္စဝိသုဒ္ဓိယော''၌ ပဝါရဏာကို ယူခြင်းဖြင့်။ နဝဝိဓာပိ၊ ၉ ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ပဝါရဏာ၊ ပဝါရဏာတို့ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ န်၏။ (ပါဠိတော်၌ ''ဝိသုဒ္ဓိယော၊ စင်ကြယ်ကြောင်းဖြစ်သော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသတို့သည်။ ဝါ၊ စင်ကြယ်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့ ပြုထိုက်သော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသတို့သည်။ ပဉ္စ၊ တို့တည်း''ဟု ပေးပါ။ ပါဠိယံ ပဉ္စဝိသုဒ္ဓိယောတိ အာပတ္တိတော ဝိသုဒ္ဓိဟေတုတ္တာ, ဝိသုဒ္ဓေဟိ ကတ္တဗ္ဗတောစ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော ဝုတ္တာ၊-ဝိမတိ။)
သေသံ၊ ကြွင်းသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်လွင်ထင်ရှားသည်သာ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ အတိဝေလံ။ ။''အတိဝေလံ ဥပနိဇ္ဈာယတော''စသည်၌ ''ဝေလာ''ကို မရိယာဒဟုဖွင့်၏ ၊ ယောဇနာ၌ကား''ဘောဇနာဒိကာလံ''ဟု ဖွင့်သည်၊ အတိ သည် အတိက္ကမ္မ အနက်ဟော၊ ''အပိုင်းအခြားကို လွန်၍''ဟု ပေး၊ ဒုတိယာဝိဘတ်သည် ကြိယာဝိသေသနအနက်ဟော-ဟူလို၊ ဗဟုတရံ, ကာလံ, အပ္ပံတို့ကား အတိဝေလံ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်တည်း။
ပဉ္စကဝါရဝဏ္ဏနာ၊ ပဉ္စကဝါရ၏အဖွင့်သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။