ကမ္မံ န ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗန္တိ၊ ကား။
အယံ၊ ဤ ရဟန်းသည်။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
အနုလောမဝတ္ထေ၊ အနုလောမဝတ်၌။
န ဝတ္တတိ၊ မဖြစ်။
ဝါ၊ မကျင့်။
တသ္မာ, အဿ၊ ဤ ရဟန်း၏ (အပေါ်၌)။
ကမ္မံ၊ ကံကို။
န ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ၊ မငြိမ်းစေထိုက်။
သရဇ္ဇုကော၊ ကြိုးနှင့်တကွ ဖြစ်သည်။
(ဟုတွာ) ဝ၊ သော။
ဝိသဇ္ဇေတဗ္ဗော၊ လွှတ်ထိုက်၏။
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
(ကံ တည်းဟူသော ကြိုးနှင့်တကွ လွှတ်ထားလိုက်ပါ- ဟူလို၊ သဟ+ ကမ္မသင်္ခါတာယ ရဇ္ဇုယာ+ ဝတ္တတီတိ သရဇ္ဇုကော၊- ယောဇနာ။)
သစေ၊ ပေ၊ ကရောတီတိ၊ ကား။
သမဂ္ဂေဟိ၊ ညီညွတ်သော ရဟန်းတို့သည်။
ကရဏီယာနိ၊ ပြုထိုက်ကုန်သော။
ဥပေါသထာဒီနိ၊ န်သော။
ကမ္မာနိ၊ တို့ကို။
သစေကရောတိ၊ အံ့။
( “တတြ စေ ဥပါလိ ဘိက္ခုနော နက္ခမတိ၊ အပိ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မံကတွာ ဥပေတဗ္ဗာ သာမဂ္ဂီ”ဟု ပါဠိတော်၌စပ်။)
(သမဂ္ဂကရဏီယနှင့် စပ်၍ ချဲ့လိုသောကြောင့် “ဥပေါသထ ပဝါရဏာဒီသု” စသည်မိန့်၊)
ဟိ၊ ချဲ့။
ဥပေါသထ ပဝါရဏာဒီသု၊ ဥပုသ် ပဝါရဏာ အစရှိသည်တို့သည်။
ဌိတာသု၊ တန့်ရပ်နေကုန်လသော်။
(ဌိတာသူတိ ဥပေါသထ ပဝါရဏာဒီသု အပ္ပတ္တီသု၊- ဝိမတိ။)
ဥပတ္ထမ္ဘော၊ (သာမဂ္ဂီပျက်အောင်) အထောက်အပံ့ကို။
န ဒါတဗ္ဗော၊ ထို။
သမဂ္ဂေဟိ ကရဏီယာနိ။ ။ သမဂ္ဂေဟိ ကရဏီယာနီတိ- ဝိဝါဒါဓိကရဏေဟိ(တို့ကြောင့်) ပုဗ္ဗေ သမဂ္ဂါ ဟုတွာ ပစ္ဆာ သာမဂ္ဂိံ ဥပဂတေဟိ ကတ္တဗ္ဗာနိ၊ ကိံ ပန အသညတမိဿ ပရိသာယ( အသညတပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ရောနေသော ပရိသတ်နှင့်) သဒ္ဓိံ လဇ္ဇိနော သာမဂ္ဂိံကရောန္တီထိအာဟ၊ ဥပေါသထပဝါရာဏာသုဟိ” တိ အာဒိ၊- ဝိမတိ။
ဟိ၊ မှန်။
သံဃော၊ သည်။
အစ္စယံ၊ အပြစ်ကို။
ဒေသာပေတွာ၊ ဒေသနာပြောစေပြီး၍။
သံဃသာမဂ္ဂိံ၊ သံဃာ၏ ညီညွတ်သည်၏ အဖြစ်ကို။
သစေကရောတိ။
တိဏဝတ္ထာရကသမထံဝါ၊ တိဏဝတ္ထာရကသမထကို သော်လည်း။
ကတွာ၊ ပြုပြီး၍။
ဥပေါသထပဝါရဏံ၊ ကို။
(သစေ) ကရောတိ၊ အံ့။
(ဧဝံ သတိ)။
ဧဝရူပံ၊ ဤသို့ သဘောရှိသော ကံသည်။
သမဂ္ဂ ကရဏီယံနာမ၊ မည်သော။
ကမ္မံ၊ သည်။
ဟောတိ။
တတြ စေတိ၊ ကား။
တာဒိသေ၊ သော။
ကမ္မေ၊ ၌။
ဘိက္ခုနော၊ အား။
သစေ နက္ခမတိ၊ အကယ်၍ မနှစ်သက်အံ့။
(ဧဝံ သတိ) ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မံ၊ မိမိအယူကို ထင်စွာပြုမူကို။
ကတွာပိ၊ ပြု၍သော်လည်း။
တထာရူပါ၊ ထိုသို့ သဘောရှိသော။
သာမဂ္ဂီ၊ သာမဂ္ဂီသို့။
ဥပေတဗ္ဗောဧဝ၊ ကပ်ရောက်ထိုက်သည်သာ။
ဝိလောမဂ္ဂါဟော၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ပြုခြင်းကို။
န ဂဏှိတဗ္ဗော၊ မယူ ထိုက်။
(ပါဠိတော်၌ “ဉာပေတဗ္ဗာ” ဟု ပါဌ်ပျက်နေသည်၊ စာအုပ်တို့၌ “ဥပေ တဗ္ဗာ” နောင် ပိုဒ်ခတ်၍ “ဧဝံ” ဟု ရှိ၏၊ “ဧဝံ” ဖြင့် ညွှန်ပြဖွယ် မရှိသောကြောင့် “ဥပေတဗ္ဗာ ဧဝ” ရှိရမည်၊ ထို “ဧဝ” ၏ နိဝထ္တေတဗ္ဗကို ပြလို၍၊ “ဝိလောမဂ္ဂဟော န ဂဏှိတဗ္ဗော” ဟုမိန့်သည်။)
ပန၊ ဗျတိရိတ်။
ယတြ၊ အကြင်ကံ၌။
ဥဒ္ဓမ္မံ၊ ထွက်သွားသော ဓမ္မရှိသည်ကို။
ဝါ၊ အောင်။
ဥဗ္ဗိနယံ၊ ထွက်သွားသော ဝိနည်းရှိသည်ကို။
ဝါ၊ အောင်။
သတ္ထု၊ ၏။
သာသနံ၊ ကို။
ဒီပေန္တိ၊ ပြကြကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုကံ၌။
ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မံ၊ ကို။
(ကာတုံ)န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ပဋိဗာဟိတွာ၊ ကံကို တားမြစ်ပြီး၍။
ပက္ကမိတဗ္ဗံ၊ ဖဲသွားရာ၏။ဥပတ္ထမ္ဘော န ဒါတဗ္ဗော။ ။ ဥပတ္ထမ္ဘော န ဒါတဗ္ဗောတိ သာမဂ္ဂီ ဝိနာသာယ အနုဗလံ န ဒါတဗ္ဗံး သာရတ္ထ၊ ဥပတ္ထရမ္ဘာ န ဒါတဗ္ဗောတိ ဥပရူပရိ အပဝတ္ထနတ္ထာယ “ မယမ္ပိ ဥပေါသထံ န ကရိဿမာ” တိ အဒိနာ ကလဟဿ ဥပတ္ထမ္ဘော န ဒါတဗ္ဗော၊ ဓမ္မေနဝိနယေန သာမဂ္ဂိံ ကတွာ သမဂ္ဂေဟေဝ(ညီညွတ်ကုန်သည်သာ၊ ဟုတွာ) အသညတာ ဘိက္ခူဝိနေတဗ္ဗာတိ အဓိပ္ပာယော၊ တေနာဟ “သစေ ၊ ပေ၊ ဒေသာပေတွာ” တိ အာဒိ၊- ဝိမတိ။
ဘိက္ခုနောပေ၊ ဥပေတဗ္ဗာ။ ။ ဘိက္ခုနော နက္ခမတီတိ- ကေသုစိ ပုဂ္ဂလေသု အပ္ပမတ္တက ဒေါသဒဿနေန န ရုစ္စတိ၊ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မံပ် ကတွာတိ- “နမေတံ ခမတီ” တိ သဘာဂဿ ဘိက္ခုနော(အား) အတ္တနော ဒိဠိံ အာဝိကတွာ ၊ ဥပေတဗ္ဗာတိ- သာသနာဟာနိယာ အဘာဝါ သာမဂ္ဂိံ အကောပေတွာ ကာယသာမဂ္ဂီ ဒါတဗ္ဗာ၊ ဤ ဒိသေဌာနေ အလဇ္ဇိပရိဘောဂေါ(အလဇ္ဇီတို့နှင့် အတူသုံးစွဲခြင်းသည်) အာပတ္တိကရော န ဟောတိ၊ ဝဋ္ဋတိယေဝ။
ယတြပန ဥဒ္ဓမ္မံ။ ။ယေ ပန သာသနာဝိနာသနာယ ပဋိပန္နာ၊ တေဟိ သဟ န ဝဋ္ဋတိ၊ အာပတ္တိ ဧဝ ဟောတိ သာသနဝိနာသောစ၊ တေနာဟ- “ယတြ ပန ဥဒ္ဓမ္မံ” န္တိ အာဒိ၊ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဣမိနာ ဒိဋ္ဌိယာ အာဝိကတာယပိ အာပတ္တိံ ဒဿေတိ၊- ဝိမတိ။
ဘိက္ခုနောပေ၊ ဥပေတဗ္ဗာ။ ။ ဘိက္ခုနော နက္ခမတီတိ- ကေသုစိ ပုဂ္ဂလေသု အပ္ပမတ္တက ဒေါသဒဿနေန န ရုစ္စတိ၊ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မံပ် ကတွာတိ- “နမေတံ ခမတီ” တိ သဘာဂဿ ဘိက္ခုနော(အား) အတ္တနော ဒိဠိံ အာဝိကတွာ ၊ ဥပေတဗ္ဗာတိ- သာသနာဟာနိယာ အဘာဝါ သာမဂ္ဂိံ အကောပေတွာ ကာယသာမဂ္ဂီ ဒါတဗ္ဗာ၊ ဤ ဒိသေဌာနေ အလဇ္ဇိပရိဘောဂေါ(အလဇ္ဇီတို့နှင့် အတူသုံးစွဲခြင်းသည်) အာပတ္တိကရော န ဟောတိ၊ ဝဋ္ဋတိယေဝ။
ယတြပန ဥဒ္ဓမ္မံ။ ။ယေ ပန သာသနာဝိနာသနာယ ပဋိပန္နာ၊ တေဟိ သဟ န ဝဋ္ဋတိ၊ အာပတ္တိ ဧဝ ဟောတိ သာသနဝိနာသောစ၊ တေနာဟ- “ယတြ ပန ဥဒ္ဓမ္မံ” န္တိ အာဒိ၊ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဣမိနာ ဒိဋ္ဌိယာ အာဝိကတာယပိ အာပတ္တိံ ဒဿေတိ၊- ဝိမတိ။
ဥဿိတမန္တီစာတိ၊ ကား။
လောဘ၊ပေ၊မာနုဿန္နံ၊ များသော လောဘ ဒေါသမောဟ မာနရှိသော။
ဝါစံ၊ ကို။
ဘာသိတာ၊ ပြောဆိုတတ်သည်။
ကဏှဝါစော၊ မည်းညစ်သော စကားရှိသည်။
အနတ္ထကဒီပနော၊ အကျိုးမရှိသော စကားကိုပြခြင်း (ပြောဆိုခြင်း) ရှိသည်။
(''ဟောတိ''ဟု ပါဠိတော်၌စပ်။)
နိဿိတဇပ္ပီတိ၊ ကား။
အတ္တနော၊ ၏။
ဓမ္မတာယ၊ သဘောအားဖြင့်။
ဥဿဒယုတ္တံ၊ တက်ကြွသောလောဘ စသည်တို့နှင့် ယဉ်သောစကားကို။
ဘာသိတုံ၊ ငှာ။
န သက္ကောတိ၊ မစွမ်းနိုင်။
(မရဲဝံ့။)
အထခေါ၊ စင်စစ်ကား။
မယာ၊ ငါနှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ကွ။
ရာဇာ၊ သည်။
ဧဝံ၊ သို့။
ကထေသိ၊ ပြောဆိုပြီ။
(မယာ သဒ္ဓိံ) အသုကမဟာမတ္တော၊ ထိုမည်သော အမတ်ကြီးသည်။
ဧဝံ, ကထေသိ၊ ပြီ။
အသုကောနာမ၊ ထိုမမည်သောဆရာတော်ကြီးသည်။
မယှံ၊ ၏။
အာစရိယော၊ (နိဿယည်း) ဆရာသည်။
(ဣတိ)ဝါ၊ ဤသို့သော် လည်းကောင်း။
(အသုကောနာမ၊ သည်၊ မယှံ)။
ဥပဇ္ဈာယော၊ တည်း။
(ဣတိ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
တေပိဋကော၊ ပိဋကသုံးပုံ, နှုတ်ငုံဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
မယာ သဒ္ဓိံ ဧဝံ ကထေသိ၊ ပြီ။
ဣတိဧဝံ၊ သို့။
အညံ၊ (ဂုဏ်ကြီးသော) အခြားပုဂ္ဂိုလ်ကို။
နိဿာယ၊ ၍။
ဇပ္ပတိ၊ ပြောဆိုတတ်၏။ဥဿိတမန္တီ။ ။''ဥဿိတ''ကို ''လောဘ၊ပေ၊မာနုဿန္နံ''ဟု ဖွင့်သည်၊ ''မန္တီ''ကို ''ဝါစံဘာသိတာ''ဟု ဖွင့်သည်၊ ''ဥဿိတာ+မန္တာ၊ ဥဿိတမန္တာ၊ ဥဿိတမန္တာ+ယဿ+အတ္ထီတိဥဿိတမန္တီ-လောဘ စသည်တို့ဖြင့် ထောင်လွှား တက်ကြွားသော တိုင်ပင်ပြောဆိုကြောင်းစကားရှိသူ''ဟု ပြု။
ဂဏှဝါစော။ ။ကဏှဝါစော အနတ္ထကဒီပနောတို့အား အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်တည်း၊ ထိုတွင်''ကဏှဝါစော''ဟူသည် မည်းညစ်သော အကုသိုလ်နှင့် စပ်သော စကားရှိသူတည်း၊ ''ကဏှာ+ဝါစာ ယဿာတိ ကဏှဝါစော''ဟုပြု၊ (ကဏှဝါစောတိ-ရာဂ ဒေါသာဒီဟိ ကိလိဋ္ဌဝစနော၊-ဝိမတိ။)
အနတ္ထကဒီပနော။ ။''အနတ္ထကဒီပနော''ဟူသည် အကျိုးမရှိသော စကားကို ပြခြင်း-ပြောဆိုခြင်းရှိသူတည်း၊ အနတ္ထကဿ+ဒီပနံ ယဿာတိ အတ္ထကဒီပနော''ဟုပြု၊(အနတ္ထကဝစနဿ ဒီပနံ ပကာသနံ အဿာတိ အတ္ထကဒီပနော၊-ဝိမတိ။) ဆိုလိုရင်းကား-''ပရိတ််သတ်ထဲသို့ ရောက်သောအခါ လောဘ အစွန်းထွက်သော စကား, ဒေါသ အစွန်းထွက်သော စကား, မောဟ မာန အစွန်းထွက်သော စကားကိုသာ ပြော၍ အကျိုးရှိသောကုသိုလ်နှင်စပ်သော စကားကို မပြောဆိုသူ''ဟူလို။
နိဿိတဇပ္ပီ။ ။ဇပ္ပေါ-ကြွားဝါ ပြောဆိုကြောင်း စကားသည်+ယဿ+အတ္ထီတိ ဇပ္ပီ၊နိဿိတော-အခြားဂုဏ်ကြီးသူကို မှီသည်+ဟုတွာ+ဇပ္ပီ နိဿိတဇပ္ပီ၊ ဆိုလိုရင်းကား-မိမိ၏အစွမ်းဖြင့် ပရိသတ်ထဲ၌ မပြောဝံ့, အခြားဂုဏ်ကြီးသူကို မှီ၍သာ ပြောဝံ့သူ-ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် ပရိသတ်ထဲ၌ ဂုဏ်ကြီးသူကို မှီ၍ ကြွားဝါသော စကားကို မပြောဆိုရ၊ ယောဇနာ၌ကား-နိဿိတဇပ္ပိတိဧတ္ထ အညနိဿိတံ ဇပ္ပမေတဿာတိ နိဿိတဇပ္ပီတိ ဒဿေန္တောအာဟ-အတ္တနောတိ အာဒိ၊ ဧတ္ထ ဇပ္ပံတိ ဝစနံ၊ ဇပ္ပံ-ဝစနေတိ ဟိ ဓာတုပါဌေသု ဝုတ္တံ''ဟု ဖွင့်လေသည်။
ဂဏှဝါစော။ ။ကဏှဝါစော အနတ္ထကဒီပနောတို့အား အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်တည်း၊ ထိုတွင်''ကဏှဝါစော''ဟူသည် မည်းညစ်သော အကုသိုလ်နှင့် စပ်သော စကားရှိသူတည်း၊ ''ကဏှာ+ဝါစာ ယဿာတိ ကဏှဝါစော''ဟုပြု၊ (ကဏှဝါစောတိ-ရာဂ ဒေါသာဒီဟိ ကိလိဋ္ဌဝစနော၊-ဝိမတိ။)
အနတ္ထကဒီပနော။ ။''အနတ္ထကဒီပနော''ဟူသည် အကျိုးမရှိသော စကားကို ပြခြင်း-ပြောဆိုခြင်းရှိသူတည်း၊ အနတ္ထကဿ+ဒီပနံ ယဿာတိ အတ္ထကဒီပနော''ဟုပြု၊(အနတ္ထကဝစနဿ ဒီပနံ ပကာသနံ အဿာတိ အတ္ထကဒီပနော၊-ဝိမတိ။) ဆိုလိုရင်းကား-''ပရိတ််သတ်ထဲသို့ ရောက်သောအခါ လောဘ အစွန်းထွက်သော စကား, ဒေါသ အစွန်းထွက်သော စကား, မောဟ မာန အစွန်းထွက်သော စကားကိုသာ ပြော၍ အကျိုးရှိသောကုသိုလ်နှင်စပ်သော စကားကို မပြောဆိုသူ''ဟူလို။
နိဿိတဇပ္ပီ။ ။ဇပ္ပေါ-ကြွားဝါ ပြောဆိုကြောင်း စကားသည်+ယဿ+အတ္ထီတိ ဇပ္ပီ၊နိဿိတော-အခြားဂုဏ်ကြီးသူကို မှီသည်+ဟုတွာ+ဇပ္ပီ နိဿိတဇပ္ပီ၊ ဆိုလိုရင်းကား-မိမိ၏အစွမ်းဖြင့် ပရိသတ်ထဲ၌ မပြောဝံ့, အခြားဂုဏ်ကြီးသူကို မှီ၍သာ ပြောဝံ့သူ-ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် ပရိသတ်ထဲ၌ ဂုဏ်ကြီးသူကို မှီ၍ ကြွားဝါသော စကားကို မပြောဆိုရ၊ ယောဇနာ၌ကား-နိဿိတဇပ္ပိတိဧတ္ထ အညနိဿိတံ ဇပ္ပမေတဿာတိ နိဿိတဇပ္ပီတိ ဒဿေန္တောအာဟ-အတ္တနောတိ အာဒိ၊ ဧတ္ထ ဇပ္ပံတိ ဝစနံ၊ ဇပ္ပံ-ဝစနေတိ ဟိ ဓာတုပါဌေသု ဝုတ္တံ''ဟု ဖွင့်လေသည်။
နစ ဘာသာနုသန္ဓိကုသလောတိ၊ ကား။
ကထာနုသန္ဓိဝစနေစ၊ စကား အဆက်အသွယ်ကို ပြောဆိုခြင်း၌လည်းကောင်း။
ဝိနိစ္ဆယာနုသန္ဓိဝစနေစ၊ အဆုံးအဖြတ် အဆက်အသွယ်ကိုပြောဆိုခြင်း၌လည်းကောင်း။
အကုသလော၊ မကျွမ်းကျင်သည်။
ဟောတိ၏။
(''ဘာသာ''ကို ''ကထာ'' ဟုလည်းကောင်း ''ဝိနိစ္ဆယ''ဟုလည်းကောင်း ဖွင့်၏ ၊သံဃာ့ပရိသတ်၌ စုဒိတက စောဒကတို့သည် ပြောဆိုအပ်သော စကားနှင့် စပ်သောစကားကို ပြောဆိုခြင်း, ဝိနိစ္ဆယနှင့်စပ်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်း၌ မကျွမ်းကျင်-ဟူလို။)
န ယထာဓမ္မေ ယထာဝိနယေတိ၊ ကား။
ဘူတေန၊ ဟုတ်မှန်သော။
ဝတ္ထုနာ၊ ဖြင့်။
အပတ္တိံ၊ ကို။
သာရေတွာ၊ အမှတ်ရစေပြီး၍။
စောဒေတာ၊ စောဒနာတတ်သည်။
န ဟောတိ၊ မဟုတ်။
ဥဿာဒေတာ ဟောတီတိ၊ ကား။
အမှကံ၊ ငါတို့၏။
အာစရိယော၊ ဆရာတော်သည်။
မဟာတေပိဋကော၊ မြတ်သော ပိဋကတ် ၃ ပုံဆောင်တည်း။
ပရမဓမ္မကထိကော၊ အသာဆုံး ဓမ္မကထိကတည်း။
ဣတိ အာဒိနာ, နယေန၊ ဖြင့်။
ဧကစ္စံ၊ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။
ဥဿာဒေတိ၊ အထက်သို့ တက်စေ၏။
(မြှောက်ပင့်၏။)
ဒုတိယပဒေ၊ (အပသာဒေတာ ဟူသော) ဒုတိယပုဒ်၌။
(အတ္ထောဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော။)
ကိံ၊ အဘယ့်ကြောင့်။
သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။
အာပတ္တိံ၊ ကို(အာပတ်မှန်း)။
န ဇာနာတိ၊ မသိရသနည်း။
ဣတိအာဒိနာ (နယေန)။
ဧကစ္စံ၊ ကို။
အပသာဒေတိ၊ အောက်သို့ ကျစေ၏။
(နှိမ်ချ၏။)
အဓမ္မံ ဂဏှာတီတိ၊ ကား။
အနိယျာနိကပက္ခံ၊ ဝဋ်ဆင်းရဲမှ မထွက်မြောက်တတ်သော အဖို့ကို။
ဂဏှာတိ၊ ယူ၏။
ဓမ္မံ ပဋိဗာဟတီတိ၊ ကား။
နိယျာနိကပက္ခ၊ ကို။
ပဋိဗာဟတိ၊ တားမြစ်၏။
(ဝဋ္ဋတော နိယျန္တီတိ နိယျာနိကာ ဟု အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ, ဒုကမာတိကာပဒဝဏ္ဏနာ၌ ဝိဂြိုဟ်ပြုသည်၊ အနီယပစ္စည်း ကတ္တားဟော၊ နီ၌ ရဿ, ယ ကို ရဿ, ယကို ကပြု။)ဥဿာဒေတာ။ ။''ဥဿာဒေတာ''၌ ဥပုဗ္ဗ+သဒဓာတ် ဂတိ အနက်ဟော+ကာရိတ်ဏေ+တု ပစ္စည်း၊ ဥဿာရေတီတိ ဥဒ္ဓံ ဂမာပေတိ၊ ဣမိနာ ဥဿာဒေတိ ဥပရိဂမာပေတီတိဥဿာဒေတာတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ၊ ဧတ္ထ ဟိ ဒကာရရကာရာ သဒိသတ္ထာ၊ တေ ဟိ ဒွေအက္ခရာ ကဒါစိ ကတ္ထစိ သဒိသတ္ထာ ဟောန္တိ။
အဝသာဒေတာ။ ။အဝသာရေတီတိ ဟီနဘာဝံ ဂမာပေတိ၊ ဣမိနာ အဝသာဒေတိအဓောဘာဝံ ဂမာပေတီတိ အဝသာဒေတာတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ၊ အပသာဒေတာတိပိပါဌော၊ ဥပသဂ္ဂမတမေဝ နာနာ၊-ယောဇနာ၊ ဤအလို ''ဥဿာဒေတာ-ဥဿာရေတာ, ဥဿာဒေတိ-ဥဿရေတိ''ဟု လည်းကောင်း၊ ''အဝသာဒေတာ, အပသာဒေတာ''ဟုလည်းကောင်းပါဌ် ၂မျိုးစီ ရှိနိုင်သည်၊ သို့သော် ရှေ့ပုဒ်၌ အထက်အနက်ဟော ဥဟု ရှိသောကြောင့် ဥဥပသာရနှင့်တွဲဖက်နောက်ပုဒ်၌ အောက်ချအနက်ဟော အဝဥပသာရဖြင့် ''အဝသာဒေတာ''ဟု ရှိမှ ပိုကောင်းသည်။
အဝသာဒေတာ။ ။အဝသာရေတီတိ ဟီနဘာဝံ ဂမာပေတိ၊ ဣမိနာ အဝသာဒေတိအဓောဘာဝံ ဂမာပေတီတိ အဝသာဒေတာတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ၊ အပသာဒေတာတိပိပါဌော၊ ဥပသဂ္ဂမတမေဝ နာနာ၊-ယောဇနာ၊ ဤအလို ''ဥဿာဒေတာ-ဥဿာရေတာ, ဥဿာဒေတိ-ဥဿရေတိ''ဟု လည်းကောင်း၊ ''အဝသာဒေတာ, အပသာဒေတာ''ဟုလည်းကောင်းပါဌ် ၂မျိုးစီ ရှိနိုင်သည်၊ သို့သော် ရှေ့ပုဒ်၌ အထက်အနက်ဟော ဥဟု ရှိသောကြောင့် ဥဥပသာရနှင့်တွဲဖက်နောက်ပုဒ်၌ အောက်ချအနက်ဟော အဝဥပသာရဖြင့် ''အဝသာဒေတာ''ဟု ရှိမှ ပိုကောင်းသည်။
သမ္ဖဉ္စ ဗဟုံ ဘာသတီတိ၊ ကား။
ဗဟုံ၊ စွာ။
နိရတ္ထကကထံ၊ အကျိုးမရှိသော စကားကို။
ဝါ၊ အနက် အဓိပ္ပာယ် မရှိသော စကားကို။
ကထေတိ၊ ပြောဆို၏။
(''သမ္ဖ''ပုဒ်၏ အဖွင့်ကို သင်္ဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ ဝီထိမုတ်ပိုင်း, သပ္ဖပ္ပလာပပုဒ် အဖွင့်၌ ပြထားပြီ။)
ပသယှ ပဝတ္တာ ဟောတီတိ၊ ကား။
အနဇ္ဈိဋ္ဌော၊ မတိုက်တွန်းအပ်သည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။
ဝါ၊ လျှက်)။
ဘာရေ၊ (တရားဆုံးဖြတ်ဖို့ရန်) တဝန်ကို။
အနာရောပိတေ၊ မတင်အပ်သေးမီ။
ကေဝလံ၊ (တာဝန်ကို တင်ခြင်းနှင့်မဖက်) သက်သက်။
မာနံ၊ ကို။
နိဿာယ၊ ၍။
အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ၊ လွှမ်းမိုး၍။
အနဓိကာရေ၊ မိမိ၏အရာမဟုတ်သည်၌။
ကထေတာ၊ ပြောဆိုတတ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အနောကာသကမ္မံကာရေတွာတိ၊ ကား။
ဩကာသကမ္မံ၊ အခွင့်တောင်းမှုကို။
အကာရေတွာ၊ မပြုစေမူ၍။
ပဝတ္တာ၊ ပြောဆိုတတ်သည်။
ဟောတိ။ (''အနောကာသကမ္မံ''သည် အယုတ္တသမာသ်တည်း၊ အန်၏ ကာရီဖြစ်သော နကို ''ကာရေတွာ''နှင့်တွဲ၍ အနက်ပေးပါ၊ ထို့ကြောင့် ''ဩကာသကမ္မံ အကာရေတွာ''ဟု ဖွင့်သည်။)
န ယထာဒိဋ္ဌိယာဗျာကတ္တာ ဟောတီတိ၊ ကား။
အဿ၊ ထို ပုဂ္ဂိုလ်၏။
အတ္တနော၊ ၏။
ယာဒိဋ္ဌိ၊ အကြင် အယူသည်။
(အတ္ထိ)။
တံ၊ ထိုအယူကို။
ပုရေက္ခတွာ၊ ရှေ့သွားပြု၍။
ဗျာကတ္တာ၊ ပြောဆိုတတ်သည်။
န (ဟောတိ၊ မဟုတ်)။
(ဝိ+အာ+ကရ+တုပစ္စည်းဖြင့်''ဗျာကတ္တာ''ဟု ပါဌ်မှန်ရှိပါစေ။)
လဒ္ဓိံ၊ အယူကို။
နိက္ခိပိတွာ၊ ချထား၍ (ဖယ်ထား၍)။
အယထာဘုစ္စံ၊ အမှန်အတိုင်း မဟုတ်ဘဲ။
အဓမ္မာဒီသု၊ အဓမ္မ အစရှိသည်တို့၌။
ဓမ္မာဒိလဒ္ဓိကော၊ ဓမ္မ အစရှိသော အယူရှိသည်။
(ဟုတွာ)။
ကထေတာဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ အတ္ထော။မာနံ နိဿာယ။ ။မာနံ နိဿာယာတိ-ဝိနိစ္ဆယကရဏံ တဝ ဘာရောတိ သံဃေနဘာရေ အကတေပိ ''အဟမေဝေတ္ထဝေါဟရိတုံ (ပြောဆိုဆုံးဖြတ်ခြင်းငှာ) အရဟရူပေါ''တိမာနံ (အထင်ကြီးမှု မာနကို) နိဿာယ၊-ဝိမတိ။
ယာဿအတ္တနော။ ။(ယာဿကို ''ယာ+အဿ"ဟု ပုဒ်ဖြတ်၊) အဿ အတ္တနောတိ-အဓမ္မာဒိ အတ္ထံ သန္ဓာယ ဝဒတိ၊ န ပုဂ္ဂလံ၊ အဿ အဓမ္မာဒိအတ္ထသင်္ခါတဿ အတ္တောနာသရုပဿယာ အနုရူပါ ဒိဋ္ဌီတိ အတ္ထော၊-ဝိမတိ၊ ဤအလို ''အဿ အတ္တနော-မိမိဟူသောအဓမ္မ အစရှိသော အနက်အား၊ အနုရူပါ-သော''ဟုပေး။
လဒ္ဓိံ၊ပေ၊ကထေတာဟောတိ။ ။လဒ္ဓိံနိက္ခိပိတွာတိ-အနုရူပလဒ္ဓိံ ဆဍ္ဍေတွာ၊ အဂ္ဂဟေတွာတိအတ္ထော၊ တေနာဟ-''အဓမ္မာဒီသု ၊ပေ၊ဟုတွာ''တိ၊ အထဝါ အတ္တနော လဒ္ဓိံ နိဂူဟိတွာ(လျှို့ဝှက်၍) ပုဂ္ဂလာနဂုဏံ တထာဗျာကရောန္တော န ယထာဒိဋ္ဌိယာ ဗျာကတ္တာနာမ၊ ဣမသ္မိ့ပက္ခေ အဓမ္မာဒီသု ဓမ္မာဒိလဒ္ဓိကော ဟုတွာတိ ဧတ္ထ အဓမ္မာဒီသု ဓမ္မာဒိလဒ္ဓိိကော ဝိယဟုတွာတိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော၊-ဝိမတိ။
ယာဿအတ္တနော။ ။(ယာဿကို ''ယာ+အဿ"ဟု ပုဒ်ဖြတ်၊) အဿ အတ္တနောတိ-အဓမ္မာဒိ အတ္ထံ သန္ဓာယ ဝဒတိ၊ န ပုဂ္ဂလံ၊ အဿ အဓမ္မာဒိအတ္ထသင်္ခါတဿ အတ္တောနာသရုပဿယာ အနုရူပါ ဒိဋ္ဌီတိ အတ္ထော၊-ဝိမတိ၊ ဤအလို ''အဿ အတ္တနော-မိမိဟူသောအဓမ္မ အစရှိသော အနက်အား၊ အနုရူပါ-သော''ဟုပေး။
လဒ္ဓိံ၊ပေ၊ကထေတာဟောတိ။ ။လဒ္ဓိံနိက္ခိပိတွာတိ-အနုရူပလဒ္ဓိံ ဆဍ္ဍေတွာ၊ အဂ္ဂဟေတွာတိအတ္ထော၊ တေနာဟ-''အဓမ္မာဒီသု ၊ပေ၊ဟုတွာ''တိ၊ အထဝါ အတ္တနော လဒ္ဓိံ နိဂူဟိတွာ(လျှို့ဝှက်၍) ပုဂ္ဂလာနဂုဏံ တထာဗျာကရောန္တော န ယထာဒိဋ္ဌိယာ ဗျာကတ္တာနာမ၊ ဣမသ္မိ့ပက္ခေ အဓမ္မာဒီသု ဓမ္မာဒိလဒ္ဓိကော ဟုတွာတိ ဧတ္ထ အဓမ္မာဒီသု ဓမ္မာဒိလဒ္ဓိိကော ဝိယဟုတွာတိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော၊-ဝိမတိ။