Issues
Select Version
Mahāvaggaṭṭhakathā
Mahāvaggaṭṭhakathā

Pātimokkhasaṃvaravaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Pātimokkhasaṃvaravaṇṇanā

364. TatoM2.325 taṃ pucchanto kathaṃ paṭipanno pana , mārisātiādimāha .
Tattha pātimokkhasaṃvarāyāti uttamajeṭṭhakasīlasaṃvarāya .
Kāyasamācārampītiādi sevitabbakāyasamācārādivasena pātimokkhasaṃvaradassanatthaṃ vuttaṃ .
Sīlakathā ca nāmesā kammapathavasena vā paṇṇattivasena vā kathetabbā hoti .
Tattha kammapathavasena kathentena asevitabbakāyasamācāro tāva pāṇātipātaadinnādānamicchācārehi kathetabbo .
Paṇṇattivasena kathentena kāyadvāre paññattasikkhāpadavītikkamavasena kathetabbo .
Sevitabbakāyasamācāro pāṇātipātādiveramaṇīhi ceva kāyadvāre paññattasikkhāpadaavītikkamena ca kathetabbo .
Asevitabbavacīsamācāro musāvādādivacīduccaritena ceva vacīdvāre paññattasikkhāpadavītikkamena ca kathetabbo .
Sevitabbavacīsamācāro musāvādādiveramaṇīhi ceva vacīdvāre paññattasikkhāpadaavītikkamena ca kathetabbo .
PariyesanāV2.292 pana kāyavācāhi pariyesanāyeva .
Sā kāyavacīsamācāragahaṇena gahitāpi samānā yasmā ājīvaṭṭhamakasīlaṃ nāma etasmiññeva dvāradvaye uppajjati , na ākāse , tasmā ājīvaṭṭhamakasīladassanatthaṃ visuṃ vuttā .
Tattha nasevitabbapariyesanā anariyapariyesanāya kathetabbā .
Sevitabbapariyesanā ariyapariyesanāya .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ Dvemā , bhikkhave , pariyesanā anariyā ca pariyesanā , ariyā ca pariyesanā .
Katamā ca , bhikkhave , anariyā pariyesanā ?
Idha , bhikkhave , ekacco attanā jātidhammo samāno jātidhammaṃyeva pariyesati , attanā jarādhammo , byādhidhammo , maraṇadhammo , sokadhammo , saṃkilesadhammo samāno saṃkilesadhammaṃyeva pariyesati .
Kiñca , bhikkhave , jātidhammaṃ vadetha ?
Puttabhariyaṃ , bhikkhaveP3.734 , jātidhammaṃ , dāsidāsaṃ jātidhammaṃ ajeḷakaṃ jātidhammaṃ , kukkuṭasūkaraṃ jātidhammaṃ , hatthigavāssavaḷavaṃ jātidhammaṃ , jātarūparajataṃ jātidhammaṃ .
JātidhammāM2.326 hete , bhikkhave , upadhayo , etthāyaṃ gathito mucchito ajjhāpanno attanā jātidhammo samāno jātidhammaṃyeva pariyesati .
Kiñca , bhikkhave , jarādhammaṃ vadetha ?
Puttabhariyaṃ , bhikkhave , jarādhammaṃ … pe … jarādhammaṃyeva pariyesati .
Kiñca , bhikkhave , byādhidhammaṃ vadetha ?
Puttabhariyaṃ , bhikkhave , byādhidhammaṃ , dāsidāsaṃ byādhidhammaṃ , ajeḷakaṃ , kukkuṭasūkaraṃ , hatthigavāssavaḷavaṃ byādhidhammaṃ .
Byādhidhammā hete , bhikkhave , upadhayo , etthāyaṃ gathito mucchito ajjhāpanno attanā byādhidhammo samāno byādhidhammaṃyeva pariyesati .
Kiñca , bhikkhave , maraṇadhammaṃ vadetha ?
Puttabhariyaṃ , bhikkhave , maraṇadhammaṃ … pe … maraṇadhammaṃyeva pariyesati .
Kiñca , bhikkhave , sokadhammaṃ vadetha ?
Puttabhariyaṃ … pe … sokadhammaṃyeva pariyesati .
Kiñca , bhikkhave , saṃkilesadhammaṃ vadetha … pe … jātarūparajataṃ saṃkilesadhammaṃ .
SaṃkilesadhammāV2.293 , hete , bhikkhave , upadhayo , etthāyaṃ gathito mucchito ajjhāpanno attanā saṃkilesadhammo samāno saṃkilesadhammaṃyeva pariyesati .
Ayaṃ , bhikkhave , anariyā pariyesanāti ( ma . ni .1.274).
Apica kuhanādivasena pañcavidhā , agocaravasena chabbidhā vejjakammādivasena ekavīsatividhā , evaṃ pavattā sabbāpi anesanā anariyapariyesanāyevāti veditabbā .
‘‘ Katamā ca , bhikkhave , ariyā pariyesanā ?
Idha , bhikkhave , ekacco attanā jātidhammo samāno jātidhamme ādīnavaṃ viditvā ajātaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesati , attanā jarādhammo , byādhi , maraṇa , soka , saṃkilesadhammo samāno saṃkilesadhamme ādīnavaṃ viditvā asaṃkiliṭṭhaṃ anuttaraṃM2.327 yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesati .
Ayaṃ ariyā pariyesanāti ( ma . ni .1.275).
Apica pañca kuhanādīni cha agocare ekavīsatividhañca anesanaṃ vajjetvā bhikkhācariyāya dhammena samena pariyesanāpi ariyapariyesanāyevāti veditabbā .
Ettha ca yo yoP3.735 ‘‘ na sevitabbo ’’ ti vutto , so so pubbabhāge pāṇātipātādīnaṃ sambhārapariyesanāpayogakaraṇagamanakālato paṭṭhāya na sevitabbova .
Itaro ādito paṭṭhāya sevitabbo , asakkontena cittampi uppādetabbaṃ .
Apica saṅghabhedādīnaṃ atthāya parakkamantānaṃ devadattādīnaṃ viya kāyasamācāro na sevitabbo , divasassa dvattikkhattuṃ tiṇṇaṃ ratanānaṃ upaṭṭhānagamanādivasena pavatto dhammasenāpatimahāmoggallānattherādīnaṃ viya kāyasamācāro sevitabbo .
Dhanuggahapesanādivasena vācaṃ bhindantānaṃ devadattādīnaṃ viya vacīsamācāro na sevitabbo , tiṇṇaṃ ratanānaṃ guṇakittanādivasena pavatto dhammasenāpatimahāmoggallānattherādīnaṃ viya vacīsamācāro sevitabbo .
Anariyapariyesanaṃ pariyesantānaṃ devadattādīnaṃ viya pariyesanā na sevitabbā , ariyapariyesanameva pariyesantānaṃ dhammasenāpatimahāmoggallānattherādīnaṃ viya pariyesanā sevitabbā .
Evaṃ paṭipanno khoti evaṃ asevitabbaṃ kāyavacīsamācāraṃ pariyesanañca pahāya sevitabbānaṃ pāripūriyā paṭipanno , devānaminda , bhikkhu pātimokkhasaṃvarāya uttamajeṭṭhakasīlasaṃvaratthāyaV2.294 paṭipanno nāma hotīti bhagavā khīṇāsavassa āgamanīyapubbabhāgapaṭipadaṃ kathesi .