Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Parivāra-aṭṭhakathā
(SP) Parivāra-aṭṭhakathā

Dutiyapārājikasamuṭṭhānavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

တာဝ၊ ဝိဂ္ဂဟုတ္တရိသဒ္ဒါမှ ရှေးဦးစွာ။ (နိဒ္ဒိဠံ၊ သော)။ အဒိန္နံတိ ဣဒံ၊ အဒိန္နံဟူသော ဤသဒ္ဒါသည်။ အဒိန္နာဒါနန္တိဝါ၊ အဒိန္နာဒါနဟူသည်မူလည်းဖြစ်သော။ ဒုတိယပါရာဇိကန္တိဝါ၊ ကံဟူသည်မူလည်းဖြစ်သော။ ဧကံ၊ သော။ သမုဋ္ဌာနသီသံ၊ ဦးခေါင်းသဖွယ်ဖြစ်သော သမုဋ္ဌာန်တည်း။ သေသာနိ၊ ဒုတိယပါရာဇိကမှ ကြွင်းသော မနုဿဝိဂ္ဂဟ စသော သိက္ခာပုဒ်တို့သည်။ တေန၊ ထို ဒုတိယပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ်နှင့်။ သဒိသာနိ၊ သမုဋ္ဌာန်အားဖြင့် တူကုန်၏ ။ အဒိန္နံတိ။ ။''ဒေဝန+ဒတ္တော ဒတ္တော''ဟူရာ၌ အစိတ်နာမည်ကို အပေါင်း၌ တင်စားအပ်သော ဧကဒေသူပစာ ဖြစ်သကဲ့သို့ ဤနေရာ၌လည်း ''အဒိန္နာဒါနံ''ဟု ဆိုလိုလျက် ဧကဒေသူပစာရအားဖြင့် ''အဒိန္နံ''ဟု ဆိုထားသည်၊ (အဒိန္နာဒါနန္တိ ဧတ္တ သမုဒါယနာမေ ဧကဒေသဝေါဟာရောတိ ဒဿေတိ၊-ယောဇနာ၊) တစ်နည်း ''ရူပဿ+ဘဝေါ ရူပံ''ကဲ့သို့ အာဒါနဟူသော နောက်ပုဒ် အကျေ ကြံပါ။
တတ္ထ၊ ထို ကြွင်းသောသိက္ခာပုဒ်တို့တွင်။ (တစ်နည်း) တတ္ထ၊ ထို ဝိဂ္ဂဟုတ္တရိ အစရှိသော စကားရပ်၌။ ဝိဂ္ဂဟုတ္တရီတိ၊ ကား။ မနုဿဝိဂ္ဂဟဥတ္တရိမနုဿဓမ္မသိက္ခာပဒါနိ၊ မနုဿဝိဂ္ဂဟသိက္ခာပုဒ်, ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မသိက္ခာပုဒ်တို့ကိုလည်းကောင်း။ (ကတာ၌ စပ်)။
ဒုဠုလ္လာအတ္တကာမိနံတိ၊ ကား။ ဒုဠုလ္လာဝါစာအတ္တကာမပါရိစရိယသိက္ခာ ပဒါနိ၊ ဒုဠုလ္လဝါစာသိက္ခာပုဒ်, အတ္တကာမပါရိစရိယသိက္ခာပုဒ်တို့ကိုလည်းကောင်း။
အမူလာအညဘာဂိယာတိ၊ ကား။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ ဒုဠဒေါသသိက္ခာပဒါနိ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
အနိယတာဒုတိယိကာတိ၊ ကား။ ဒုတိယံ၊ နှစ်ခုမြောက်ဖြစ်သော။ အနိယတသိက္ခာပဒံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
အစ္ဆိန္နေပရိဏာမနေတိ၊ ကား။ သာမံ။ ပေ။ အစ္ဆိန္ဒနဉ္စ၊ သာမံ။ ပေ။ အစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ သံဃိကလာဘဿ၊ ကို။ အတ္တနော၊ ၏(အထံသို့)။ ပရိဏာမနံစ၊ ညွတ်စေခြင်းဟူသောသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။
မုသာဩမသပေသုနာတိ၊ ကား။ မုသာဝါ‌ဒေါစ၊ မုသာဝါဒသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ ဩမသဝါဒေါစ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ဘိက္ခုပေသုညံစ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဒုဠုလ္လာပထဝီခဏေတိ၊ ကား။ ဒုဠုလ္လာပတ္တိအာရောစနဉ္စ၊ ဒုဠုလ္လာပတ္တိအာရောစန သိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ ပထဝီခဏဉ္စ၊ ပထဝီခဏနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။
ဘူတံအညာယဥဇ္ဈာပေတိ၊ ကား။ ဘူတဂါမ, အညဝါဒကဥဇ္ဈာပနကသိက္ခာပဒါနိ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
နိကဍ္ဎနံသိဉ္စနဉ္စာတိ၊ ကား။ ဝိဟာရတောနိကဍ္ဎနဉ္စ၊ ဝိဟာရတောနိကဍ္ဎနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ ဥဒကေနတိဏာဒိသိဉ္စနဉ္စ၊ ဥဒကေနတိဏာဒိသိဉ္စနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ အာမိသဟေတုဘုတ္တာဝီတိ၊ ကား။
အာမိသ‌ဟေတု။ ပေ။ ဩဝဒန္တီတိ၊ ဟူသော။ သိက္ခာပဒဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ဘုတ္တာဝိံ။ ပေ။ ပဝါရဏာသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ဘုတ္တာဝိံ။ ပေ။ ပဝါရဏာသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။
ဧဟိအနာဒရိဘိံသာတိ၊ ကား။ ဧဟာဝုသော ဂါမံ ဝါတိသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ဧဟာဝုသော ဂါမံ ဝါဟူသောသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ အနာဒရိယံစ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ဘိက္ခုဘိံသာပနကဉ္စ၊ ဘိက္ခုဘိံသာပနကသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။
အပနိဓေ စ ဇီဝိတံတိ၊ ကား။ ပတ္တာဒီနံ အပနိဓာနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ပတ္တာဒီနံ အပနိဓာန သိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ သဉ္စိစ္စပါဏံဇီဝိတာ ဝေါရောပနဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဇာနံ သပ္ပာဏကံ ကမ္မံတိ၊ ကား။ ဇာနံသပ္ပာဏကဥဒကသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ပုနကမ္မာယဥက္ကောဋနဉ္စ၊ သိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။
ဦနသံဝါသနာသနာတိ၊ ကား။ ဦနဝီသတိဝဿသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ဥက္ခိတ္တကေန သဒ္ဓိံသံဝါသသိက္ခာပဒဉ္စ၊ သိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ နာသိတက။ ပေ။ သမ္ဘောဂသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
သဟဓမ္မိကံ ဝိလေခါတိ၊ ကား။ သဟဓမ္မိကံဝုစ္စမာနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ သဟဓမ္မိကဝုစ္စမာနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ ဝိလေခါယ သံဝတ္တန္တီတိ၊ ဟူ၍။ အာဂတသိက္ခာပဒဉ္စ၊ လာသောသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။
မောဟောအမူလကေန စာတိ၊ ကား။ မောဟနကေပါစိတ္တိယသိက္ခာပဒဉ္စ၊ မောဟနကေပါစိတ္တိယသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ အမူလကေန။ ပေ။ အနုဒ္ဓံသနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။
ကုက္ကစ္စံ ဓမ္မိကံ စီဝရံ ဒတွာတိ၊ ကား။ ကုက္ကုစ္စဥပဒဟနဉ္စ၊ ကုက္ကုစ္စဥပဒဟနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ ဓမ္မိကာနံ။ ပေ။ ခိယျနဉ္စ၊ သိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ စီဝရံ ဒတွာ ခိယျနဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ပရိဏာမေယျပုဂ္ဂလေတိ၊ ကား။ သံဃိကံ။ ပေ။ ပရိဏာမနသိက္ခာပဒံ၊ သံဃိကံလာဘံ အတ္တနောပရိဏာမနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။
ကိံ တေ အကာလံ အစ္ဆိန္ဒေတိ၊ ကား။ ကိံတေ အယျေ။ ပေ။ ကရိဿတီတိ၊ ဟူ၍။ အာဂတသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ အကာလစီဝရံ။ ပေ။ ဘာဇနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ဘာဇနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ။ ပေ။ အစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ အစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။
ဒုဂ္ဂဟီ နိရယေနစာတိ၊ ကား။ ဒုဂ္ဂဟိတေန။ ပေ။ ဥဇ္ဈာပနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ဒုဂ္ဂဟိတေန။ ပေ။ ဥဇ္ဈာပနသိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။ နိရယေန ဝါ ။ ပေ။ အဘိသပနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ သိက္ခာပုဒ်ကိုလည်းကောင်း။
ဂဏံ ဝိဘင်္ဂံ ဒုဗ္ဗလံတိ၊ ကား။ ဂဏဿ။ ပေ။ ကရေယျာတိစ၊ ယျဟူ၍လည်းကောင်း။ ဓမ္မိကံ။ ပေ။ ပဋိဗာဟေယျာတိစ၊ ယျဟူ၍လည်းကောင်း။ ဒုဗ္ဗလစီဝရပစ္စာသာယ။ ပေ။ အတိက္ကာမေယျာတိစ၊ ယျဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ၊ ‌ဟောတော်မူအပ်သောသိက္ခာပုဒ်တို့ကိုလည်းကောင်း။
ကထိနာ ဖာသုပဿယံတိ၊ ကား။ ဓမ္မိကံ။ ပေ။ ပဋီဗာဟေယျ(ဣတိ)၊ ဓမ္မိကံ။ ပေ။ ပဋိဗာဟေယျဟူ၍လည်းကောင်း။ ဘိက္ခုနိယာ။ ပေ။ အဖာသုံ ကရေယျ (ဣတိ)၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဘိက္ခုနိယာဥပဿယံ။ ပေ။ နိက္ကဍ္ဎေယျဝါတိ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
အက္ကောသစဏ္ဍီမစ္ဆရီတိ၊ ကား။ ဘိက္ခုံ။ ပေ။ ပရိဘာသေယျ ဝါ(ဣတိ)၊ ဘိက္ခုံ။ ပေ။ ပရိဘာသေယျ ဝါဟူ၍လည်းကောင်း။ စဏ္ဍီကတာဂဏံ ပရိဘာသေယျ (ဣတိ)၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ကုလမစ္ဆရိနီ အဿာတိ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဂဗ္ဘိနိဉ္စပါယန္တိယာတိ၊ ကား။ ဂဗ္ဘိနိဝုဋ္ဌာပေယျ(ဣတိ)၊ ဂဗ္ဘိနိံ ဝုဋ္ဌာပေယျဟူ၍လည်းကောင်း။ ပါယန္တိံ ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ၊ ပါယန္တိံ ဝုဋ္ဌာပေယျဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ၊ ဟောတော်မူအပ်သောသိက္ခာပုဒ်တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဒွေ ဝဿံ သိက္ခာ သံဃေနာတိ၊ ကား။ ‌ဒွေ ဝဿာနိ။ ပေ။ ဝုဋ္ဌာပေယျ(ဣတိ)၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ သိက္ခိတသိက္ခံ။ ပေ။ ဝဋ္ဌာပေယျာတိ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ဝတသိက္ခာပဒါနိ= တို့ကိုလည်းကောင်း။
တယော စေဝ ဂိဟိဂတာတိ၊ ကား။ ဦနဒွါဒသ ဝဿံ ဂိဟိပတံ(ဣတိ)၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသ ဝဿံ။ ပေ။ အသိက္ခိတသိက္ခံ(ဣတိ)၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဒွေ ဝဿာနိ။ ပေ။ အသမ္မတံတိ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ကုမာရိဘူတာ တိဿောတိ၊ ကား။ ဦနဝီသတိ ဝဿံ ကုမာရိဘူတန္တိအာဒိနာ၊ သော။ နယေန၊ ဖြင့်။ ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော။ တိဿော၊ ၃ ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကိုလည်းကောင်း။ (အာပတ်ကို ငဲ့၍ ''တိဿော''ဟု ဣတ္ထိလိင်ဖြင့် ထားသည်)။
ဦနဒွါဒသသမ္မတာတိ၊ ကား။ ဦနဒွါဒသ ဝဿ ဝုဋ္ဌာပေယျ (ဣတိ)၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသ ဝဿာ သံဃေန အသမ္မတာ ဝဿာ ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော သိက္ခာပုဒ် ၂ ပါးအပေါင်းကိိုလည်းကောင်း။
အလံ တာဝ သောကာဝါသန္တိ၊ ကား။ အလံ တာဝ။ ပေ။ ဝုဋ္ဌာပိတေနာတိ စ၊ နဟူ၍လည်းကောင်း။ စဏ္ဍိံ။ ပေ။ ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ၊ ယျဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဆန္ဒာ အနုဝဿာစ ဒွေတိ၊ ကား။ ပါရိဝါသိကဆန္ဒဒါနေန သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေယျ (ဣတိ)၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ အနုဝဿံ ဝုဋ္ဌာပေယျ(ဣတိ)၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဧကဝဿံ ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ၊ ယျဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော သိက္ခာပုဒ် ၃ ပါးအပေါင်းကိုလည်းကောင်း။
သမုဋ္ဌာနာ တိတာကတာတိ၊ ကား။ တိကသမုဋ္ဌာနာ၊ တိကသမုဋ္ဌာန် ရှိကုန်၏ဟူ၍။ ဝါ၊ ကိုယ် နှုတ် စိတ်ဟူသော ၃ ပါးသော သမုဋ္ဌာန်ရှိကုန်၏ဟူ၍။ ကတာ၊ ပြုတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။ သမုဋ္ဌာနာတိကာ။ ။ပါဠိတော်၌ ''သမုဋ္ဌာနာတိကာ''ဟု ရှိ၏ ၊ ထိုပုဒ်ကို အဋ္ဌကထာ၌ ''တိကသမုဋ္ဌာနာ''ဟု ရှေ့နောက်ပြန်၍ ဖွင့်သည်။ (သမုဋ္ဌာနာတိကာ ကတာတိ ဧတ္ထ တိကသမုဋ္ဌာနာတိ ဝတ္တဗ္ဗေ ပဒဝိပရိယယဝသေန (တိကနှင့် သမုဋ္ဌာနကို ‌ရှေ့နောက်ပြန်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်) ကကာရဿ ဒီဃဝသေန သမုဋ္ဌာနာတိကာတိ ဝုတ္တန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ-တိကသမုဋ္ဌာနာတိ၊-ယောဇနာ။)