Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Parivāra-aṭṭhakathā
(SP) Parivāra-aṭṭhakathā

Diṭṭhāvikammavaggavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မဝဂ္ဂေ၊ ၌။ (ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော)။ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာတိ၊ ကား။ ဒိဋ္ဌီနံ၊ အယူတို့ကို။ အာဝိကမ္မာနိ၊ ထင်စွာပြုခြင်းတို့သည်။ လဒ္ဓိပ္ပကာသနာနိ၊ အယူကို ထင်စွာပြခြင်းတို့သည်။ ဝါ၊ အယူကို ထင်စွာပြကြောင်း ဝိနည်းကံတို့သည်။ (''ကတိ နုခေါ၊ အဘယ််မျှတို့ပါနည်း''ဟု ပါဠိတော်၌စပ်။) ဧတံ၊ ဤ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မဟူသော သဒ္ဒါသည်။ အာပတ္တိဒေသနာ သင်္ခါတာနံ၊ အာပတ်ကို ဒေသနာပြောခြင်းဟု ဆိုအပ်ကုန်သော။ ဝိနယကမ္မာနံ၊ ဝိနည်းကံတို့ကို။ အဓိဝစနံ၊ ဟောသော သဒ္ဒါတည်း။ (ဒိဋ္ဌီနံ အာဝိကမ္မာနီတိ၊ အာပတ္တိလဒ္ဓီနံ ပကာသနာနိ။ အာပတ္တိဒေသနာ ကမ္မာနီတိ အတ္ထော၊-ဝိမတိ။)
အနာပတ္တိယာ၊ပေ၊အာဝိကရောတီတိ၊ ကား။ အနာပတ္တိမေဝ၊ အနာပတ်ကိုပင်။ အာပတ္တီတိ၊ ဟူ၍။ ဒေသေတိ၊ ဒေသနာပြော၏။ ဣတိ အတ္ထော။
အဒေသနာဂါမိနိယာတိ၊ ကား။ ဂရုကာပတ္တိယာ၊ ကြောင့်။ (ဒေသနာဂါမ် မဟုတ်သော ဂရုကအာပတ်ကြောင့်။) ဒိဋ္ဌိံ၊ ကို။ အာဝီကရောတိ၊ ထင်စွာပြု၏။ သံဃာဒိသေသဉ္စ၊ သံဃာဒိသေသ်အာပတ်ကို လည်းကောင်း။ ပါရာဇိကဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ဒေသေတိ၊ ဒေသနာပြော၏။ ဣတိ အတ္ထော။
ဒေသိတာယာတိ၊ ကား။ ဒေသိတာယ၊ ဒေသနာပြောအပ်ပြီးသော။ လဟုကာပတ္တိကာပိ၊ ကြောင့်လည်း။ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိကရောတိ။
ဒေသိတံ၊ ဒေသနာ ပြောအပ်ပြီးသော လဟုကအာပတ်ကို။ ပုန၊ ဖန်။ ဒေသိတာ၊ ၏။ ဣတိ အတ္ထော။
စတူဟိ ပဉ္စဟိ ဒိဋ္ဌိန္တိ၊ ကား။ ယထာ၊ အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့်။ (ထင်စွာပြုအပ်သော်။) စတူဟိ၊ ၄ ပါးသော ရဟန်းတို့သည်သော်လည်းကောင်း။ ပဉ္စဟိ၊ လည်းကောင်း။ ဒိဋ္ဌိ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ အာဝိကတာ၊ အပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဧဝံ၊ ဤ အခြင်းအရာ အားဖြင့်။ အာဝိကရောတိ၊ ထင်စွာပြု၏။
စတ္တာရော၊ ကုန်သော။ (ဇနာ၊ ရဟန်းတို့သည်သော် လည်းကောင်း။) ပဉ္စ, ဇနာ၊ တို့သည်သော်လည်းကောင်း။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ အာပတ္တိံ၊ ကို။ ဒေသေန္တိ၊ န်၏။ ဣတိအတ္ထော။
မနောမာနသေနာတိ၊ ကား။ မနသင်္ခါတေန၊ စိတ်ဟု ဆိုအပ်သော။ မာနသေန၊ မာနသဖြင့်။ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိကရောတိ။
ဝစီဘေဒံ၊ စကားလုံး၏ကွဲပြားခြင်းကို။ (နှုတ်မြွက်ခြင်းကို)။ အကတွာ၊ ၍။ စိတ္တေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။ အာပတ္တိံဒေသေတိ, ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
နာနာသံဝါသကဿာတိ၊ ကား။ လဒ္ဓိနာနာသံဝါသကဿဝါ၊ အယူအားဖြင့်ကွဲပြားသော သံဝါသရှိသော ရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ ကမ္မနာနာသံဝါသကဿဝါ၊ ကံအားဖြင့်ကွဲပြားသော သံဝါသရှိသော ရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ သန္တိကေ၊ အထံ၌။ ပေ၊ ဒေသေတိ၊ ၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
နာနာသီမာယာတိ၊ ကား။ သမာနသံဝါသကဿ၊ တူသော သံဝါသရှိသည် ဖြစ်၍။ (သမာနဿာ)ပိ၊ သော်လည်း။ နာနာသီမာယ၊ အမျိုးမျိုးသော သိမ်၌။ ဌိတဿ၊ တည်သောရဟန်း၏။ သန္တိကေ အာဝိကရောတိ၊ ၏။ (သမာနသံဝါသကဿာပီတိ ပိသဒ္ဒေါသမာနသံဝါသကဿာပိ နာနာသီမာယ ဌိတဿ သန္တိကေ အာဝိကမ္မံ အဓမ္မိကံ ဟောတိ၊ ပဂေဝနာနာသံဝါသကဿာတိ ဒဿေတိ၊-ယောဇနာ။)ယထာ စတူဟိပေ၊အာဝီကရောတိ။ ။စတူဟိ ပဉ္စဟီတိ ဝစနတော ဒွီဟိဝါတီဟိဝါဧကတော ဒေသေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ တတော ပရံ န ဝဋ္ဋတိ၊-သာရတ္ထ၊ ယထာ၊ပေ၊ဟောတီတိ-ယထာ အာဝိကတေ စတူဟိ ပဉ္စဟိ ဧကီဘူတေဟိ ဧကဿ ပုဂ္ဂလဿ သန္တိကေ အာပတ္တိဒေသိတာ နာမ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဒေသေတီတိ အတ္ထော၊ ဧဝံ ဒေသေန္တောစ အတ္တနာ သဒ္ဓိံတယောဝါ စတ္တာရောဝါ ဘိက္ခူ ဂဟေတွာ ဧကဿ သန္တိကေ ဒေသေတိ၊ ဧဝံ ဒေသေတုံန ဝဋ္ဋတိ၊ ဒေသိတာစ အာပတ္တိ န ဝုဋ္ဌာတိ၊ ဒေသနာပစ္စယာ ဒုက္ကဋဉ္စ ဟောတိ၊ ဒွိန္နံ တိန္နံပန ဧကတော ဒေသေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊-ဝိမတိ။
မနော မာနသေန။ ။မနော မာနသေနာတိ ဧတ္ထ မနောသဒ္ဒေန မာနသသဒ္ဒဿရာဂ အရဟတ္တေသုပိ ပဝတ္တနတော တဒတ္ထေ ပဋိက္ခိပိတွာ စိတ္တေ ဧဝ ဝတ္တတီတိ ဒဿေတိ၊ တေန ဝုတ္တံ မနုသင်္ခါတေန မာနသေနာတိ၊ ဣမိနာ မနဘူတံ မာနတံ မနောမာနသန္တိဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ၊-ယောဇနာ၊ (''မနော မာနသေန-စိတ်ဟူသော မာနသဖြင့်၊ ဒိဋ္ဌိံအာဝိကရောတိ''ဟု ပေးပါ၊ မာနသသဒ္ဒါ၏ ရာဂ အရဟတ္တဖိုလ်တို့၌ ဖြစ်ပုံကို အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ ကာမာဝစရကုသလ နိဒ္ဒေသဝါရကထာ စိတ္တနိဒ္ဒေသ၌ ကြည့်ပါ။)
ဟိ၊ မှန်။ မာဠကသီမာယ၊ သိမ်တန်ဆောင်းဝန်းအပြင်၌။ (ခဏ္ဍသိမ်၌။) (မာဠကသီမာယာတိ ခဏ္ဍသီမာယ၊-ဋီကာ။) ဌတေန၊ တည်သော ရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ သီမန္တရိကာယ၊ သီမန္တရိက်၌။ ဌိတဿ (ဝါ)၊ တည်သော ရဟန်းသည်။ သီမန္တရိကာယ၊ ၌။ ဌိတေန၊ သည်။ အဝိပ္ပဝါသသီမာယ၊ အဝိပ္ပဝါသသိမ်၌။ (မဟာသိမ်၌။) ဌိတဿဝါ၊ ၏ သော်လည်းကောင်း။ (သန္တိကေ) အာပတ္တိံ ဒေသေတုံ န ဝဋ္ဋတိ။
အပကတတ္ထသာတိ၊ ကား။ ဥက္ခိတ္တကဿဝါ၊ ဥက္ခိတ္တကရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ ယဿ၊ အကြင် ရဟန်း၏ (အတွက်)။ ဥပေါသထ ပဝါရဏာ၊ တို့သည်။ ဝါ၊ တို့ကို။ ထပိတာ၊ တန့်ထားအပ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ။ တဿာဝါ၊ ၏သော်လည်းကောင်း။ (''ယဿဝါ''မှ ''ဝါ''ကို ယူ၍ ပေးသည်။) သန္တိကေဒေသေတိ၊ ဣတိ အတ္ထော။
နာလံဩကာသကမ္မံ ကာတုန္တိ၊ ကား။ (ဩကာသကမ္မံ၊ အကွင့်ပေးမှုကို။) ကာတုံ၊ ငှာ။ န ပရိယတ္တံ၊ မစွမ်းနိုင်။ (မသင့်)။
န ကာတဗ္ဗံ၊ မထိုက်။ ဣတိ အတ္ထော။ (''အလံ''ကို ''ပရိယတ္တံ"ဟု သဒ္ဒတ္ထဖွင့်၏။ န ကာတဗ္ဗံ၊ ကား။ ''နာလံဩကာသကမ္မံကာတုံ"၏ အဓိပ္ပာယ် အဖွင့်တည်း။)
ဣဓာပိ၊ ဤပဉ္စက၌လည်း။ (''အပိ''ဖြင့် ရှေ့ ပဉ္စကကိုပေါင်း။) အပကတတ္တော၊ ပကတတ်မဟုတ်သော ရဟန်းဟူသည်။ ဥက္ခိတ္တကောစ၊ ဥက္ခိတ္တက ရဟန်းသည်လည်းကောင်း။ ထပိတ ဥပေါသထပဝါရဏောစ၊ တန့်ထားအပ်သော ဥပုသ်, ပဝါရဏာရှိသော ရဟန်းလည်းကောင်းတည်း။
စာဝနာဓိပ္ပာယောတိ၊ ကား။ သာသနတော၊ မှ။ စာဝေတုကာမော၊ ရွေ့လျောစေခြင်းငှာ အလိုရှိသည်။ (ဟုတွာ, ''ဝတ္တာ၊ ပြောဆိုတတ်သည်၊ ဟောတိ''ဟု ပါဠိတော်၌စပ်။)
မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာတိ၊ ကား။ မန္ဒဘာဝေန၊ ညံ့ဖျင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ မောမူဟဘာဝေန၊ လွန်စွာတွေဝေသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ ဝိသဇ္ဇိတမ္ပိ၊ ဖြေဆိုအပ်ပြီးသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ကိုသော်မှလည်း။ ဇာနိတုံ၊ ငှာ။ အသမတ္ထော၊ မစွမ်းနိုင်။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ အတ္တနာ၊ ၏။ မောမူဟဘာဝံ၊ လွန်စွာတွေဝေသူ၏အဖြစ်ကို။ ပကာသေန္တောယေဝ၊ ထင်စွာပြလျက်သာလျှင်။ (ပဉှံ၊ ပြဿနာကို)။ ပုစ္ဆတိ၊ ၏။ (ကောဝိယ၊ အဘယ်သူကဲ့သိုနည်း)။ ဥမ္မတ္တကောဝိယ၊ သူရူးကဲ့သို့တည်း။ သမာနသံဝါသကဿ၊ပေ၊န ဝဋ္ဋတိ။ ။ဤစကားကို သတိထား၍ ဝိနည်းဓိုရ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သိမ်အနီးအပါး၌ ဒေသနာပြောကြသော အခါ တစ်ပါးက သိမ်အတွင်း တစ်ပါးက သီမန္တရိတ်၌မရောက်အောင် သတိထားလေ့ရှိကြသည်၊ ဤဝါကျ၌ ''သီမန္တရိကာယဝါ''ဟု ဝိကပ္ပနတ္ထဝါသဒ္ဒါပါပြီးဖြစ်သောကြောင့် ''ဌိတဿာပိ''ဟု သမုစ္စယတ္ထ အပိသဒ္ဒါပါခြင်းသည် ပိုဟန်တူ၏ ၊ သို့သော် ယောဇနာ၌ကား၊ - ပိသဒ္ဒေန ခဏ္ဍသီမာယ ဌိတဿာပီတိ အတ္ထံ သမ္ပိဏ္ဍေတိ''ဟု ဖွင့်လေသည်။
ပါပိစ္ဆောတိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ ဤသို့ မေးရသော်၊ ခက်ခဲနက်နဲသော အကြောင်းအရာကို မေးရလျှင်။) မံ၊ ကို။ ဇနော၊ လူအပေါင်းသည်။ သမ္ဘာဝေဿတိ၊ ချီးမွမ်းလိမ်မည်။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ပါပိိိကာယ၊ ယုတ်မာသော။ ဣစ္ဆာယ၊ အလိုကြောင့်။ ပုစ္ဆတိ။
ပရိဘဝါတိ၊ ကား။ ပရိဘဝံ၊ လွှမ်းမိုးကြောင်းအပြစ်သို့။ အာရောပေတုကာမော၊ တက်ရောက်စေခြင်းငှာ အလိုရှိသည်။ (တင်လိုသည်။) ဟုတွာ ပုစ္ဆတိ၊ (ပရိဘာဝါတိ ဧတ္ထ ပရိဘဝကာမာတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တောအာဟ-"ပရိဘဝံ အာရောပေတုကာမော ဟုတွာ'' တိ၊-ယောဇနာ၊ ဤ အလို ''လွှမ်းမိုးမှုကို အလိုရှိခြင်းကြောင့်''ဟု ပါဠိတော်၌ပေးပါ။)
အညဗျာကရဏေသုပိ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ဖြေဆိုခြင်းတို့၌လည်း။ ဧသေဝနယော၊ တည်း။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ပဉ္စကတို့၌။ ယောဇနာကား ''သဗ္ဗတ္ထာတိ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မဝဂ္ဂေ''ဟု စွဲလေသည်။) သေသံ ဥတ္တာနမေဝ, ဣတိ-အပြီးတည်း။
အတ္တာဒါနဝဂ္ဂေစ၊ အတ္တာဒါနဝဂ်၌ လည်းကောင်း။ ဓုတင်္ဂဝဂ္ဂေစ၊ ၌လည်းကောင်း။ ယံ၊ အကြင်အဆုံးအဖြတ် စကားရပ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်သည်။ သိယာ၊ ဖြစ်၏။ တံ သဗ္ဗံ၊ ကို။ ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ ဝုတ္တမေဝ၊ သည်သာ။ (အတ္တာဒါနဝဂ်လာ စကားများကို စူဠဝဂ္ဂ, ပါတိမောက္ခဋ္ဌပနက္ခန္ဓကအဖွင့်, အတ္တာဒါန အင်္ဂကထာ,စောဒကေနပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗဓမ္မကထာတို့၌ လည်းကောင်း၊ ဓုတင်္ဂဝဂ်လာ စကားများကို ဤ အဋ္ဌကထာဧကုတ္တရိကနယ, ပဉ္စကဝါရဝဏ္ဏနာ၌ လည်းကောင်း ပြခဲ့ပြီ။)