Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Parivāra-aṭṭhakathā
(SP) Parivāra-aṭṭhakathā

(2) Pārājikādipañhāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဆိဒ္ဒံ။ပေ။ နတ္ထီတိ၊ ဟူသော။ အယံ ပဉှာ၊ ကို။ ဒုဿကုဋိအာဒီနိ၊ အဝတ်ဖြင့် မိုးကာအပ်သော အိမ်ငယ်အစရှိသည်တို့ကိုလည်းကောင်း။ သန္ထတပေယျာလဉ္စ၊ သန္ထတပေယျာလကို လည်းကောင်း။ သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ၊ ပြီ။ ["စိန္တိတာ-ဒုဿကုဋီ၌ ဖုံးထားအပ်သော အဝတ်နှင့်တကွ မေထုန်မှီဝဲသော ရဟန်းဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ" ဟု ပါဠိတော်၌ ပေးပါ။]
တေလံ မဓုံ ဖာဏိတန္တိ၊ ဟူသော။ ဂါထာ၊ ကို။ လိင်္ဂပရိဝတ္တံ၊ လိင်ပြန်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ၊ ပြီ။ ["စိန္တိတာ-လိင်္ဂပရိဝတ္တပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ"ဟု ပါဠိတော်၌ ပေးပါ။ ဤဝတ္ထုသည် ပထမပါရာဇိက ဝိနီတဝတ္ထု၌ ပါ၏။ အဓိပ္ပါယ်လည်း ထိုအဋ္ဌကထာ၌ ပါသည်။ လိင်္ဂပရိဝတ္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တာတိ လိင်္ဂေ ပရိဝတ္တေ ပဋိဂ္ဂဟဏဿ ဝိဇဟနတော ပုန အပ္ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ပရိဘုဉ္ဇနာပတ္တိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊- ဝိမတိ။]
နိသဂ္ဂိယေနာတိ၊ နိသဂ္ဂိယေန အစရှိသော။ ဂါထာ၊ ဂါထာကို။ ပရိဏာမနံ၊ (သံဃာ၏ လာဘ်ကို မိမိ၏ အထံသို့လည်းကောင်း, သူတစ်ပါး၏အထံသို့ လည်းကောင်း။) ညွတ်စေခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တာ၊ ပြီ။
ဟိ၊ မှန်။ တစ်နည်း,ဟိ၊ ချဲ့။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ သံဃဿ၊ ၏ (အထံသို့) ပရိဏတလာဘတော၊ ညွတ်ပြီးသောလာဘ်မှ။ ဧကံ၊ တစ်ထည်သော။ စီဝရံ၊ ကို။ အတ္တနော၊ မိမိ၏ (အထံသို့)လည်းကောင်း။ ဧကံ၊ သော။ (စီဝရံ)။ အညဿ၊ အခြားရဟန်း၏ (အထံသို့) လည်းကောင်း။ဒုဿကုဋိအာဒီနိ။ ။ ဒုဿကုဋိအာဒီနီတိ အာဒိသဒ္ဒေန အစ္ဆတရတိပုပဋ္ဋာဒီဟ (အလွန်ကြည်သော အလွန်ပါးသော သလွှဲပြား အစရှိသည်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊) တိဏပဏ္ဏာဒီဟိစ ပဋိစ္ဆန္နကုဋိယော သင်္ဂဏှာတိ၊ တာဒိသာယ ဟိ ကုဋိယာ ဗဟိ ဌတွာ အန္တော ဌိတာယ ဣတ္ထိယာ မဂ္ဂေ ဒုဿာဒိနာ သန္ထတံ ကတွာ ပဝေသေန္တောပိ ပါရာဇိကော သိယာ၊ ဝိမတိ။ [အကျယ်ကို ပဌမပါရာဇိက အဋ္ဌကထာ, သန္ထတ စတုက္ကဘေဒက၌ ကြည့်ပါ။]
ပရိဏာမနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တာ။ ။ ဤအဖွင့်အရ "စိန္တိယာ-သံဃအထံသို့ ညွတ်ပြီးသော သင်္ကန်း ၂-ထည်တွင် တစ်ထည်ကိုမိမိဖို့ တစ်ထည်ကို အခြားရဟန်းဖို့ ညွတ်စေသော ရဟန်းဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ"ဟု ပါဠိတော်၌ ပေးပါ၊ ဤဂါထာလာ အဓိပ္ပါယ်သည် နိသဂ္ဂိယပါစိတ်, ပရိဏတသိက္ခာပုဒ် အဋ္ဌကထာ၌လည်း ပါခဲ့ပြီ။
ဣတိ၊ သို့။ ဒွေ၊ န်သော။ စီဝရာနိ၊ တို့ကို။ ဧကံ၊ တစ်ထည်ကို။ မယှံ၊ အား။ (ဒေဟိ၊ လှူပါလော။) ဧကံ၊ ကို။ တဿ၊ ထိုရဟန်းအား။ ဒေဟိ၊ လော။ ဣတိ၊ သို့။ ဧကပယောဂေန၊ တစ်ချည်ထည်းသော ဝစီပဘောဂအားဖြင့်။ ပရိဏာမေတိ၊ ညွတ်စေ၏။ သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ နိသဂ္ဂိယပါစိတ္တိယဉ္စေဝ၊ သို့လည်းကောင်း။ သုဒ္ဓိကပါစိတ္တိယဉ္စေဝ၊ ထိုရဟန်းသည်။ ယဉ္စေဝ၊ သုဒ္ဓပါစိတ်အာပတ်သို့ လည်းကောင်း။ ဧကတော၊ တစ်ပြိုင်နက်။ အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။
ကမ္မဉ္စ။ပေ။ ဝဂ္ဂပစ္စယာတိ၊ ဟူသော။ အယံပဉှာတိ၊ ကို။ ဒွါဒသယောဇနာ ပမာဏေသု၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ယူဇနာ အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော။ ဗာရာဏာသိအာဒိသု၊ သီအစရှိကုန်သော။ နဂရေသု၊ မြို့တို့၌။ ဂါမသီမံ၊ ဂါမသိမ်ကို။ [နဂရသိမ်ကိုပင် "ဂါမသိမ်"ဟု ဆိုထားသည်။] သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ၊ ပြီ။ [ဤဂါထာလာ အဓိပ္ပါယ်သည် နိသဂ္ဂိယပါစိတ်, ပရိဏတသိက္ခာပဒ အဋ္ဌကထာ၌လည်း ပါခဲ့ပြီ။]
ပဒဝီတိဟာရမတ္တေနာတိ၊ ဟူသော။ ဂါထာ၊ ကို။ သဉ္စရိတ္တံ၊ အောင်သွယ်ခြင်းကို။ သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ၊ စ-ဆက်။ အဿာ၊ ဤဂါထာ၏။ အတ္ထောပိ၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကိုလည်း။ သဉ္စရိတ္တဝဏ္ဏနာယမေဝ၊ သဉ္စရိတ္တသိက္ခာပုဒ်၏ အဖွင့်၌ပင်။ (မယာ)။ ဝုတ္တော၊ ပြီ။ ["စိန္တိတာ-ယောကျ်ားတစ်ယောက်အတွက် ခြောက်ကျိတ်လေးယောက်သောမိန်းတို့ကို အောင်သွယ်သော ရဟန်းဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ"ဟု ပါဠိတော်၌ ပေးပါ။]
သဗ္ဗာနိ တာနိ နိသဂ္ဂိယာနီတိ၊ ဟူသော။ အယံ ပဉှာ၊ ကို။ အညာတိကာလ၊ ဆွေမျိုးမတော်သော။ ဘိက္ခုနိယာ၊ ကို။ ဓောဝါပနံ၊ ဖွတ်လျှော်ခြင်းကို။ (ဖွတ်လျှော်ခိုင်းခြင်းကို)။ သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ။
ဟိ၊ မှန်။ (တစ်နည်း) ဟိ-ချဲ့၊ တိဏ္ဏမ္ပိသုံးထည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ စီ ဝရာနံ၊ တို့၏။ ကာကဦဒဟနံဝါ၊ ကျီးတို့သည်မစင်စွန့်အပ်ရာမူလည်းဖြစ်သော။ ကဒ္ဒမမက္ခိတံဝါ၊ ရွှံ့ညွန်လူးအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ ကဏ္ဏံ၊ အနားကို။ ဂဟေတွာ၊ ကိုင်၍။ ဘိက္ခုနီ၊ သည်။ ဥဒကေန၊ ဖြင့်။ သစေ ဓောဝတိ၊ အကယ်၍ ဖွတ်လျှော်အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ ဘိက္ခုဿ၊ ၏။ ကာယဂတာနိ၊ ကိုယ်၌ရောက်ကုန်သည်။ (သမာနာနိ) ဧဝ၊ ဖြစ်ကုန်လျက်ပင်။ နိသဂ္ဂိယာနိ၊ စွန့်ထိုက်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ န်၏။
သရဏဂမနမ္ပိ။ပေ။ နတ္ထီတိ၊ ကား။ သရဏဂမန ဥပသမ္ပဒါပိ၊ သရဏဂမန ဥပသမ္ပဒါသည်လည်း။ (သရဏဂုံဖြင့် မြင့်မြတ်သောရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းသည်လည်း။)။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
ပန၊ ဆက်။ အယံ ပဉှာ၊ ကို။ မဟာပဇာပတိယာ၊ မဟာပဇာပတိဂေါတမီသည်။ ဥပသမ္ပဒံ၊ ကို။ သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ၊ ပြီ။ ["စိန္တိတာ မဟာပဇာပတိဂေါတမီ၏ ဥပသမ္ပဒါဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ"ဟု ပေးပါ။] ဤဥပသမ္ပဒါသည် ဘိက္ခုနိက္ခန္ဓက ဘိက္ခုနီ ဥသမ္ပဒါနုဇာနန အခန်း၌ ပါ၏။]
ဟနေယျ။ပ။ မန္ဒောတိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။ (ဂူဠတ္ထံ)ဟိ (ဥဒ္ဓရိတွာ ဒဿေမိ)။ တဣတ္ထိံ ဝါ၊ ထိုအမိလည်းမဟုတ်သော မိန်းမကိုသော်လည်းကောင်း။ တံ ပုရိသံဝါ၊ ထိုအဖလည်းမဟုတ်သော ယောကျ်ားကိုသော်လည်းကောင်း။ ["တံ"ဖြင့် "ဣတ္ထိံဟနေ နမာတရံ, ပုရိသဉ္စ န ပိတရံ ဟနေ" ဟူသော ပါဠိတော်၌လာသော "နမာတရံ, န ပိတရံ" တို့ကို ညွှန်၏။ ထို့ကြောင့် "အမိလည်း မဟုတ်သောမိန်းမ"စသည်ဖြင့် ပေးရသည်။] အနရိယံ၊ အရိယာလည်းမဟုတ်သော အမိအဖကို။ ဟနေယျ၊ သတ်ရာ၏။
အယံ ပဉှာ၊ ကို။ လိင်္ဂပရိဝတ္တေန၊ လိန်ပြန်ခြင်းကြောင့်။ ဣတ္ထိဘူတံ၊ မိန်းမဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ပိတရံ၊ အဖကိုလည်းကောင်း။ ပုရိသဘူတံ၊ သော။ မာတရံစ၊ ကိုလည်းကောင်း။ သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ။
န တေနာနန္တရံ ဖုသေတိ၊ ဟူသော။ အယံ ပဉှာ၊ ကို။ မိဂသိင်္ဂ။ပေ။ ကုမာရာဒီနံ၊ မိဂသိင်္ဂရသေ့, သီဟကုမာရ အစရှိသူတို့၏။ (တိရစ္ဆာန မာတာပိတရော) ဝိယ၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သော အမိအဖတို့ကဲ့သို့။ တိရစ္ဆာန မာတာပိတရော၊ တို့ကို။ သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ၊ ပြီ။ ["စိန္တိတာ- တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သော အမိအဖကိုသတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ"ဟု ပေးပါ။ မိဂသိင်္ဂဝတ္ထုကို မိဂသိင်္ဂဇာတ်၌လည်းကောင်း, သီဟကုမာရဝတ္ထုကို ရာဇဝင်၌လည်းကောင်း, ကြည့်ပါ။]
အစောဒဒယိတွာတိ ဂါထာ၊ ကို။ ဒူတေနုပသမ္ပဒံ၊ ဒါကို။ (တစ်မန်ဖြင့်မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကို။) သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ၊ ပြီ။ [စိန္တိတာ-ဒူတေနုပသမ္ပဒါ ဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ"ဟု ပေးပါ။ ဤဥပသမ္ပဒါသည် စူဠဝဂ္ဂ, ဘိက္ခုနိက္ခန္ဓက, အဍ္ဎကာသိဘိက္ခုနီဝတ္ထု၌ ပါ၏။]
စောဒယိတွာတိ ဂါထာ၊ ကို။ ပဏ္ဍကာဒီ နံ၊ တို့၏။ ဥပသမ္ပဒံ၊ ဒါကို။ သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ၊ ပြီ။ ["စိန္တိတာ-ပဏ္ဍုက်စသူတို့၏ ဥပသမ္ပဒါဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ" ဟု ပေးပါ။]
ပန၊ ဝါဒန္တရ။ ကုရုန္ဒိယံ၊ ၌။ ပဌမဂါထာ (အစောဒယိတွာ အစရှိသော) ပထမဂါထာကို။လိင်္ဂပရိတ္တေန။ပေ။ သန္ဓာယ။ ။ ဣတ္ထိံ ဟနေတိ ဂါထာယ န မာတုဘူတံ ဣတ္ထိံဟနေယျ၊ န ပိတုဘူတံ ပုရိသံ ဟနေယျ၊ အနရဟန္တ မေဝ ဟနေယျ၊ ဧတေန အရဟန္တ ဃာတကောပိ န ဟောတီတိ ဒဿေတိ၊ အနန္တရံ ဖုသေတိ အာနန္တရိယံ ဖုသတီတိ အတ္ထော၊ - ဝိမတိ။
ဆိုလိုရင်းကား- လိင်ပြန်နေသည်ဖြစ်၍ ပင်ကိုယ်က အဖဖြစ်သော်လည်း ယခု အဖမဟုတ်တော့သောမိန်းမကို သတ်ခြင်းကြောင့် ပိတုဃာတကလည်း မဟုတ်, လိင်ပြန်နေသည်ဖြစ်၍ ပင်ကိုယ်က အမိဖြစ်သော်လည်း ယခု အမိမဟုတ်တော့သောယောကျ်ားကို သတ်ခြင်းကြောင့် မာတုဃာတကလည်း မဟုတ်, ရဟန္တာမဟုတ်သူကို သတ်ခြင်းကြောင့် အရဟန္တဃာတကလည်းမဟုတ်၊ ဤအဖွင့်အရ "စိန္တိတာ- ရဟန္တာမဟုတ်သော, လိင်ပြန်နေသော အမိအဖတို့ကို သတ်သောပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ" ဟု ပါဠိတော်၌ ပေးပါ။
အဋ္ဌ၊ ရှစ်ပါးကုန်သော။ အသမ္မုခါ ကမ္မာနိ၊ မျက်ကွယ်၌ပြုအပ်သော ကံတို့ကို။ (သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ၊ ပြီ။) ဒုတိယာ၊ (စောဒယိတွာ အစရှိသော) ဒုတိယဂါထာကို။ အနာပတ္တိကဿ၊ အာပတ်မရှိသော ရဟန်း၏အပေါ်၌။ ကမ္မံ၊ (ပြုအပ်သော) ကံကို။ သန္ဓာယ, ဝုတ္တာ၊ ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ အာဂတံ၊ ပြီ။
ဆိန္ဒန္တဿ အာပတ္တီတိ၊ ကား။ ဝနပ္ပတိံ၊ (သူတစ်ပါး၏) တောစိုးသစ်ပင်ကို။ ဆိန္ဒန္တဿ၊ ဖြတ်သော ရဟန်း၏။ ပါရာဇိကံ (ဟောတိ)။ [ဤသိက္ခာပုဒ်သည် အဒိန္နာဒါန ပါရာဇိက, ဝနပ္ပတိပုဒ်၏ ပဒဘာနီ၌ ပါ၏။] တိဏလတာဒိံ၊ မြက်, နွယ် အစရှိသည်ကို။ ဆိန္ဒန္တဿ၊ ၏။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ [ဤသိက္ခာပုဒ်ကား ဘူတဂါမသိက္ခာပုဒ်ပင်တည်း။] အင်္ဂဇာတံ၊ ကို။ ဆိန္ဒန္တဿ၊ ၏။ ထုလ္လစ္စယံ (ဟောတိ)။ [ဤသိက္ခာပုဒ်သည် ခုဒ္ဒက ဝတ္ထုက္ခန္ဓက၌ ပါ၏။]
ဆိန္ဒန္တဿ အနာပတ္တိီတိ၊ ကား။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ကေသေစ၊ ဆံတို့ကိုလည်းကောင်း။ နခေစ၊ လက်သည်း ခြေသည်းတို့ကိုလည်းကောင်း။ ဆိန္ဒန္တဿ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။ [ဤသိက္ခာပုဒ်လည်း ခုဒ္ဒက ဝတ္ထုက္ခန္ဓက၌ ပါ၏။]
ဆာဒေန္တဿ အာပတ္တီတိ၊ ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ အာပတ္တိံ၊ ကို။ ဆာဒေန္တဿ၊ ဖုံးထားသော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။ အညေသံ၊ တို့၏။ အာပတ္တိံ၊ ကို။ (ဆာဒေန္တဿ) ဝါ၊ ၏လည်းကောင်း။ (အာပတ္တိ ဟောတိ)။ [ဤသို့ ဖုံးထားခြင်းကြောင့် အာပတ်သင့်ပုံ အကျယ်ကို ဤပါဠိတော် အန္တရပေယျာလ ဝိပတ္တိပစ္စယဝါရ၌ ကြည့်ပါ။]
ဆာဒေန္တဿအနာပတ္တီတိ၊ ကား။ ဂေဟာဒီနိ၊ ကျောင်းအစရှိသည်တို့ကို။ ဆာဒေန္တဿ၊ ဖုံးလွှမ်းသော ရဟန်း၏ (မိုးကာသောရဟန်း၏။) အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
သစ္စံ ဘဏန္တောတိ ဂါထာယ၊ ၌။ သိခရဏီ၊ အသားစွန်းရှိသော မိန်းမသည်။ (အသားစွန်းထွက်သော မိန်းမသည်။) အသိ၊ ဖြစ်၏။ ဥဘတောဗျဉ္ဇနာ၊ ဥဘတောဗျည်းသည်။ အသိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ သစ္စံ၊ မှန်သောစကားကို။ ဘဏန္တော၊ ပြောသောရဟန်းသည်။ ဂရုကံ၊ သို့။ (သံဃာဒိသေသ် အာပတ်သို့။) အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။ [ဤသိက္ခာပုဒ်သည် ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာသိက္ခာပုဒ်၏ ပဒဘာဇနီ၌ပါ၏။] သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ ပန၊ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒကြောင့်ကား။ မုသာ၊ ချွတ်ယွင်းသော စကားကို။ ဘာသတော၊ ပြောသောရဟန်း၏။ လဟုကာပတ္တိ ဟောတိ။ [ဤသိက္ခာပုဒ်ကား သမ္ပဇာနမုသာဝါဒသိက္ခာပုဒ်ပင်တည်း။] အဘူတာရောစနေ၊ မဟုတ်မမှန်သော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မကို ပြောဆိုခြင်းကြောင့်။ ကုရုန္ဒိယံ၊ပေ၊ အာဂတံ။ ။ ဤကုရုန္ဒိအလိုအတိုင်း အစောဒယိတွာစသော ပထမဂါထာ၌ "စိန္တိတာ-ပတ္တနိက္ကုဇ္ဈနစသော အသမ္မုခကံ ရှစ်ပါးဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ" ဟု လည်းကောင်း စောဒယိတွာစသော ဒုတိယဂါထာ၌- "စိန္တိတာ-အနာပတ္တိက ပုဂ္ဂိုလ်၏အပေါ်၌ ပြုအပ်သော ကံဟူ၍ ကြံစည်အပ်ပြီ" ဟုလည်းကောင်း ပါဠိတော်၌ အနက်ပေးပါ။ [အသမ္မုခကံ ရှစ်ပါးသည် ကမ္မဝဂ်အဖွင့်၌ ထင်ရှားလတံ့။] မုသာ၊ ကို။ ဘဏန္တော၊ သည်။ ဂရုကံ၊ သို့။ (ပါရာဇိကအာပတ်သို့)။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဘူတာရောစနေ၊ ဟုတ်မှန်သော ဥတ္တမနုဿဓမ္မကို ပြောဆိုခြင်းကြောင့်။ သစ္စံ၊ ကို။ ဘာသာတော၊ ၏။ လဟုကာပတ္တိ၊ လဟုကဖြစ်သောအာပတ်သည်။ (ပါစိတ်အာပတ်သည်၊ ဟောတိ)။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။